.
Eenmalige uitgave van de Bâtafysica, de Nederlandse Academie voor
’Patafysica, onder auspiciën van OAO (Ons-Aller-Opper)-gemaal
Wouda te Lemmer.
Nulnummer
Met speciale dank aan de Friese Vereniging van Paalhandballers (onderdeel van Heimaatschappij Esonstad)
Tvan Slobex (in opdracht van de Orde van de Centrifuge)
Nederlands Academie voor ’Patafysica (NAP)
De Nederlandse tak van de ’Patafysica, de Bâtafysica, is in het diepste geheim opgericht op de 1e Absolu 100 EP (vulg.: 9 september 1972). De benaming Bâtafysica is geen Bataafse woordspeling, maar een door Jarry zelf gemunt begrip; de term ’Pataphysique is via bât-a-physique afgeleid van de Bâton-à-physique, die als roterende diameter van de cirkel zowel verticale als horizontale posities kan innemen en zodoende Min of Meer kan betekenen. Hij belichaamt kortom de eenheid van tegendelen. De ware patafysicus volgt de bewegingen van de Bâton-à-physique - die ook de vliegende vis is, gevederd en geoord. Dat staat als een paal boven water. (Zie César-Antechrist.)
Zijne Magnificentie Lutembi (toen nog satraap) heeft in de maand Phalle 100 EP (vulg.: augustus/september 1972) incognito enkele voorbereidende bezoeken gebracht aan koningin Juliana, die hij intiem heeft leren kennen tijdens een tentoonstelling aan de Boulevard Saint-Germain te Parijs, gewijd aan de ’Patafysica ter gelegenheid van het verschijnen van deel 1 van de Cahiers (vulg.: april 1950). Zie de verbijsterend zorgvuldige tekening ‘Vive la Haulande’ van Henri Bouché, toenmalig Regent van de Crocodilologie.
Als we alles goed reconstrueren reisde Lutembi via Le Néant, de Vesle, de Maas, de Waal en het Amsterdam-Rijnkanaal naar Amsterdam, alwaar hij vermomd als luxekoffer het Paleis op de Dam heeft bezocht. Op het Spui heeft Lutembi enkele leden van het Deskundologisch Genootschap gevisiteerd in een krul (‘gidouille’ annex kiosque-de-fer), een van de organisaties die in het diepste geheim aan het College zijn gelieerd.
Daarna is hij via het IJsselmeer en de sluizen bij Lelystad naar Lemmer gezwommen. (Kranten zagen de Curator abusievelijk aan voor een uit een Duitse dierentuin ontsnapte achterneef, die inmiddels is gerepatrieerd met hulp van wijlen Prins Bernhard, voorzitter van het World Wildlife Fund.)
Hoogtepunt van zijn reis was het bezoek aan onze beoogde voorzitter, de Piramide van de Polder, de Taj Mahal van Friesland, de Kathedraal van de Teroelsterkolk, ons aller
Omgekeerd zijn via de centrifugale slakken in water vertaalde boodschappen uitgegaan naar het Collège de ’Pataphysique in Frankrijk. De arcane watertaal waarin stromingen, temperaturen, en het zoet/zout gehalte een rol spelen, is te boek gesteld door aquagrammatologen. Ook walvisgezang en wolkenkunde spelen hier mee. Veel dank zijn wij hierbij verschuldigd aan de Prince de Lignac, oprichter van het Nederlands Talen Instituut, het NTI, wiens boot op een strategisch punt in de Middellandse Zee is gelegen.
Driehoeksoverleg met Zweden en Engeland bij de Doggersbank is gevoerd door een school haringen, die zoals iedere erudiet weet, communiceren door scheten te laten. De petomane haringen worden aangestuurd door de voorzitter van Les Harengères, de getalenteerde flatulent B.D.. (Onwelvoeglijke geluiden.)
Op 1 Absolu 100 (vulg. 8 sept.1972) is tenslotte in het diepste geheim de Bâtafysica opgericht. Nu onze voorzitter kort geleden met pensioen is gegaan, kan hij zich helemaal wijden aan onze organisatie en zal de Bâtafysica zich in haar volle luister openbaren aan het Nederlandse volk! (Fanfare.)
In-dus-trie
Wie over het landelijke toegangsweggetje ons Oppergemaal nadert, ziet voor zich een magnifieke, zestig meter hoge rode pijp die de hemel penetreert, een betrouwbaar orienteringspunt voor de Zuiderzeevaarders. Na eerder door de bliksem te zijn geveld is de schoorsteenkolos herbouwd met afleiders. Daarnaast staat een strak en stoer gebouw, in een stijl die is gebaseerd op de architectuuropvattingen van de beroemde Amsterdamse bouwmeester H.P. Berlage. Typerend hiervoor zijn de horizontale gevelindeling en de sobere uitmonstering. Naast het geheide ketelhuis bevindt zich het bijgebouw van de chefstoker en het schaftlokaal van het personeel.
Treden wij de machinehal aan de boezemzijde binnen, dan frappeert ons de majestueuze machinehal die wordt beheerst door vier gitzwarte tandem compoundstoommachines met daaraan gekoppeld vier machtige vliegwielen die acht ronde centrifugaalpompen aandrijven, de befaamde Bâtafysische slakken die per dag ongeveer 6 miljoen m³ water verplaatsen. Daarmee kan het hele Sneekermeer in twee etmalen worden leeggepompt! (Bravo.)
In dit kosmisch proces ontmoeten de vier elementen elkaar: vuur verhit water tot hete lucht waarmee turbines worden aangedreven die Nederlandse grond droog houden. Water wordt kortom met water bestreden, terwijl het land langzaam maar zeker zinkt. (Zie ook Peri Bathos or the Art of sinking.)
Na zes uur opstarten en opwarmen draait de inmiddels 80 jaar oude machine op volle toeren en spelen de onderdelen een ritmisch concert. Ook in de kelder klinkt het geluid van een industrieel verleden, opmaat naar een glanzende toekomst. (Volgens Jarry betekent IN-DUS-TRIE één-twee-drie in álle talen!)
Als enige versiering merken wij op een smaakvolle lambrisering, uitgevoerd in gekristalliseerde tegels. De wanden daarboven zijn gemetseld in de bekende Friesche handvormsteen. De overkapping is in ijzerconstructie uitgevoerd. Ook het mooie smeedwerk van de trapleuning naar het ketelhuis mag niet onvermeld blijven. Let verder op de vloeddeuren, de zestons handloopkraan, de straalejecteurs, persloopfilters, uitstroomgaten, de rechthoekige zuigmondingen en de blaasmachines. (Hulde!)
Topografische aantekening
Waarom ligt de Noordzee in het westen, de Zuiderzee in het oosten en de Oosterschelde benoorden de Westerschelde? Voor een beter begrip van onze geschiedenis moeten we de landkaart een kwartslag draaien. Zo herkennen we direct de centrale rol van ons Oppergemaal. In het vervolg zal de West-oriëntatie worden aangehouden in de berichtgeving over nationale Zaken. (Officiële bekendmaking van De Centrifuge.) In opdracht van OAO (Ons Aller Oppergemaal) is door Joop Nuyens van de Topografische Dienst de verborgen patafysische structuur van Nederland onthuld.
Wat is ’Patafysica?
De Organisatie van de Bâtafysica
De Bâtafysica kent een strenge hiërarchie met aan het hoofd Ons Aller Oppergemaal, OAO. De verdere onderverdeling is nog in ontwikkeling. Zeker is dat de Orde van de Centrifugale Slak en de Orde van de Blaasmachine een essentiële rol zullen spelen. Andere nu al begeerde titels en onderscheidingen zijn: Zeebisschop, Onderwaterlasser, Zeemaaier, Polderlichaam, Morosoof, enz. enz.
De Centrifuge
De Centrifugale Slakken geven leiding aan De Centrifuge, het periodiek van de Bâtafysica waarin de onderzoekers verslag doen van hun wetenschappelijke werk. Speciale aandacht zal worden besteed aan bewust of onbewust Bâtafysische meesterwerken uit de Nederlandse literatuur als de Millioenenstudiën van Multatuli, De God Denkbaar, Denkbaar de God van W.F.Hermans, Het dagboek van het witte bloedlichaampje van S.Vestdijk, Rudy Kousbroek Vincent en het geheim van zijn vaders lichaam, Gerrit Krol Over het stukslaan van een ei, K. Schippers Met van.
Ook Barbarber, Het Simplistisch Verbond (demonstructies onder het embleem van de mattenklopper) en de Opperlandse Taal- en Letterkunde, hebben de Bâtafysica gevoed.
Te denken valt ook aan periodieken als
Het Deskundologisch Laboratium
In 1970 richten Max Reneman, Robert Jasper Grootveld, Theo Kley en anderen het Deskundologisch Laboratorium op, waarin de krachten zijn gebundeld van
de IS (Insekten Sekte), het EKK (Eksooties Kietsj Konservaatooriejum), het Resistentie Orkest, en de Lowlands Weed Company (laatste vestiging van de VOC, officieel ingeschreven bij de KvK).
De Deskundologie treedt in de openbaarheid via publieke acties, tentoonstellingen en speculatieve vlugschriften zoals Het Deskundologisch Tijdschrift (1971) en het Deskundologisch Handboek: deel I (1972) waarin de Deskundologische doctrine wordt uitgewerkt en toegepast. Deskundologie blijkt het ultieme emblematische antwoord op alle problematologie.
Deskundologie kent de afdelingen: Milieuverveling (‘er is positieve en negatieve verveling, damp-fax en vochtige fax’), Immuun-Blauw (kleur van het heelal en het immateriële), Sonologie (kunnen planten meeluisteren?), Standpunten (Hoe een eigen standpunt te bepalen?), Maatstaven (criteria voor criteria), Nephelogie, Tientallige stelsels (Kroese), Vaderlandse geschiedenis, de Stichting Openbaar Kunstgebit.
Deskundologie is een bij uitstek ambulante wetenschap. Alle onderzoek is lopend, mede dankzij het Draagbaar Deskundologisch Proefstation. Uit de aard van haar mobiliteit heeft de Deskundologie bijzondere aandacht voor het vervoer te land, ter zee en in de lucht, getuige de afdelingen: Fietskunde, Vlotwezen, Zachte luchtvaart, en A.B.G. reizen (Amsterdams Ballon Genootschap). Muzikale ondersteuning komt van het Resistentie Orkest, het Koor van Prettig Gestoorde Vrouwen en het Nurks Mannenkoor. Het tweede, en laatste, deel van Het Deskundologisch Handboek bestaat uit een grammofoonplaat met Deskundologische hymnen, waaronder immergroenen als: Moeder waar zijn de vlinders gebleven, Zielkundologie, Denken aan Holland en Milieuverveling. (Ingesloten is een foto van prinses Juliana en prins Bernhard op de tandem.)
Bâtart
Een niet uit te vlakken rol spelen Bâtafysische kunstenaars, georganiseerd in de Bâtart: scheppers van denkbeeldige werelden als
Gustave Verbeek (Upside Down) ,
Bob van den Born (Professor Pi is erelid) ,
, M.C.Escher, Henri Plaat, Pim van Boxsel en andere scheppers van denkbeeldige werelden.
Niet weg te denken zijn: het Adynamisch Centrum, Het wetenschappelijk instituut Nak pro Nak; de J.de Bil stichting voor het waarachtig oninteressante; de plastieken voor stadontsiering en verkeersbemoeilijking (Ger van Elk en Wim T. Schippers 1961); AFSRINMOR-International Association for Scientific Research in New Methods of Recreation; organisatie ter relativering van de ernst in de kunst.(1963); Instituut voor Herscholing van Kunstenaars (Doctrine van het nieuwe zien, Cursus: Hoe word ik een hippe galeriehouder? 1967)
Machinekamer
De afdeling techniek doet onderzoek naar Bâtafysische machines als het fruitorgel van de Deskundologen, de putt-o-matic, de apocriefe machines van groot-mogol Derks, de omgekeerde Porsche (achterstevoren) en de omgekeerde Lada (ondersteboven) van Oskar de Kiefte, de complimentenmachine van Körmeling, de Pataphoon van Max Vandervorst, de strandbeesten van Theo Jansen, de Sisyphusmachine van H.J.A.Hofland, de uit kinderwagens geassembleerde kinderwagens van Marijn Bolink, enzovoort.
De Centripète
In de schaduwpublicaties van De Centripète zullen, als een bijdrage aan de geschiedenis van de Bâtafysica, herdrukken verschijnen van canonieke artikelen over de ’Patafysica door auteurs als Rudy Kousbroek, Gerrit Komrij, Dirk van Weelden, Rutger Kopland, Pieter de Nijs, Matthijs van Boxsel. Aparte vermelding verdienen de publicaties over de ’Patafysica van de Societé protectrice des enfants martyrs onder leiding van Bastiaan van der Velden.
Ook het werk van vertalers van het werk van Jarry als J.J.Slauerhoff (het Ontherseningslied), Dolf Verspoor, Walter van der Star, Jan Pieter van der Sterre, Egbert van Faassen en anderen zal nader worden onderzocht.
Uiteraard zal er studie worden verricht naar de warme contacten die de ’Patafysica door de eeuwen heen heeft onderhouden met ons Vorstenhuis, de Prince de Lignac, en middenstandsadel als de Pittenkoning. Ook de nefaste rol van Fantômas komt aan de orde.
Tevens wordt bericht over verwante instituten als:
Minder bekend zijn gesloten verenigingen als:
Morosofen
De ’Patafysica, de wetenschap van denkbeeldige oplossingen speelt met filosofische begrippen, wetenschappelijke ontdekkingen en technische verworvenheden. Zo bedacht Jarry een ontherseningsmachine, ontwikkelde hij Perpetual-Motion-Food, en berekende hij de oppervlakte van God. Jarry liet zich hierbij niet alleen door de wetenschap inspireren, maar ook door zogenaamde morosofen. Ruim aandacht zal daarom worden besteed aan Bâtafysische theorieën over de wereldvredeswiskunde, het pneumat-energetisch monisme, de metabletica, de kubikaire kontentheorie, de klokhervorming, het interasteraal communisme, de Bachgetallen en veel meer.
Een eerste inventaris van actieve Bâtafysische genootschappen
Onder de verzameltitel Millioenenstudiën, ontleend aan Multatuli die een doorslaggevende rol heeft gespeeld in de berekening van de oppervlakte van God door Alfred Jarry, geven we nu een eerste indruk van de genootschappen die al jaren in het diepste geheim hun medewerking aan de Bâtafysica verlenen.