|
|
|
|
|
|
KaraKalpak Ozerk
Cumhiriyeti |
|
KARAKALPAK ÖZERK CUMHURİYETİ
Karakalpak'lar Oğuz boyundandır. Aslında
Kazaklara yakın olan Karakalpak Türk boyunun yaşadığı bölge
olan Karakalpakistan 1925 yılının Nisanında o devirdeki
Kazak Muhtar Sovyet Sosyalist Cumhuriyetinin bir muhtar bölgesi
durumunda idi. Ancak bu muhtar bölge 20 Temmuz 1930'da
SSCB'ye devredildi. İki yıl onra (20 Mart 1932) Muhtar
Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti statüsünü kazandı ve Aralık
1936'da Özbek SSC'ne dahil edildi. Böylece bir zamanlar
Kazak Cumhuriyetine dahil olan Karakalpakistan bugün Özbekistan'a
aittir.
Karakalpak Ozerk Cumhuriyeti'nin yüzölçümü
165.000 km2 olup, başkenti Nukus'tur. 1979 nüfus sayımına
göre Karakalpak Özerk Cumhuriyeti'nin nüfusu 904.000 idi.
Karakalpakların SSCB'ndeki genel sayısı 303.000 olup,büyük
çoğunluğu (298.000) Özbekistan'da ve bilhassa kendi muhtar
cumhuriyetlerinde (285.000) yaşamaktadırlar ve muhtar
cumhuriyetteki genel nüfusun % 31.5'nu teşkil etmektedirler.
Dilleri Türk dillerinin Kıpçak grubuna
girmektedir. Kazak ve Nogay dillerine de yakındır. Bunlar da
yazı dilinde önce Arap alfabesini, 1928-40 arası Latin
alfabesini ve daha sonra Kiril alfabesini kullanmışlardır.
1914'te bu bölgede 553 cami mevcuttu. Bugün
bu bölgedeki bir resmi dini faaliyetler Taşkent'teki müftülüğün
kontrolü altındadır. İbadete açık olam cmi sayısı
hakkında herhangi bir bilgi mevcut olmamakla birlikte, on'dan
fazla olmadığı tahmin edilmektedir.
