ALZHEİMER'E KARŞI AŞI VE İLAÇ |
Bu haber 2000 yılında yazılmıştır.Bunu siteye yazmamdaki amaç Alzheimer hastalığının tedavisinin nasıl olduğu hakkında bize bilgi vermesidir.
|
Beyin dokusunun tahribiyleileri ölçüde bellek yitimi olarak tanımlanabilecekAlzheimer
hastalığı için geliştirilmiş bir aşının,fareler üzerinde yapılan deneylerde
olumlu sonuçlar vermeyi sürdürdüğü açıklandı.Washington D.C.'de Temmuz ayında
yapılan Dünya Alzheimer Kongresi 2000'e sunulan bildiride aşının,hasta
farelerin zihni yeteneklerinin iyileşti,ayrıca birçokhayvanda,bu arada büyük
bir olasılıkla insanlarda da herhangi olumsuz bir tepkiye neden olmadığı bildirildi. Bununla birlikte A.B.D Ulusal Sağlık Enstitüleri'nde Alzheimer araştırmaları bölümünün eski yöneticisi olan ve halen ABD Alzheimer Derneği ile bazı başka kuruluşlara danışmanlık yapan Zaven Khachaturian,sevinmek için zamanın henüz erken olduğunu vurgulaayarak,farelerde olumlu sonuç veren tedavilerin bazen insanlarda yararsız olduğunu hatırlatıyor. Denenen aşı ,Beta(simgesi olacak) amiloid (ABeta) adlı küçük bir protein içeriyor.Bu protein ,Alzheimer hastalarının beyinlerinde 'plaka' denen tortular oluşturuyor.Birçok Alzheimer araştırmacısı,nörotoksit olan ABeta 'nin beyin nöronlarını öldürerek bellek yitimine yol açtığı düşüncesinde.ABeta aşısınınsa,bedenin bağışıklık sistemini hareketlendirerek plakaları temizlemesini ve yeni plaka oluşumunu önlemesini sağlaması,bu yollada zihinsel yeteneklerin yitimine engel olması bekleniyor. Alzheimer'a karşı aşının işe yarayabileceğinin kanıtı ilk kez Güney San Fransisco'daki Elan Eczacılık Şirketi'nden Dale Schenk ve ekibinin çalışmalarıyla ortaya çıkmış.ABeta'nin Alzheimer'daki rolü bilindiğinden daha öncede birçok araştırma ekibi genetik mühendisliği yöntemleriyle farelerin amiloid plakaları oluşturmalarını sağlamış bulunuyorlardı.Hatta bazı olgularda farelerin öğrenme ve hatırlama yeteneklerinin bozulduğu da bilinmekteydi.Elan bu tür farelerle yaptığı aşı denemeleri sonunda ,aşılanan farelerin beyinlerinde ,aşılanmayanlara göre çok daha yavaş tortu oluştuğu gözlenmiş.Daha yaşlı farelere aşı yapıldığındaysa,daha önce oluşmuş plakaların yok olduğu da belirlenmiştir.ABeta bedende bulunan bir protein olduğundan bununla gerçekleştirilecek bir aşının ,bağışıklık sisteminin kendi bedenin saldırmasına yol açacağı yolundaki korkular da gerçekleşmemiş.Schenk,aşılanmış kobay,tavşan,maymun ve öteki hayvanların hiçbirinde böyle bir 'otoimmün' tepkisi yada başka türden bir zehirlenme belirtileri çıkmadığını söylüyor. Araştırmacılar,amiloid aşısının sınırlı bir biçimde insanlar üzerinde de deneyip ,'cesaret verici' sonuçlar almışlar.Ancak klinik deneylerin bu ilk evresinde,hafif ve orta düzeyde 24 hastaya yalnızca bir doz aşı verilmiş.Ysa Pittsburg Üniversitesi nörolaglarından Stephen DeKosky,etkili bir aşı tedavisi için hastaya yeni aşıların da yapılması gerektiğini vurguluyor.Araştırmacılar,İngiltere'de yürütülen ve gönüllü hastaların bir yıl süre ile iki ayda bir aşılandıkları bir deneyin sonucunu bekliyorlar. Dünya Alzheimer Kongresi'nde Alzheimer hastalığı ile bedenin bağışıklık sistemi arasında olası bir ilişki üzerinde duruldu.Indiana Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden Yansheng Du,insanların doğal olarak ABeta'ya karşı antikor taşıdıklarını ve bunların beyinomurilik sıvısında bulunduğunu ,Alzheimer'lı hastalarda bu antikorların,sağlıklı insanlara oranla yüzde 30 daha az görüldüğünü açıkladı.Du'ya göre Alzheimer hastalarında,ABeta birikmesine yol açan bir bağışıklık sistemi bozukluğu olabilir.Yada antikorlar Alzheimer'lı hastaların beyinlerindeki plakalara yapışarak beyin-omurilik sıvısındaki stokun azalmasına yol açıyor olabilir . Aşının nasıl etkili olduğu yolunda araştırmacılar arasında görüş birliği bulunuyorsa da Schenk'e göre ABeta ile aşılanan fareler ,bu proteine karşıantikor geliştiriyorlar ve bunlar daha sonra beyne giriyorlar.Antikorlar burada mikroglia denen temizlik hücrelerini harekete geçiriyor ve bunlarda oluşmuş plakaları yiyerek yok ediyor.Schenk,üzerinde tortu plakaları oluşmuş nöronlarla kültür içinde yapılan deneylerin,kendi bulgularını doğruladığı görüşünü savunuyor. Beta-amiloid aşısıyla yürütülen çalışmalar Dünya Alzheimer Kongresi 2000'in başlıca ilgi odağı olduysa da, memantin adlı bir ilacın klinik deneylerinin de olumlu sonuçlar verdeği açıklandı.New York Üniversitesi Tıp Fakültesi'den nöropsikiyatrist Barry Reisberg, orta-ileri düzeydeki Alzheimer hastalarında ,ilacın hastalığın ilerleyişini önemli ölçüde yavaşlattığını belirtti.ABD'de şimdiye kadar Alzheimer 'a karşı kullanımına izin verilen ilaçlar,hastaların beyinlerinde tahrip olarak zihinsel yeteneklerin yitimine yol açan bir grup nöronun işlevlerini güçlendirmeye yönelik.Bu nöronlar , sinyallerini asetilkolin adlı bir madde kullanarak iletiyorlar.Memantine ise ,glütamat adlı bir sinyal ileticisine duyarlı NMDA almacının faaliyetini yavaşlatıyor.Bu almacın aşırı faaliyeti Alzheimer hastalığında sinirlerin hasara uğramasına yol açıyor.Araştırmacılar,Almanya'da on yıldır piyasada olan ilacın,klinik deneylerin sonunda ABD'de de kullanımına izin verileceğini umuyorlar. |