Tanımı
          Kanın bulunduğu herhangi bir yerde pıhtılaşmasına trombozis denir. Damar içinde, organların içinde, lokalize veya vücut dışı ortamlarda (ekstrakorporal dolaşım veya test tüpleri gibi ortamlarda) olabilir.
          Tromboemboli ise oluşan pıhtının oluştuğu yerden ayrılarak veya koparak başka bir yerde kan akımını tıkamasıdır.

Etiyoloji
          Trombozisin etiyolojisi incelenirken arteryel ve venöz trombozisi ayrı ayrı ele almakta yarar vardır.
          Arteryel trombozisin etiyolojisinde; arteryoskleroz, endokardiyal değişikliklere yol açan olaylar (miyokart infarktüsü, endokarditler, atriyal fibrilasyon, ventrikül anevrizmaları gibi), arteryel ponksiyonlar, arteryel protezler, arteritler (PAN, Tromboangiitis obliterans gibi), trombositozlar ve oral kontraseptifler başta gelen nedenlerdir.
          Venöz trombozisin etiyolojisinde; Dolaşım bozuklukları (yatak istirahati ve immobilizasyon, Status varicosis, flebitler, kalp yetmezliği, şişmanlık gibi), travmalar, yanıklar, ameliyatlar, gebelik, nefrotik sendrom, eksudatif enteropati, kan viskozitesinin arttığı durumlar (poliglobuli, forse diürez), trombositoz, SLE, heparin tedavisinin komplikasyonu (Heparin'e bağlı tip 2 trombositopeni), fibrinoliz bozuklukları (plasminogen eksikliği, tPA yapım azlığı, plasminogen aktivatör inhibitörü PAI hiperaktivitesi), protein C aktivitesinde azalma veya direnç gelişmesi, protein S eksikliği, protein C eksikliği, antitrombin III eksikliği ve tümörler başta gelen nedenlerdir.
          Büyük ortopedik ameliyatlarda, alt ekstremite, pelvis ve kalça ameliyatlarında, daha önceden derin ventrombozu geçirenlerde ve akciğer embolisi geçirenlerde tromboemboli riski yüksektir.
          Risk faktörü olmayan genç hastalardaki ameliyatlarda trombozis riski düşüktür. Ancak 40 yaşından yukarıdaki hastalarda operasyon süresi 30 dakikadan uzun olan ameliyatlarda risk artmakta ve orta derecede bir trombozis riski oluşmaktadır.

Patofizyoloji ve patoloji

1856'da Wirchow triadı açıklandığında:
1) Venöz staz,
2) Vasküler hasar,
3) Hiperkoagülabilite, üçlüsünün venöz trombozisin temel mekanizması olduğu ortaya konmuş oldu.

1- Endotel bozuklukları
İnflamasyon (flebit, arterit, endokardit)
Arteryoskleroz
Travmalar
2- Dolaşım bozuklukları
Akım hızının azalması (Lokal staz, kalp yetmezliği)
Akım yatağının veya yönünün bozulması (Anevrizma, varis, kapak hastalıkları ve diğerleri)
3- Hematalojik değişiklikler
İntrinsik trombozis/trombolizis dengesinde bozulmaya yol açan değişiklikler
Trombositozis
Doğal pıhtılaşma önleyici faktörlerde yetersizlik (Antitrombin III, Protein C ve S gibi)
Oluşan pıhtılar patolojik olarak 4 ana grupta toplanabilir.
1- Trombosit pıhtısı (Beyaz trombus): Bir endotel defekti üzerinde trombositlerin adhezyonu ve aggregasyonuyla oluşur. Genellikle damarda tam bir oklüzyona neden olmaz. Eritrositten fakir olduğu için beyaz trombus adı da verilmektedir. Oklüzif trombozislerde ilk evre veya başlangıç evresidir.
2- Kırmızı trombus: Dolaşım yavaşlaması en önemli patofizyolojik faktördür. Tüm damar lümenini tıkayabilir. Sağlam bir yapışma yapısı olmadığından kendisi veya kopan parçaları emboli tehlikesi yaratabilir.
3- Hyalin trombus: DIC (dissemine intravasküler koagülasyon)'da oluşan, hiyalinden zengin eozinofil intrakapiller trombusleri
4- Karmaşık (miks) trombus: Beyaz trombus başlangıçlı, kırmızı trombus devamlı trombuslerdir.

1- Arteryel trombozis: Sol kalp, aort, koroner arterler, karotis, İntrakraniyal arterler, ekstremite arterleri...
2- Venöz trombozis: Yaklaşık %90'ı VCI (vena cava inferior)'un dallarından kaynaklanır. Yaklaşık %30 pelvik venlerde, %60'ta bacak venlerinde oluşurlar. VCS (vena cava superior)'a dökülen venlerde görülen trombozisin altında en sık kateterizasyona bağlı komplikasyonlar yatar.

1- Venöz veya arteryel dolaşım bozuklukları
2- Embolizasyon (Venöz tromboziste akciğer embolisi, arteryel tromboziste ekstremite, beyin, böbrek, dalak, mezenter ve diğer sistem ve organ embolileri)
3- Organizasyon
4- Rezolüsyon