Tanımı
Mitral
kapağın tam olarak kapanamaması veya sistol esnasında kapalılığını
koruyamaması nedeniyle sistolde sol ventrikülden sol atriyuma
retrogard kan akımının ortaya çıkmasıdır.
Etiyolojisi
Mitral
yetmezliği akut veya kronik mitral yetmezliği tablolarıyla karşımıza
çıkar.
Akut
mitral yetmezliği: Akut miyokart infarktüsü, papiller adele
disfonksiyonu, papiller adele yırtılması, sol ventrikül dilatasyonu,
sol ventrikül anevrizması, sol atriyal miksoma, infektif endokardit,
akut romatizmal ateş, romatizmal valvulit, spontan rüptür, travma,
miyokardiyal abse, prostetik kapak malfonksiyonu (silastik diskin
bozulması, disk veya topun açık kalması, disk veya topun yerinden
çıkması, ring veya strut fraktürü, paravalvuler kaçak, sütür veya
pledget açılması, doku kapağı dejenerasyonu, prostetik kapak
endokarditi), spontan rüptür gibi nedenlerle gelişebilir.
Kronik
mitral yetmezliği: Romatizmal kalp hastalığı, mitral kapağın
miksomatöz dejenerasyonu (mitrak valv prolapsusu), infektif
endokardit, korda rüptürü, papiller adele disfonksiyonu, sol
ventrikül ve mitral annulus dilatasyonu, mitral annulus
kalsifikasyonu, hipertrofik kardiyomiyopati, SLE, skleroderma,
Marfan sendromu, Ehlers Danlos sendromu, Pseudoxanthoma elasticum,
konjenital mitral kapak yarıkları ve fenestrasyonları, paraşüt
mitral kapak anomalisine bağlı olabilir. Ayrıca endokardiyal yastık
defekti, endokardiyal fibroelastozis, büyük arterlerin
transpozisyonu veya sol koroner arterin anormal orijini gibi
bozukluklarla beraber olabilir.
Patofizyolojisi
Kapalılığını
sağlayamayan mitral kapak -> sol atriyuma sistolik kaçak akımı
-> sol atrium ve ventrikülde volüm yüklenmesi -> sol atriyal
ve ventriküler genişleme ve sol ventrikülde eksentrik hipertrofi
-> sol kalp yetmezliği -> pulmoner hipertansiyon -> sağ
ventrikülde basınç yüklenmesi -> sağ kalp yetmezliği
Mitral
yetmezliğinde ortaya çıkan sol atriyal genişleme, posterior mitral
kapakçığının fonksiyonlarını bozduğundan giderek yetmezliğin
artmasına neden olur. Bu nedenle mitral yetmezliği mitral
yetmezliğinin nedenidir denmektedir.
Kalp
yetmezliğinin en hızlı geliştiği romatizmal kapak hastalığı mitral
yetmezliğidir.
Kliniği
Hafif
mitral yetmezliği olgularında uzun yıllar boyunca herhangi bir
belirgin semptom olmayabilir. Romatizmal veya dejeneratif mitral
yetmezliği olgularında semptomlar yetmezliğin şiddetine ve sol
atriyum ve ventriküldeki etkilerine bağlı olarak efor dispnesi, efor
kapasitesinde azalma, palpitasyon, gece öksürüğü, ortopne, hemoptizi
gibi mitral darlığında görülen semptolara benzer şekilde gelişir.
Akut
mitral yetmezliği gelişen olgularda ise sol ventrikül fonksiyonları
aniden bozulur, akciğer ödemi ve bunun sonucu şiddetli dispne,
ortopne, ölüm korkusu ve siyanoz ortaya çıkar. Akut mitral
yetmezliği oluşan olgularda kardiyak boşluklarda genişleme (daha
önceden yoksa) izlenmez.
Mitral
yetmezliğinin başlıca oskültasyon bulguları 1. kalp sesinin
hafiflemesi, holosistolik ve hemen 1. kalp sesinden itibaren
başlayan, apeksten koltuk altına yayılan sistolik üfürüm ve 3. kalp
sesidir.
EKG
Önemli
mitral yetmezliği olgularında sol ventrikül hipertrofisi bulguları,
P mitrale, atriyal fibrilasyon ve daha ilerlemiş vakalarda sağ
ventrikül hipertrofisi
Röntgen
Sol
atriyum ve sol ventrikül genişlemesine ait bulgular; posteroanterior
grafide çift sağ kontur, sol ventrikül hipertrofisi ve/veya
kadiyotorasik oranda artış, yan grafide retrokardiyal alana doğru
atriyal ve ventriküler genişleme, ösofagusta itilme, akciğerlerde
staz ve ödem bulguları görülür.
EKO
Sol
atriyum ve sol ventrikül genişlemesi, sol ventrikülde eksentrik
hipertrofi, renkli dopplerde yetmezlik akımı ve kapak yetmezliğinin
nedenine ait bulgular (romatizmal, endokardit, papiller adele
yırtılmasıdisfonksiyonu veya mitral kapak prolapsusu gibi) görülür.
İnvazif
tanı (Sol kalp kateterizayonu)
Mitral
yetmezliğinin tipik atriyal basınç kaydı eğrisi ile,
ventrikülografide sistolde sol atriyuma kontrast ajanın kaçması,
mitral kapağa ait stenoz, prolapsus veya papiller adele rüptürü,
mitral kapak yırtılması, prostetik kapak disfonksiyonu gibi
bulguların saptanması, koroner anatomiye ait bilgiler edinilir.
Ventrikülografinin
kalitatif değerlendirilmesinde birinci derece yetmezlikte
(regurjitasyon fraksiyonu < %20) sol atriyuma olan kontrast
kaçağı her atımda temizlenir. İkinci derece yetmezlikte
(regurjitasyon fraksiyonu < %20-40) sol atriyum birkaç atımda
dolmakla beraber sol ventrikül daha koyu boyanır. Üçüncü derece
yetmezlikte (regurjitasyon fraksiyonu < %40-60) ise sol atriyum
ve ventrikül eşit koyulukta boyanır. Dördüncü derece yetmezlikte
(regurjitasyon fraksiyonu > %60) sol atriyum tek atımda sol
ventrikülden daha koyu boyanır.
Ayırıcı tanı
Triküspit
yetmezliği, aort stenozu, VSD, fonksiyonel üfürümler
Tanı
Oskültasyon,telekardiyogram,
ekokardiyografi
Genel takip stratejisi
Ağır
akut mitral yetmezliği -> acil medikal ve cerrahi girişim
Kronik
mitral yetmezliği -> Öykü, fizik muayene, telekardiyografi, EKG,
EKO ile ilk değerlendirmede kompanze ise 1-3 ay içinde kontrol EKO
tetkiki ve efor testi ile semptomların ve fonksiyonel kapasitenin
değerlendirilmesi ve daha sonra 3-4 ayda bir muayene ile daha sık
gerekmedikçe en az senede bir EKO istenmelidir.
Sistolik
fonksiyonlar (EF: ejeksiyon fraksiyonu %50-%55) sınırda ve sol
ventrikül diastol sonu çapı 60-65 mm olan olgularda daha yakın izlem
ve semptomları varsa ve artış göstermekteyse ameliyat endikasyonu
Sistolik
fonksiyonlarında bozulma olan olgularda ilk muayenelerden sonra
ameliyat endikasyonu
Mitral
yetmezliğinde; sistolik fonksiyonlar EF %50-55 arasında hafif bozuk,
EF %40-50 arasında orta derecede bozuk, EF < %40 ise ağır
derecede bozuktur.
Tedavi
Medikal
Tedavi
Bütün
olgularda infektif endokardit profilaksisi
Romatizmal
kapak hastalığı olanlarda romatizmal ateş profilaksisi
Atriyal
fibrilasyonu olan olgularda digitalizasyonla kalp hızı kontrolü,
yeterli olmazsa Diltiazem veya Verapamil veya betablokerle
(özellikle Carvedilol ön planda olmak üzere) birlikte
Kronik
mitral yetmezliği olgularında nitratlar, ACE inhibitörleri veya
Prazosin veya Hydralazine ve gereken olgularda diüretikler ile
Digital (Digital sinus ritminde olsun olmasın sol ventrikül
fonksiyon kaybı olan tüm mitral yetmezlikli olgularda
endikedir).
Akut
mitral yetmezliğinde Nitroglyserin ve/veya Sodyum-nitroprusside gibi
vazodilatörler ile cerrahiye hazırlık (Mümkün olabilecek olgularda
cerrahi akut miyokart infarktüslü olgularda 4-6 hafta sonra
yapılmalıdır).
Cerrahi
Tedavi
Sol
ventrikül fonksiyonları bozulanlarda, fonksiyonel kapasitesi NYHA
Fonksiyonel klas II'den aşağı olanlarda, 3.-4. derecede mitral
yetmezliği olan olgularda, özellikle kapak onarımının mümkün
görüldüğü olgularda gecikmeden cerrahi kararı verilmelidir.
Preoperatif dönemde EF < %30 olanlarda ve NYHA Fonksiyonel klas 4
olanlarda prognoz genellikle kötüdür. Cerrahi risk onarımda %2-5,
kapak replasmanında %2-7'dir. Mitral onarım ameliyatlarından sonra
hastaların %2-10'unda reoperasyon gerekebilmektedir.