|
Te
Tia Mwakuri i Tabon Te Uabu
E tei ana bwati
ten na kan roronga n te ingabong teuana mai Nawerewere ni kaea Bwairiki, ao ni
waekoa n toka irarikin te tia anai kantoka. E a kebo te bwati ao ni bibimbim
nakoia taan kateibwati ake a ana kaea naba aia mwakuri bwa e a kan boo aia tai.
N rokon te bwati i Bikenibeu ao e a karina naba n tei temanna teteinaine ae bane
bobotona imoan te bwati, bwa e a aki kona n tataninga te bwati are imwina
bwa e rawa n rimwi nakon ana mwakuri. E waekoa n tei te bwati ao e takarua
teteinnaine ni bubuti tokana. E karautaeka te tia anai kantoka ao n tuanga ae e
a bon kebo. E aki tabwara ten na kan roronga bwa e a kee naba.."I kona n
tobwaiko ngkana ko kukurei"... e wiingare sa uaine ao ni katoua atuna.
Akea bwa e
a tobwaki sa uaine iroun na kakan roronga. E a roko te bwati i Ambo, ao e a reke
ana iango na kakan roronga bwa e nang taetae nakon teteinnaine aei..."Neiko,
tai tuangai bwa ko mwakuri n te aobiti ao am mwakuri te Tia Koroboki n Ana
Aobiti Te Beretitenti." E tanrikaki neikoa ma te wiingare ao ni kaeka.."
Ko a kanga naba n ataia bon te koaua ane ko taekinna". E a manga aki
tabwara naba na kakan roronga ma ni manga kaboa ni wirikiriki nakon taningan sa
uaine..."I ataia ngkoe man boim ae ringa te nano man kauti kun taran
kunikaim te tirika, ma am kamumun te tirin, ao am kau ae tei bukina". E
wingare neiuaine ao ni manga tannako.
E aki maan
imwin arei ao akea bwa e a tanrikaki neiuaine ao n tuanga na kakan roronga...
"Naewa, tai tuangai bwa ko mwakuri i tabon te uabu, ngkoe are ko turaiwa n
te naan kureein ake a rangi ni bububura.." E tara neierei sa kan roronga ao
ni manga kaeka..."Neiko, bon ngaia anne ko kanga n ataia ae I mwakuri i
tabon te uabu".. I ataia ngkoe bwa ko ata am kureein e a tabe ngkai n
tabekai rake..." e kaeka sa uaine ni kabaibaita bwanana bwa ana ongo naba
kain te bwati. E aki rekeke aron na kakan roronga ma e a ti bokamou naba n te
tai ae waekoa.
E Tibanako Te Katama
E a boo
kain te amwarake irouia unimwane imwin aia bowi n te mwaneaba teuana n te
itera maiaki. Kain te mwaneaba bon tii unimwane ma buia. Uoman unaine ake a tabe
ni kekeneuti mai bukia tan amwarake. Inanon aia tai ni kekeneuti ao akea bwa e a
rianibwai naba temanna mai buakoia. E a tii ting naba. A tanrikaki tabeman
unimwane ma kanga te mata teuana irouia nakoia unaine ake uoman akekei. A
taaraki unaine ake tan keneuti ma bon te mwaan teuana bwa kanga akea te bwai ae
riki irouia. Temanna te unimwane ae rangi ni kinaki n arana ae "Atun te
Katei" ngkai te aomata ngaia ae rangi n taua tuan te katei ao n ririba te
karakaraka.
E bwana
matoa ten na Atun te Katei, ao n takutaku.."kam aera ngkami akana uoman
akanne kam baka n aki ata te bwai ae kam karaoia.."E a ngongo naba neiere e
kineutaki....."'mmmmmm...mmmmm....neiko..ko ongo rebwen te bwai ae kanga te
ting tabeua te miniti n nako... e aki tabwara neiere temanna ma e a kanenea naba
bwanana .."Bwaa ai bon aki akora ana katamwa Nationg (ana auti e mena
i maeaon te mwaneaba)...bwa a manga tibanako naba.. ma ko a aoriko moa bwa n na
nako ni kakioia nako mai rarikin te mwaneaba bwa a bora ara unimwane irouna.
E Baiti te Uaereti
E roko n
te post office temanna te unaine bwa e na kanakoa ana uaereti nakon natina ae
mena i Nauru. N rokona n te post office ao e a titirakina teuare e mwakuri
ikekei boon ma aron kanakoan te uaereti. E tuangaki sa unaine bwa boon teuana te
taeka bon te 10 tianti ao kanakoana e rangi ni baiti naba. E tuangaki te unaine
bwa ngkana iai ana kanganga n aron korean ana uaereti ao e kona ni buokaki iai.
E tuanga te tia mwakuri ae bon akea ana kanganga bwa ana rongorongo bon ti ana
bubuti nakon natina ae Kooti ibukin ana bwanga ngkai e nang nako buuki. E aki
kabanetai ma e a tuatua naba te mwakoro ni beeba ma te kai ni koroboki bwa e
nang korea ana uaereti. E ana te been ao e a baraki naba ni korea ana uaereti
are e na koro boona n ana mwane are e uouotia. Akea bwa e a korea ana uareti:
"koti
buti bwanga bane.." e waekoa n anga ana 40 n tianti ao n taonako.
E
Mwaninga ni Kaina Ana Kaaraati
Temanna te boss
n te tabo ni mwakuri teuana, e a tibwa uti ao ni kabaitia ni katauraoia n te
ingabong anne bwa e a kan boo ana tai. E rangi ni ienikuri te boss aei ma e a
tii mwaninga naba ni kakerakea katikitikin ana kawaerake. Ngke e a roko n te
aobiti ao e a kaman tekateka imwaina te tia taibi. "Mauri te boss" e
kaeka te tia taibi.."Mauri naba n te ingabong aei nei Kotitere", e
bwana ni kan roronga na boss nakon ana tia taibi aei. E teke matan sa uaine n
ana bwaikoraki na boss ma e aki kan tuangnga bwa e maku ao e a kakaea aron
tuangana ae na kakan irouna. Aei kanga te moan tai ae ai te wiingarengare neiere
te babaento ao ko iraniko e a kabi arona raom arei bwa e a nanona te bwai teuana
na boss. E otinako ao e rinnako man ana ruu..kanga e a tata otiotinakona rimatan
sa uaine bwa irouna e taku bwa e a reke arona. Inanon ana tai n otinako teuana
ao e a kee naba sa uaine..."Boss...I rirarikin am auti n te ingabong aei ao
e tara n ae ko mwaninga ni kaina am kaarati (nnen ana kaa). " Ko kanga n
taku, ngai I aki kona ni mwaninga ni kaina au kaarati ao e na rangi ni kanganga
ae e na reke te aekaki ni kanganga anne....ngkai ko bon tarai ao kanga i tuai n
roko n te ririki ni mwamwaninga" e kaeka ma matana ni moakakang."
Mwaitin kaitibona ma ana tia taibi bon mwaitin naba ana kauring neiere te tia
taibi ae e mwaninga ni kaina ana karati.
Ngke e a roko te katawanou ao e naba kitana
te aobiti na sa unimwane ngke e a kauringaki naba iroun ana tia taibi ae e na
uringnga ni kaina ana karaati ngkana e kitanna. E tii katoua atuna sa unimwane
ao ni kaea ana auti ibukin ana katawanou. N rokona ikekei ao e bon kakoaua ae e
a tia ni kaina ana karaati. Ma ibukina ae rangi ni kan rairaki ao e a kawaekoa
nakon ana roki. N rokona n ana roki ao e a kunea bwa e aki kakerakea katikitikin
ana kawaerake are e a nora tamneina n ana tirotaam ao ni kakoaua bwa bon te
mwaan teuana teina ao ni manga uringa ana tia taibi.."maroaka are sa uaine
ai te karati ae wanna....ngaia bon aei te bwai ae nanonna".
N okina nakon ana aobiti imwin ana katawanou ao e a kaman tekateka naba
imwaina sa uaine. E kaniia ao n taku "Neiko ngaia bon te koaua am taeka ae
i mwaninga ni kaina au karati...MA ...ngke ko noria ae aki in ao ko nora te kaa
inanona ae bane boou reireina"....e kaeka ma te moangare neikoa..."Eng,
iai te kaa inanona ma te kaa ae e a betingaingai ao n tiranako rabwana" (Ngaia
e a bwarukuruku ana kaa naaei).".
|
