GAY KÜRESELDİR

Richard GOLDSTEIN / Village Voice / Çev: SELÇUK / Ankara

Otuz yıl önce her türden insanın olduğu bir eşcinsel kalabalığı çıldırasıya bir öfke seline kapıldı ve bayrak açtı. Bu kalabalığın Greenwich Village'de başlattığı başkaldırı eşcinsel kurtuluş hareketini doğurdu. Eşcinsel hareket altmışların o sulak ikliminde çiçek açmıştı. Otuz yıl sonra hareket hâlâ çiçek açıyor, ancak artık tohumlar Amerikan toprağının çok ötelerine yayılmış durumda.

Eşcinsel kurtuluş hareketi ortaya çıkarken çok hırslı olsa da, ki ataerkinin hepten tasfiye edilmesinden daha azını kesinlikle kabul etmiyordu, hareketin yaratıcıları bunun bir global fenomene dönüşmesini hiç düşünmemişlerdi. Tıpkı feminizmin tüm dünyada yankı yaratması gibi eşcinsel kurtuluş hareketi de çok farklı ülkelerde etkisini göstermiştir. İster Burma'da olduğu gibi "ah chauk" ister Bantu dilinde olduğu gibi "eshengi " ya da İsrail'de olduğu gibi "homoim" diye adlandırılsınlar, gay ve lezbiyenler bazı yerlerde ABD'yi geride bırakan bir özgürlüğe kavuşmuşlardır.

Bir düzineden fazla ülkede eşcinsel aleyhtarı yasalar kaldırılmıştır ki 19 Amerikan eyaletinde bu yasalar hâlâ yürürlüktedir (geçen yıl Teksas'ta iki erkek yatak odalarında seks yaptıkları için tutuklandılar.) Aynı cins evlilikler Kongre'de zındıklık olarak görülebilse de, Avrupa ve Kanada'da resmen tanınıyorlar. Amerikan mahkemeleri 14.yasa değişikliğini eşcinsellere uygularken huysuzlansalar da, Güney Afrika yeni anayasasına koyduğu eşcinsel haklarını titizlikle sahiplenmekte ve korumaktadır. Tarihinde ilk kez Birleşmiş Milletler eşcinsel bir davacının yanında müdahalede bulunarak, Avustralya'nın Tazmanya eyaletinin sodomi yasasını iptal ettirmiştir.

Ancak şurası bir gerçektir ki dünyanın büyük bir bölümünde eşcinseller hayatta kalma mücadelesi vermektedirler. Zimbabwe'de şantaja uğradığı için polise giden bir aktivist, polis tarafından sodomi suçuyla tutuklandı. Eşcinselleri domuz ve köpeklere benzeten Zimbabwe cumhurbaşkanı Robert Mugabe vatandaşlarından bu kişileri zincirleyip polise teslim etmelerini istedi. Bu esnada yeni dünyada Kolombiya, Meksika ve Brezilya'da silahlı ölüm mangaları travestileri katletmekle meşguldüler. Şili'de HIV'li mahkumlar tıbbi tedaviden mahrum bırakılmakta ve hücrelerinde tek başlarına bırakılmaktadırlar. Kosta Rika'da eşcinsel turistleri taşıyan bir otobüs, taşlı saldırıya uğramıştır. Kazıklı Voyvoda'nın ülkesi Romanya'da parlamento Avrupa Konseyinden gelen baskılara yanıt olarak sodomi yasasını gözden geçirdi ve eşcinselliğin "teşvik edilmesini" suç saymaya başladı.

Ancak sadece diktatörlerin ve dinlerin bağnazlıkları için bir açıklama yapmaya zorlanmaları bile eşcinsel kurtuluşunun gezegene damgasını vurduğunu gösterir. Eşcinselleri hapse atan bir ülke Uluslararası Af Örgütünce mahkum edilmeye adaydır. Örgüt 1991 yılında zulme uğrayan eşcinselleri polis tacizine karşı savaşan bir Türk travestinin talebi üzerine "düşünce suçlusu" saymaya başlamıştır.

Aynı süreçte Uluslararası Gay ve Lezbiyen İnsan Hakları Komisyonu (IGLHRC) adlı bir sivil toplum örgütü Birleşmiş Milletlerde tanınmıştır. Bu grup tüm dünya genelinde homofobik saldırıları ve AIDS'li insanlara yönelik kötü muameleyi gözlemlemektedir. IGLHRC her yıl, 1591 yılında başka kadınlarla seviştiği için Portekiz Engizisyonunca idam edilen Brezilyalı bir kadının anısına Felipa de Souza ödülleri dağıtmaktadır.

Bu yıl Felipa ödülleri Kore ve Burmalı aktivistlere verildi. Birlikteliğinin tanınması için verdiği mücadelenin onu kendi cinsiyle evlenen ilk Afrikalı yapması muhtemel olan 27 yaşındaki, HIV pozitif, Güney Afrikalı kadın bir diğer ödül sahibiydi. Prudence Mabele şöyle konuşuyor: "Birçok zorluk yaşadık. Evli bir lezbiyen, HIV pozitif ve siyah olmak zorluk yaratır. Ama kurban konumuna boyun eğip her şeyi olduğu gibi kabul etmedim. Kendi yolumda ilerliyorum."

Stonewall kelimesini duyduğunda ne düşündüğü sorulduğunda, Mabele cevap vermekte duraksamıyor. Bir Güney Afrika kasabasında yaşayan bir lezbiyen için Stonewall'un anlamı "taşlarla savaşan insanlar. Mücadele eden insanların mekanı. Stonewall'da çarpışanlar biz Afrikalıların şunu söylemesine yardım ettiler: Eğer bu (eşcinsellik) orada varsa, demek ki biz uzaylı değiliz. Bu şey hayatın her alanında var."

Bu ilksel keşif -Yalnız değilim- eşcinsel kurtuluşunun tüm dünyadaki ayırt edici niteliğidir. Bu keşfin aksi ebeveynlerin kızların evlenerek drahoma getirmeleri beklenen Güney Afrika'dan, evlenmeyen bir erkeğin eşcinsel olmaktan çok iktidarsız olmakla suçlanacağı Kore'ye kadar tüm dünyada yankılanmaktadır. Konfüçyüsçü ve Hıristiyan geleneklerinin yan yana yaşadığı Kore'de hiçbir zaman bir sodomi yasası varolmamıştır. Eşcinsel erkek grubu Chingusai'nin kurucusu Hee II Lee şöyle diyor: "Burada yasal bir eşcinsellik kavramı yoktur. Bu yüzden yasak da yoktur ama koruma da. Bilinçli bir düzeyde herhangi bir tanınma yok."

Seul'de yapılan ilk eşcinsel yürüyüşünün üzerinden sadece iki yıl geçti. Kaba güce dayanan tepkiler verilmese de, ne olup bittiğinin anlaşıldığına dair bir belirti de yoktur. Bir çok insan için hem Koreli hem de eşcinsel olmak olanaksızdır. Bu Batı'da hiçbir zaman sorun olmamıştır, çünkü orada eşcinseller şeytani yaratıklar olarak görülmüş olsalar da, hiçbir zaman yabancı bir kimliğin taşıyıcıları olmakla suçlanmamışlardır. Ancak, Kore'de bir yaşam tarzı olarak gayliğin kendisi bile yabancıdır. Aynı şey bekar kalmak için de geçerlidir. Sağlayabileceğiniz bütün çıkarlar bir aile kurmanıza bağlıdır. Bekar bir kadının ekmeğini kazanması zordur. Kiri Kiri adlı lezbiyen grubunun kurucularından Kim Song bekar kadınlar için bir süre öncesine kadar tek kariyer seçeneğinin taksicilik olduğunu söylüyor. Bu yüzden kadın taksiciler derneğinin bir gizli lezbiyen topluluk haline geldiğini anlatıyor.

Bu yönden bakılınca, Koreli aktivistler hareketlerini, bekar insanların özgürlüğü için daha büyük bir mücadelenin parçası olarak görüyorlar. Kim Song Stonewall'u bir ders kitabına benzetiyor. "Stonewall bize düşmanımızı gösteriyor." Peki düşman kim? "Görünmezlik, her ne sebeple olursa olsun."

Şurası açıkki gay artık küreseldir ve Greenwich Village'de bir zamanlar toplumdışı bir kalabalığın attığı slogan artık yaşanan bir gerçeklik haline gelmiştir: "Biz herdeyiz!".

Hosted by www.Geocities.ws

1