เปรียบเทียบ
ชีวิต
และผลของการกระทำ
ที่ต่างกัน
ของคนชอบธรรม
และคนอธรรม

ในพระธรรมสุภาษิตตั้งแต่บทที่ 10-15 มีลักษณะเปรียบเทียบขนานกันไป ระหว่างชีวิตและผล ที่เกิดขึ้นของผู้ชอบธรรมกับคนอธรรม ในบทที่ 11 ก็เช่นเดียวกัน เพียงแต่มีประเด็นชัดเจนอย่างหนึ่ง คือ การกระทำของผู้ชอบธรรมและคนอธรรมจะมีผลต่อสังคมที่เขาอยู่อย่างมาก

เปรียบเทียบลักษณะชีวิตและผล ที่เกิดขึ้นกับผู้ชอบธรรมและ คนอธรรมที่ต่างกัน (ข้อ 1-8)

คนชอบธรรม ยุติธรรม เป็นที่ปิติยินดี ใจถ่อม มีปัญญา สัตย์ซื่อ รับการทรงนำ ชอบธรรม พ้นความมรณา ไร้ตำหนิ เดินทางตรง เที่ยงธรรม รับการช่วยกู้

คนอธรรม ขี้โกง เป็นที่เกลียดชัง เย่อหยิ่ง ถูกหยามน้ำหน้า คดโกง ถูกทำลาย อธรรม รับพระพิโรธ คนชั่วร้าย ล้มลง ทรยศ ถูกจับเป็นเชลย

เปรียบเทียบการปฏิบัติและผลที่เกิดต่อสังคมของผู้ชอบธรรมและคนอธรรมที่ต่างกัน (ข้อ 9 - 14)

คนชอบธรรม ชอบธรรม รับการช่วยเหลือ อยู่เย็นเป็นสุข บ้านเมืองเปรมปรีดิ์ เที่ยงธรรม บ้านเมืองมีชื่อเสียง ผู้นำดี บ้านเมืองปลอดภัย

คนอธรรม ไร้พระเจ้า ทำร้ายเพื่อนบ้าน คนชั่วร้าย บ้านเมืองพินาศ คนชั่วร้าย ทำให้บ้านเมืองเสียชื่อ ผู้นำเลว ทำให้บ้านเมืองล่มสลาย

เปรียบเทียบการดำเนินชีวิตและผลที่เกิดขึ้นกับผู้ชอบธรรมที่ต่างกัน (ข้อ15-23)

คนชอบธรรม มีชีวิตที่สง่างาม รับเกียรติยศ มีชีวิตที่ให้ รับบำเหน็จ มีชีวิตที่มั่นคง รับความปิติยินดี มีชีวิตที่ดี รับการช่วยกู้

คนอธรรม มีชีวิตที่เอารัดเอาเปรียบ มั่งคั่งแต่ไร้ค่า มีชีวิตที่หวังแต่ได้ ถูกหลอกลวง มีชีวิตที่ตลบตะแลง น่าชัง มีชีวิตชั่วร้าย รับความพินาศ

เปรียบเทียบการให้และผลที่ได้รับของผู้ชอบธรรมกับคนอธรรมที่ต่างกัน

คนชอบธรรม ยินดีให้ มั่งคั่งยิ่งขึ้น ยินดีขายข้าว ได้รับพระพร แสวงหาความดี ได้รับความพอใจ วางใจในพระเจ้า รุ่งเรืองอย่างใบไม้เขียว

คนอธรรม ไม่ยอมให้ ยิ่งขัดสน ฉวยโอกาสกักข้าว เป็นที่แช่งสาป ทำความชั่ว ได้รับผลชั่วร้าย วางใจทรัพย์สมบัติ สุดท้ายล้มละลาย

ข้อสรุปของพระธรรมสุภาษิตบทที่ 11 คือ แม้คนชอบธรรมอาจถูกทำโทษในแผ่นดินนี้  แต่คนชั่วและคนบาปจะรับการลงโทษที่หนักหนายิ่งกว่านั้นอีก

อย่างไรก็ตาม ผลของคนชอบธรรม คือ เป็นต้นไม้แห่งชีวิต ( ข้อ 29-31)