TOPRAK IDARESI Anadolu Beylikleri'nde toprak idaresi Sel�uklular'da oldugu gibi ikta (tim�r), m�lk ve vakif olmak �zere �� kisimdan meydana geliyordu. Sehir ve kasabalarda her sanat erbabinin kendilerine mahsus teskil�tlari vardi. Bu teskil�t hem mensuplarinin haklarini korur, hem de �retilen malin kalitesini kontrol ederdi. Kent ve kasaba halki ser'i ve �rf� vergilerini kime ayrilmis ise ona verirlerdi. K�yl�lere gelince, kendilerine verilen ve aslinda devlete ait olan topragi islemekle y�k�ml�yd�ler. Topragi isledigi s�rece toprak kendisinde kalir, ogul ve torunlarina ge�erdi. K�yl� isledigi topragin vergisini devletin g�sterdigi kimseye verirdi. Reaya, ikta reayasi, vakif reayasi ve malikane reayasi olmak �zere baslica �� kisma ayrilmisti. K�yl� kimin reayasi ise topragini kullanma iznini ondan alir ve vergisini ona �derdi. Bazi k�yler, mesel� derbend beklemek, madenlerde �alismak, av kuslari yetistirmek gibi hizmetler karsiliginda vergilerden muafti. Ilim ve din adamlari da her t�rl� vergiden muaf tutulmaktaydi. Anadolu Beylikleri zamaninda sanayi, ticaret ve ziraate de b�y�k �nem verilmisti. Anadolu Sel�uklulari zamaninda �lkeyi dogu-bati, kuzey-g�ney y�nlerinde kesen yollar ve bu yollar �zerinde bulunan kervansaraylar beylikler d�neminde de varliklarini devam ettirmislerdir. Bu d�nemde Anadolu'nun her yaninda Ah�ler'in esnaf �rg�tlerine rastlaniyordu. Her t�rl� sanat erbabini i�ine alan bu teskil�tin kendine �zg� bir �rg�t� vardi. Beylikler devrinde ekonomik hayatin temelini ziraat olusturmaktaydi. �lkenin iklim sartlarina bagli olarak �esitli b�lgelerde tahil, her �esit meyve, pamuk, ipek yetistiriliyor ve hayvancilik yapiliyordu. Elde edilen �r�n�n b�y�k bir kismi i� t�ketimi karsiliyor, geri kalani ise komsu ve Avrupa devletlerine satiliyordu. Bu d�nemde baslica ticaret merkezleri Karadeniz kiyisinda, Trabzon, Samsun ve Sinop; Ege denizi kiyisinda Fo�a, Izmir ve Ayaslug (Se�uk); Akdeniz kiyisinda Antalya ve Alanya; I� Anadolu'da ise Sivas, Kayseri ve Konya idi. bunlar arasinda Sivas Anadolu'nun en �nemli ticaret merkezi idi. �esitli �lkelerden buraya gelen m�sl�man t�ccarlar ile Ceneviz ve Venedik t�ccarlari b�y�k kafileler halinde Sivas'a gelirler ve burada mal alir veya satarlardi. Satilan mallar arasinda her �esit kumas, hali, kilim, ipek ve pamuk bulunmaktaydi. Germiyan, Denizli ve Alasehir'de dokunan kumaslar dis pazarlarda rahatlikla alici bulurdu. Bunun yaninda Diyarbakir, Siirt, Alasehir ve Balikesir y�relerinde �retilen ipek ve ipekli kumaslar Istanbul ve Avrupa pazarlarina g�nderiliyordu. Beylikler devrinde Anadolu'da dokunan hali ve kilimler saglam olusu ve g�zelligi ile Avrupa'da bile �n kazanmisti. Bu d�nemde Anadolu'da dokunan kilim ve halilarin Avrupa'nin yani sira Suriye, Misir, Irak, Hindistan ve hatta �in'e kadar g�nderildigi bilinmektedir. Anadolu Beylikleri zamaninda K�tahya, Ulukisla, Amasya ve Bayburt �evresinde �ikarilan g�m�s madeni ile Fo�a, Sarki Karahisar, Ulubat ve K�tahya'da elde edilen sap madenleri dis �lkelere satilmaktaydi. Bunlardan baska Germiyan atlari, �esitli av kuslari, koyun ve ke�i de �nemli miktarda gelir getiriyordu. B�t�n bunlar, Anadolu Beylikleri devrinde halkin refah i�inde yasadigini g�stermektedir. Kaynak: Osmanli tarihi |