III. OS ARTIGOS
3.1. O Artigo determinado
3.1.1 As Formas
|
Singular |
Plural |
|
|
Masculino |
O |
OS |
|
Feminino |
A |
AS |
Na fala, existen alomorfos do artigo (-lo, -los, -la, -las) que se emprega só en contacto con infinitivos, cos pronomes rematados en -s, coa segunda, terceira e quinta persoa dos verbos (as formas rematadas en -s). Nestes casos, a última consoante quítase, e o alomorfo do artigo engádese ao verbo despois dun guión. exemplos: ao da-las doce = ao dar as doce; ti recólle-lo millo=ti recolles o millo; garda-las culleres = gardar as culleres, contarvo-lo sucedido=contarvos o sucedido.
Esta forma do artigo engádese a TRAS, POR, MAIS, TODOS, TODAS, AMBOS, AMBAS, ENTRAMBOS, ENTRAMBAS. Nestes casos non se emprega o guión. exemplos: Tódolos homes; Ámbalas rapazas;polo vento;trala porta
NOTA: Na escritura, o emprego de esta forma só é obrigatorio coas contraccións con POR.
"e mailo/maila/mailos/mailos" significa "e máis + artigo determinado".
3.1.2 AS CONTRACCIÓNS CO ARTIGO DETERMINADO
|
o |
a |
os |
as |
|
|
a |
ao/ó |
á |
aos/ós |
ás |
|
con |
co |
ca |
cos |
cas |
|
de |
do |
da |
dos |
das |
|
en |
no |
na |
nos |
nas |
|
por |
polo |
pola |
polos |
polas |
3.2. O artigo indeterminado
3.2.1. As formas
|
SINGULAR |
PLURAL |
|
|
Masculino |
UN |
UNS |
|
Feminino |
UNHA |
UNHAS |
3.2.2. AS CONTRACCIÓNS CO ARTIGO INDETERMINADO
|
un |
unha |
uns |
unhas |
|
|
con |
cun |
cunha |
cuns |
cunhas |
|
de |
dun |
dunha |
duns |
dunhas |
|
en |
nun |
nunha |
nuns |
nunhas |