ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ
ว่าด้วยการลงโทษนักเรียนหรือนักศึกษา
พ.ศ. 2543
......................................................
โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงระ้เบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยการลงโทษนักเรียนหรือนักศึกษา พ.ศ 2515 เสียใหม่ให้เหมาะสม
อาศัยอำนาจตามความในข้อ 5 วรรคสามแห่งประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 132 ลงวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2515 กระทรวงศึกษาธิการจึงวางระเบียบไว้ดังต่อไปนี้
ข้อ 1 ระเบียบนี้เรียกว่า "ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยการลงโทษนักเรียนหรือนักศึกษา พ.ศ 2543"
ข้อ 2 ระเบียบให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2543 เป็นต้นไป
ข้อ 3 ให้ยกเลิก
3.1 ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยการลงโทษนักเรียนหรือนักศึกษา พ.ศ. 2515
3.2 ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยการลงโทษนักเรียนหรือนักศึกษา(ฉบับที่2)
พ.ศ 2522
บรรดาระเบียบข้อบังคับหรือคำสั่งอื่นใดในส่วนที่กำหนดไว้แล้วในระเบียบนี้หรือซึ่งขัดแย้งกับ
ระเบียบนี้ให้ใช้ระเบียบนี้แทน
ข้อ 4 ในระเบียบนี้
"หัวหน้าสถานศึกษา" หมายความว่า ครูใหญ่ อาจารย์ใหญ่ ผู้อำนวยการ หรือ สถานศึกษาของนักเรียนหรือนักศึกษานั้น
"การลงโทษ" หมายความว่า การลงโทษนักเรียน นักศึกษาที่ประพฤติผิดหรือฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของสถานศึกษา หรือของกระทรวงศึกษาธิการ หรือฝ่าฝืนกฎกระทรวงออกตามความในประกาศของคณะปฎิวัติ ฉบับที่ 132 ลงวันที่ 22 เมษายน 2515 โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อสั่งสอนให้มีความประพฤติดีหรือเพื่อให้เข็ดหลาบ
"การกระทำผิด) หมายความว่าการที่นักเรียน นักศึกษาประพฤติผิดหรือฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของสถานศึกษาหรือของกระทรวงศึกษาธิการหรือ
กฎกระทรวงออกตามความในประกาศของคณะปฎิวัติ ฉบับที่ 132 ลงวันที่ 22 เมษายน 2515
"ทำกิจกรรม" หมายความว่า การให้นักเรียนหรือนักศึกษาที่กระทำผิด ทำกิจกรรมหรือบำเพ็ญให้เป็นประโยชน์ต่อตนเอง สถานศึกษาหรือสังคม
ข้อ 5 โทษที่จะลงโทษแก่นักเรียนหรือนักศึกษาที่กระทำผิดมี 5 สถานที่ ดังนี้
5.1 ว่ากล่าวตักเตือน
5.2 ทำกิจกรรม
5.3 ทำทัณฑ์บน
5.4 พักการเรียน
5.5 ให้ออก
ข้อ 6 ให้สถานศึกษาที่จัดการศึกษาดังต่อไปนี้พิจารณาลงโทษแก่นักเรียนหรือนักศึกษา
1.1ระดับประถมศึกษาและระดับมัธยมศึกษาตอนต้น สำหรับโทษว่ากล่าวตักเตือน ทำิกิจกรรม และทำทัณฑ์บน
1.2ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายสายสามัญและสายอาชีพ สำหรับโทษว่ากล่าวตักเตือน ทำกิจกรรม ทำทัณฑ์บนและพักการเรียน
1.3ระดับอุดมศึกษาต่ำกว่าปริญญาตรี สำหรับโทษทุกสถานทั้งนี้ สำหรับสถานศึกษาที่จัดการศึกษาในรูปแบบนอกระบบโรงเรียนหรือเฉพาะทาง หรือมีกฎหมายการศึกษาเป็นของตนเอง การจะลงโทษอย่างใด ด้วยวิธีใดให้เป็นไปตามสถานที่ศึกษานั้นกำหนด
ข้อ 7 การลงโทษนักเรียน หรือนักศึกษา ผู้ลงโทษจะลงโทษได้จะต้องปรากฎข้อเท็จจริงชัดแจ้งว่า ผู้นั้นได้กระทำผิดและสมควรถูกลงโทษ
การลงโทษตามข้อ 5.2 ข้อ 5.3 ข้อ 5.4 และข้อ 5.5 ก่อนลงโทษให้ผู้เกี่ยวข้องเสนอความคิดเห็นพร้อมกับเหตุผลประกอบเสนอต่อหัวหน้าสถานศึกษา
เมื่อได้รับอนุญาตจึงให้ลงโทษได้
ข้อ 8 การว่ากล่าวตักเตือน ใช้สำหรับนักเรียนหรือนักศึกษาที่ได้กระทำความผิดร้ายแรงและในเมื่อหัวหน้าสถานศึกษาหรือ
ครูอาจารย์ ที่หัวหน้าสถานศึกษามอบหมายเ้ห็นว่าความเหมาะสมและจะได้ผลดี
ข้อ 9 การกระทำกิจกรรม ใช้สำหรับกรณีที่นักเรียนนักศึกษากระทำผิดระเบียบวินัยของสถานศึกษาข้อศิลธรรมอันดี หรือเป็นตัวอย่างที่ไม่ดีให้นักเรียนหรือนักศึกษาอื่นประพฤติปฏิบัติตาม ทั้งนี้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่สถานศึกษากำหนด
ข้อ 10 การทำทัณฑ์บน ให้หัวหน้าสถานศึกษาพิจารณาลงโทษนักเรียนหรือนักศึกษาี่ที่ประพฤติตนไม่สมควรแก่สภาพนักเรียน
หรือนักศึกษาตามกฎกระทรวง ออกตามความในประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่ 132 ลงวันที่ 22 เมษายน พ.ศ 2515 ในกรณีที่ทำให้เสื่อมเสียชื่อเสียงเกียตริศักดิ์ของสถานศึกษาหรือฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของสถานศึกษา
อย่างร้ายแรง หรือได้รับโทษอย่างอื่นแล้วแต่ยังไม่เข็ดหลาบ ให้ทำทัณฑ์บนไว้เป็นหลักฐานและเชิญบิดามารดาหรือผู้ปกครองมาบันทึกรับทราบความผิดและรับรองการ
ทำทัณฑ์บนไว้ด้วย
ข้อ 11.การสั่งพักการเรียน ให้หัวหน้าสถานศึกษาพิจารณาลงโทษสั่งพักการเรียนในกรณีต่อไปนี้
11.1นักเรียนหรือนักศึกษาที่ประพฤติตนไม่สมควรแก่สภาพนักเรียนหรือนักศึกษาตามกฎกระทรวง ออกตามความในประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 132 ลงวันที่ 22 เมษายน พ.ศ 2515 ในกรณีที่ทำให้เสื่อมเสียชื่อเสียงเกียรติศักดิ์ของสถานศึกษา หรือฝ่าฝืนระัเบียบข้อบังคับ
11.2 นักเรียนหรือนักศึกษาซึ่งฝ่าฝืนระเ้บียบกระทรวงศึกษาธิการที่ระบุไว้ให้สั่งพักการเรียนการ
ลงโทษสั่งพักการเรียนจะสั่งพักการเรียนได้ครั้งหนึ่งไม่เกิน 7วันหรือจนกว่าความผิดนั้นจะได้
รับการแก้ไขให้ถูกต้องแล้วถ้าสั่งพักการเรียนเกินเจ็ดวันกรณีโรงเรียนรัฐบาลที่ตั้งอยู่ในส่วนกลาง
ให้อนุมัติกรมเจ้าสังกัด ส่วนโรงเรียนที่ตั้งอยู่ในภูมิภาคให้ขออนุมัติอธิบดีหรือผู้ที่อธิบดีมอบหมาย
กรณี โรงเรียนเอกชนที่ตั้งอยู่ในส่วนกลางให้อนุมัตเลขาธิการคณะกรรมการศึกษาเอกชน ส่วนโรงเรีียนที่ตั้งอยู่ในภูมิภาคให้ขออนุมัติผู้ว่าราชการจังหวัดเมื่อสั่งพักการเีีรียนให้แจ้งบิดามารดา
หรือผู้ปกครองนักเรียนทราบเป็นลายลักษณ์อักษร
ข้อ 12 การให้ออก นักเรียนหรือนักศึกษาคนใดประพฤติตนไม่สมควรแก่สภาพนักเรียนหรือนักศึุกษา
ตามกฎกระทรวง ออกตามความในประกาศของคณะปฏิวัิติ ฉบับที่ 132 ลงวันที่ื 22 เมษายน 2515 หรือฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับของสถานศึกษาหรือประพฤติ
ผิดศิลธรรมจนเป็นที่เห็นได้ว่าถ้าให้อยู่ในสถานศึกษาต่อไปจะทำให้เสื่อมเสียชื่อเสียงและเกียรติศักดิ์
ของสถานศึกษาหรือจะเป็นเหตุให้ระเบียบวินัย
หรือศิลธรรมอันดีของนักเรียนหรือนักศึกษาอื่นพลอยเสื่อมเีสียให้หัวหน้าสถานศึกษาเชิญบิดามารดา
หรือผู้ปกครองมารับทราบเหตุผล แล้วให้นักเรียนหรือนักศึกษาผู้นั้นออกไป ในกรณีนี้ให้สถานศึกษาออกหลักฐานแสดงผลการเรียนให้นักเรียนหรือนักศึกษาผู้นั้น
ข้อ 13 ห้ามลงโทษนักเรียนหรือนักศึกษาด้วยวิธีรุนแรงหรือแบบกลั่นแกล้งหรือลงโทษด้วยความโกรธหรือ
ด้วยความพยายามหรือลงโทษนักเรียนหรือ
นักศึกษาที่กำลังเจ็บป่วยหรือกำลังมีปัญหากระทบกระเทือนใจอย่างแรง และให้คำนึงถึงอายุึของนักเรียนนักศึกษาด้วย
การลงโทษนักเรียนหรือนักศึกษาให้เป็นไปเพื่อว่ากล่าวสั่งสอน โดยเจตนาที่แก้นิสัยและความประพฤติไม่ดีของนักเรียนหรือนักศึกษาให้รู้สึกสำนึกในความผิด ละเว้นการประพฤติชั่ว และกลับประพฤติตนในทางที่ดีต่อไป
ข้อ 14 การลงโทษนักเรียนหรือนักศึกษาทุกครั้ง ให้โรงเรียนหรือสถานศึกษาบันทึกเป็นหลักฐานในสมุดหมายเหตุรายวันของสถานศึกษานั้น และให้แจ้งบิดามารดาหรือผู้ปกครองทราบเป็นหนังสือด้วย ทุกครั้ง
ข้อ 15 ให้กรมหรือส่วนราชการที่เรียกชื่ออย่างที่มีฐานะเป็นกรมวางระเบียบว่าการตัดคะแนนความ
ประพฤตินักเรียนหรือนักศึุกษาในสถานศึกษาในสังกัดได้ตามที่เห็นสมควร
สำหรับสถานศึกษาที่มีระเบียบว่าด้วยการตัดคะแนนความประพฤตินักเรียน หรือนักศึกษา
อยู่แล้ว จะใช้ระเบียบนั้นก็ได้
ข้อ 16 ให้ปลัดกระทรวงศึกษาธิการรักษาการให้เป็นไำปตามระเบียบนี้ และให้มีอำนาจตีความวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้
ประกาศ ณ วันที่ 1 กันยายน พ.ศ 2543
สมศักดิ์ ปริศนานันทกุล
(นายสมศักดิ์ ปริศนานันทกุล)
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ