La papoj kaj Esperanto  WAŭdu (ouça)  
(Para ouvir a gravação é necessária a conexão com Internet e programa Real Player instalado)

Historia noto okaze de la 5a datreveno de la unua uzo de Esperanto fare de Papo dum publika 
Uma nota histórica por ocasião do quinto aniversário do primeiro uso do Esperanto feito por um papa durante
ceremonio (teksto de la E-programo de Radio Vatikana,16.08.1996.)
uma cerimônia pública. (Texto do programa de Esperanto da Rádio Vaticano, 16/08/1996.)

Kiam Esperanto naskiĝis, en 1887, estis Papo Leono la 13a. Gioacchino Pecci, jen lia familia nomo, estis papo jam 
Quando o Esperanto nasceu, em 1887, era papa Leão 13, Gioacchino Pecci era seu nome de família, era papa há
de 9 jaroj, kiam la pola kuracisto Zamenhof iris al presejo Kelter por startigi mirindan projekton.
9 anos, quando o médico polonês Zamenhof foi à editora Kelter para iniciar um maravilhoso projeto. 

Estis lia posteulo, Papo Pio la 10a, la unua Papo, kiu akceptis aŭdience esperantistojn. La
Foi seu substituto, o papa Pio 10, o primeiro papa, que aceitou esperantistas em audiência. A
aŭdienco okazis la 2an de junio 1906. Temis pri privata aŭdienco al roma monsinjoro, Luigi
audiência aconteceu em 2 de junho de 1906. Foi tema da audiência privada ao Monsenhor Luigi
Giambene, fondinto de la roma esperantista grupo "Imperiosa Civitas", kaj oficisto ĉe papa
Giambene, fundador do grupo esperantista romano "Imperiosa Civitas", e funcionário junto 
Kongregacio.
à congregação papal.

La aŭdienco estis okazo por prezenti al Papo Pio la 10a la unuan kompletan jarkolekton de
A audiência foi um acontecimento para oferecer ao Papa Pio 10 a primeira coleção completa do  
Espero Katolika, naskita - por tiel diri - ĝuste en la saman periodon de la elekto de la Papo. Frontpaĝe de la unua
Espero Katolika, nascida - por assim dizer - exatamente no mesmo periodo da eleição do Papa. Na capa frontal do
numero de Espero Katolika poemo de Aleksandro Dombrovski, litova pastro, poeto, dediĉita al lia sankteco.
primeiro número do Espero Katolika, um poema de Aleksandro Dombrovski, padre lituano, poeta, dedicado à sua santidade. 

Raporto de la epoko sciigas al ni, ke Papo Pio la 10a legis laŭtvoĉe tiun poemon, dirante ke li komprenas ĉion. Al
Um relato da época faz-nos saber, que o Papa Pio 10 leu em voz alta aquele poema, dizendo que ele compreendera tudo. 
revuo Espero Katolika, al ĝia redaktoro Pastro Emile Peltier, alvenos papa beno, anoncita dum la 2a universala
Para a revista Espero Katolika, ao seu redator Padre Emile Peltier, chegará benção papal, anunciada durante o
Kongreso, en Ĝenevo, jaro 1906, meze de tondraj aplaŭdoj ankaŭ protestantoj kaj eĉ de liber-pensuloj.
segundo Congresso Universal, em Ĝenevo, ano 1906, em meio de retumbantes aplausos também de protestantes e até mesmo de livre pensadores.

La katolika Eklezio tuj rigardis kun atento la novan fenomenon konsistantan el katolikaj esperantistoj. En 1910
A Igreja Católica imediatamente olhou com atenção o novo fenômeno consistindo de católicos esperantistas. Em 1910
okazas en Romo Kongreso de IKUE. La kongresanoj ariĝas en Placo sankta Petro kaj poste, en la interna korto de
ocorre em Roma um Congresso da IKUE. Os congressistas reúnem-se na Praça de São Pedro e posteriormente, no pátio interno da 
la vatikana baziliko ili kantas la religian himnon "Ni volas Dion" en Esperanto. En la interna korto, ĉar tiam la Papoj
basílica do vaticano eles cantam o hino religioso "Queremos Deus" em Esperanto. No pátio interno, porque naquele tempo os papas
aperis pro historiaj kialoj ne el la centra balkono sur la placo, sed en la interna loĝio proteste kun itala ŝtato kiu
apareciam, por causa de razões históricas, não na sacada central sobre a praça, mas no camarote interno, em protesto a um estado italiano que 
invadis Romon.
invadiu Roma.

Dum la jaroj alvenas aliaj papaj benoj por la revuo kaj por IKUE: ni mencias la benojn de Papo Benedikto la 15a.
No decorrer dos anos chegam outras bençãos papais para a revista e para a IKUE: nós mencionamos as bençãos do papa Benedito 15.

Sed ni atingu pli proksimajn jarojn. Papo Paŭlo la 6a dum la ĝenerala aŭdiencio de la 13a
Mas atinjamos os anos mais próximos. O Papa Paulo Sexto durante a audiência geral de 13 de
de aŭgusto 1975 bonvolis eldiri kun amemo kelkajn vortojn en la itala lingvo al la
agosto de 1975 expressou com amabilidade algumas palavras no idioma italiano aos
partoprenantoj de la IKUE-kongreso de tiu jaro, okazanta en Romo pro la Sankta Jaro. La 
participantes do Congresso da Ikue daquele ano, ocorrendo em Roma por causa do Ano Santo. O
Papo aludas la ĉeestantajn esperantistojn dufoje. Unue, menciante la ĉeestantajn grupojn:
papa fez alusão aos esperantistas presentes duas vezes. Primeiramente, mencionando os grupos presentes:
"Alia internacia grupo kiun ni salutos baldaŭ per aparta parolo estas tiu de la partoprenantoj
"Outro grupo internacional que nós saudaremos breve por meio de palavra à parte é esse dos participantes
en la internacia Kongreso de la katolikaj esperantistoj. Vidu, ili havas la verdan flagon, kiu estas simbolo de
do Congresso Internacional de esperantistas católicos. Veja, eles tem a bandeira verde, que é símbolo de
espero, ili estas la esperantistoj."
esperança, eles são os esperantistas."

Kaj kelkajn minutojn poste Papo Paŭlo la 6a adresas sian menciitan, apartan saluton: "Ni ne volas fini ĉi tiun
e alguns minutos depois o Papa Paulo Sexto endereça sua mencionada saudação: "Nós não queremos acabar esta
parton de la aŭdienco sen adresi nian saluton kaj nian bondeziron al la partoprenantoj en la 36a internacia
parte da audiência sem endereçar nossas saudações e nossas bençãos aos participantes do 36. congresso internacional
kongreso de la katolikaj esperantistoj. Al viaj apartaj kulturaj celoj vi volis aldoni noton delikatege religian
de esperantistas católicos. À seus distintos objetivos culturais vocês quiseram adicionar uma nota delicadamente religiosa
eniĝante en la spiriton de la jubileo kiu al ĉiuj bonavolaj homoj parolas pri renoviĝo, pri konvertiĝo, pri retrovita 
entrando no espírito do jubileu que para todos os homens de boa-vontade fala sobre renovação, sobre conversão, sobre revisado
kontakto kun Dio, kiu amas kaj pardonas. Ĉi tiu spirito gvidu vin en la instigo al frateco kaj interkompreniĝo inter
contato com Deus, que ama e perdoa. Esse espírito vos guie no estímulo à fraternidade e compreensão entre
la diversaj popoloj el malsamaj lingvoj, kiujn vi klopodas favori laŭ la programo kiu vin distingas. Tio estas nia
os diversos povos de diferentes línguas, que vocês se empenharão em favorecer segundo o programa que vos distingue. Isso são nossos 
sincera bondeziro, kiun ni plivalorigas per nia apostola beno, favoranta la donacojn de la Sinjoro."
votos de felicidade, que nós mais valorizamos por nossa benção apostólica, favorecendo as doações do Senhor."

Pasas 16 jaroj. En Czestochowa (Pollando), komence kaj ferme de la celebroj por la monda tago por la junularo,
Passam 16 anos. Em Czestochowa (Polônia), no começo e fechamento das celebrações para o dia mundial pela juventude,
Papo Johano Paŭlo la 2a uzas la internacian lingvon por adresi siajn salutojn al pli ol unu miliono da junaj
o Papa João Paulo Segundo usa a língua internacional para dirigir suas saudações a mais que um milhão de jovens
ĉeestantoj ĉe la Hela Monto.
presentes junto ao Monte Luminoso.

La 14an de aŭgusto 1991, vespere, okazas lia bonveniga saluto. Estas la unua fojo ke
Em 14 de agosto de 1991, à tarde, ocorreu sua saudação de boas vindas. É a primeira vez que
Papo parolas en Esperanto dum publika ceremonio: "Mi donas ankaŭ en Esperanto
um papa fala em Esperanto durante uma cerimônia pública: "Eu dou também em Esperanto
bonvenan saluton al la junaj pilgrimantoj el la tuta mondo, en ĉi tiu tago de universala
saudação de boas vindas aos jovens peregrinos de todo o mundo, neste dia de fraternidade
frateco, kiu vidas nin unuigitaj kiel filoj de unu sama Patro en la nomo de Kristo, vero de la 
universal, que nos vejam unificados como filhos de um só Pai em nome do Cristo, verdade
homo!"
do homem!"

La postan tagon, ferme de la celebroj, la Papo denove adresas siajn plurlingvajn salutojn al la gejunuloj en
No dia posterior, no fechamento das celebrações, o Papa novamente dirige suas saudações em vários idiomas aos jovens en 
Czestochowa. En Esperanto li diras: "Karegaj junuloj! La sperto de kredo, travivita ĉe la piedoj de la "Nigra 
Czestochowa. Em Esperanto ele diz: "Caros jovens! A experiência da crença, vivida junto aos pés da "Nigra
Madono" restu neforigeble gravurita en viaj koroj. Sanktega Maria akompanu Vin."
Madono" fique indelevelmente gravado em vossos corações. Maria santíssima acompanhe-vos." 

La resto estas ĵusdata historio. Kiel sciate, de kelkaj jaroj, la esperantlingva bondeziro eniris la vicon de la
O restante é história recente. Como é sabido, há alguns anos, a benção na língua esperanto entrou na lista 
plurlingvaj bondeziroj de la papo je Kristnasko kaj Pasko.
das bençãos do Papa em várias línguas, no Natal e Páscoa.

Al la enhavo de tiu ĉi numero.
Conteúdo deste número: Clique aqui.