“Gay” Kavramına Dair
Geç Kalmış Bir Yazı
A. Deniz YILDIZ /Bodrum
“Gay” sözcüğünün Türkçe’deki yeri ve bu konuda belirlenmesi gerekli tutumla ilgili yazmanın zamanı geldi de geçiyor. Önce “gay” sözcüğünün nasıl, ne anlamda kullanıldığını hatırlayalım. Gerçek anlamıyla “şen, neşeli” demek olan “gay”, “homosexual” sözcüğünden rahatsızlık duyan eşcinsel aktivistlerce üstlenilmiş. Ancak eşcinsel anlamına gelen “gay” giderek eşcinsel erkek anlamında kullanılmaya başlanınca haklı bir anlam karmaşası yaşanır olmuş. Halen devam etmekte olup Türkçe’ye taşınmakta da ge
cikmeyen bu durum devam ettiği sürece “gay” eşcinsel olarak çevrilmeye, yazılmaya devam edilecek. Kaos GL’den bazı gazetelere yapılan “lezbiyenlikle “gay”liği yazarken neden lezbiyen ve eşcinsel diye yazıyorsunuz? Lezbiyenlik de eşcinsellik” çağrılarının bir işe yaramayacağı gerçeği de gün gibi ortada. Bir “gay”, bir “gay men” –hatta zaman zaman yine- “homosexual men”* olan “gay”, gazete-dergi yazıları başta olmak üzere kitap çevirilerinde de lezbiyen olan “lesbian”ın yanında aynen kalacak. Onun halinden çeken çevirmen biriyse bir kendilerine bir kendilerine sorun.Peki hiç mi gelişme olmadı? Oldu tabi. Pek duyulmasa, pek bilinmese de. “Eşcinsel Dahiler”in çevirmeni Kaan Yazıcıoğlu, “Kent Masalları”nın çevirmeni Armağan İlkin ve “Kara Koltuk”un yazarı Ümit Oğuztan sözünü ettiğim eserlerde “gay”i Türkçe’ye çevirip –Türkçe ya da Türkçe’ye çevrilmiş sözcüklerin yazıldığı gibi okunması kuralına uygun biçimde- gey şeklinde yazdı. Böylece başından beri sözünü ettiğim anlam karmaşası önlenmeye çalışıldığı gibi gey b
izlerin de kullandığı eşcinsel erkek anlamında kazanılmıştı. “Gay” sözcüğünü yazıldığı gibi söyleyen arkadaşlar da (mutlaka rastlamışızdır) içinde bulundukları durumdan kurtulabilecekleri gibi olsa bir sözcüğün erkek aklın uzantısı olarak hem eşcinsel hem eşcinsel erkek anlamında kullanıldığı tartışması da önlenecekti. Adam sözcüğünde kadınların yaşadığına benzer durumdan çok farklı değildi ne de olsa.Sözün özü gruplardan takınılacak destekler nitelikte tavır ve dergilerde başlayacak bu değişiklikle geyin Türkçe’de kazanımı çabası hızlanacak; kaybedilen tek şeyse lezbiyenin “lesbian” olarak kalmasında ısrar etmekten farksız tutum olacaktır. Bir an önce değişmesi dileğiyle…
* 100 Gay, Poul Russel, Çev. Oya Özdilek,
Milliyet Yayınları, 1997