หนังสืออ้างอิงแต่ละประเภทให้ความรู้ ข้อมูล ข้อเท็จจริง ในเฉพาะด้านแตกต่างกัน บางประเภทมีวิธีใช้และส่วนอำนวยความสะดวกในการค้นหาความรู้ ซึ่งผู้ใช้จำเป็นต้องรู้จักเลือกใช้และรู้จักวิธีใช้หนังสืออ้างอิงประเภทต่างๆ เพื่อจะได้ค้นหาคำตอบในเรื่องที่ต้องการได้อย่างรวดเร็ว
วิธีใช้หนังสืออ้างอิงมีดังนี้
1. ก่อนจะค้นหาข้อมูลในเรื่องที่ต้องการ
ควรพิจารณาว่าข้อมูลนั้นจะค้นได้จากหนังสืออ้างอิงประเภทใด เช่น
1.1
ถ้าต้องการคำอธิบายเกี่ยวกับคำศัพท์ในภาษาต่าง ๆ หรือคำศัพท์เฉพาะวิชาต่าง ๆ อย่างสังเขป
ควรค้นจากพจนานุกรม
1.2
ถ้าต้องการความรู้เรื่องราวในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง อาจเป็นเรื่องทั่วไป หรือเฉพาะสาขาวิชา
ควรค้นจากสารานุกรม
1.3
ถ้าต้องการข้อมูลเกี่ยวกับบุคคล ควรค้นจากนามานุกรม อักขรานุกรมชีวประวัติ สารานุกรม
พจนานุกรมฉบับสมบูรณ์ และดรรชนีวารสาร
1.4
ถ้าต้องการข้อมูล ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับภูมิศาสตร์ ควรค้นจากอักขรานุกรม-ภูมิศาสตร์
หนังสือนำเที่ยว หนังสือแผนที่ และสารานุกรม
1.5
ถ้าต้องการข้อมูล ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่ผ่านมา ควรค้นจากหนังสือรายปี
1.6
ถ้าต้องการทราบวิธีปฏิบัติงานหรือข้อเท็จจริงเฉพาะด้าน ควรค้นจากหนังสือคู่มือ
1.7
ถ้าต้องการทราบแหล่งความรู้ในเรื่องต่าง ๆ ทั้งเรื่องทั่วไป และเฉพาะเรื่อง ควรค้นจากดรรชนีวารสาร
และบรรณานุกรม
1.8
ถ้าต้องการทราบข้อมูลเกี่ยวกับหน่วยงานรัฐบาลในด้านต่าง ๆ ควรค้นจากสิ่งพิมพ์รัฐบาล
2. ในการใช้หนังสืออ้างอิงแต่ละประเภท
ควรพิจารฤณาว่าหนังสืออ้างอิงนั้นมีส่วนช่วยอำนวยความสะดวกในการค้นหรือไม่ เพื่อจะได้ค้นหาคำตอบได้รวดเร็วขึ้น
เช่น
2.1
ดรรชนีริมหน้ากระดาษ ส่วนใหญ่มักปรากฏในพจนานุกรมฉบับสมบูรณ์
2.2ดรรชนีปรากฏในท้ายเล่มของหนังสือที่มีเล่มเดียวจบ ส่วนสารานุกรมที่เป็นชุดมีหลายเล่มจบ มักมีดรรชนีอยู่ในเล่มสุดท้าย ดังนั้นเมื่อต้องการค้นเรื่องใน
หนังสือที่มีลักษณะดังกล่าว จึงควรดูว่าคำหรือข้อความที่ต้องการค้นอยู่ในเล่มใด
หน้าใด โดยใช้ดรรชนีของหนังสือนั้น ๆ ด้วย
2.3
อักษรนำที่สันหนังสือ ปรากฏที่สันหนังสือประเภทที่มีหลายเล่มจบ เช่น สารานุกรม
พจนานุกรม อักขรานุกรมภูมิศาสตร์
2.4
อักษรนำบนหัวกระดาษ ปรากฏบนหัวกระดาษของพจนานุกรม สารานุกรม และอักขรานุกรมภูมิศาสตร์
2.5
ส่วนโยง ปรากฏในส่วนเนื้อเรื่องของสารานุกรม เพื่อโยงให้ผู้อ่านไปดูคำอธิบายในคำอื่น
3. เพื่อให้สามารถค้นหาข้อมูลจากหนังสืออ้างอิงได้อย่างรวดเร็ว
และสามารถทำความเข้าใจเรื่องที่จะค้นได้ดีขึ้น ตลอดจนเข้าใจอักษรย่อสัญลักษณ์ต่าง
ๆ ผู้ใช้หนังสืออ้างอิงควรอ่านคำอธิบายวิธีใช้ก่อนการค้นหาข้อมูลที่ต้องการด้วย
![]()