î Başa
KBC CUMHURBAŞKANI KANAKOV POLİTİKOVSKOYA’YA KONUŞTU; ‘GÜVENLİK KADROLARINI DEĞİŞTİRECEĞİM. TEK ÇIKIŞ YOLU, BU’ - ajans kafkas

19.11.2005 - 18:01:34
Novaya Gazete'nin önemli ismi Anna Politikovskoya, Nalçik baskını sonrasında, ülkesinde yeni açılımlar gerçekleştirmeye çalışan yeni cumhurbaşkanı Arsen Kanakov ile önemli bir röportaj gerçekleştirdi. Kanakov’un şahsen dine bakış açısından, ülkedeki genç Müslümanlara, verilmeyen naaşlardan, iki tarafa ayrılmaya doğru giden halka, işkenceye, baskılara kadar, çok açık sorulara, Kanakov da olabildiğince net cevap vermeye çalıştı.

Anna Politikovskoya- Benim izlenimlerime göre, halk, 13-14 Ekim saldırısını yapanlara karşı, açık bir sempati besliyor. Tabii ki, silahlı saldırıyı tasvip etmiyorlar ama başka bir çare kalmadığını düşünüyorlar. Ve polisin de bunu hak ettiğini söylüyorlar. Siz ne düşünüyorsunuz?

Arsen Kanakov- Bu dedikleriniz, halkın bir protestosu. Çünkü, devlet ve halk arasında iyi bir bağ kalmamış, diyalog yok.

Ben, bunları açıklarken çok zorlanıyorum. Çünkü iki zıt grup var. Ve buna bir açıklama getiremiyorum. Zaten kimse de açıklayamıyor.

î Başa Bu şu demek ki, bu ülkede taraftarlar yok, acıyı, zulmü paylaşanlar var. Yarın ne olacak? Nasıl ulaşabiliriz biz yeni nesillere? Nereye varacaklar? Ne istiyorlar?

Anna Politikovskoya- Ben buraya gelmeden önce hemen başkanlık sarayının karşısında Genç Müslümanlarla görüştüm ve sizinle röportaj yapacağımı öğrenince de bana mutlaka bu soruyu sormamı istediler. Kapanan mescidler, camiler ne zaman ve nerede açılacak? Somut olarak istiyorlar, cevabını. Camilerin açılacağını siz daha önce ilan etmişsiniz.

Arsen Kanakov- Evet, haklısınız ilan ettik. Bütün camiler kapatıldı, sadece Merkez Camisi açık bırakılmıştı. Böylece onları daha kolay kontrol edeceklerini düşündüler.

Biz, camileri yeniden açacağız, sözümüzde duracağız. Çünkü, bizim için yeni nesil önemli.

Biz, gençlerin beyinlerinin yıkandığını görüyoruz ve buna karşıyız. Bugün böyle düşünen genç, üç ay sonra farklı düşünmeye başlıyor, farklı bir kimliğe bürünüyor. Evet, içki ve sigara kullanmıyorlar ama acaip fikirlerin esiri oluyorlar. Buna izin vermemeliyiz.

Tüm bunların sorumlusu kim? Kim bunları yönlendiriyor? Tabii ki, insanlara namaz kılmaları için engel koyamayız. Biz namaz kılmalarına karşı değiliz, biz onların acaip, aşırı ve radikal fikirlerine karşıyız.

Anna Politikovskoya- Cami açılması planlarıyla, Kabardey Balkar Din İdaresi mi ilgileniyor?

Arsen Kanakov- Evet ama orada da bazı sorunlar var şimdilik. Din İdaresi'nin ekonomik durumu çok iyi değil, kadrosu da çok çok zayıf. Ve Din İdaresi'nin yöneticilerinin toplum nezdinde ağırlıkları ve itibarı yok. Biz, bu kadroları gözden geçiriyoruz, yeni birini bulmaya çalışıyoruz.

Anna Politikovskoya- Yine önemli bir soru sormak istiyorum, size. Bu soruyu da, Genç Müslümanlar ısrarla sormamı istediler. Siz, kişisel olarak vehhabist kelimesinden ne anlıyorsunuz, vehhabi ile vehhabi olmayanı nasıl ayırıyorsunuz?

Arsen Kanakov- Aslında dürüst olmam gerekirse, bu konuları yeni yeni öğreniyorum. Bizde İslam Araştırmaları Enstitüsü vardı. Ruslan Nahuşev onun başkanıdır. Benim ona danışmam, herkese danışmam gerekiyor, istişare etmem, düşünmem gerekiyor.

Aslında, her dinde farklı mezhepler vardır. Ben de bilmiyorum, vehhabi kimlere deniyor? Biz niye onlara vehhabi diyoruz, inanın bilmiyorum.

Benim düşünceme göre, vehhabi beyni yıkanmış radikal Müslümanlara deniyor. Aslında bence bu doğru bir tanımlama değil, ama en azından bizim toplumumuzda öyle algılanıyor.

Anna Politikovskoya- Siz, konuşmanızda Ruslan Nahuşev'i hatırlattınız bana. Nahuşev, danışmanınız olabilir mi? Gerçi onun hakkında da 13 Ekim sonrası bayağı sorunlar çıktı, önemli bir madde üzerinden hakkında soruşturma başlatıldı. Ne düşünüyorsunuz?

Arsen Kanakov- Aslında çok yakından tanımıyorum onu ama bana yardım teklif etmişti. Zaten bize her gün çok kişi geliyor. Biz onları dinliyoruz, 'nasıl bu ülke için faydalı oluruz, bu krizden nasıl çıkarız' diye danışıyoruz.

Fakat Nahuşev'in davası ayrı bir konu. Onun saldırıyı yapan insanlara yakın olduğu söyleniyor, ama o konuda şu anda ben bir şey diyemem. Ama bizim için bir köprü olabilir mi? Onu düşünüyorum.

Ben, bu insanların ne istediklerini, dertlerini merak ediyorum. Eğer Nahuşev gerçekten bir köprü olursa, biz buna hazırız.

Anna Politikovskoya- Sizce bu eylem sonrasında, halkınızın morali nasıl?

Arsen Kanakov- Bana göre, ülkem giderek normalleşiyor. Bir cumhurbaşkanı olarak, toplumun ikiye bölünmemesi için bir çıkış yolu arıyorum. î Başa Bunların hepsi, ölenler de öldürenler de bizim vatandaşlarımız ve ben herkesin cumhurbaşkanıyım.

Bugün, bu baskını düzenleyenleri de taraftarlarını da doğru bulmuyorum. Ben, ölenlere karşı bugüne kadar insancıl davrandım. Ama devletin de zayıf olmasını kabul edemem. Devletin adaletten taviz vermeyecek şekilde sert olması gerekir. Kafkasya'da her zaman adil olan güç, saygı görmüştür. Bu işi organize ederler, baskını sipariş edenler, gençlerimizi duygusal olarak kullandılar ve duygusal olan bu gençlerimiz öldü, diğerleri ise hayatta.

Korkum, benim insancıl bakışımın, onlar tarafından zayıflık olarak algılanması.

Anna Politikovskoya- Bu eyleme tesadüfen karışanlar olamaz mı? Niçin hepsini terörist olarak niteliyorsunuz?

Arsen Kanakov- Onların bir kısmının terörist olmadığını ispat etseydiler, ben de çok memnun olurdum. Zaten eylem sonrası hemen Milli Güvenlik Kurulu'nu topladım. 'Çok dikkatli olalım' diye uyardım. Naaşlar konusunda, 'şüpheci davranalım, şüphelendiklerimizi kesinlikle terörist saymayalım, herkese terörist damgası vurmayalım' diye konuştum. Ve ben inanıyorum ki, tarafsız davrandığımız zaman, içlerinden en az 20'sinin, eylemle hiçbir alakası yok ve biz bunların cesetlerini geri vereceğiz.

Anna Politikovskoya- Ama ne zaman?

Arsen Kanakov- Federal Merkez'in bu konuda, çok sert ve hassas bir düşüncesi var. Bizim yasal olarak herhangi bir yetkimiz yok. Biz de soruşturmanın sonucunu bekliyoruz.

Anna Politikovskoya- Adil bir güç dediniz. Nasıl ispat edeceksiniz, federal merkeze, bunların terörist olmadığını?

Arsen Kanakov- Biz akrabalarına, sorunu çözmek istediğimizi, federal merkeze başvurduğumuzu söylüyoruz. 'Siz de başvurun' diyoruz, onlara.

Ama diğer tarafta da, ölen polislerin akrabaları var. Onlar da, 'Ne istiyorlar bu adamlar' diye söyleniyorlar. 'Bunların naaşları ile bizim akrabalarımızın naaşları aynı mezarlıkta mı olacak' diye konuşuyorlar. Çok zor bir seçim karşısındayım.

Anna Politikovskoya- Peki, hangi seçim size daha yakın?

Arsen Kanakov- Yüzde 50, yüzde 50. Hem bu toplumu sakinleştirmek lazım, hem de cesetleri iade etmek lazım. Bu durum, bizi çok üzüyor.

Anna Politikovskoya- Eylemden sonra, tüm cumhuriyette, baskılar, gözaltılar, tutuklamalar, işkenceler var. Ve hala da devam edilyoır. Bu da toplumu, polise özelde de terörle mücadele şubesine karşı kin ve nefretle dolduruyor. Bu bir realite. Bunun böyle olduğunu avukatlar da ispatladılar. Bu baskılar, ya Müslümanları yeraltına itiyor ya da baskılara karşılık vermek zorunda kalıyorlar. Akla da hemen şu soru geliyor, rütbe almak, yükselmek, ikramiye kazanmak için polisin yaptıkları toplumu iyice bölmüyor mu?

Arsen Kanakov- Maalesef çok kötü bir zamandayız. Söylediklerinizde, gerçek payı var. Ben, cumhuriyetin başsavcısı Ketov'u çağırdım. Elimizde, baskılar olduğuna dair bilgiler olduğunu söyledim. 'Dikkatli olun, insanları baskı altına almayın' diye uyardım. Bu kaostan çıkış için yakın bir zamanda güvenlik güçlerinde kadro değişikliğine gitmemiz lazım ve gideceğim de. î Başa İşkence ve baskı, bizi bu kaostan çıkarmaz. Bize polis devleti lazım değil. 15 yaşındaki çocuklara işkence yaparak sorun çözülür mü? Bunlarla diyalog lazım.

î Başa Ben toplumumuzun çok zor şartlarda, rüşvet, iltimas, adaletsizlik içinde yaşadığını anlayabiliyorum. Bir gelecek göremiyorlar, protesto ediyorlar.

Ben göreve gelene kadar durum gerçekten çok kötüydü, ama bunun üzerinde konuşmak istemiyorum. Ben, vatandaşımın hakkını savunacağım. Bu toplumla yönetim arasında bir köprü bulmamız lazım ama bu köprü hala yok. Başka bir çözüm yolu da yok. Eğer ulusal Xabze'miz yaşasaydı, bunlar olmazdı. Ama bu da yok, bugün.

Anna Politikovksoya- Siz, köprüden bahsediyorsunuz ama niçin ölenlerin akrabalarını hiç kabul etmediniz. O insanlar, ölenlerin yakınları, anneleri, babaları, sizin pencerenizin, kapınızın önünde bekliyorlar.

Arsen Kanakov- Benim onların karşısına çıkmamamı gerektirecek bir problemim yok. Ama onlar gelecekler, bana, bir cumhurbaşkanına soracaklar, 'naaşlarımızı verecek misin' diye. Ben de 'bilmiyorum' diyeceğim. 'Onu yapacak mısın' diye soracaklar. Yine cevabı, 'bilmiyorum' olacak. î Başa Yani, onların karşısına çıktığım zaman sorunlarını çözemeyeceğim. Bu da bana ağır geliyor.

Anna Politikovskoya- Şunu sormak istiyorum. Camagat'ın lideri Musa Mukojev, Nalçik Terörle Mücadele'nin başı Beslan Mukojev'in akrabası. Kimse bu adamdan şu ana kadar iyi bir laf duymamış. Kimi alsa, ana avrat küfrederek başlıyormuş, aşağılıyormuş. Emrindeki adamları, subayları da, aynen amirleri gibi. 'Bizim bir Yermolov'umuz –Çerkesleri katleden ünlü Rus generali- olsaydı, görürdünüz, hepinizin kökünü kazırdı' diye başlıyorlarmış sorguya. Bunlar hiç terbiye görmemiş insanlar. Bu, durumu daha da kötü yapıyor. Bunları da mı görmüyorsunuz?

Arsen Kanakov- Bu konuyla ilgili hiçbir şey duymadım, söz veriyorum yarın bu durumu araştıracağım.

Anna Politikovskoya- Siz o fotoğrafı gördünüz mü? Ne halde duruyordu, ölenlerin cesetleri, öyle?

Arsen Kanakov- Evet gördüm ve başsavcı Ketov'u çağırdım, fotoğrafı gösterdim. O da bana, naaşları artık ceset torbalarına koyduklarını söyledi.

Anna Politikovskoya- Siz oldukça çağdaşsınız. Eleştiriden korkmuyorsunuz. Ancak, cumhuriyette ne bir muhalefet var ne de bir sivil toplum kuruluşu. Nedir bu?

Arsen Kanakov- Ben toplumsal bir bilinç olmasını arzu ediyorum. Biz yeni yönetim olarak, 'bu cumhuriyette mutlaka muhalefet olmalı, STK'lar olmalı' diyoruz. Biz yeni yönetim olarak muhalefete imkan tanıyacağız, STK'ları destekleyeceğiz.

Anna Politikovskoya- Siz okullarda din dersi verilmesini istiyorsunuz ama kim verecek bu dersi, o kadar öğretemeniniz var mı, kadronuz var mı?

Arsen Kanakov- Maalesef çok ciddi bir problem. Bu sorun, kısa zamanda da çözülecek gibi gözükmüyor. Ne kadromuz var, ne de hemen yetiştireceğimiz kadar kısa bir zamanımız var.

Anna Politikovskoya- Peki Arap öğretmenlerle olabilir mi?

Arsen Kanakov- Kesinlikle hayır. Ben, dini eğitimin Rusça verilmesini istiyorum.

Anna Politikovskoya- Din İdaresi kadrolarının eğitim durumu nedir?

Arsen Kanakov- Maalesef, çok az eğitimliler. İmamlarımız, eski polis ve benzerleri ya da Komünist Partisi'nin köy ve kasaba sekreterleri. Zaten sorun, genç insanlarımızın yurt dışına gidip, din eğitimi aldıktan sonra, bu imamların eğitimsiz olduğunu görmeleriyle başladı.

Anna Politikovskoya- Sizin kişisel olarak İslam'a bakışınız nedir?

Arsen Kanakov- Benim hayatımın büyük bir kısmı Moskova'da geçti. Ama inanıyorum, zor durumlarda da camiye gidiyorum.

Anna Politikovskoya- Sizin Nalçik merkezinde cami yaptırdığınız söyleniyor. Doğru mu?

î Başa Arsen Kanakov- Evet, yaptırdık. Benim şirketim yaptırdı, bu camiyi. Şimdi de bir kilise yaptırıyoruz. Biz istiyoruz ki, ülkede dinlerarası hoşgörü olsun.

Anna Politikovskoya- Siz kendinizi nasıl adlandırıyorsunuz? Laik bir Müslüman mısınız?

Arsen Kanakov- Evet, öyleyim. Tüm islami kuralları yerine getirmiyorum.

Anna Politikovskoya- Siz ve ekibiniz, oruç tutuyor musunuz?

î Başa Arsen Kanakov- Buna da cevabım hayır. Genellikle bizim buralarda, ihtiyarlar ve gençler oruç tutuyor. İhtiyarlar eskiden o eğitimi almışlar, gençler de şu anda din eğitimi alıyorlar. Bu iki grup arasındaki bizim kuşaklarımız ise dinden tamamen kopmuştu. Ama biz kesinlikle oruca karşı değiliz.


NG/KKB/AK