Kamil Eşfak Berki

î Başa
2005’ten 1805’e - II - m.g.

Kamil Eşfak Berki

12.06.2005

Yeniçeri ocağının lağvundan sonra [1826], bünyede bir boşluk doğduğu bir çok tarihçimizin altını çizdiği bir husus olmuştur. Bir çok tarihçi de resmî söylemden yana bir dil kullanarak, devletin Vakâ-i Hayriye tamlamasını benimsemişlerdir. Entelektimizde yanyana gelmesi gerekir: Binlerce yeniçerinin şehir içinde kovalamacasına bulunup öldürülmesi, İstanbul’da çok kanlı olayların yaşanmasına sebep olmuştur. Onüç yıl sonra, 1839’de ilân edilen yeni ilkeler de Tanzimât-ı Hayriye tamlaması ile devlet tarafından ilân edilecektir.

Geçen hafta Yahya Kemal’de “hükümet darbesi” ifadesine rastladım. Daha önce farkına varmamışım. Hem siyasî yazı veya hatıralarında değil de, Edebiyata Dair ünvanlı şiir ve diğer edebiyat bağlamındaki yazılarını taşıyan kitabında:

Geleneksel yapıyı onarma fikri taşımaksızın, bir kurumu bütünüyle kaldırmak onu yok etmektir. Bu ise devrimci davranışın ta kendisidir. Bizde yaşanan bütün devrimlerin eşliğinde dış etkiler bünyeye sızmıştır. Devrimden sonra. O halde bir devrimin öncesinde; nereden itibaren hazırlanmaya başlandığı merak edilmeye değer. Devletin yerli değerlere bağlı bir ruhla özden onarım hareketine girişmesi ise yerleşmiş anlamında devrim anlamına gelmez. Üçüncü Ahmed ile Nevşehirli İbrahim Paşa’nın onarma çalışmaları buna örnek verilebilir. Abdülhamit II.’nin maarif seferberliği de böyledir. Biri işçi ve esnaftan tepki gördü [Patrona Halil olayında, Ayasofya vâizi İspirizâde’nin büyük rolü olmuştur.Bazı tarihçiler bu zatın İran yanlısı olduğu kanaatindedirler.]

Yeniçeri ocağının lağvı, geleneksel yapıdan kurtulmanın bir

î Başa
simgesidir de. Ocağın kaldırılışına giden süreçten haberi olan Avusturya-Macaristan başbakanı Prens Metternich Sultana bir mektup yazarak, bu tutum ve eylemin çok vâhim bir hatâ olacağına işaret etmiştir. Osmanlı zaafa uğrarsa gelecekte kendilerinin durumunun da iç açıcı olmayacağını satır aralarına nüfus etmiştir Metternich’in. Üçüncü Selim’in vezirinin “gerekirse tamamen Frenk olalım” dediği bilinir.

Dünkü yazımızda Midhat Sertoğlu’nun geniş makalesinde 20. yüzyıla doğru gelirken, 1821 Mora Yunan isyanı sırasında Fener patrikhanesinin gizli faaliyetlerinden söz açmıştık. Elbette gerek rum gerek ermeni, gerekse Kavalalı Mehmed Ali Paşa başkaldırılarının doğrudan doğruya Vakâ-i Hayriye ile ilgisi kurulamaz. Ama hiç ilgisiz de denemez. Kesin olan husus ise Fransız 1789 Devriminin, Osmanlı’da birikmiş olan yenilik arzularının artık bastırılamaz hale geldiği. 1839 ise Batı siyasî ve iktisadî ve sosyo-kültürel nüfuzunun içeri resmen buyur edilişidir. Zimmî tebeaya verilen yeni hakların onları cüretli kıldığı bir gerçektir.

En işinde gücünde bir tebaa olan Ermeniler, önce kendi içlerinde bölünmüşler; gregoryen-katolik anlaşmazlığı, cenazelerin toprağa verilemeyişi noktasına kadar varmış. Kaynak: Midhat Sertoğlu’nun “İstanbul” maddesi-siyasî olaylar (İslâm Ansiklopedisi, clit V/II, 1950) Meselâ Ermeni meselesinin bir akış halinde bilinmesini sağlayabilir: “O zamana kadar imparatorluğun sâdık tebeası olan Ermeniler, İngilizler ile yapılan Kıbrıs anlaşması ile vaad olunan şark vilâyetleri islahatı bahanesi ile, İngilizlerin ve sonra Rusların tahriki neticesinde, kargaşalıklar çıkarmaya başlamışlardı. (...) 30 Eylül 1895’te, İstanbul’da silâhlı ve tecavüz hedefini taşıyan bir ayaklanma olunca iş değişti. (...) O gece İstanbul, Galata ve Kadıköy semtlerinin Ermenileri Müslüman halka tecavüzde bulununca, İstanbul’un her tarafında Ermeni ve müslüman unsuru arasında çatışma ve çarpışmalar başlayarak...”

Bu hadiseyi İstanbul halkı “Ermeni patırdısı” diye anmıştır. “16 Ağustos 1896’da ise Osmanlı Bankası’nı bastılar.” “21 Temmuz 1905’te de Abdülhamit’e suikast. Sertoğlu’nun fikri şöyle: “(...) bir ihtilâl çıkarıp, yabancı devletlerin müdahalesini sağlamak gayesi...”
Kanallarda hep aynı çekişmeye sıkışanlara duyurulur.

î Başa
Urartu Armenian Kingdom... - M.G

Kulis Ankara

13.06.2005

Geçtiğimiz hafta ESAM’da konferans vermek için Ankara’ya gelen Aytunç Altındal ile bizim de özel bir sohbet imkanımız oldu...Kaleme aldığı ilginç konu ve kitaplarıyla bilinen Altındal ile sohbetimiz oldukça uzun solukluydu. Hemen herşeyden konuştuk. Konu konuyu kovaladıkça sohbetimiz çok ilginç bir karşılaşmaya geliverdi...

Bu karşılaşma Aytunç Bey’i de şaşırtmış..

Kimseyi fazla merakta bırakmadan detaylara girelim hemen.

Aytunç Altındal’ın bize aktardığı karşılaşma kısa zaman önce İstanbul-Teşvikiye’de gerçekleşir.

Adresi biraz daha somutlaştıralım: Reassürans Pasajı’nda bir cafe...

Hayır hayır! Karşılaştığı kişinin kimle birlikte olduğu ya da mekan değil şaşkınlık oluşturan konu..

Aytunç Bey’i şaşırtan şey kişinin sırtındaki t-shirttür...

Yani Ahmet Hakan Coşkun’un giydiği t-shirt.

Evet Aytunç Altındal’ın Reassürans Pasajı’nda karşılaştığı kişi Ahmet Hakan’dan başkası değildir..

Ama hala meraktasınız sanırız; ne var bu t-shirt’te diye...

Hayretle anlatıyor Altındal. Ve hala şaşkın!.. Çünkü dünün İslamcı televizyoncusu, bugünün Hürriyet yazarı

î Başa
Ahmet Hakan Coşkun’un t-shirtünde; URARTU ARMENIAN KINGDOM” yazmaktadır.

Yani URARTU ERMENİ KRALLIĞI...

Ermenistan’dan birisi hediye olarak getirmiş, Ahmet Hakan da giymiş bu t-shirtu..

‘Ermeni Krallığı hep konuşuluyor da, bu Urartu da neyin nesi?’ dedik biz de sizin gibi..

Çoğumuz Urartularla ders kitaplarında karşılaştığımızdır.. Günümüz Ermeni tartışmalarında bizim Doğu Anadolu illerimize dönük hak talep eden Ermenilerin en önemli argümanlarından birisi de tarih sayfalarındaki bu Urartular. Ermenileri Urartulara dayandıran görüş de Ermeni tarihçiler arasında en fazla kabul gören tarih saplantısı olarak karşımıza çıkıyor. Buna göre Doğu Anadolu kavimlerinden biri olan Urartular aslında Ermenilerin ta kendileri.. Doğal olarak bugün URARTU ARMENIAN KINGDOM biraz daha anlam kazanıyor Ermeniler için.

Anlayacağınız, Ahmet Hakan’ın giydiği t-shirtteki Urartu Ermeni Krallığı, bizim Doğu Anadolumuzu da kapsayan bir Ermeni Krallığını ifade ediyor...

Gül’ü kızdıran Yalçın Küçük, Şener’in Hocasıymış...

Ankara’daki evinde hemen her yer Yahudilikle ilgili kitaplarla doludur. Bir de ölüm ve düğün ilanlarıyla... Bu ilanlardan “Beyaz Türklerin” birbirleriyle akrabalık bağlarını çözüyormuş.

Çok farklı bir tarzı var. Mesela Yalçın Hoca’nın değişmez aksesuarlarından biri “Kırmızı Atkısı”dır. O’nu, üzerinde kırmızı atkısı yokken görebilen olmamıştır. Orhan Pamuk’un “Benim Adım Kırmızı” kitabından sonra, Yalçın Küçük de bir kitap yazmış ve “Osmanlı’da bir dönem bütün Yahudilere kırmızı giyme zorunluluğu getirilmişti. Kırmızı Yahudiliğin simgesiydi. Bu yüzden Orhan Pamuk, Benim Adım Kırmızı kitabıyla Yahudi asıllı olduğunu anlatmaya çalışıyor” tezini ortaya atmıştı. Biz de o zaman meraklanıp sormuştuk, “Hocam kırmızı Yahudiliğin simgesi diyorsunuz, ama siz de hiç kırmızı atkınızdan vazgeçemiyorsunuz?” diye sormuştuk. Solculuğuna vurgu yapmak için “O benim kızıllığımın simgesi” diye cevap vermişti.

Yalçın Hoca’nın “Kırmızı Atkısı” gibi evindeki ikram menüsü de değişmez. Ne zaman evine gitseniz, AOÇ markalı dondurmanın yanında mutlaka “Selanik gevreği” ikram eder.

Biliyorsunuz Prof. Yalçın Küçük, şimdilerde Abdullah Gül’le ilgili iddiaları nedeniyle gündemde. Kendi ürettiği isim-bilim’den yola çıkıp bir takım iddialar ortaya atmıştı. Abdullah Gül de bunun üzerine, Yalçın Küçük’e bir mektup yazarak hem iddiayı yalanlamış hem de sitemde bulunmuştu. Bu mektup vesilesiyle epeydir görüşmediğimiz Yalçın Küçük’ü aradık. “Mektuba cevap verecek mi?” diye. Henüz mektubu okumamış. Ama konuşurken ilginç bir ayrıntı öğrendik. Abdullah Gül’ü mektup yazdıracak kadar kızdıran Yalçın Hoca, meğer AKP Hükümeti’nin bir diğer Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener’in Hocasıymış. Abdüllatif Bey, Gazi Üniversitesi’nde doktora yaparken, Yalçın Küçük’ün öğrencisiymiş. Dikkatli ve meraklı bir öğrenciymiş. Yalçın Hoca’nın derslerini de hiç kaçırmazmış. Hayatın garip bir cilvesi işte.

î Başa
Taklitçilik de işbirlikçilik de çıkar yol değil, çare öze dönmektir

Milli Gazete Yorum

16.06.2005

Türkiye, kaç gündür Erzurum’daki çirkin olayı konuşuyor. Bugün muhalefet partisi başkanı bile bu çirkinliği eleştirerek, “böyle bir yasağın ne insani, ne vicdani, ne de hukuki bir yanını görmek mümkündür” diyor. Hükümet, sürekli kanayan ve Türkiye’nin ayaklarını bağlayan bu problemi çözmek için “Toplumsal mutabakat”tan bahsediyor. Peki bundan alâ mutabakat mı olur?

Erzurum’da bir devlet memuru din karşıtlığının bayraktarlığını yapan bir muhalefet liderini bile çileden çıkartacak hukuk dışı bir uygulamaya imza atıyor; ama ne iktidardakilerden, ne asayişi temin etmekle görevli olanlardan, ne de hukukun üstünlüğünü sağlayacak yargı mensuplarından çıt çıkmıyor.

Yapılması gereken ilk iş kanun, nizam, ahlâk, kural tanımayan bu tür eylemcilerin yakasından tutup derhal yargıya teslim etmektir.

Bunu yapmadığınız müddetçe her gün buna rahmet okutacak haydutluklara şahit olur, sadece seyredersiniz.

Meclis Başkanı Sayın Arınç, hürriyetlerin kullanılmasının önündeki engel olarak Anayasa Mahkemesi’ni görmüş olmalı ki, bir süre önce ortaya bir laf attı: “Meclis isterse Anayasa Mahkemesi’ni bile kaldırabilir!” Ondan on beş gün sonra Adalet Bakanı bir başka açıklama yaptı: “370 milletvekilinin ağırlığı bir tane mahkeme üyesinin özgül ağırlığının yanında hiçbir anlam ifade etmiyor!”

Bu bakış açısının ikisi de temelden yanlıştır. Söyleyenler de bunun yanlışlığını biliyor. Sadece sorumluluktan kaçmak, görevlerini yapmamaya mazeret oluşturmak için bu tür açıklamalar yapıyorlar.

Bir yandan kavga ve gerginlik ortamı oluşturmamak için başörtüsü sorununu çözmekten uzak durduğunuzu söyleyeceksiniz, bir yandan Anayasa Mahkemesi’ni lağvetmeyi bile göze alacak kadar kavga ve gerginlik ortamı oluşmasını körükleyeceksiniz. Bir yandan güçlü bir çoğunlukla iktidar olduğunuzu belirtip Kıbrıs’tan K.Irak’a kadar ve hatta “egemenliğin devri”ne kadar bir yığın icraata imza atacaksınız, öbür taraftan “Bir hakimin reyi 370 milletvekilinin reyinden daha ağırdır” diyeceksiniz! Böyle şey olmaz.

Mesele Türkiye’yi kimin yönettiği meselesidir. Eskinin taklitçiliği de, yeninin işbirlikçiliği de çıkar yol değildir. Çare her ikisini de terkedip özümüze dönmektedir.

î Başa
İstanbul valisi Muammer Güler'den şiir

BEN MARDİN'DE İNANCIM

Ben Mardin'im. Şemsi özgürlüğün, Kameri güzelliğin,

Yezit gün batımının, inanç

birlikteliğiyim...

Ben Yahudi Mahallesiyim...

Ben İnancım...

î Başa
ERDOĞAN'IN BUSH'U ZİYARETİ SIRASINDA ORTAYA ÇIKAN SİNEK YOKSA BİR ROBOT MUYDU?... - Yeni Şafak - 17 Haziran 2005

NASA tarafından geliştirildiği anlatılan ‘sinek görünümlü robot’, hiç dikkat çekmeden bir çok hassas yere sızabiliyor. Bir ‘nano tekmoloji’ ürünü olan bu sinek uzak bir noktadan kontrol edilerek, gerek ses, gerek görüntü ve gerekse acımasız bir suikast silâhı olarak kullanılabiliyor.
17 Haziran 2005 Cuma 09:33

TAHA KIVANÇ (FEHMİ KORU) - YENİ ŞAFAK

Bizim sinek aslında robot muydu?

Dün, bir gazetede, ‘Da Vinçi Şifresi’ eseriyle ünlenen Amerikalı romancı Dan Brown’un konu edildiği bir haber görüp habere kaynaklık edenin ‘İhanet Noktası’ adıyla Türkçeye de çevrilen romanı olduğu anlayınca, “Hah” dedim içimden, “Atsineği konusunun şifresini çözecekler...” Hayal kırıklığımı mâzur görünüz; haberde çok farklı bir ayrıntıya yoğunlaşmıştı gazete...

Romanı ilk çıktığında okuduğum halde ‘sinek’ ile ilgili ayrıntıyı unutmuşum, genç bir gazeteci dostum o noktaya dikkatimi çekti. Brown, o romanında, ABD başkanının odak noktası olduğu bir entrikayı anlatır. Dostumun gönderdiği notu beraberce okuyalım: “Beyaz Saray'daki ‘atsineği’ni yakın tâkibe almanız ve sineğin oraya nasıl girmiş olabileceğini sorgulamanız ilgimi çekti. Aklıma, hemen, Dan Brown'un yeni kitabı ‘İhanet Noktası’nda yer alan teknoloji geldi.

”Yazar, romanında, ABD Başkanı'na bağlı özel bir birliğin (Delta Force) operasyonlarını anlatırken, gizli operasyonlarda kullanılan bir sinek dikkat çekiyor. NASA tarafından geliştirildiği anlatılan ‘sinek görünümlü robot’, hiç dikkat çekmeden bir çok hassas yere sızabiliyor. Bir ‘nano tekmoloji’ ürünü olan bu sinek uzak bir noktadan kontrol edilerek, gerek ses, gerek görüntü ve gerekse acımasız bir suikast silâhı olarak kullanılabiliyor.

”Kitabın ilk sayfasında yer alan yazar notunda, ‘Romanda anlatılan ve bahsi geçen tüm teknolojilerin gerçek olduğu’ dile getirilince ‘atsineği’ olayını başka bir pencereden yorumlamak ve yeni teoriler üretmek kaçınılmaz diye düşünüyorum.Ne dersiniz? O sinek, o odada gizli bir operasyon için bulunabilir mi?”

İlginç, değil mi? Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, Beyaz Saray’daki görüşme sırasında vızıldayıp duran bir atsineğini öldürdüm sanadursun, aslında çok farklı amaca hizmet etmek üzere üretilmiş bir ‘robotu’ yok etmiş olabilir, Dan Brown’a göre... Sineği çöp kutusuna atacak yerde cebine koyup Türkiye’ye getirseydi keşke...

Bu romancılar, hiç değilse zamanımızda ilgiyle okunan romanlar yazanlar, muhayyilesi geniş insanlar... Onlar sayesinde, daha önce tozlu raflarda unutulmaya terk edilen tezlerden haberdar oluyoruz. ‘Da Vinçi Şifresi’ öyle bir romandı; 1980’lerin başında önce BBC için çekilen bir belgeselde işlenmiş, daha sonra bir kitapta belgeleriyle sergilenmiş bir tezi, bitirmeden elden bırakılmayacak heyecanlı bir gerilim romanına dönüştürdü Dan Brown... Katolik Kilisesi’ni hoplatan bir romana hem de...

‘İhanet Noktası’ da pek çok yönüyle zihin açıcı bir romandır.

Benim Dan Brown imzalı romanlara merakımı bilen bir dostum, iki ay kadar önce, Hindistan’daki gazetelerden birinde çıkan bir haber göndermişti. Habere göre, Brown’ın yeni çıkacak romanı ‘The Secret of the K-word’ (K-sözcüğünün esrarı) adını taşıyormuş... Roman, Hindistan ile Pakistan’ı birkaç kez savaşın eşiğine getiren Keşmir sorunu üzerineymiş... Gazete, “Brown, bu romanında, Keşmir’in yıllarca önce Hindistan tarafından ABD’ye bırakıldığını ileri sürüyor; bunun için de Kabbalistik yöntemler kullanıyor” diyor...

İnternette üç ayrı sayfa halinde verilen haberin ikinci sayfasını okurken, “Bunda bir iş var” dememe kalmadan, üçüncü sayfaya geçtiğimde, “Bu, bir 1 Nisan şakası” uyarısıyla karşılaştım... Ünlü olmak ve farklı şeyler yazmak, yazarların başına böyle tatlı belâlar da getirebiliyor işte...

Acaba Amerikalı romancı gelecek eserinde nasıl bir entrikayı işleyecek? Beklenen, romanın, CIA merkezinde bulunan bir bronz tablet üzerindeki şifreli mesajla ilgili bir tez etrafında geçmesi... Mesaj dört duvar üzerine kazılmış ve ne olduğunu bilen yok. İlk üç duvarda anlatılanları yıllar süren araştırmalar sonucu çözmüş istihbaratçılar; ancak gerçeğin bütünü keşfedebilmek için dördüncü duvarın da okunabilmesi şart. Oysa, ülkenin en mâhir ‘kripto’ çözücüleri, kafalarını ve gelişkin bilgisayarları kullanarak yıllardır üzerinde çalışıyorlar, bunu başaramadılar.

İlk üç duvarı okuyanlar, CIA karargâhının bir yerinde bazı önemli gizlerin saklandığına işaretler bulmuşlar, bir de “Bunu bir tek WW biliyor” tespitiyle karşılaşılmış... ‘WW’ bir ara CIA direktörlüğü yapmış William Webster... O tabletleri yapan heykeltraş Jim Sanborn, duvarlara kazıdığı şifrenin ne anlama geldiğini bir kâğıda yazıp zarf içerisinde Webster’e teslim etmiş... “Ancak” diyor konuyu yakından izleyenler, “O kâğıtta bile gerçeğin bütünü bulunmuyor...” Sanborn hayatta, ama şifrenin çözümüne yardımcı olmaya yanaşmıyor...

İhanet Noktası’nda, Brown, Oval Ofis’te bulunan başkanlık mühründeki kartalın savaş ve barış durumuna göre yön değiştirdiğini bir ayrıntı olarak anlatıyor. Savaş durumunda oklar bulunan pençe, barış durumunda ise zeytin dallı pençe yönünde duruyormuş mühür... ‘Krypto’ adlı şifreli duvar da, meraklısı yıllar öncesinden bilse bile, geniş kitleler tarafından Dan Brown onu Da Vinci Şifresi romanının kapağına yerleştirdiği için fark edilmişti zaten... Tayyip Erdoğan ile Türk heyeti Oval Ofis’te Bush ile görüşürken Abdullah Gül’ün öldürdüğü de pencereden tesadüfen girmiş şaşkın bir sinek değilse, Dan Brown’un romanında gerçekmiş gibi anlattığı nano teknoloji ürünü bir ‘robot’ olabilir (mi?)

Öf, içime daralma geldi vallahi...

Edirne Müdafii Şükrü Paşa’yı hatırlayalım - M.G.

Mustafa Müftüoğlu

10.06.2005

Şükrü Paşa, Balkan Savaşı’nda Edirnemizi türlü mahrumiyet içinde beş ay, beş gün şerefle müdafaa eden ve o şanlı müdafaasıyla ebediyyen rahmetle anılmaya hak kazanan bir askerdir.

Balkan Savaşı ŞarkCephesi/Trakya ve Garb Cephesi/Makedonya ile Arnavutluk olmak üzere iki cephede cereyan etmiştir. Şükrü Paşa, Şark/Doğu cephesinin en mühim müstahkem mevkii olan Edirne kumandanlığında bulunmuş ve düşman sürülerinin Çatalca önlerine kadar geldiği o acı günlerde ecdâd yadirgârı Edirne’yi beş buçuk aya yakın müdafaa etmiştir.

Bulgarların Edirne’ye taarrazu 1912 yılının 22 Ekim günü başlamış, akd olunan mütârekenin ve Londra’da toplanan sulh konferansının neticesiz kalması üzerine 3 Şubat 1913 Pazartesi günü Edirne’yi bombardımana başlayan Bulgarlar, Çatalca’dan çekilen kuvvetleri yanısıra iki tümen Sırp askerinin de takviyesiyle 24 Mayıs günü başlattıkları şiddetli bir topçu ateşinden sonra, ertesi gün umumî hücuma geçmişler ve 26 Mart 1913 Çarşamba günü, Edirne’ye girmeye maalesef muvaffak olmuşlardır!..

Şehirdeki korkunç iaşe sıkıntısına ve hattâ askeriyle birlikte süpürge tohumu yemesine rağmen düşmana metanetle karşı koyan Şükrü Paşa, İttihatçıların şehir içinde yürüttükleri bozgunculukla da mücadele etmiş ve nihayet hiçbir mukavemet imkânı kalmadığı ân teslim olmuş, General İvanov tarafından hürmetle karşılanıp, şanlı kılıcı teslim alınmayarak merasimle kendisine bırakılmıştır!..

Fransızların “Sayıca on mislinizi bulan muhasara kuvvetlerine karşı cihan tarihinin kaydettiği en muhteşem mukavemetlerden birini gösterdiniz” diyerek takdir ettikleri Şükrü Paşa, sulhü müteâkib İstanbul’a döndüğünde, İttihatçıların Cemal Paşa’sı tarafından geceleyin alelâcele kimseye göstermeden trenden alınıp bir kapalı faytonla evine götürülmüş ve Şükrü Paşa vefatına kadar gözaltında bulundurulmuş, böylece Edirne müdafiine halkın teveccühü önlenmiştir!..

İttihatçıların tekrar iktidar olabilmek için Balkan savaşındaki bozgunculuğuna karşı koyan, hattâ Talât Paşa’yı Edirne’den çıkarıp İstanbul’a gönderen ve bu sebeble İttihatçıların zulmüne uğrayan Şükrü Paşa, askerliği yanısıra kuvvetli bir matematikçidir. 89 yıl evvel 5 Haziran 1916 Pazartesi günü vefat eden Şükrü Paşa’ya, İstanbullu ancak musalla taşında sahip çıkabilmiştir!.. İttihatçıların evinde yaşamaya mecbur ettikleri Şükrü Paşa’nın cenazesi cemaat-i kübra ile kaldırılıp Merkezefendi kabristanına defnedilmiştir.

Mevlâ rahmet eyleye.

î Başa
D-8’in bir tarım uçağı! Milli Gazete

Prof. Erbakan’ın kurulması için öncü rol oynadığı D-8’in çok büyük projelerinden biri olan “tarım uçağı üretme” görevini Türkiye yüklenmişti. Ne oldu bu uçak? Türkiye tarım uçaklarını niçin hâlâ dışardan satın alıyor? Onlara ne kadar ödüyor?
Öteden beri G-8 deyince aklıma “borçlu ülkeler” gelir, bir de G-8’in karşısında fikirsel öncülüğünü Endonezya Cumhurbaşkanı Prof. Yusuf Habibi’nin yaptığı ve Başbakanlığı döneminde Prof. Necmettin Erbakan’ın kurulmasında aktif rol oynadığı D-8’ler gelir.
G-8 zenginler. D-8 fakirler. Prof. Necmettin Erbakan’ın Almanya’dan arkadaşı olan ve Fatih Erbakan’ın nikâh şahitliğini de yapmış Prof. Yusuf Habibi, “Developing 8 Countries” (gelişmekte olan 8 ülke) adını verdiği bu örgütün kurulmasını “düşmanlık, çatışma, nefret, savaş, kıskançlık” üzerine düşünmemişti.
Prof. Erbakan’ın kurulması için öncü rol oynadığı D-8’lerin amacı, “G-8’le diyalog ortamı yaratmak” ve Erbakan’ın sayısız defa dile getirdiği gibi “İslam dünyası ile kalkınmış batı arasında barışçı bir köprü” oluşturmaktı. D-8 1997’de kuruldu. Sonuç ne oldu? Erbakan hükümeti iktidardan gidince D-8’in adı bile duyulmaz oldu. 8 yıl geçti. Kadere bak! Bu kadar olur.
D-8’in 1997’deki kurucularının hepsi iktidarlarını yitirdi. İran Cumhurbaşkanı Rafsancani gitti... Pakistan Başbakanı Navaz Şerif darbeyle koltuğundan oldu, Bangladeş Başbakanı Şeyh Hasina darbeyle devrildi. Kuruluşta Nijerya adına imza atan Enerji Bakanı öldürüldü. Malezya’da ekonomik kriz oldu Mahattir Muhammed de devrildi. Mısır Devlet Başkanı Mübarek zaten D-8’in kurulmasına olumlu bakmıyordu, kuruluş törenine kendisi gelmemiş, Başbakanı Kemal Ganzuri’yi göndermişti. Kemal Ganzuri de görevinden alındı. Endonezya adına D-8’e imza atan ve 25 yıldır ülkenin başında bulunan Suharto da “darbe mi seçim mi” belli olmayan bir şekilde kim vurduya gitti, düştü. Türkiye Başbakanı Erbakan da 28 Şubat ittirmesiyle istifa etti.
Erbakan’ın Başbakan olduğu dönemde Devlet Bakanı olan şimdiki Dışişleri Bakanı Abdullah Gül de “Kıbrıs’tan ve D-8’den sorumlu bakan olarak” yer alıyordu. Abdullah Gül, geçen üç yıl içinde “D-8 oluşumuna” hiç yakın durmadı. D-8’in kuruluş günü olan 15 Haziran’ı bugüne kadar Erbakan’ın da katılımıyla ESAM (Ekonomik Sosyal Araştırmalar Merkezi) kutladı. 3 yıldan beri D-8’e uzak duran Dışişleri Bakanı Abdullah Gül’ün bugün kurucu ülkelerin büyükelçilerine bir yemek vereceği yazılıyor. D-8 çok büyük projeler demeti geliştirmişti. Projeler demetinden sorumlu Doç. Dr. Sedat Çelikdoğan’dan aldığım bilgiye göre bu projeler içinde “tarım uçağı üretme” görevini Türkiye yüklenmiş, TAI bu uçağı yapmış, deneme uçuşlan da başarıyla sonuçlanmıştı. İran, Pakistan, Malezya, Endonezya da “Türkiye’nin ürettiği bu tarım uçağını satın alabileceklerini” açıklamıştı. Ne oldu bu uçak? Niçin üretimine geçilmedi? Türkiye tarım uçaklarını niçin hâlâ dışardan satın alıyor? Onlara ne kadar ödüyor?
15.6.2005 / NECATİ DOĞRU / VATAN

Gerçeklerin bir gün mutlaka ortaya çıkmak gibi bir âdeti vardır. Eskiler boşuna “Kalmasın Allah’ım âlemde hiçbir hakikat nihân (gizli)” dememişler... Bu evrensel kuralın son örneği şimdilerde ABD’de yaşanıyor.

Haberi gazetelerde ve televizyonlarda izliyor olmalısınız; Hürriyet ve Milliyet verdi, kanallarda da göründü. Gene Hackman’ın başrol oynadığı 1988 yapımı ‘Missisipi yanıyor’ filminde işlenen gerçek bir olay 40. yıldönümünde aydınlatıldı. Zenci-beyaz ayrımının en keskin yaşandığı 1960’lı yılların başında, ayrımcılığın en yaygın olduğu Missisipi eyaletinde, bir zenci ile birlikte eşit haklar savuncusu iki beyazı öldürten Ray Killen bugünlerde yargılanıyor. Beyaz ırkın üstünlüğüne inanan Ku Klux Klan (KKK) liderlerinden 80 yaşındaki papaz Killen 40 yıl öncenin hesabını veriyor...

Gazeteler ve televizyonlar ‘şimdi’ olanı veriyorlar, ama iki sorunun cevabını arayana rastlanmıyor: Nasıl olmuş da üç kişinin öldüğü bir kanlı olayın azmettiricisi adaletin elinden yakasını kurtarabilmiş? İlk soru bu. İkinci soru ise daha kolay: Nasıl olmuş da unutulmaya terk edilmiş cinayetler 40 yıl sonra yeniden gündeme girmiş?

Önce ikinci sorudan başlayayım. Ray Killen’in KKK lideri olarak Missisipi eyaletinde dehşet kasırgası estirdiği günlerin dosyasının şimdi açılmasını bir gazeteciye borçluyuz. O gazetecinin adı Jerry Mitchell... Yeniden açılan Killen’e ait dosya Mitchell’in ilk gazetecilik başarısı da değil...

Medgar Evers adlı zenci insan hakları savunucusu 1963’te uzaktan açılan bir ateş sonucu öldürülmüştü. Clarion-Ledger muhabiri Mitchell, 1989 yılında belgelere dayalı bir dizi haberiyle dâvânın yeniden açılmasını ve Byron De La Beckwith’in cinayet suçuyla yargılanıp mahkum olmasını sağladı.

Baptist Kilisesi papazı Killen’in adalet önüne çıkartılması ise Mitchell’in son başarısı... ABD’nin en itibarlı gazetecilik ödülü olan Pulitzer’e aday gösterilmesini sağlayan bu başarı, Michell’in, yaşadığı eyaletin karanlık geçmişine yaptığı tehlikeli yolculuğu ısrarla sürdürmesinin bir sonucu. Amerikalı gazeteci çevreden aldığı tehditlere rağmen işini yapmaktan geri durmuyor; eyaletin karanlık tarihinde kirli bir rolü bulunan Clarion-Ledger gazetesi de, geçmiş günahlarını affettirmek için, Mitchell’e destek çıkıyor...

1989’da ‘Missisipi Yanıyor’ filmini izleyene kadar ekmeğini kazandığı eyaletin karanlık tarihinin tam farkında değilmiş Mitchell; bu bilgileri edindiğim American Journalism Review (AJR) dergisi (Nisan/Mayıs 2005), bakışını filmin değiştirdiğine işaret ediyor. O yılı insan hakları ile ilgili haberlere eğilerek geçirmiş Mitchell ve ilgisi karanlık döneme ait belgelere ulaşmasını sağlamış...

Başarıyı getiren yola hiç de karmaşık olmayan bir biçimde girmiş Clarion-Ledger muhabiri. Telefonu çalmış bir gün ve tanıdık bir ses, “Jerry, koş bana gel” deyivermiş... Jerry Mitchell gittiği yerden 2400 sayfayı bulan ‘gizli’ belgelerle ayrılmış... Belgelerde yazılı gerçeklerin peşine düşen muhabir, ısrarlı tâkibi sonucu, geçmişteki kanlı olayların halen yaşayan fâillerini sergilemeye başlamış...

Burada durup yukarıdaki sorulardan ilki olan “Nasıl olmuş da üç kişinin öldüğü bir kanlı olayın azmettiricisi adaletin elinden yakasını kurtarabilmiş?” sorusuna cevap arayabiliriz. Bu sorunun cevabı pek çok başka ülkedeki benzer olaya da ışık tutabilir. KKK adlı ‘ırkçı’ kuruluşun kanlı faaliyetlerini, bu tür eylemleri izlemekle görevli ‘Missisipi Eyaleti Egemenlik Komisyonu’ örtbas etmekteymiş... Eyalette olan-biten her şeyi yakından izleyen, kimin hangi yasadışı eylemi işlediğinden haberdar olan komisyon bu bilgileri dosyalayıp durmuş... Ancak, cinayetler mahkemelik olduğunda perde gerisinden devreye girip fâillerin ceza almasını önleyen de yine aynı komisyonmuş...

Beckwith dosyası sözgelimi, mahkemeye gittiğinde, komisyon başkanı vali Ross Barnett kâtilin avukatlarına gizlice yardım etmiş; jüri iki kez karara varamayınca dâvâ düşüp kâtil de yakayı kurtarmış... 1989’da dâvânın yeniden açılmasına karar verilmiş. Jerry Mitchell, “Ya yine aynı durum olursa, ya jüri yeniden karara varamazsa” endişesi içindeymiş... Jüri bu defa, yani neredeyse 40 yıl sonra, KKK üyesi Beckwith’i ‘suçlu’ bulmuş...

Yargılanması yeni başlayan papaz Killen de muhtemelen aynı âkıbeti yaşayacak... İki dâvâ arasında Sam Bowers ve Deavours Nix adlı ‘derin eyalet’ tarafından kollanmış iki Klan mensubu daha adalet önüne çıkıp mahkum olmuş. Nix mahkemeye tekerlekli sandalye ve ağzında oksijen tüpüyle gelip kendine acındırmış; Mitchell yargıcın acıdığı için serbest bıraktığı adamı izlemiş ve iki hafta sonra turp gibi golf oynarken çekilmiş bir fotoğrafını basmış gazetesine. Altında “Klan mensubu cezaevi için çok hasta, ama golf için değil” yazıyormuş fotoğrafın...

Üç küçük kız çocuğunun ölümüne sebep olan bir bombalama olayının fâili Bobby Cherry adlı başka bir Klan mensubu, mahkemede, “Ben o saatte televizyonda güreş izliyordum” dediği için yırtmış... Mitchell, 15 Eylül 1963 tarihinde televizyonda güreş programı olmadığını tespit etmiş; Cherry de müebbet almış yeniden açılan dâvâdan...