|
CİNSEL İLİŞKİ VE KARDİYOVASKÜLER SİSTEM
|
|
Orgazmla sonuçlanan her cinsel ilişki, kalp damar sisteminde
oldukça önemli fizyolojik değişikliklere neden olur. Yapılan
araştı rmalarda; sağlıklı insanların orgazmı sırasında, kalp hızında
ortalama dakikada 100 atımlık bir artış olduğu, yani kalp hızının
180/dakikanın üzerine çıkabildiği ve kan basıncında da sistolik 100
mmHg’yı, diastolik 50 mmHg’yı aşabilen artışlar olabildiği yani kan
basıncının orgazm sırasında 230/130 mmHg’ya dek yükselebildiği
bildirilmiştir. Solunum sayısı da 60/dakikaya kadar çıkabilmektedir.
Tamamen sağlıklı olduğu bilinen erkek ve kadınların orgazmı
sırasında elektrokardiyografik değişiklikler de olmaktadır.
Orgazmın kalp damar sistemine yaptığı fizyolo jik etkiler
sağlıklı
insanlarda herhangi bir olumsuz etkiye neden olmazken,
hipertansiyon veya koroner kalp hastalığı gibi sağlık problemleri
olan ve yeterli etkinlikte tedavisi
yapılamayan insanlarda son derece tehlikeli olabilmektedir. Bir araştırmaya
göre bütün
ani ölümlerin yaklaşık %0.6’sı
cinsel ilişkiyle bağlantılıdır. Bunlarında yarısından
fazlasında bilinen bir kalp hastalığı öyküsü olduğu
bildirilmektedir. Yapılan araştırmaların sonuçlarına göre cinsel
ilişki sırasında veya hemen sonrasında özellikle ventriküler fibrilasyon
veya subaraknoid kanama gibi nedenlere bağlı olarak ani ölümler
görülebilmektedir. Bu olaylar, gizli ilişkilerde, özellikle genç kadın ve
yaşlı erkekler arasındaki kaçamaklarda nispeten daha sıktır. İşin
ilginç yanı kadınlarda cinsel ilişkiye bağlı ani kardiyovasküler
ölüm olayının bildirilmemiş olmasıdır.
İster kadın olsun, ister erkek olsun , hastaların gerekli sağlık
kontrolleri yapıldıktan sonra cinsel ilişki sırasında oluşabilecek
streslerden
korunma
gerekiyorsa, cinsel ilişkiden yaklaşık 2 saat önce
hastanın kullandığı diğer ilaçlarla olumsuz yönde
etkileşmeyeceği düşünülüyor ve herhangi bir kontrendikasyonu yoksa tek doz labetolol
uygulamasının faydalı olduğu bildirilmiştir.
Angina
profilaksisi için betabloker alan hastalarda coitus yani ilişki
sırasında kalp hızı ve kan basıncı
değişimi
kontrol altına alınmış olduğu için ilave
olarak
labetolol gibi bir ajanın verilmesine gerek
yoktur. Böyle bir durumda cinsel performans ve zevk azalması
gibi istenmeyen durumlar, diğer aşırı ilaç etkisi
sorunlarına eklenebilir. Yine stabil anginası olan hastalarda ilişkiden 10 dakika önce
bir doz dilaltı nitrat uygulamasının yararlı olabileceği de
bildirilmiştir.
Burada unutulmaması gereken en önemli konu Sildenafil (Viagra)
gibi erektil disfonksiyon (yani sertleşme sorunu) ilacı
alan hastaların kesinlikle nitratları kullanmamasıdır. Çünkü nitrat
kullanan
bir hasta Sildenafil aldığında tedaviye bazen hiç cevap
vermeyen ve ölüme yol açabilen hipotansiyon-şok tabloları
gelişebilmektedir.
Kalp damar hastalıklarında, özellikle de koroner arter
hastalığında ilk belirtiler arasında nerededeyse %50’ye
varan oranlarda erektil disfonksiyon (iktidarsızlık) olduğu göz önüne
alınırsa, bütün erektil disfonksiyonlu hastaların
detaylı bir
kalp damar hastalıkları
kontrolünden geçmesi yararlıdır. Bu yolla hastaların cinsel
ilişkiyi
sorunsuz
olarak tamamlayıp tamamlayamayacakları anlaşılacak ve aktif koroner
iskemisi olanların tanı ve tedavisi mümkün olacaktır.
Sildenafil’in gibi bir ilacı (başta nitratlar olmak üzere komplikasyonlara
neden olacak ilaçlarla bir arada kullanmamak kaydıyla) infarktüs
geçirmiş hastalarda, tedavi altındayken efor testinde aktif
iskemilerinin olmadığının ve yeterli efor kapasitelerinin
bulunduğunun dökümante edilmesini takiben
kullanılabileceği bildirilmiştir.
Erektil disfonksiyonun kardiyovasküler nedenleri arasında
ateroskleroz ve koroner kalp hastalığı dışında, hipertansiyon da son
derece önemlidir.
Hipertansiyonda erektil dokunun gereği gibi kanlanabilmesi iki
temel mekanizmayla bozulabilir :
a) Fonksiyonel olarak
b) Damar yata ğında
zamanla oluşan morfolojik değişikliklere bağlı olarak
A ntihipertansif tedavinin yan etkisi olarak ta erektil
disfonksiyon oluşabilir. Bu nedenle cinsel yaşamla ilgili yan
etkileri olan antihipertansiflerin bilinmesi ve
hastaya uygun olan ilaçların tedavide tercihi yararlı
olacaktır.
Cinsel yaşamı etkilediği bildirilen antihipertansif
ilaçlar
|
İlaç |
Erektil disfonksiyon |
Libido azalması |
Ejekülasyon bozuklu ğu |
Jinekomasti |
Priapizm |
|
Diüretikler
Thiazide’ler
Spironolactone |
+
+ |
+
+ |
+
- |
-
+ |
-
- |
|
Betablokerler |
+ |
+ |
- |
+ |
- |
|
Santral etkili sempatolitikler |
+ |
+ |
+ |
+ |
- |
|
Periferik etkili sempatolitikler |
+ |
- |
+ |
- |
+ |
|
Vasodilatörler |
+ |
- |
- |
- |
+ |
|
ACE inhibitörleri |
- |
- |
- |
- |
- |
|
Kalsiyum antagonistleri |
- |
- |
- |
+ |
- | |
| |