
โครโมโซมอยู่ในนิวเคลียสของเซลล์ ในแต่ละโครโมโซมประกอบด้วย 2โครมาทิด ที่เหมือนกันติดกันอยู่ตรงบริเวณเซนโตรเมียร์ โครโมโซมที่มีรูปร่างเหมือนกันเป็นคู่ๆ เรียกว่า โฮโมโลกัสโครโมโซม โครโมโซมในเซลล์ร่างกายของคนมีจำนวน 46 โครโมโซม นำมาจัดเป็นคู่ๆได้23คู่ โดยมี22คู่ที่เหมือนกันในเพศหญิงและเพศชาย เรียกว่า ออโตโซม(AUTOSOME) ส่วนอีกหนึ่งคู่เรียกว่า โครโมโซมเพศ( SEX CHROMOSOME) ในเพศหญิงมีโครโมโซมเพศเป็นXX ในเพศชายมีโครโมโซมเพศเป็นXY
ยีนที่เกี่ยงเนื่องกับเพศ(SEX LINKED GENE)
หมายถึง ยีนที่อยู่บนโครโมโซมเพศ เช่น ยีนตาบอดสี ฮีโมฟีเลีย กล้ามเนื้อแขนขาลีบ และภาวะ พร่องเอนไซม์G-6_PD ยีนเหล่านี้จะอยู่บนโครโมโซมX เพียงเส้นเดียว
ลักษณะการที่อยู่ภายใต้อิทธิพลของเพศ
เป็นลักษณะที่ควบคุมโดยยีนที่อยู่บนออโตโซม แต่การแสดงออกอยู่ภายใต้ อิทธิพลขงเพศ ทำให้ปรากฏในเพศใดเพศหนึ่ง หรืออาจกล่าวได้ว่า เป็นยีนเด่นในอีกเพศหนึ่งแต่เป็นยีนด้อยในอีกเพศหนึ่ง
|
ระบบ |
กำหนดเพศโดย |
เพศผู้ |
เพศเมีย |
ตัวอย่างสิ่งมีชีวิต |
|
1. XY,XX |
จำนวนโครโมโซมเพศ |
XY |
XX |
สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม,แมลงหวี่ |
|
2. XO,XX |
จำนวนโครโมโซมX |
X |
XX |
ตั๊กแตน,มวน,จิ้งหรีด |
|
3. ZZ,ZW |
โครโมโซมเพศ |
ZZ |
ZW |
ผีเสื้อลางคืน,สัตว์ปีก,สัตว์เลื้อยคลาน |
|
4. n,2n |
จำนวนชุดของโครโมโซม |
n |
2n |
ผึ้ง,ต่อ,แตน,มด |
ความผิดปกติของโครโมโซมในคน
|
กลุ่มอาการ |
สาเหตุ |
ลักษณะ |
|
1.กลุ่มอาการดาวน์ |
มีโครโมโซมXคู่ที่21เกินมา1โครโมโซม |
กะโหลกศีรษะเล็กกลม,หางตาชี้ขึ้น,ลิ้นจุกปาก |
|
2.กลุ่มอาการไคลน์เฟลเตอร์ |
มีโครโมโซมXเกินมา1-2เส้น |
เพศชายรูปร่างสูง,หน้าอกโต,เป็นหมัน |
|
3.กลุ่มอาการเทอร์เนอร์ |
มีโครโมโซมXเพียงเส้นเดียว |
เพศหญิง,ตัวเตี้ย,คอมีพังผืดเป็นแผ่น,เป็นหมัน,ปัญญาอ่อน |
|
4.กลุ่มอาการคริดูชาต์ |
โครโมโซมคู่ที่5ขาดหายไปบางส่วน |
ศีรษะเล็ก,โตช้า,หน้ากลม,ร้องเหมือนแมว |
สรุปความสัมพันธ์
DNA เป็นสารเคมีที่พบครั้งแรกในนิวเคลียสของเซลล์มีสมบัติเป็นกรด ประกอบด้วยหน่วยย่อยๆเรียกว่า นิวคลีโอไทด์ เรียงกันเป็นสายยาวมาก
ยีน หมายถึง บางส่วนของDNA ที่ทำหน้าที่ถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม หรือทำให้ลักษณะทางพันธุกรรมปรากฏขึ้นได้
โครโมโซม เป็นโครงสร้างที่ประกอบด้วยDNAพันอยู่รอบๆโปรตีนชื่อ ฮีสโตนและมีการขดตัว อยู่ภายในนิวเคลียสจนสามารถมองเห็นได้ในบางระยะของการแบ่งเซลล์