Vatan ne Türkiyedir Türklere ne Türkistan Vatan büyük ve müebbet ülkedir Turan  Ziya GÖKALP

TÜRK DÜNYASi Daglik Altay

 

Dağlık Altay

  Güneydoğu Altaylardaki Dağlık Altay muhtar eyaleti, Katun (Hatun) , Çuğ, Köksü, Argut , Çalişman ,Başkarus ırmakları ve      Toles gölü kıyılarında yaşayan Türk boylarıyla meskun bir   ülkedir.

   Eski adı Oryat -Tura olan bölge , 1948 yılından beri Gorno-Altaysk adını taşıyor. 92.22 km2 yüzölçümüne sahip topraklarda 1990 yılı nüfus sayımına göre 198.100 kişi yaşamaktadır.

Başkent Altay

  Dağlık Altay'ın başkenti olan Gorno-Altay ,47100 nüfusludur. Mayma ve Ulaluska ırmaklarının birleştiği yerde kurulmuştur.  Eski adı Ulalu'dur . 1948 yılında bölge adıyla berbaber şehrin ismide değiştirilmiştir. Dağlık Altay  cumhuriyeti  nüfusunun %24'ünü bünyesinde toplamıştır.

Bir  Altay Türküsü

Ay kara kışta ne kıymet Ay bistan tegen kış  kıymet Oymak ulusta ne kıymet Altı örmüştü   kız kıymet

Hey  kara ormanda ne kıymetli   Ay bistan denilen samur kıymetli Kabile içinde ulus ne kıymetli Altı örgü saçlı kız kıymetli

Altaylar'da Yeni  Bir Din :

BURHANİZM

BURHANİZM-AK YANG HAREKETİ

  Bu dinin nezaman çıktığı kesin olarak b ilinmiyor.  Rus hükümeti 194'te ortaya çıkardı.. bu hareket Şamanizma ve Rus hakimiyetine düsşmen olup ,Şamanizm ve Budizm karışımı birdin propagandasıydı.: Burhanizm.

  ÇET LEPANOV bu "Ak Din" hareketinin peygamberinin öncüsü olduğunu söylemişti.  Bir Altay şamanistiydi.

Bu dine göre :

• Kanlı kurbanların e tini yemek ,

• Ruslarla yemek  yemek

• Ruslarla dost olmak yasaktır.

  Temmuz 1904'te binlerce Altaylı "ak yangcılar" çet   Çelpen'in çadırı çevresinde ayinyaparken basıldılar.  ruslar ateş açtı ve mallarını yağmaladılar.

  Çet Çelpen ,karısı ,kızı 2 kadar inanmışı ile tevkif edildi . Ağır ceza mahkemesine verildiler.

   1905 ihtilalinden s onra k urulan I. Duma (parlemento)'nın liberaller grubuda bu davaya   mudahale etti. Petersburg'un 1. sınıf avukatları."ak din"cilerin müdafasını fahri olarak üstlendiler. Devlet Duması'nın müdahalesi ,liberal avukatların müdafaalrı Burhanistleri ölüm cezasından kurtardı.

  Çet Çelpenov iki yıl sonra hapiste öldü.

Çet Çelpen'e göre şamanizm yani "kara din " tanrıları Rus mezalimine karşı  birşey yapmıyor. Ama gerçek olan kurtarıcı "Oyrat Han"ın "ak dini" ve o dinin tanrılarına tapmak gerekiyordu.  Burhanizm hareketi bu inanç ile izah edilir.( Rus  bilginleri ,Rus mezaliminin bu hareketin sebebi olduğunu açıklamaktan çekinmişlerdir.)