กุหลาบ       

ช่วงหน้างานหรือเทศกาลอะไรก็ตาม ดอกไม้ที่นิยมนำมาเป็นไม้ประดับมากที่สุดเห็นจะไม่พ้นดอกกุหลาบ ไม้ดอกชนิดนี้จัดเป็นราชินีของมวลดอกไม้ก็ว่าได้ เรื่องราวของกุหลาบมีให้อ่านให้ค้นคว้ากันไม่รู้จบ เมื่อเริ่มตั้งต้นเขียนเรื่องกุหลาบจนใจจริงๆว่าจะเริ่มตรงไหนก่อนดีเพราะ เรื่องกุหลาบมีเยอะมาก

แทบไม่น่าเชื่อว่า กำเนิดของกุหลาบมีเฉพาะในแถบบริเวณภาคกลางของทวีปเอเซีย เหนือเส้นศูนย์สูตรของโลก แพร่ขยายพันธุ์ไปซีกโลกเหนือ เช่นแถบที่มีอากาศหนาวจัดอย่าง ขั้วโลก แต่ในบริเวณแถบใต้เส้นศูนย์สูตรอย่างทวีปออสเตรเลีย หรือเกาะต่างๆ ไม่เคยมีปรากฏว่ามีกุหลาบป่าเกิดตามธรรมชาติ

ประวัติของกุหลาบมีเรื่องเล่ามากมาย ตั้งแต่ กุหลาบป่าถูกนำมาปลูกไว้ในพระราชวังของจักรพรรด์จีน ในสมัยราชวงศ์ฮั่นราว 5,000 ปี อียิปต์ปลูกกุหลาบเป็นไม้ดอก ส่งไปขายชาวโรมัน ชาวโรมันถือว่าดอกกุหลาบเป็นสัญลักษณ์ของความรัก ซึ่งเป็นทั้งของขวัญ เป็นดอกไม้สำหรับทำเป็นมาลัยต้อนรับแขก เป็นดอกไม้สำหรับงานเฉลิมฉลองต่างๆ ใช้เป็นส่วนประกอบสำหรับทำขนม ทำไวน์ ส่วนน้ำมันกุหลาบยังใช้ทำยา

จากหลักฐานจากฟอสซิล เคยมีการค้นพบฟอสซิลของกุหลาบใน รัฐโคโลราโด และ รัฐโอเรกอน ประเทศสหรัฐอเมริกา มีการพิสูจน์ว่ากุหลาบป่าเป็นพืชที่มีอายุถึง 40 ล้านปี แต่กุหลาบป่าสมัยโลกล้านปี มีรูปร่างหน้าตาไม่เหมือนกุหลาบปัจจุบัน มนุษย์นำกุหลาบป่ามาปลูกและผสมพันธุ์ ขยายพันธุ์เป็นพันธุ์ต่างๆ มากมาย จาก 200 สายพันธุ์ในปัจจุบันพบว่าเกิดมาจากกุหลาบพันธุ์ดั้งเดิม 1-8 สายพันธุ์เท่านั้น

การรวบรวมสายพันธุ์กุหลาบไว้ได้มากที่สุดจนหลงเหลือมา

ในปัจจุบันนี้ได้ต้องยกย่องความดีให้พระนางโจเซฟีน มเหษีที่รักยิ่งของจักดิ์พรรดิ์นโปเลียนแห่งฝรั่งเศส

พระนางโจเซฟีนมีความฝันที่พระองค์ตั้งใจมั่นอย่างหลงไหล

เป็นอย่างยิ่งว่าพระองค์จะเก็บรวบรวมพันธุ์กุหลาบที่มี

อยู่ทั่วโลกมารวมไว้ในสวนกุหลาบของพระองค์ให้ได้ ความฝันนี้ถ้าเป็นสมัยนี้คงไม่ใช่เรื่องยากที่จะเป็นจริง แต่ความฝันของพระองคืในสมัยนั้นเป็นสิ่งที่เกือบจะทำไม่ได้เลย เพราะฝรั่งเศสช่วงนั้นทำสงคราม การติดต่อสื่อสารกับประเทศต่างๆเป็นไปด้วยความยากลำบาก

ความประสงค์ของพระองค์สัมฤทธ์ผลสำเร็จเกือบ 100 % ด้วยความพยายามและความช่วยเหลือจาก Andre Dupont ที่ค้นคว้าเรื่องราวของกุหลาบให้ มี Pierre-Joseph Redoute คอยบันทึกและวาดรูปดอกกุหลาบที่นำมาปลูก มี Thomas Blaikie ออกแบบพื้นที่ภายในสวน และได้ตั้งชื่อสวนนี้ว่า Malmaison นับเป็นสวนกุหลาบที่รวบรวมพันธุ์กุหลาบมากที่สุดของโลกเป็นแห่งแรกคือมี 250 ชนิด แต่น่าเสียดายที่ Malmaison สวนกุหลาบแห่งนี้ไม่เหลือซากให้เห็นเนื่องจากถูกทำลายลงไปในระหว่างสงครามค . ศ 1870-71 กุหลาบบางส่วนของสวนนี้ถูกนำไปปลูกใหม่ที่ La Roseraie de l ' Hay-les-Rose ในกรุงปารีส

อย่างไรก็ตามชื่อ Malmaison ก็เป็นนามที่ติดปากคนไปทั่วโลก ชื่อนี้ถูกนำไปตั้งชื่อสถานที่ต่างๆมากมาย สำหรับสวนกุหลาบใหญ่ๆของโลกทั่วไปต่างระลึกถึงการอุทิศตนเองของพระนางโจเซฟิน ที่ได้ทรงพยายามที่จะรวบรวมพันธุ์กุหลาบไว้ให้ได้มากที่สุดมาแต่แรก อย่างน้อยก็มีเรื่องราวของกุหลาบให้ได้ศึกษาหาความรู้จากภาพวาดของ Pierre-Joseph Redoute ที่ปัจจุบันถูกนำมาพิมพ์ขายเกลื่อนไปหมดในหลายรูปแบบ เป็นงานที่อมตะของโลกทีเดียว

              ส่วนกุหลาบในเมืองไทยนั้นเข้ามาเมืองไทยสมัยใดไม่ทราบแน่ชัด แต่จากบันทึกของ ลา ลูแบร์ ราชทูตฝรั่งเศสในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช บันทึกไว้ว่าได้เห็นกุหลาบที่กรุงศรีอยุธยา

กุหลาบ มาจากคำว่า " คุล " ในภาษาเปอร์เชีย แปลว่า " สีแดง ดอกไม้ หรือดอกกุหลาบ " เข้าใจว่าจากเปอร์เซียได้แพร่เข้าไปในอินเดีย เพราะในภาษาฮินเดียมีคำว่า " คุล " แปลว่า " ดอกไม้ " และคำว่า " คุลาพ " หมายถึงกุหลาบอย่างที่ไทยเราเรียกกัน แต่ออกเสียงเป็น " กุหลาบ "   ส่วนคำว่า "Rose" มาจากคำว่า "Rhodon" ที่แปลว่ากุหลาบในภาษากรีก ดังนั้นกุหลาบพันปีหรือกุหลาบป่าไทยก็คือต้น Rhodo นั่นเอง

กุหลาบเป็นไม้ที่ได้รับความนิยมไปทั่วโลก อาจเป็นเพราะเป็นดอกไม้ที่มีสีสวย ไม่ใช่แค่สีเดียวในหนึ่ง บางดอกให้เฉดสีสวยงามอย่างยากที่ศิลปินใดจะวาดเลียนแบบได้ ส่วนกลิ่นหอมที่แตกต่างแต่ละสายพันธุ์ก็มีเสน่ห์ดึงดูดใจและยังสามารถ

บังคับให้ออกดอกได้ตามจังหวะเวลาที่ต้องการตามเทศกาลที่สำคัญๆอย่างง่ายมาก

กุหลาบถูกนำไปเป็นสัญญลักษณ์ของสิ่งต่างๆมากมาย โดยเฉพาะเรื่องของความรัก มีกุหลาบชื่อภาษฮังกฤษว่า My Valentine นำเข้ามาปลูกในบ้านเรานานแล้ว เป็นกุหลาบลูกผสมระหว่าง Little chief กับ Little Curt นำออกมาเผยแพร่ครั้งแรกตั้งแต่ปีพ . ศ .2518 กุหลาบพันธุ์นี้ออกเป็นช่อหลายดอกในกิ่งเดียว มีสีแดงอมส้มสดกลิ่นหอมอ่อนมากจนอาจไม่ได้กลิ่น ใบมีสีเขียวเข้มตัดกับสีดอก นิยม

ปลูกเป็นไม้กระถางไม่นิยมตัดดอกขาย
               นอกจากการให้กุหลาบในวันวาเลนไทน์แล้ว การให้กุหลาบสีอะไร เสมือนระบุความหมายเป็นนัยๆอีกด้วยเช่นถ้าสีแดงหมายถึงสีที่แสดงถึงความรัก ส่วนจำนวนดอกที่ให้ก็แสดงความรักเช่นกัน กฏเกณฑ์พวกนี้ไม่รู้ว่าใครเป็นคนตั้งคนเริ่ม แต่สรุปว่าให้หนึ่งดอกนั้นคือรักแรกพบ สามดอกแค่รักคุณ สำหรับ 999 ดอกรักคุณจนความตายมาพรากเราจากกัน

เรื่องของกุหลาบมีมากมายหลายเรื่องนัก นักเล่นกุหลาบหรือผู้ชื่นชอบกุหลาบหากได้รู้เกร็ดเล็กเกร็ดน้อยของ

ดอกไม้ชนิดนี้ไว้คุยเล่นยามว่างก็จะช่วยให้หัวข้อสนทนาไม่น่าเบื่อ

ดอกไม้ที่สวยงามในฤดูหนาวนี้อีกชนิดหนึ่งคือ ดอกกุหลาบ

กุหลาบนั้นแยกออกตามลักษณะการใช้ประโยชน์ออกเป็น 2 ประเภทคือ

กุหลาบตัดดอก (Cut Flower หรือ Greenhouse Variety)

กุหลาบประดับสวน ( Garden Rose หรือ Garden Variety)

ข้อมูลนี้เป็นเรื่องจำเป็นที่คุณต้องรู้ เพราะเวลาไปเที่ยวสวนกุหลาบตามที่ต่างๆเรื่องแรกต้องรู้ว่าเป็น

สวนกุหลาบตัดดอกหรือสวนกุหลาบประดับสวน เพราะถ้าไปสวนกุหลาบตัดดอก คุณจะไม่เจอดอกสวยๆเพราะเขาจะตัดดอกแรกแย้มส่งขายแแต่เช้าตรู่ ประสบการณ์นี้มีเพื่อนรุ่นน้องเคยประสบมาแล้ว อุตส่าห์นัดเพื่อนๆไปหนึ่งคันรถ กะจะไปถ่ายรูปกุหลาบสวยๆที่จังหวัดตาก เพราะได้ข่าวมาว่าตอนนี้บริเวณพื้นที่ของจังหวัดนี้ได้รับการสนับสนุนให้ปลูกกุหลาบขาย พอไปถึงสวนกุหลาบตามที่ว่า พบสวนก็จริงแต่กลับพบเพียงดอกตูมและต้น ดอกกุหลาบบานแย้มสวยๆที่ตั้งใจจะไปถ่ายรูปเก็บมาเป็นแบบวาดนั้นไม่มีเลย เสียเวลาเสียความตั้งใจเป็นที่สุด

เสน่ห์ของดอกกุหลาบอยู่ที่ความงามที่แตกต่างในรูปแบบของกลีบ สี และขนาด คือแม้ต้นเดียวกันเวลาบานแย้ม ยังงามไม่เหมือนกัน

อาจกล่าวได้ว่าไม่มีความซ้ำซากน่าเบื่อในดอกกุหลาบ

สีของดอกกุหลาบเป็นความมหัศจรรย์อย่างหนึ่ง คือจะ มีสารพัดสารพัน ตั้งแต่อ่อนจนแก่ ดอกกุหลาบเป็นไม้ที่มีผู้นิยมผสมพันธุ์ให้ได้สีใหม่ๆสวยแปลกตาขึ้นทุกปี จึงทำให้ดอกกุหลาบมีเกือบทุกสี ยกเว้นสีฟ้า สีออกไปทางฟ้าที่ใกล้เคียงจะออกไปทางม่วงมากกว่าฟ้าจริงๆ กุหลาบสีม่วงที่ผสมพันธุ์ออกมาส่วนใหญ่ขณะนี้ ยังเป็นไม้ที่เลี้ยงยากเป็นโรคได้ง่าย อาจเป็นเพราะ genetics ของดอกกุหลาบไม่เหมาะสำหรับการผลิตสีฟ้า ถ้าต้องการดอกกุหลาบสีฟ้าอาจต้องเพิ่ม genetics บางตัวเพื่อผลิตกุหลาบสีฟ้าขึ้นมา เรื่องนี้นับเป็นสิ่งที่ท้าทายความสามารถของนักพันธุ์กรรมพืช

ส่วนกุหลาบสีดำก็ยังไม่มีเช่นกัน ใกล้เคียงสีดำมากที่สุดคือ Dark Red หรือ Maroon ในเรื่องดอกไม้สีดำนี้เป็นเรื่องน่าแปลก ที่ดอกไม้ชนิดใดก็ตามถ้ามีหลายสีตามธรรมชาติแล้ว มนุษย์ก็ดูเหมือนพยายามที่จะสร้างหรือผสมให้มีสีดำเกิดขึ้นมาให้ได้ ทั้งๆที่เมื่อเกิดขึ้นมาแล้ว ประโยชน์ในทางการค้าแบบผลิตเป็น Mass Product แทบจะไม่มีเลย เพราะใครที่ไหนจะเอาดอกไม้สีดำมาจัดงาน และธรรมชาติความงามของดอกไม้ก็อยู่ที่สีสดสวย

นักผสมพันธุ์กุหลาบที่มีชื่อเสียงของโลกตอนนี้คือ David Austin เขาเป็นผู้นำ English Roses มาเปิดเผยต่อชาวโลก เรียกง่ายๆคือเมื่อค . ศ .1969 English Roses ถูกแนะนำขึ้นมาให้รู้จักเพราะ David Austin ได้นำกุหลาบพันธุ์ดั้งเดิมของอังกฤษมาผสมเข้ากับพันธุ์ใหม่ๆ ทำให้เกิดลักษณะพิเศษของกุหลาบที่ Austin ผสมคือดอกที่ออกมาจะเป็นกลีบซ้อนหนาแน่น นุ่มนวล แต่ที่เด่นคือเขาจะเน้นความหอมของดอก พันธุ์กุหลาบใหม่ล่าสุดที่เขาผสมขึ้นมาชื่อว่า 'Jude the Obscure' มีกลิ่นที่เขากล่าวว่า a fragrance to die for กันทีเดียว

น่าเสียดายกุหลาบพวกนี้ ไม่มีสั่งเข้ามาปลูกขายในเมืองไทย เพราะลักษณะเป็นกุหลาบปลูกประดับสวน เป็นพุ่มกอใหญ่ ดอกดกเป็นพวงเหมาะประดับต้น ไม่ใช่กุหลาบตัดดอกขาย เพราะกุหลาบที่จะได้เห็นกันส่วนใหญ่ปลูกเป็นพันธุ์เพื่อการค้าเสียทั้งสิ้น

การปลูกกุหลาบในเมืองไทย จะว่าง่ายก็ง่าย ยากก็ยาก เพราะธรรมชาติของกุหลาบต้องได้แดดเต็มที่ไม่ต่ำกว่า 6 ชั่วโมง ยิ่งเป็นแดดในช่วงเช้ายิ่งดี แต่จะเสียตรงในเขตร้อนแมลงกัดกินกุหลาบจะมีมากกว่าในประเทศอากาศหนาว นอกจากต้องการแดดเต็มที่แล้วยังต้องการน้ำสม่ำเสมอ

ดอกดอกกุหลาบเป็นดอกไม้ในโลกเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่สามารถนำมาจัด

แล้วได้ความรู้สึกที่หลากหลายโดยตัวของดอกกุหลาบเอง คือสามารถให้ความรู้สึกนุ่มนวลเป็นสาวแรกรุ่นหรือสวยคลาสสิค สง่างาม สมกับเป็นไม้ประดับในประสาทราชวัง

จึงไม่น่าแปลกใจที่จากการสำรวจถึงดอกไม้อันดับหนึ่งในใจผู้หญิง ปรากฏว่าดอกกุหลาบเป็นดอกไม้ยอดนิยมอันดับหนึ่ง ผลจากการสำรวจอันนี้ ทำให้คุณผู้ชายที่คิดจะสั่งดอกไม้ให้หญิงสาวทั้งหลายมีทางเลือก

ในใจในกรณีที่ยังไม่ทราบว่าดอกไม้ใดที่สาวโปรด เลือกสั่งกุหลาบไปให้ ร้อยทั้งร้อยถูกใจทั้งสิ้น