|
| |
|
ceséd
fUtàVUhkm, meztp ytih Cth;eg brnÖtt ler;
|
mlT
1995 bü ati:t brnÖtt y;khtoíx[eg möbuÖtl
ce®sd (ael) bü nwyt> ;c mu rvAÖtu vtpa JMtuø
bü ¯tgtü fuU nb ytih mGb;t fUe ct; yk;htoíx[eg
ô;h vh cth-cth WXtRo st hne ni> Cth; bü Ce Rm
rJMg vh aato, fUtgoØb ;:t yàg dr;rJr"gtk
ntu hne ni> y;& gn mbSlt ytJëgfU ni rfU yk;htoíx[eg
ô;h vh ntulu JtÖtu Œgtm, yk;htoíx[eg
ô;h vh WXtgu stlu JtÖtu bwæu ¢gt nik?
gn Ce mbSlt ytJëgfU ni rfU Rm mkck" bü Cth;eg
=Nol ytih Cth;eg ŒrhvuÌg ¢gt ni? Cth;eg ¯tgtü
fUe mbôgt gr= yk;htoíx[eg ô;h fUe mbôgtytü
mu rCª ni ;tu ¢gt Wànü mbwra; ÁUv
mu WXtgt st;t ni?mkgwÿU htíx[mkD fUe ô:tvlt
mlT 1945rÅ;eg rJ‡J gwõ fuU ;whà; ct=
nwRo> yk;htoíx[eg ô;h vh mkgwÿU htíx[mkD
bü ¯te-vwÁUMtü fuU mbtl;t fUe ct; fUe
dRo ni- Cth;eg mkrJ"tl bü Ce gn ct; ni> ce®sd
möbuÖtl bü mbtl;t fUe ct; fUh;u nwY ¯tgtü
fuU rÖtgu ;el bwætü vh cÖt r=gt dgt :t-
mbtl;t, rJfUtm J NtÂà;>Rm mbthtun bü Ctd
Ötulu fuU rÖtgu 189 =uNtü mu 6000 zurÖtdux
ytgu> RmfuU yÖttJt 4000 mu yr"fU ôJgkmuJe
mkô:tYk, 4000 mu yr"fU vºtfUth ytih 5000 mu
yr"fU mhfUthe bnfUbü fuU Öttud Ce ytgu> Rm
ŒfUth möbuÖtl bü fUhec 30000 Öttudtü
lu Ctd rÖtgt>mbthtun ô:Öt vh czu czu yGhtu
bü yt£tl rfUgt dgt :t &- ytih; fuU lsrhgu mu
;tu =wrlgt fUtu =uFtu> möbuÖtl fUe mthe aato bü
siãzh bulôx[ebéd y:to; nh ŒfUth fuU
fUtgtoÖtgel vrhJuN bü ytih;tü fuU mnCtd vh stuh
r=gt dgt ni>ce®sd möbuÖtl fuU bwÏg bwætü
fUtu mbSlu mu vnÖtu yàg yk;htoíx[eg brnÖtt
mkdXltü fUe ctc; stlfUthe hFlt ytJëgfU ni> 1971
bü mkgwÿU htíx[ mkD fUe mCt bü ¯tgtü
fuU rÖtY mbtl ÁUv mu Ctde=the fUe ct;, yr;bnÀJvqKo
btle dRo> Rm rJMg bü ¯tgtü fUe Âô:r;
fUt çgtiht Ötulu fuU rÖtY YfU ytgtud clt>
Rme ytgtud fUe rmVUtrhN mu 1979 bü meztp gt CEDAW (Convention
on Elimination of Discrimination Against Women) fUt dXl nwyt>
Rme fUe =uFt=uFe nbthu =uN bü Ce YfU ytgtud me Ym zçÖgq
ytRo y:to; Commission on Status of Women in India fuU ltb mu
clt, rsmlu 1975 bü yvle rhvtuxo =ufUh Cth; bü ¯tgtü
fUe Âô:r; fUt çgtiht r=gt> Rme ytgtud
fUe rmVUtrhN ytih fURo brnÖtt mkdXltü fuU mkDMo ytih
ytdÞn fuU fUthK 1990 bü htíx[eg brnÖtt
ytgtud clt>1976 mu 1985 fuU =tihtl yk;htíx[eg brnÖtt
=NfU bltgt dgt ytih yk;htoíx[eg ô;h vh fURo brnÖtt
mkdXl clu simu- INSTRAW, UNIFEM,
CEDAW, CSW, DAW RÀgtr=> Rme ŒfUth yvlu
=uN bü Ce brnÖtt Œëltü fuU mk=Co bü
fURo ŒKtrÖtgtâ cle> W=tnhK ôJÁUv,
htíx[eg ô;h vh htíx[eg brnÖtt ytgtud
fuU mt: mt: fURo Œtà;tü bü brnÖtt
ytgtud clu> gtuslt ytgtud y:to;T Planning
Commission lu nh bkºttÖtg fUtu ¯tgtü
fuU mk=Co bü yÖtd fUtgoØb ;:t csx cltlu fuU
rl=uoN r=gu> fuUà" ;:t htßgtü bü
brnÖtt J ctÖt fUÖgtK fuU rÖtY yÖtd
rJCtd FwÖtu> ŒNtmfUeg ŒrNGK mkô:tytü
bü süzh rhmtumo muãxh fuU btÆgb mu ¯tgtü
fUe Âô:r; fUe aato ythöC nwRo ytih NtmfUeg
ŒrNGK bü RmfUt yk;CtoJ rfUgt dgt> brnÖtt rJMg
vh xtôfU VUtumo Ce cltge dge> mt: ne htßgtü
ytih fuUà" mhfUth lu brnÖtt ler; Ce cltRo>ce®sd
möbuÖtl bü brnÖttytü fuU mk=Co bü
rfUgtàJgl fuU 12 ŒbwF bwæu WChfUh mtblu ytgu-Y.
brnÖttYâ ytih dhece& RmfuU ŒbwF bwæu
gtü nik-Y1. ô:qÖt vibtlu vh cllu JtÖte
rJfUtm ler;gtü bü brnÖttytü fUe dhece fUtu
Ægtl bü hFJtgt stg>Y.2 mthu fUtlql ytih mhfUthe
;hefUtü fUe mbeGt Rm fUmtixe vh ntu rfU ¢gt ytr:ofU
ŒrØgtytü bü vh brnÖttytü fUe
vnwâa cZe ni>Y3 ca; ytih }UK rbÖtlu fuU rÖtgu
brnÖttytü fUe vnwâa ntu>Y4 brnÖttytü
bü cZ;e dhece ytih Wl vh yr"fU;b ÁUv mu vzlu
JtÖte dhece fUe bth mu mwra; vZtRo fuU rÖtguce. brnÖttytü
fuU nu;w rNGt ytih ŒrNGt & RmfuU ŒbwF bwæu
gtü nik-ce1 rNGt ;fU vnwâace2 rlhGh;t nxtytuce3 WlfuU
rÖtgu rJÒttl/;fUlefUe/rlhk;h rNGt WvÖtç"
fUhtRo stgü>ce4 Cu=CtJ fuU mkôfUth =uh fUhlu JtÖte
rNGt ytih ŒrNGt ŒKtÖte ntu>ce5 rNGt ŒKtÖte
bü mw"th Öttgu stgü ytih mbg mbg vh WlfUt
çgtiht rÖtgt stgu>ce6 brnÖttytü fuU
rÖtgu mbg mbg vh yvle rNGt fUtu ytdu cZtlu fuU btdo WvÖtç"
ntü>me brnÖttytü fUt ôJtôÚgze
¯tgtü vh yÀgtathRo mN¯t mkDMtuø
bü VpUme brnÖttYâYVU brnÖtt mkck"e
ytr:ofU rJathse mútt ytih rlKog bü brnÖttytü
fUe mtSu=theYa ¯tgtü fuU Œr; NtmfUe ŒKtrÖtgtü
fUt ÔgJnthytRo brnÖttytü fuU btlJtr"fUthsu
Œmth btÆgb ytih brnÖttYâfuU vgtoJhK bü
brnÖttYâYÖt ctrÖtfUtytü fuU rÖtgu
rJNuM fUtgoØUb Rl mthu bwætü vh rJrCª
=uNtü lu rvAÖtu vtpa JMtuø bü ¢gt
¢gt fUtb rfUgu nik Rmu stllu ytih mbSlu fuU rÖtgu
Rm JMo slJhe ;:t swÖttRo bü cewaw fUe rJNuM mCtYk
àgqgtpfoU bü nwRo rsmbü nh =uN fUtu yvle Œdr;
fUt çgtiht vuN fUhlu fuU rÖtgu fUnt dgt> Cth;
fUe ytuh mu Ce àgwgtpfoU mCtytü bü fURo Œr;rlr"
Cusu dgu rsmbü nbthe Œdr; ytih nbthe mbôgtYâ
rJ‡J fUe yàg brnÖtt mkDxltü ytih mkgwÿU
htíx[ mkD fuU möbwF ÖttRo dRo> yk;htoíx[eg
ô;h vh Cth; fUe Âô:r; ytih CqrbfUt vuN fUh;u
nwY fwUA ct;ü rJathKeg ntu st;e ni> simu,1 yk;htoíx[eg
ô;h vh Cth; fUe sdn vnatl fUntk ni?
2 Cth; bü vrhJth fUt ô:tl ¢gt ni ytih nbthe
brnÖtt mbôgtytü fUt mbt"tl vrhJth fuU btÆgb
mu fiUmu ZqâZt st mfU;t ni?
3 nbthu mkfUÖvtü fUtu fuUJÖt fUtds vh rÖtFlu
mu ¢gt ntudt?
4 nbthe mbôgtYâ ŒCtJNtÖte Zkd mu yk;htoíx[eg
bka vh lné yt vt;e ¢gtürfU stu brnÖttYâ
nbthe CtMt bü Wlnü yåAe ;hn ÔgÿU
fUh mfU;e ni, Wànü yk;htoíx[eg ô;h
vh btifUt lne rbÖt vt;t>
5 Cth;eg Òttl Ckzth (W=tnhK ytgwJuo=) Cth;eg =Nol Nt¯t
(W=tnhK vgtoJhK fuU mt: mbàJg l rfU =tunl) ytih Œtael
Cth;eg ¯tgtü fUe WvÖtÂç"gtâ
yk;htoíx[eg mbts fuU möbwF lne ÖttRo st;e>
y;YJ WlfuU yt"th vh brnÖttytü fuU mGrefUhK fUe
ct; mtualu mu gt yk;htíx[eg ô;h vh Yume rfUme gtuslt
fUe aato mu nb rnafU;u gt mkfwUra; ntu st;u nik>
6 Rm ŒfUth nbthu stu cÖtô:tl nik WlfUt Œgtud
nb yvle brnÖttytü fUe mbôgtytü fuU rlvxthu
bü htíx[eg gt yk;htíx[eg ô;h vh lne
fUh vt;u nik>
7. ¯tgtü fUe mbtl;t fuU rÖtgu ¢gt
¢gt atrngu?
- rslu fUe mbwra; vrhÂô:r;gtâ
- rJfUtm fUe mwrJ"tYâ
- nh ŒfUth fUe mtbtrsfU, ytr:ofU ytih htsfUe ŒrØUgtytü
bü mtSu=the ytih rnômt
- vrhJth bü mtSu=themtSu=the bü mwF ytih =wF =tultü
ctpxlu vz;u nik> rsöbu=trhgtâ WXtlt, Wànü
Gb;t fuU mt: rlCtlt, WlfuU beXu VUÖtfUt ôJt= aFlt-
YfU =qmhu fuU rÖtgu Àgtd, biºte, fUÁUKt,
Ëgth- mtSu=the bü gu mthe ct;ü nik> Rl mcmu
cZfUh ni WlfUt möbtl rslfuU mt: nb mtSu=the fUh;u nik>möbtl
fUe ;el Jsnü =tultü ntu;e ni- rfUme fUe mútt,
WlfUe Gb;t, WlfUe mtSu=the> yts gr= nbthu vrhJth rcFh hnu
nik ;tu Wànü mbtl;t fuU btÆgb mu Jtvm stuzlu
fuU rÖtgu nbthe ler;gtâ ¢gt ntule atrngu?meztp
gt yàg mCe yk;htoíx[eg VUtuhb bü nb yvle
mbôgtYk yvlu mk=Ctuø fuU mt: hF vtgü, gn nbtht
Œgtm ntult atrnY>
(stÖtk"h bü r=gt dgt CtMK)
..........................................................
|
|
|
|
| |
|