Phu' Ye^n: Rie^ng va` Chung
(Gia^'c hu+o+ng quan luo^'ng la^`n mo+ canh da`i)
Truye^.n Kie^`u
Nhu+~ng ke? xa que^, ai kho^ng co' mo^.t no^~i lo`ng rie^ng dde^? nho+' dde^'n que^ hu+o+ng? Mo^~i mo^.t ngu+o+`i trong mo^.t go'c ca.nh na`o ddo', no^~i nho+' chi`m sa^u trong ta^m thu+'c, be^`nh bo^`ng , phie^u la~ng, va` che phu? bo+?i nhu+~ng gio+` phu't ba^.n ro^.n cu?a cuo^.c so^'ng; dde^? ro^`i la.i hie^.n ra trong dde^m khuya sa^u la('ng, hay giu+~a nhu+~ng ba^'t cho+.t cu?a do`ng ddo+`i. Ca'i nho+' co' the^? kho^ng ai gio^'ng ai; ca'i nho+' cu?a lo+'p gia`, lo+'p tre? kha'c nhau vi` ki? nie^.m cu?a lo+'p gia` dda^u co' the^? na`o gio^'ng ki? nie^.m cu?a lo+'p tre?, tuy ai cu~ng co' cu`ng chung mo^.t no^~i nho+' que^ hu+o+ng. Ngu+o+`i gia` nho+' ve^` ba` con, nha` cu+~a, ruo^.ng vu+o+`n, nho+' nhu+~ng nga`y co+ cu+.c dda~ tra?i qua cu`ng nhu+~ng ngu+o+`i ngu+o+`i tha^n dda~ khua^'t, nho+' nhu+~ng ho. ha`ng, con ca'i co`n ke.t la.i o+? que^ nha`. Lo+'p tre? co' the^? nho+' nhie^`u dde^'n be` ba.n, tru+o+`ng lo+'p, nhu+~ng cuo^.c ddi cho+i, ca('m tra.i; nho+' nhu+~ng la^`n ba('t de^', tha? die^`u ta('m so^ng, ta('m bie^?n...
To^i kho^ng thuo^.c lo+'p tre? nhu+ng cu~ng chu+a pha?i lo+'p gia`. No^~i nho+' que^ hu+o+ng cu?a rie^ng mi`nh cu~ng co' ca'i chung cu?a nhu+~ng ngu+o+`i xa xu+' kha'c. Nhu+~ng ki? nie^.m tru`ng ddie^.p cu+' hie^.n ve^` tu+` thuo+? e^ a vo+~ lo`ng cua? bo^. "Tam Tu+. Kinh" cho dde^'n khi vu+o+.t bie^?n dde^'n que^ ngu+o+`i la` mo^.t chuo^?i tho+`i gian da`i ma^'y mu+o+i na(m cu?a co+ cu+.c pha la^~n ngo.t bu`i ma` to^i dda~ chia xe? cu`ng nhu+~ng ngu+o+`i tha^n thuo^.c, ba.n be`, va` ca? nhu+~ng ngu+o+`i xa la. ma` to^i chi? ga(.p mo^.t ddo^i la^`n o+? que^ nha`. Nha` tho+ Te^' Hanh co' lu'c nho+' nha` dda~ vie^'t " To^i nho+' ca? nhu+~ng ngu+o+`i kho^ng quen bie^'t", kho^ng pha?i nha` tho+ no'i qua' su+. tha^.t, nhu+ng ma` ca'i nho+' ngu't nga`n dda~ bao tru`m le^n ta^'t ca? nhu+~ng hoa`i nie^.m ve^` que^ hu+o+ng cu?a o^ng. Cu~ng nhu+ ca'i nho+' cu?a co^ ga'i la^'y cho^`ng xa tho+`i nao`:
Chie^`u chie^`u ra ddu+'ng ngo~ sau
Nho+' ve^` que^ me. ruo^.t ddau chi'n chie^`u.
Dda^'y cu~ng la` ca'i nho+' cu?a me. to^i. Ngu+o+`i dde^'n dda^y chi? va`i tha'ng nay. Nhie^`u khi nhi`n tha^'y me. ngo^`i co^ ddo+n, u? ru? tre^n bo^. tru+o+`ng ky? ma('t dda(m chie^u nghi~ ngo+.i, to^i bie^'t me. ddang nho+' quay, nho+' qua('t, nho+' ma'i nha` me. dda~ sinh so^'ng ga^`n he^'t cuo^.c ddo+`i, no+i me. dda~ ru+'t ruo^.t sinh ra va` cho^n nhau, ca('t ro^'n cho mu+o+`i ddu+'a con . Me. ddang nho+' ve^` ma^'y ddu+'a con, ma^'y ddu+'a cha'u co`n ke.t la.i o+? que^ nha`. Me. ddang nho+' ca'nh ddo^`ng quanh xo'm, nho+' ha`ng du+`a tru+o+'c ngo~, nho+' lu~y tre, bu.i chuo^'i, nho+' ma^'y ca^y vu' su+~a, ma^'y ca^y chu`m ruo^.t, nho+' ma^'y ca^y xoa`i, ca^y o^?i, ca^y bo+... Me. ru+ng ru+ng mo^~i khi nha(`c ve^` ca'c co^, di`, chu', ba'c, la'ng gie^`ng be^n xo'm. Me. lo la('ng cho ma^'y ddu+'a nho? ham cho+i kho^ng bie^'t co' ddi tha(m mo^. ba mo^~i tua^`n. O^i! tra(m nga`n no^~i nho+', no^~i lo ddang da(`n va(.t me., nhu+ng to^i bie^'t la`m sao ho+n ngoa`i nhu+~ng la^`n ddu+a me. ddi a(n va` ma^'y bo^. phim Ho^`ng Ko^ng cho me. gie^'t tho+`i gian. Chi? mong tho+`i gian se~ la`m di.u ddi da^`n no^~i nho+' trong lo`ng cu?a me. vi` chi'nh ba?n tha^n to^i cu~ng co' the^? na`o que^n ddu+o+.c nhu+~ng ca'i dda~ mo^.t tho+`i vo^ cu`ng tha^n thie^'t.
"Que^ hu+o+ng ne^'u ai kho^ng nho+' ?
Se~ kho^ng lo+'n no^?i tha`nh ngu+o+`i"
Ca^u tho+ cu?a Ddo^~ trung Qua^n nhu+ mo^.t lo+`i nha('c nho+?, nhu+ng du` kho^ng co' ca^u tho+ ddo', con ngu+o+`i cu~ng co' the^? na`o que^n ddu+o+.c no+i cho^n nhau, ca('t ro^'n cu?a mi`nh. Cu`ng chung nhu+~ng no^~i nho+' chung cu?a mo.i ngu+o+`i to^i co' kha' nhie^`u ki? nie^.m rie^ng cu?a nu'i ru+`ng va` cu?a bie^?n Phu' Ye^n.
Gio`ng ki' u+'c va^~n thu+o+`ng ddu+a to^i ve^` nhu+~ng na(m tha'ng le^nh dde^nh tre^n bie^?n ho^'t dda' san ho^ va` dda'nh ca'. To^i nho+' nhu+~ng dde^m bo? neo o+? Tu+` Nham, Vu~ng La, Vu~ng Cha`o, Vu~ng me hay Vu~ng Nai, Ca't Tha('m... dde^? cho+` con nu+o+'c le^n, dde^? va`o bo+` la^'y dda' do nhu+~ng ngu+o+`i da^n o+? ddo' la^'y le^n tu+` bie^?n ro^`i che? nho? ra, cha^'t tu+`ng ddo^'ng lo+'n. Chu'ng to^i cho ghe vao` mua, ddong dda^`y ki ro^`i ddo^.i ra ddo^? va`o ghe ro^`i cho+? ve^` Tuy Ho`a ba'n cho ma^'y lo` vo^i o+? ca^`u O^ng Chu+`. Mo^~i hai nga`y mo^.t chuye^'n, mo^.t nga`y ddi va` mo^.t nga`y ve^`. Mo^~i ghe cho+? khoa?ng 10 dde^'n 15 ta^'n va` co' 5 ngu+o+`i la`m. Trung bi`nh chu'ng to^i mo^~i ngu+o+`i pha?i ddo^.i tu+` 3 dde^'n 5 ta^'n dda' mo^.t nga`y. vie^.c la`m kha' na(.ng nho.c. Nhu+ng sau giu+a~ nhu+~ng la^`n va^'t va? le^n dda' va` xuo^'ng dda', cuo^.c so^'ng kha' de^~ chi.u be^n nhu+~ng ngu+o+`i da^n xu+' bie^?n cu.c mi.ch, tho^ lo^~ nhu+ng ra^'t cha^n ti`nh. To^i cu~ng nho+' nhu+~ng la^`n ddi lu+o+'i Ca?n vo+'i ngu+o+`i chu? ghe gia` ra^'t me^ ti'n, tu+` lu'c le^n ghe dda~ pha?i kie^ng cu+~ kho^ng ddu+o+.c nha('c dde^'n ra^'t nhie^`u tu+` ngu+~ tu+` te^n cu?a nhu+~ng con thu' ru+`ng nhu+ co.p, nai cho to+'i ma^'y tu+` xe, la^.t... Lo+'p tre? chu'ng to^i ddo^i khi ca` cho+'n no'i cho+i ma^'y tie^'ng ca^'m ky. la`m o^ng gia` no^?i gia^.n la he't a^`m i?, nhu+ng chi? sau va`i phu't la.i vui ve? nhu+ cu~. To^i nho+' nhu+~ng khi ga(.p nu+o+'c cha?y tro^i lu+o+'i, ke'o lu+o+'i ga^`n tuo^'c da tay, nhu+ng ga(.p lu'c ca' ddo'ng nhie^`u thi` kho^ng gi` vui ba(`ng.
Buo^?i sa'ng ghe ve^` ta^'p na^.p tre^n be^'n, du+o+'i so^ng tie^'ng he't, tie^'ng la vang do^.i. Co' ngu+o+`i ddu+o+.c va`i la^`m, co' ngu+o+`i tru'ng va`i ba thie^n. Sau khi ba'n ca' chia tie^`n, ca? chu? va` ngu+o+`i ddi ba.n la.i ke'o ddi nha^.u. Cuo^.c so^'ng kha' vo^ tu+ du` cho nga`y mai kho^ng bie^'t se~ ra sao.
Ddo+`i so^'ng o+? bie^?n ra^'t kho' kha(n va`o mua` bie^?n ddo^.ng, to^i nho+' nhu+~ng ca^y so'ng du+~ do^.i, nhu+~ng co+n mo`i ba.c dda^`u vi` gio' ba^'c chu+o+'ng, gio' no^`m ngang. Da^n bie^?n chi? ddi dda'nh lu+o+'i Hai ba(`ng nhu+~ng chie^'c xuo^`ng nho?. Nhie^`u ngu+o+`i kho^ng vie^.c la`m, kho^ng tie^`n mua ga.o va^~n cu+' tu. la.i dda'nh co+`, dda'nh ba`i cho+` ddo+.i tro+`i e^m, bie^?n la(.ng.
Sau ma^'y na(m la`m bie^?n dde^? ti`m ddu+o+`ng vu+o+.t bie^n tha^'t ba.i, to^i la.i tro+? la.i So^ng Hinh la^`n nu+~a, vu`ng dda^'t nu'i ru+`ng tru`ng ddie^.p o+? phi'a ta^y nam Phu' Ye^n. O+? ddo' chi? co' nhu+~ng bo^. to^.c thie^?u so^'so^'ng ra?i ra'c. So^ng Hinh na(m 86 to^i dde^'n dda~ kha'c ddi nhie^`u so vo+'i So^ng Hinh la^`n dda^`u to^i dde^'n va`o cuo^'i na(m 79. So^ng Hinh na(m 86 dda~ co' mo^.t thi. tra^'n nho? ga^`n buo^n La-Dim vo+'i va`i tra(m no'c nha` cu?a nhu+~ng ngu+o+`i ddi kinh te^' mo+'i. Co' ddu+o+.c mo^.t cu+?a ha`ng a(n uo^'ng, va` mo^.t qua^`y sa'ch nho? ma` sa'ch tru+ng ba`y nhie^`u ho+n sa'ch ba'n, nhu+ng co^ ba'n ha`ng de^~ thu+o+ng cu~ng thi?nh thoa?ng chiu` y' kha'ch ba'n luo^n ma^'y quye^?n sa'ch tru+ng ba`y.
La^`n Dda^`u to^i dde^'n So^ng Hinh na(m 79 sau ma^'y tha'ng tu` vi` can to^.i vu+o+.t bie^n ddu+o+.c tha ve^`, va` du` chu+a to+'i 18 tuo^?i, to^i cu~ng bi. chi'nh quye^`n ddi.a phu+o+ng tru+ng ta^.p tha`nh pha^`n "xa^'u" cu?a xa~ ho^.i cho ddi khai pha' la^.p tra.i nuo^i bo` o+? Ta^y So^ng Hinh. Xe chi? cho+? to+'i Nhie^~u Giang la` he^'t ddu+o+`ng. Chu'ng to^i go^`m 16 ngu+o+`i va` mo^.t ngu+o+`i du ki'ch co^.ng sa?n da^~n ddu+o+`ng mang ga.o, lu+o+ng kho^, va` ri`u ru+.a, cu`ng du.ng cu. tho+. mo^.c dde^? ca^'t tra.i. DDi ga^`n hai nga`y ru+`ng mo+'i to+'i Ta^y So^ng Hinh. Khi to+'i buo^n Chung thi` tro+`i dda~ chie^`u. Chu'ng to^i o+? la.i buo^n Chung ta.m mo^.t dde^m.
Dde^m ddo' be^n be^'p lu+?a cu?a mo^.t ngu+o+`i Ra-De^ hie^'u kha'ch, to^i ddu+o+.c uo^'ng ru+o+.u ca^`n la^`n dda^`u tie^n. Vo+'i ca(.p cha^n mo?i nhu+` va` sau 3 to^ ru+o+.u ca^`n to^i la(n ra ngu? nhu+ che^'t. Ru+o+.u ca^`n thu+o+`ng co' ma`u va`ng nga` ho+i ddu.c lo+` nho+`, chua chua, ngo.t ngo.t cu~ng de^~ uo^'ng. Ru+o+.u ddu+o+.c u? ba(`ng ga.o, sa('n, ba('p, va` men ru+o+.u tro^.n tra^'u ca`ng trong nhu+~ng che' sa`nh lo+'n, nho? ddu? co+~. Ca'ch uo^'ng thi` la^'y la' ca^y nhe't vo^ che' cho cha(.t ro^`i ddo^? nu+o+'c suo^'i va`o cho dda^`y, ca('m ca^`n va`o (:-ca^`n ru+o+.u la` nhu+~ng o^'ng tru'c ru+`ng ddu+o+.c ddu.c tho^ng ma('t -:) co' khi ddu+o+.c hu't ra to^, co' khi nga^.m ca^`n ma` hu't, trong khi ddo' mo^.t ngu+o+`i ca^`m mo^.t to^ nu+o+'c suo^'i tu+` tu+` ddo^? va`o che', he^'t to^ nu+o+'c thi` mi`nh cu~ng uo^'ng he^'t mo^.t to^ ru+o+.u vo^ bu.ng. Ca`ng uo^'ng nhie^`u la^`n ru+o+.u ca`ng la.t, dde^'n khi ru+o+.u qua' la.t thi` thay che' kha'c. Ma~i sau na`y to^i mo+'i co' di.p uo^'ng ru+o+.u ca^`n thu+o+.ng dda(?ng o+? buo^n Li. Ma`u ru+o+.u ddo? nhu+ ru+o+.u ne^'p, tho+m no^`ng va` co' vi. ho+i ma(.n. Ru+o+.u ca^`n thu+o+.ng dda(?ng ddu+o+.c u? ba(`ng ga.o cu?a lua' Dduo^i Nai va` pha?i dde^? la^u i't nha^'t la` 3 tha'ng. Ru+o+.u ra^'t qui' vi` kho' la`m va` ddo`i ho?i mo^.t loa.i men dda(.c bie^.t che^' bie^'n tu+` nhu+~ng loa.i ca^y, cu? trong ru+`ng.
Tra.i nuo^i bo` cho xa~ o+? ca'ch buo^n Chung co+~ 5 km ve^` phi'a ta^y. chu'ng to^i ta.m ngu? o+? bo+` suo^'i, va` vu+`a cha(.c ca^y ca^'t tra.i cho ngu+o+`i o+?, vu+`a cha(.c ca^y ca^'t chuo^`ng bo`. Trong nhu+~ng nga`y ra?nh ro^?i cho+` ngu+o+`i ddu+a bo` le^n va` ddi mua bo` o+? ca'c buo^n, chu'ng to^i ddi ca'c vu`ng chung quanh nhu+ Kro^ng-Na(ng, Kro^ng-Ba'ch, Ba?n Ddon. Mo^~i nga`y ddi va`i ba chu.c ca^y so^' la` chuye^.n bi`nh thu+o+`ng ddo^'i vo+'i nhu+~ng ngu+o+`i o+? nui' ru+`ng. Lu'c mo+'i le^n, to^i kho^ng quen nhu+ng ddi rie^'t ro^`i cu~ng ddi gio?i nhu+ mo.i ngu+o+`i.
Ta^y So^ng Hinh nu'i kho^ng cao la('m chi? la` nhu+~ng tra'i ddo^`i nho? nha^'p nho^ lu+o+.n so'ng be^n nhu+~ng khu ru+`ng thu+a va` nhu+~ng con suo^'i len lo?i quanh co qua nhu+~ng khu dda^`m la^`y, ma` co' ca'i ro^.ng ha`ng tra(m ma^~u dda^'t. Ta^y So^ng Hinh co' nhu+~ng ru+`ng o^?i, ru+`ng sim ba.t nga`n, dde^'n mua` o^?i chi'n ro+i ba^~y dda^'t bay mui` tho+m lu+`ng ca? nui' ru+`ng.
DDda^'t o+? Ta^y So^ng Hinh ra^'t to^'t, nhu+~ng khu ra^~y bo? cu?a ngu+o+`i Thu+o+.ng co' nhu+~ng go^'c bi' ddo? to ba(`ng ba('p ve^' ngu+o+`i lo+'n, dde^'n mua` kho^ da^y bi' ru.ng la' tro+ tru.i, nhu+ng khi ga(.p mu+a da^y bi' la.i ho^`i sinh ra la' xanh ri`, ra tra'i lu.c cu.c. Ddu ddu?, chuo^'i mi't ba.t nga`n trong nhu+~ng ra^~y cu?a ngu+o+`i Thu+o+.ng.
Ngu+o+`i da^n thie^?u so^' so^'ng ra^' tho^ so+, gia?n di., ke'm ve^. sinh, va` kho^ng ti'nh toa'n ho+n thie^.t khi trao ddo^?i hay mua ba'n. To^i nho+' ho. ba'n ga`, heo, tra'i ca^y cu`ng mo^.t gia' tie^`n kho^ng pha^n bie^.t lo+'n nho?. Sau na`y va`o na(m 86 o+? Ddo^ng So^ng Hinh va^~n co`n va`i buo^n thu+o+.ng buo^n ba'n kie^?u na`y. Da^`n da^`n ngu+o+`i kinh le^n So^ng Hinh ddo^ng, ne^n ho. ho.c ddu+o+.c ca'ch mua ba'n cu?a ngu+o+`i kinh.
Mo^.t ddie^`u dda'ng nho+' o+? ngu+o+`i Thu+o+.ng la` ho. ra^'t hie^'u kha'ch va` tha?o a(n; Ne^'u mi`nh kho^ng tie^`n thi` ho. sa(?n sa`ng bie^'u kho^ng cho mi`nh chu+'kho^ng so ti'nh gi` ca?. Ho. ra^'t thi'ch ddu+o+.c ke^'t la`m anh em vo+'i nhu+~ng ngu+o+`i da^n kha'c. Le^~ ke^'t anh em thu+o+`ng la` mo^.t con ga` va` mo^.t che' ru+o+.u ro^`i hai be^n trao va^.t lu+u nie^.m; ho. thu+o+`ng trao ddo^?i nhu+~ng ca'i cong ddo^`ng ra^'t dde.p. Ngu+o+`i anh em la^u nga`y ga(.p la.i la` pha?i la`m ga` ma'i a^'p tru+'ng va` co+m ne^'p tie^'p dda~i dde^? to? ti`nh tha^n (:- Tu.c le^. ki` cu.c: ga` ma'i a^'p o^'m nhom kha'ch cu~ng ra'ng a(n du` the`m con ga` co^` to ma^.p ho+n -:). To^i cu~ng co' ke^'t la`m anh em vo+'i ma^'y ngu+o+`i Ra-DDe^ va` Gia-Rai. Sau na`y, na(m 86 to^i tro+? la.i So^ng Hinh, to^i cu~ng a(n ga` ma'i a^'p ma^'y la^`n.
Ta^y So^ng Hinh nhie^`u dda^'t ca't to chu+' kho^ng pha?i nhie^`u dda^'t ddo? nhu+ o+? Ddo^ng So^ng Hinh. Dda^'t Ta^y So^ng Hinh ra^'t xo^'p du` chu+a ddu+o+.c ca`y xo+'i. Co? ra^'t to^'t, co' no+i co? cao ho+n dda^`u ngu+o+`i, ra^'t to^'t cho vie^.c cha(n nuo^i. Nhu+~ng ngu+o+`i Thu+o+.ng, co' ngu+o+`i co' ca? nga`n con bo`. Lua' tra?ng ba.t nga`n. Tra?ng lu'a ddu+o+.c ca`y ro^`i gieo ha.t va`o tha'ng 5 tha'ng 6, sau nhu+~ng co+n mu+a dda^`u mu`a. Khi ga(.p ha.n ha'n va`o tha'ng 7 tha'ng 8 ca^y lu'a kho^ xo+ xa'c, nhu+ng dde^'n tha'ng 9 tha'ng 10 mu+a xuo^'ng da(m ho^m lua' la.i le^n xanh mu+o+'t um tu`m. Mu`a lua' tro^? la` tha'ng 11 va` dde^'n lu'c ga(.t la` tru+o+'c va` sau te^'t ta. Lua' ddu+o+.c ca('t la^'y gie' bo' la.i bo' ra^'t to, gu`i ve^` bo? o+? nhu+~ng nha` kho ga^`n buo^n. Mo^~i bu+~a a(n la.i la.i ra kho dda^.p la^'y ha.t, bo? va`o co^'i gia~ ra ga.o ro^`i sa?y ba(`ng mo^.t ca'i nia nho? 3 go'c. Nhu+~ng co^ ga'i Thu+o+.ng ra^'t ta`i ti`nh, kho^ng ca^`n da^`n, sa`ng va^~n co' the^? pha^n ga.o ra ga.o, ca'm ra ca'm kho^ng la^?n lo^.n.
Sau nhu+~ng mua` ga(.t ha'i la` mua` lo+.p la.i nha` va` la` mua` le^~ ho^.i, mo.i nha` thay nhau gie^'t bo`, gie^'t heo u? ru+o+.u ca^`n say su+a he^'t nha` na`y dde^'n nha` kha'c, co' buo^n ke'o da`i va`i tha'ng mo+'i he^'t. Va`i na(m la.i to^? chu+'c le^? Xa^y co^.t mo^.t la^`n thu+o+`ng la` ca? buo^n la`m chung ra^'t lo+'n dde^? cu'ng Gia`ng va` nhu+~ng buo^n kha'c cu~ng cu+? ngu+o+`i tham gia thi dda'nh co^`ng, thi dda'nh chie^ng, dda'nh dda`n To+ Ru+ng nha?y mua' suo^'t nga`y dde^m.
Na(m 86 to^i dde^'n la.i So^ng Hinh, nhu+ng o+? Ddo^ng So^ng Hinh vo+'i ddoa`n thanh nie^n "Nghi~a vu. Lao Ddo^.ng" ( :- vi` la` tha`nh pha^`n xa^'u kho^ng ddi "Nghi~a vu. Qua^n su+." ddu+o+.c -:) dde^? chua^?n bi. cho co^ng tri`nh thu?y ddie^.n So^ng Hinh. La.i mo^.t phen na(`m bo+` na(`m bu.i dde^? ca^'t cho xong tra.i o+?. Chu'ng to^i ddo'ng be^n bo+` So^ng Hinh ga^`n Buo^n Thung. Co^ng vie^.c ha`ng nga`y la` cha(.c pha' ca^y ru+`ng cho lo`ng ho^` va` ma(.t dda^.p chi'nh.
Ddo^ng So^ng Hinh kha'c vo+'i Ta^y So^ng Hinh, Ddo^ng So^ng Hinh nu'i ru+`ng tru`ng ddie^.p tu+` Do^'c Phu+o+`ng le^n dde^'n Buo^n Thung cha.y le^n Ha`-Roi to+'i nu'i Vo.ng Phu la` mo^.t khu ru+`ng gia` vo+'i nhu+~ng ca^y Ga'o, ca^y Cho`, ca^y Da^`u, ca^y go~ to ha`ng chu.c ngu+o+`i o^m. Nhu+~ng ca^y nho? thi` suo^n dduo^.t cao ca? chu.c me't vo+'i mo^.t tu'm la' tre^n ngo.n. To^i nho+' o+? Ddo^ng So^ng Hi nh co' mo^.t loa.i tru`n ra^'t to ba(`ng ngo'n cha^n ca'i da`i ho+n hai me't. Sau na`y To^ i co' coi chu+o+ng tri`nh PBS co' nha('c dde^'n mo^.t gio^'ng tru`n kho^?ng lo^` o+? U'c; la` loa.i kha' hie^'m ma` lu'c o+? So^ng Hinh To^i dda~ tha^'y. Kho^ng bie^'t chi'nh phu? VN co' lu+u y' dde^'n va^'n dde^` na`y kho^ng? Ne^'u co^ng tri`nh thu?y ddie^.n hoa`n tha`nh ca? khu vu+.c sinh so^'ng cu?a gio^'ng tru`n na`y se~ bi. nha^'n chi`m du+o+'i nu+o+'c he^'t.
Ddo^ng So^ng Hinh co' hai ddie^`u ddu+o+.c dda~ ddu+o+.c nha('c dde^'n trong tha`nh ngu+~ la` "Co.p nu'i La', ca' So^ng Hinh." Co.p Nu'i La' thi` kho^ng co`n nhie^`u la('m, nhu+ng co.p o+? do^'c Phu+o+`ng thi` kha' nhie^`u, sau na`y nghe ngu+o+`i ta sa(n ba('n du+~ la('m kho^ng bie^'t ba^y gio+` co`n so't la.i con na`o hay kho^ng? Nhu+~ng dde^m o+? la'n tra.i trong ru+`ng to^i va^~n thu+o+`ng nghe tie^'ng co.p ga^`m gu+` va` co' tha^'y pho+'t qua va`i la^`n trong ma^'y tra?ng sim. Mo^.t la^`n o+? tra.i bo` 26-3 ngu+o+`i ta ba^?y ddu+o+.c mo^.t con kha' lo+'n. chu' co.p na`y dda~ ba('t mo^.t con bo` va` a(n he^'t nu+?a con. Ma^'y ngu+o+`i giu+~ bo` ddem nu+?a ki' thuo^'c co? ra('c le^n nu+?a co`n la.i. dde^m sau co.p ra a(n bi. tru'ng ddo^.c che^'t. Ho. ba'n da, xu+o+ng, ga^n kha' nhie^`u tie^`n nhu+ng kho^ng ba'n thi.t. Chu'ng to^i cu~ng co' la^'y a(n thu+?, thi.t co.p vu+`a dai vu+`a tanh, nhu+ng vo+'i nhu+~ng khi thie^'u tho^'n thi` cu~ng kha' ngon.
Ca' So^ng Hinh thi` tie^'ng ddo^`n kho^ng sai, ca' ra^'t nhie^`u va` ra^'t nhie^`u loa.i. Co' loa.i kha' ngon nhu+ ca' nga.nh nguo^`n, ca' tro^i, ca' sa?nh, cu~ng co' nhie^`u loa.i ra^'t do+? xu+o+ng
ra^'t cu+'ng, thi.t la.i dda('ng. So^ng Hinh cu~ng co' ca' Sa^'u nhu+ng kho^ng nhie^`u la(`m. To^i tha^'y ngu+o+`i ta ca^u ddu+o+.c 2 la^`n mo^.t la^`n o+? Buo^n Ddu+'c va` mo^.t La^`n o+? Buo^n Da`nh.
To^i vo^'n lo+'n le^n o+? nha` que^, ddi ho.c o+? Thi. xa~ Tuy Hoa`, nhu+ng nhu+~ng na(m hoa` mi`nh vao` cuo^.c so^'ng, to^i o+? ru+`ng nu'i va` bie^?n nhie^`u ho+n. Ca'i nho+' rie^ng cu?a bie^?n, cu?a nu'i ru+`ng trong to^i nhie^`u khi la^'n a't ca'i nho+' ve^` ruo^.ng ddo^`ng, ve^` nhu+~ng nga`y ddi ho.c o+? tru+o+`ng Nguye^~n Hue^.. Co' le~ nhu+~ng ca'i nho+' na`y ga('n lie^`n vo+'i nhu+~ng chuye^'n vu+o+.t bie^n ddi.nh me^.nh dda~ la`m bie^'n ddo^?i ra^'t nhie^`u trong cuo^.c so^'ng cu?a to^i. Ca'i nho+' ddo' cu~ng ga('n lie^`n vo+'i nhu+~ng ba.n be` tha^n ma` trong ddo' co' ma^'y ngu+o+`i dda~ bo? tha^n o+? So^ng Hinh vi` so^'t re't, vi` ca^y dde`, vi` nu+o+'c lu~. Va` to^i nho+' So^ng Hinh vi` trong nhu+~ng ki? nie^.m ru+`ng nu'i na`y co' ki? nie^.m cu?a ngu+o+`i cha dda~ khua^'t cu?a to^i. Ngu+o+`i dda~ vu+o+.t ddu+o+`n g xa hie^?m tro+? le^n tha(m to^i vi` la^u qua' to^i kho^ng ve^` tha(m nha`, va` ki? nie^.m cu?a ngu+o+`i ye^u thuo+? na`o dda~ la(.n lo^.i ma^'y chu.c ca^y so^' ddu+o+`ng ru+`ng dde^'n tha(m nhau trong mo^.t chie^`u mu+a.
Vo+'i nhu+~ng may ma('n co' ddu+o+.c sau nhu+~ng na(m da`i la^.n dda^.n, to^i cu~ng dde^'n ddu+o+.c be^'n bo+` tu+. do. To^i ba('t dda^`u la`m la.i tu+` dda^`u va` hy vo.ng ti`m cho mi`nh mo^.t ha.nh phu'c, mo^.t ddo+`i dda'ng so^'ng ho+n o+? xu+' ngu+o+`i.
La.i ga^`nmu+o+`i na(m nu+~a tro^i qua, to^i va^~n nghi~ mi`nh dda~ an pha^.n vo+'i cuo^.c so^'ng, nhu+ng mo^~i nga`y vo^ so+? la`m ddo^'i die^.n vo+'i ma'y ddie^.n to'an, kho^ng gian du+o+`ng nhu+ thu he.p la.i trong bo^'n bu+'c che cu?a ca'i cubical, to^i va^~n tu+. ho?i mi`nh:
"Mi`nh dda~ cho.n ddu'ng con ddu+o+`ng dde^? ddi cho mi`nh hay chu+a?".
Ba to^i dda~ ra ngu+o+`i thie^n co^?, ngu+o+`i ye^u cu~ nga`y na`o dda~ la^'y cho^`ng sinh con, nhu+~ng ba.n be` ba^'t ha.nh nga`y xu+a xu+o+ng thi.t cu~ng dda~ tan va`o dda^'t, nhu+ng nhu+~ng ki? nie^.m cu~ va^~n cu+' thao thu+'c do^.i ve^` nhu+ nhu+~ng no^~i ddau kho^ng tan. Pha?i cha(ng nhu+~ng nga`y co+ cu+.c nha^'t trong cuo^.c so^'ng, ta de^~ tha^'y ddu+o+.c ti`nh ngu+o+`i va` nhu+~ng ddie^`u ddo' ma~i ma~i ghi ha(`n le^n ta^m kha?m con ngu+o+`i?
Nhuong Nguyen