|
|
|
|
Altay Ülkesi
Sibirya'nın Altay-Sayan dağları
bölgesinde Ob , Abakan-Yenisey civarında Altay Türkleri'nin
yaşadığı Altay ülkesi (Altayskiy kray) bulunur. Güney-güneybatıda
Kazakistan, kuzeyde KrasnoyarskÜlkesi ,güneydoğuda
Tuva Cumhuriyeti ,çin ve Moğolistan yer alır.
Altay ülkesinin merkezi
Barnaul'dur. Altay ülkesi doğrudan Moskovaya bağlıdır. İdari
bakımdan 8'i şehir, 10'u kasaba olmak üzere toplam 75 bölgedir.
|
Altaylarda ateş kanlı
börüler
At üstünde doğup ölen
çeriler
Bri bilseniz deli gönül
ne diler.
Dilaver Cebeci
|
|
BARNAUL
Altay ülkesinin başkenti
Barnaul , 650.000 nüfuslu bir şehir.
Deniz seviyesinden 3000 metre yükseklikte
ziraat bölgesi . Yakutistan ve Sibiryayı besleyen bölge, yılda
beş milyon ton buğday, bir milyon ton şeker pancarı ,ayçiçeği
,keten üretiyor. Bunların yanında hayvancılık ,avcılık
,dericilik ve besin sanayii gelişmiş durumda.
Ayrıca Omsk'a giden demir
yolunun hat başı Barnaul'da .Şehir ; sineması ,üniverstesi
,çeşitli endüstrileri ve üç büyük kilisesiyle bölgenin
en büyük yerleşimi.
SANAYİ
Barnaul çevresinde kimya ,
tekstil , lastik , traktör ,dizel motor ,otomobil ve uçak
fabirkaları yanında dört tane de şeker fabrikası var. Ayrıca
bakır ,molibden ve aleminyum endüstrisi gelişmiş. zengin kömür
yataklarıda mevcut.
150 YILLIK MÜZE ve KOÇ
BAŞI
1823 yılında kurulmuş
Bernaul müzesindeyiz. 17 yılı geçmiş olan müze ,ağaçtan
yapılmış tek katlı ev iken 1844-1848 tarihlerinde restore
edilerek bugünkü durumuna getirilmiş.
Müze cade kenarında . Girişte
sol tarafta koçbaşı heykelin boyu 133 cm ,boyun çevresi 55
cm , baş çevresi ise 71 cm. Ertan Çiçekle beraber fotografını
çekiyoruz.
Kahramanların mezarlarının
başına konan bu koçbaşı heykellere Anadolu'nun çeşitli
yerleride rastlanmaktadır. Özellikle Tuncelide bol miktarda
bulunmaktadır. *1*
Bizim Yemekler Gibi
Bizimle asgari 1000 yıldan
beri teması olmayan altay ülkesnin merkezi Barnaulda ilk
defa verilen yemekleri ,ince dilimler halinde kızartılmış
patatesleri ve haşlama köfteyi Ankara'da , Konya'da , Kırıkkale'de
, Kayseri'de ,Yozgat'ta imişçesine kalp huzuru
ile yiyorum. Yemekten aonra Bernaul'u gezeceğiz. *2*
Altaylar'da Yeni Bir Din
:
BURHANİZM
BURHANİZM-AK YANG HAREKETİ
Bu dinin nezaman çıktığı
kesin olarak b ilinmiyor. Rus hükümeti 194'te ortaya
çıkardı.. bu hareket Şamanizma ve Rus hakimiyetine düsşmen
olup ,Şamanizm ve Budizm karışımı birdin propagandasıydı.:
Burhanizm.
ÇET LEPANOV bu "Ak
Din" hareketinin peygamberinin öncüsü olduğunu söylemişti.
Bir Altay şamanistiydi.
Bu dine göre :
Temmuz 1904'te binlerce
Altaylı "ak yangcılar" çet Çelpen'in
çadırı çevresinde ayinyaparken basıldılar. ruslar
ateş açtı ve mallarını yağmaladılar.
Çet Çelpen ,karısı
,kızı 2 kadar inanmışı ile tevkif edildi . Ağır ceza
mahkemesine verildiler.
1905 ihtilalinden
s onra k urulan I. Duma (parlemento)'nın liberaller grubuda
bu davaya mudahale etti. Petersburg'un 1. sınıf
avukatları."ak din"cilerin müdafasını fahri
olarak üstlendiler. Devlet Duması'nın müdahalesi ,liberal
avukatların müdafaalrı Burhanistleri ölüm cezasından
kurtardı.
Çet Çelpenov iki yıl
sonra hapiste öldü.
Çet Çelpen'e göre şamanizm
yani "kara din " tanrıları Rus mezalimine karşı
birşey yapmıyor. Ama gerçek olan kurtarıcı "Oyrat
Han"ın "ak dini" ve o dinin tanrılarına
tapmak gerekiyordu. Burhanizm hareketi bu inanç ile
izah edilir.( Rus bilginleri ,Rus mezaliminin bu
hareketin sebebi olduğunu açıklamaktan çekinmişlerdir.)
