|
|
|
|
BAŞKIRDİSTAN ÖZERK CUMHURİYETİ
Rusya
Federasyonu'na bağlı Özerk Cumhuriyettir. 11 Ekim 1991
tarihinde özerkliğine kavuşmuştur.
Yüzölçümü
:143.600km2
Nüfusu : 3.944.000
Başkenti : Ufa
Başkır
Özerk Cumhuriyeti Güney Urallardan batıya doğru Belaya ve
Kama nehirlerine kadar uzanır. 1552'de Kazan Hanlığının yıkılmasından
sonra her iki Türk boyu (Tatar-Başkır) Ruslara karşı
birlikte ayaklanmış ancak, XVIII yy'ın sonlarında Rus
egemenliğine girmek zorunda kalmışlardır. Başkırlar her
zaman Tatarlarla iç içe yaşamışlardır. Başkırtça daha
çok konuşma dilinde kullanılmıştır. 1926'da ise ilk Başkırtça
kitap yayınlanmıştır. Etnik yapı olarak Tatarlara yakındıriar.
îlk kez 1919'da S.S.C.B. içihde Başkırt SSC kurulmuştur.
Tarihi kaynaklara göre Tatar-Başkır ilişkileri tahmini bin
yıl önceden başlamıştır.
Başkırların
dili Tatarcaya yakın olup Türk dilinin Kıpçak Bulgar alt
grubunu oluşturur. Başkırların % 68'i Özerk Başkırdistan'da
yaşamakta olup, geriye kalan % 32 si Ural bölgesindedir. Başkırlar
daha çok kentsel yörelerde değil kırsal bölgelerde yerleşiktirler.
Başkır halkının yaşamında Mitolojinin ve destanların
ayrı bir yeri bulunmakladır. Ural Batır destanı bunların
en önemlileridir. Başkırdistanın dışında, Başkırlar,
Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan, Tacikistan, Kırgızistan,
Ukrayna ve Rusya Federasyonu'nun diğer bölgelerinde yaşamaktadırlar.
Ülke Asya ile Avrupa'nın birleştiği bölgedir.
Ekonomik
Durum
Baçkırdistan'ın
ekonomik yapısı tarıma, hayvancılığa vç sanayi'ye dayalıdır.
Ülkede 647 kolhoz ve 95 sovhoz bulunmaktadır. Başlıca tarım
ürünleri, çavdar, yulaf, darı, keten, şeker pancarı,
patates, ayçiçeğidir. Başkırdistan, petrol, doğalgaz ve
boru hatlarına sahiptir. Rafinerler ve petrokimya fabrikaları
ana ekonomiyi saglur. Ayına, köıııür, bakır, boksit,
altın, manganez krom vardır. Yılda 40 milyon ton petrol,
3.5 dm3 doğal gaz üretilmektedir. îmalat sanayi'yi gelişmiş
olup, petrol, doğalgaz, demirçelik, kömür, elektrik, çimento,
şeker, kereste, pamuklu ve yünlü dokuma ekonomi de önemli
yer tutmaktadır. Uçak imalatı, gübre, deri, tütün, gemi
inşa, demir ve karayolu taşıtları yapılmaktadır.
Enerji
Ufa,
Sterlitamak, îsinbay, Kumertau, Karmavoua'da büyük enerji
santralleri bulunmaktadır.
Ulaştırma
Demiryolu,
denizyolu, karayolu, hava yolu ile ve boru hatlanyla sağlanmaktadır.
Eğitim
Başkırdistan'da,
diğer Türk Cuınhuriyetleride olduğu gibi eğitim gelişmiştir.
Eğitim Rus ve Başkır dillerinde yapılmaktadır. Ana
okullan ve 10 yıllık orta okulları bulunmaktadır.
Anaokul :71adet, 65.000 öğrenci Ortaokul :3175 adet, 563.00
öğrenci Üniversite : 9 adet, 54.000 öğrenci okumaktadır.
.
