| Afrika, ik ben weer terug! Hangend uit het raam kijk in het lachende gezicht van Sali. Ik moedig hem aan terwijl hij de bus waar ik in zit probeert aan te duwen. Dan slaat de motor met een schok aan. Traag komt de bus op gang. Langs de weg maken de lemen hutjes plaats voor braakliggende velden, stoffige struiken en een enkele boom. Verderop stijgt een enorme zwerm vogels uit de velden op. Als een dichte rookwolk vliegen ze op ons af om de zon even boven ons te laten verdwijnen. Indrukwekkend, maar met hun voorkeur voor gierst en rijst een plaag voor de lokale boeren........... Ik ben na twee jaar weer een dag in mijn onderzoeksdorp geweest. Het voelt echter alsof ik er twee weken geleden nog heb rondgelopen. De zaterdagmarkt heeft nog steeds zijn balen gierst, zijn stalletjes met gedroogde vis, de tafels vol vlees, de matten vol tomaten, wortels, uien, sinasappels en mango's. De mannen met de horloges zijn er nog, net als de hoek met de derdehands kleding, de afdeling tuppaware en andere keukenbenodigdheden. Overal zijn stapels zeep, zakken suiker en manden vol gedroogde bladeren te vinden. De fietsenreparatie-afdeling is in volle werking en iets verderop wordt de gierstepap gewillig verkocht. Overal zijn mensen; mannen in witte of blauwe gewaden, vrouwen in kleurrijke doeken en kinderen in afgedankte vodden. Aan de rand van de markt, onder rieten afdaken zitten de oude mannetjes oud en vertrouwd te keuvelen. Zoals altijd zit de chef van het dorp iets verderop op zijn stoel met zijn notabelen in het zand om hem heen verzameld. Ik wordt herkend: H� blanke, ben je teruggekomen, welkom, welkom. Overal worden er handen geschud, ik herken gezichten, maar weet ze niet meer te plaatsen. Gelukkig fluistert Sali mij in: dat is die man waarmee we een interview hebben gedaan in het dorp hiernaast, hij heeft zoveel verhalen vertelt in de wijk richting het meer, zij.... Oh, oh Guirvidig...mijn dorp...er lijkt niet veel verandert te zijn...alhoewel...het afgelopen jaar zijn er drie notabelen overleden, het aantal televisieschotels in het dorp lijkt te zijn toegenomen en op het erf van Sali kruipt er inmiddels een tweede dochter rond en staat er een nieuw huisje zodat hij en zijn vrouw nu ieder hun eigen plek hebben. Twee jaar gelden namen Sali in ik afscheid nadat hij juist de landbouwschool had afgerond en enkele maanden mijn tolk was geweest. Sindsdien heeft hij verschillende onderzoekjes gedaan voor ontwikkelingsorganisaties, enkele landbouwgroepen helpen opzetten en boeren advies gegeven over hun productiemethoden. Het afgelopen jaar heeft hij veel geld verloren met een tegenvallende rijstopbrengst door teveel regen, waardoor de rijst is gaan rotten, en een devaluatie van de Nigeriaanse munt, waar de meeste klanten zitten. Desondanks heeft hij met de gierst die hij verbouwde en met het beetje geld dat hij af en toe verdient zijn gezin kunnen onderhouden. Hij heeft er zelfs een fiets aan overgehouden. Minder voortvarend is het gegaan voor mijn gastgezin van toen. Bouba, mijn gastheer en chauffeur van beroep, is een half jaar geleden zijn baan verloren nadat een ontwikkelingsorganisatie zijn deuren sloot. Hij zit nu thuis met drie vrouwen, een nichtje, een tante, twee ooms en een dozijn kinderen. Hij heeft dan ook alle moeite om hen van voedsel te voorzien. Maar met het beetje geld dat hij verdiend met de pindahandel en dankzij de goede giften van familie, dorpsgenoten en ex-collega's heeft hij het tot nu toe gered. Iedereen is in goede gezondheid en het weerzien is dan ook grandioos, vol vrolijkheid, vragen en herinneringen. Het enige smetje is dat Papi, mijn gastmoeder en heldin van toen, tijdelijk bij haar zieke moeder inwoont om haar te verzorgen. Echter, haar moeder woont vlakbij en als vanzelfsprekend komt Papi 's middags en 's avonds thuis om mijn favoriete maaltijd te bereiden: foller� (een soort spinazie, maar dan lekkerder), met gerookte vis en rode gierst. Dit zal niet het enige zijn dat ik te eten krijg. Rond het middaguur bij iemand binnenlopen betekent namelijk automatisch een hapje mee-eten. Zo krijg ik bij Monsieur Talla, de buurman van Bouba en de vader van mijn reisgezel Alhadji, gierst met rundvlees voorgeschoteld. Monsieur Talla is notabele van de chef en heeft daardoor een gerespecteerde positie. Echter de afgelopen weken is zijn vrouw bij hem weggelopen vanwege een hardnekkig meningsverschil. Wanneer zij lang wegblijft, zou dit de naam van de familie ernstig kunnen schaden. Alhadji is dan ook speciaal vanuit de hoofdstad, waar hij nu stage loopt, mee afgereisd om een oplossing te vinden voor deze ruzie tussen zijn ouders. Gelukkig is zijn moeder twee dagen voor onze aankomst teruggekomen en volstaat een familieberaad om de hoofden voorlopig allemaal dezelfde kant op te doen wijzen. Na het laatste middagmaal probeer ik wat te slapen in het hutje van Papi. Het is boven de 40 graden en mijn lichaam heeft duidelijk behoefte aan rust. Echter, de verleiding om met de kinderen te dollen is te groot en al snel zit ik midden in multi-lingu�stieke-telspelletjes, flessendop-verstop-vermaak en elkaar-met-de-waaier-op-het-hoofd-slaan-gestoei. 's Middags vertrek ik naar Sali om met hem naar het meer te gaan. Maar niet voordat er thee is gedronken met zijn oom. Zijn oom is een ex-politiefunctionaris en heeft zich over Sali ontfermd, sinds deze op jonge leeftijd zijn vader heeft verloren . Het is dankzij deze man dat Sali zoveel onderwijs heeft kunnen volgen. Het loopt tegen het einde van de middag als we vertrekken. De zandweg richting het meer is vol mensen te fiets beladen met hout, kippen, fruit en zakken gierst. Langs de weg staat een overvolle pick-up met een lekke band, omringd met mensen die het er maar druk mee hebben. Na een goede kilometer door de droge velden te hebben gelopen bereiken we de voet van de dijk. Zodra we boven aan de dijk komen wordt de horizon plotseling gevuld met weelderige planten, felgroene weidegronden en spookachtige bomen. De paarse weerspiegeling van de waterpoelen doen je geloven in een ander wereld te zijn gekomen. We lopen verder over de dijk. Beneden in de diverse openingen tussen de waterplanten leggen vissers hun kano's aan om de vangst van die dag naar huis te brengen, zijn vrouwen aan het wassen, verschijnt er af en toe een pikzwart ingezeept mannenlichaam of klinkt er een radio en kindergelach. Wat is dit toch weer een onvoorstelbaar mooi schouwspel. Een stuk verderop maken de waterplanten plaats voor een enorme watervlakte. Op het meer zijn verschillende kano's te vinden met vissers op weg naar hun netten. Na een paar kilometer bereiken we een groep nijlpaarden. Hun gesnuif en gebrul is lachwekkend, hun aanwezigheid is dat niet. Dit jaar zijn er nog geen menselijke slachtoffers gevallen, maar twee jaar geleden stond de teller op drie doden in de vijf maanden dat ik er was. Met de rode avondgloed als decor keren we terug. De overvolle wagen staat er nog steeds en de mensen hebben het er nog steeds druk mee. Voordat ik naar Bouba kan terugkeren moet ik eerst een visje bij Sali eten. Wanneer uiteindelijk ook het tweede avondmaal achter de rug is en ik mijn bedje buiten heb ge�nstalleerd valt de avond over het dorp. Links en rechts klinken kinderstemmen uit de koranscholen. Verderop is er een feest ter gelegenheid van de vergadering van de meest invloedrijke personen uit de omgeving, waarvan velen hoge posities in de regering hebben. Tot middernacht klinkt het getrommel, getokkel en Arabisch gefluit van de griots. Pas nadat het feest is gedaan val ik in slaap. Om vijf uur wordt ik gewekt door de roep van de moskee en de hernieuwde gezangen uit de koranschool. ...........op het moment dat de buitenwijken van Maroua in zicht komen klinkt er een trom achter in de bus, gevolgd door getokkel en een Arabische fluit. De buschauffeur heeft bedacht dat met het gespeel van de griots en een blanke voorin de bus de politie zou kunnen denken dat hij belangrijke regeringsfunctionarissen van het feest vervoerd. Misschien hoeft hij zo niet te stoppen en te betalen voor de papieren die hij niet in orde heeft. De politieman wuift ons door en iedereen in de bus schiet in de lach. Onder luid geklap en de klanken van de griots rijden we de stad in...................................Afrika, ik ben weer terug!!!! |