Arabistan'da Kurulan Devletler tarih boyunca Arabistan ve çevresinde Main Devleti, Seba Devleti. Himyeri Devleti ve Nebatlılar Devleti kurulmuştur. Ayrıca Gassaniler ve Hire Beyliği de vardır.

İslamiyet Öncesi Araplar

 İslamiyet öncesi Arap yaşantısına İslam Tarihçilerince Cahiliye dönemi denir. Sami ırkından olan Arapların Hicaz ve Yemen'de oturanları yerleşiktiler Bunlar tarım ve ticaretle uğraşıyordu. Çölde göçebe yaşayan Araplara ise Bedevi denilir. Çok tanrılı bir dinsel inanışa sahip olan Arapların inandıkları putlar Mekke'deki Kabe'de bulunuyordu. Araplar her yıl Mekke'yi ziyaret eder, putlara tapar, spor ve şiir yarışmaları yaparlardı. Bu süre boyunca Mekkeli tacirler mallarını satma fırsatı bulurdu. Buna rağmen aralarında siyasal bir birlik yoktu. M.S. 571'de doğan Hz. Muhammed 610'da İslamiyeti Mekke'de yaymaya başladı. Mekke'de kendisine inanan Hz. Ali, Hz. Hatice, kölesi Hz. Zeyd ve Hz. Ebubekir'e ilk Müslümanlar denir.

Mekkeliler ticari çıkarlarının zedeleneceği düşüncesi ve putperest olmalarından dolayı Hz Muhammed'in düşüncelerini benimsemediler

yukarı
 
 

Hz. MUHAMMED'İN İLK FAALİYETLERİ 

Medineliler Mekkelilerin aksine Hz Muhammed'e destek vermişlerdir. Bunun nedenleri;

* Şehirdeki Yahudilerden tek tanrı inancını öğrenmeleri

*Ticaretle uğraşan Mekkelilerin çiftçilikle uğraşan kendilerini sınıfsal bir bakış açısıyla küçümsemesi

*Aralarındaki savaşa son vermek istemeleri ve

*Hz.Muhammed'in etkileyici kişiliğidir. Mekke’de muhalefette olan Hz. Muhammed, Medine'de İslam devletinin başkanı sıfatıyla iktidar olmuştur

 yukarı
 
 

Hz. MUHAMMED'İN  SEFERLERİ:
Bedir Savaşı (624) 

*Hz.Muhammed'e olan güven artmıştır.

*Mekkelilerden alınan ganimeti paylaşma usulü ilk defa ortaya çıkmıştır.

YORUM: Mekkeli esirlerin okuma-yazma öğretme karşılığında serbest bırakılması eğitim ve kültüre verilen önemi gösterir.

Uhud Savaşı (625)

Nedeni: Mekkelilerin Bedir Savaşı’nın öcünü almak istemesi

Sonuçları:

*Savaşı Müslümanlar kaybetti.

*Savaştan sonra Yahudiler Medine'den çıkarıldı

Hendek Savaşı (627)

Nedeni: Mekkelilerin Uhud Savaşı’ndan sonra Müslümanları tamamen ortadan kaldırmak istemesi

Sonuçları:

*Mekkelilerin son saldırısıdır

*Bundan sonra Mekkeliler savunma,' Müslümanlar saldırı konumuna geçti.

Hudeybiye Barışı (628)

Mekkelilerle Medineli Müslümanlar arasındaki barışa göre;

*On yıl savaşılmayacak

*İki taraf yandaşı kabilelere askeri yardım da bulunmayacak.

*Mekkelilerden reşit olmayıp Müslüman olanlar Medine'ye alınmazken, reşit olmayan bir Medineli Mekke'ye sığınmak isterse kabul edilecekti.

yukarı
 
 

*Ridde Hareketi bastırıldı. Vergi vermeyenlerin ayaklanması önlendi.

*Kur'an toplanarak kitap haline getirildi

*İlk defa Arap Yarımadası dışında toprak alındı

*Dağılmakta olan Arap-İslam devletleri yeniden toparlandı.

Hz. ÖMER DEVRİ (634 - 644)

*İran ve Irak'ı alarak Sasaniler'e son verdi.

*Bizans’tan, Suriye, Antakya, Kudüs, Filistin ve Mısır’ı aldı.

*Sınırların genişlemesi ile devlet kurum ve kurallarını yeniden düzenleme ihtiyacı doğdu. Bunun sonucunda;

a- Alınan yerler yönetim birimlerine ayrıldı.

b- Adli teşkilat kuruldu.

c- Askeri iktalar oluşturuldu.

d- Sürekli ordugahlar kuruldu.

e- Hicri takvim düzenlendi

Hz. OSMAN DEVRİ (644 - 656)

* İlk İslam donanması oluşturuldu

* Bizans’la deniz savaşı yapıldı.

* Kuzey Afrika'da ilerleme devam etti

* İran alındıktan sonra tarihte ilk defa Türk-Arap ilişkileri başladı.

* Kur'an çoğaltılarak dağıtıldı.

* Kendi soyu olan Emevileri kayırması sonraki ayrılıklara ortam hazırladı.

Hz. ALİ DEVRİ (656 - 661)

*Halifeliğini tanımayan peygamberin eşi Ayşe ile yapılan savaşı kazandı Bu olaya Deve olayı veya Cemel Vakası denir.

*Halifeliğini tanımayan Muaviye ile yapılan Sıffin Savaşı sonuçsuz kaldı. Halifeyi belirlemek için başvurulan Hakem Olayı sonucunda is1am dünyasında ilk ayrılıklar ortaya çıktı.

Buna göre;

a- Ali taraftarları Şiiler

b- Muaviye taraftarları Emeviler

c- ikisine de karşı çıkan Hariciler

olmak üzere İslam dünyası üçe ayrıldı

* Devir iç mücadeleler içinde geçtiğinden dış savaşlar yapılmadı. Dört Halife Devri Hz. Ali'nin Hariciler tarafından öldürülmesiyle sona erdi.

yukarı
 
 

EMEVİLER (661 - 750) 

* Yezit zamanında Kerbela Olayı meydana geldi. Bu olay sonucu İslamdaki ayrılıklar kesinleşti.

* Abdülmelik devrinde altın ve gümüş para basıldı.

* Arapça resmi dil ilan edildi.

* Velid devrinde Kadiks Savaşıyla ispanya alındı.

* Avrupa’daki ilerleme sonucu Avrupalılar ilk kez aralarında birleştiler. Puvatya yenilgisi ile Avrupa 'daki ilerleme durdu.

* Emeviler zamanında Orta Asya'daki Türk Devleti Türgişlerle Maveraünnehir için uzun savaşlar yapıldı.

Emeviler;

a-Sınırların çok genişlemesi,

b-Merkezi otoritenin zayıflaması

c- Abbasoğullarının muhalefeti

d- Kerbela Olayı 'nın etkileri

e- Ve en önemlisi Arap olmayanları aşağılamaları nedenleriyle yıkılmışlardır.

yukarı

ABBASİLER (750 - 1258) 

Abbasiler;

a- İslamiyetin ilk heyecanının azalması

b- Yeteneksiz halifelerin işbaşına gelmesi

c- XI yüzyıldan itibaren Ön Asya 'nın Selçuklu Türkleri’nin egemenliğine girmesi

d- Merkezi otoritenin zayıflaması ile halifeye ait topraklar üzerinde ''Tevaifül Mülük'' denilen devletlerin kurulması (örn: Mısır'da Tulunoğulları ve Akiştler, Irak'ta Büveyhiler, İran’da Tahiriler, Maveraünnehir'de Samanoğulları) sonucu yıkılmışlardır.

Abbasilere 1258 de Moğollardan Cengiz Han'ın torunu Hülagu Han, Bağdat'ı alarak son darbeyi vurmuştur.

Not: Emeviler yıkıldıktan sonra İspanya Abbasiler'e bağlanmadı. Endülüs Emevileri ayrı bir devlet olarak yaşadı. Daha sonra Beni Ahmer Devleti (Gırnata Devleti) varlığını XV. yüzyıla kadar korudu

UYARI: Abbasi hanedanlığı Osmanlılardan sonra en uzun egemenlik sürdüren hanedanlıktır

 yukarı
 
 

İSLAM KÜLTÜRÜ VE UYGARLIĞI 

*Müslüman olan bütün kavimlerin ortak eseridir

*İslam dininin Müslümanlara maddi ve manevi ayrıcalıklar tanıması 1slam devletinin sınırlarının genişlemesi ile ilişkilidir.

*İslam mimarisi ulusal kültür ve coğrafi özelliklerin etkisiyle değişik ülkelerde üslup ve biçim bakımından farklılaşmıştır.

*Resim ve heykel günah sayılarak yasaklanınca hat sanatı, oymacılık, kakmacılık, nakkaşlık gibi süsleme sanatları gelişmiştir.

*Hz Ömer zamanında devlet teşkilatı alanında Sasaniler, ordu alanında ise Bizans örnek alınmıştır

*İslami bilimler gelişmiştir;

tefsir - Kuran’ı anlam bakımından açıklar

Hadis - Peygamberin söz ve davranışlarını açıklar Fıkıh - İslam hukukunu inceler Kelam - İslam felsefesine denir

Kıraat - Kuran'ın usulüne göre okunmasıdır

*İslam devletinin hazinesine Beytülmal denir.Beytülmale dahil olan gelirler;

a- Müslümanlardan Alınan zekat ve sadaka

b- Savaşlarda alınan ganimetin beşte biri

c- Müslümanlardan Alınan toprak vergisi öşür

d- Müslüman olmayanlardan alınan sağlık vergisi cizye

e- Gümrük, maden, orman ve tuzla gelirleri

f- Bağlı beylik ve devletlerin gönderdiği vergilerdir

UYARI:

*İslam mimarisi ilk defa Emeviler zamanında Hıristiyan mimarisiyle yarışabilecek bir düzeye gelmiştir

*İslam dünyasında ilk medreseler Abbasiler döneminde kurulmuştur.