AVRUPA HUNLARI


              Hunlar�n bat�ya y�neli�leri, �u-Talas boylar�nda devlet kuran �i-�i Han ile ba�lar ve M.S. II. y�zy�ldan itibaren yo�unla��r. Do�uda �in'in ve Mo�ol k�kenli kavimlerin bask�s� Hunlar�n bir k�sm�n� �in i�lerine y�neltirken baz� Hun boylar�n�n da bat�ya g��melerine sebep olmu�tur. Ayr�ca kurakl�k ve k�tl���n ba� g�stermesi ile a��rla�an hayat �artlar�, bat� da Hun n�fusunun h�zla artmas�na yol a�m��t�r. B�ylece Hun kitleleri bat� T�rkistan'da birikmeye ba�lam��lard�. Bu Hun birikintilerinin bir k�sm�, sonradan �ran'a ve Hindistan'�n kuzeyine inerek Akhun devletini kuracaklard�r. Baz�lar� da, G�ney Rusya'ya do�ru y�neleceklerdir. ��te Avrupa Hunlar�n�n ortaya ��kmalar� ve yay�lmalar�, T�rkistan'daki bu kavimler hareketine dayan�yordu.

Bat�ya kayan Hun kitleleri IV. y�zy�l�n ortalar�na do�ru siyas� bir birlik kurarak, Alanlara ait topraklar� ele ge�irmi� ve �til(Volga) k�y�lar�na ula�m��lard�r. Hunlar ba�lar�nda Balam�r oldu�u h�lde �nce Don-Dinyeper nehirleri aras�nda ya�ayan Ostrogotlar'� a��r bir yenilgiye u�ratt�lar(374) ve ard�ndan ileri hareketlerine devam ederek, daha bat�da yer alan Vizigotlar'a a��r bir darbe vurdular(375). Hunlar�n harekete ge�irdi�i �ran, Sl�v, Germen men�eli �e�itli kavimlerin birbirlerini yerlerinden atmak suretiyle bat�ya do�ru h�zla akan b�y�k bir Kavimler G��� b�ylece ba�lam�� oluyordu.

Bir y�zy�l kadar devam eden Kavimler G���, Avrupa ve d�nya tarih� a��s�ndan �ok �nemli sonu�lar do�urmu�tur. Bu g��ler neticesinde Roma �mparatorlu�u sars�lm��, 395 y�l�nda ikiye ayr�lm��, 495'te ise bat� Roma y�k�lm��t�r. Bu olaylar Orta �a�'�n ba�lang�c� olarak kabul edilmi�tir. ��nk� bu d�nemle beraber, Avrupa'da "feodalite" merkez� imparatorluklar�n yerini alm��, bug�nk� Avrupa'n�n siyas� ve etnik yap�s� bu d�nemde �ekillenmi�tir. Hunlar�n gelmesiyle Avrupa'da atl� birlikler �nem kazanm��, s�vari sil�h ve k�yafetleri Hunlardan esinlenmi� ve belki de Orta �a� Avrupas�n�n ��valye tipi, Hun Alplerine �yk�n�lerek olu�turulmu�tur.

Hunlar, Ostrogotlar� �nlerine katarak, k�sa bir s�re sonra Karadeniz'in kuzeyindeki Tuna ve Tisa nehirleri aras�ndaki verimli ve stratejik b�lgeleri ele ge�irirler. Buras�, Karadeniz' in kuzeyinden T�rkistan'a kadar uzanan u�suz bucaks�z bozk�rlar�n son halkas�d�r. Ayr�ca bu b�lge, Avrupa'n�n �nemli yollar�n�n kav�ak noktas� durumundayd�. Hunlar, Avrupa'n�n i�lerine kadar ak�nlar yapm�� olmalar�na ra�men bu b�lgeyi, uzun y�llar devletlerinin a��rl�k merkez� olarak korumu�lard�r. M.S.400 ba�lar�nda Balamir'in o�lu Uld�z(Y�ld�z)'�n Tuna'da g�r�nmesiyle Kavimler G���'n�n ikinci b�y�k dalgas� da ba�lam�� oluyordu .

Yine bu devirde Attila'n�n son zamanlar�na kadar takip edilecek olan Hun d�� siyasetinin esaslar�n�n belirlendi�ini g�r�yoruz. Bu esaslar�; Do�u Roma'n�n bask� alt�nda tutulup, Bat� Roma ile iyi ili�kilerin devam ettirilmesi �eklinde �zetleyebiliriz.

Nitekim Roma i�in b�y�k bir tehlike olu�turan, Hun korkusu ile yerlerini terk etmi� olan birtak�m Germen kavimlerini bir araya getiren Radagais ancak Hunlar sayesinde ortadan kald�r�labilmi�tir. Uld�z birka� defa Tuna'y� ge�mi�, �aresiz kalan Bizans, bar�� istemek zorunda kalm��t�r. Uld�z 410 y�l�nda �lm��t�r. Di�er T�rk devletlerinde g�rd���m�z ikili devlet d�zenini Avrupa Hunlar�nda da g�r�yoruz. Uld�z Bat� Hun �lkelerinin h�k�mdar� iken Karaton ise do�uda h�k�m s�r�yordu

422 y�l� Avrupa Hunlar� i�in yeni bir d�nemin ba�lang�c�d�r. Bu tarihte Hunlar�n ba��nda Rua, Muncuk, Aybars, Oktar'dan olu�an Hun h�k�mdarl�k ailesinden d�rt karde�i g�r�yoruz. Attila'n�n babas� olan Muncuk erken �ld��� i�in Rua merkezde, di�er iki karde� de do�u ve bat� kanatlar�nda bulunuyorlard�.

Attila Devri: Do�du�u yer olan Etil=�til (Volga)'den ismini alan Attila, 39-40 ya�lar�nda amcas� Rua'n�n yan�nda devlet i�lerinde yeti�mi� olarak h�k�mdar oldu. Ba�lang��ta karde�i Bleda ile Hun taht�n� payla�an Attila, 445'te karde�inin �l�m� �zerine tek ba��na h�k�mdar olacakt�r. Daha �nce a��r bar�� �artlarlar� ile Attila'n�n gazab�ndan kurtulan Bizans'�n bar�� �artlar�na uymamas� �zerine Hun ordular� Tuna'y� ge�ip Trakya'da �ki kol h�linde ileri harek�tlar�na devam ettiler. Bizans ba�kentini ku�atmak �zere B�y�k �ekmece'ye kadar ula�t�klar�nda deh�ete d��en Bizans'�n bar�� talebi �ok a��r �artlar kar��l���nda kabul edildi. (447).

Bu tarihten sonra, Bat� Roma'ya kar�� izlenen Hun d�� politikas�nda bir de�i�iklik g�zlenmektedir.

�yi ili�kilerin yerini sava� alm��t�r. Attila, Galya (bug�nk� Fransa) �zerine y�r�y�p kar��s�na ��kan �ok kalabal�k Roma ordusu ile ilk �a��n en b�y�k meydan sava�lar�ndan birini yapm��t�r (451). �stedi�i sonucu alamad��� bu sava�tan hemen bir y�l sonra �talya �zerine y�r�yecektir(452). Papa B�y�k Leon idaresindeki Roma el�ilik heyetinin ricalar� �zerine Po ovas�ndan geri d�nen Attila, 453 y�l�nda an� olarak vefat etti. Attila'n�n bu beklenmedik �l�m� �zerine hem Bizans hem de Bat� Roma �mparatorlu�u rahat bir nefes alma imkan�na kavu�mu�tur.

Attila'n�n �l�m�nden hemen sonra, pek az say�daki Hun idareci tabakas�n�n h�kimiyeti alt�nda ya�ayan yabanc� kavimler ayaklan�rlar. Attila'n�n o�ullar� aras�nda ��kan taht kavgalar�yla zay�flayan devlet k�sa bir s�re sonra par�alan�r. Hunlar�n bir k�sm� Karadeniz'in kuzeyine s���nm��lar, bir k�sm� ise yabanc� kavimler aras�nda eriyip gitmi�lerdir. Ancak Attila ve Hunlar� haf�zalardan silinmemi�, haklar�nda �retilen efsanelerde, edebiyat eserlerinde, m�zik eserlerinde ya�amaya devam etmi�lerdir. Otoritesi ve y�neticilik kabiliyeti ile Attila, her zaman �rnek al�nm��t�r .
anasayfa
<<<< GER�
Hosted by www.Geocities.ws

1