/b(Line: 1) /1//1/c /b(Line: 2) /r /b(Line: 3) /uaeratur utrum ad concludendum passionem de subiecto sit /b(Line: 4) definitio subiecti medium vel definitio passionis.# /b(Line: 5) {....... Cf. Ps./uSuper/u /ulib/u. /uPost/u. II, q. 9; pp. 337} /b(Line: 6) /r /b(Line: 7) /r /b(Line: 8) /<1/>/1/c /b(Line: 9) /r /b(Line: 10) /n11.01 Quod non definitio subiecti videtur, quia si sic, /b(Line: 11) aut esset una <*una] /uom/u. G> definitio data ab una causa tantum aut /b(Line: 12) a pluribus causis. Non est definitio data ab una causa tantum, quia talis /b(Line: 13) definitio est incompleta. Dicit enim Commentator, primo /uDe/u /uanima/u# /b(Line: 14) {....... Averroes, /2De anima/1 I, t.c. 16; pp. 23ll. 39} /b(Line: 15) commento sexto decimo: qui accipit materiam in definitione /b(Line: 16) et dimittit formam, diminute accipit; et qui accipit formam et dimittit <*formam /b(Line: 17) /uadd. et exp/u. C> materiam, aestimatur quod dimittit aliquid non necessarium, /b(Line: 18) sed non est ita. <*ita] illa G> Definitio ergo data per materiam tantum /b(Line: 19) et illa quae datur per formam tantum est incompleta, et per consequens /b(Line: 20) non est medium. Nec definitio data per omnes causas est medium, quoniam /b(Line: 21) in tali definitione est nugatio, quia illa definitio est composita ex multis /b(Line: 22) definitionibus quarum quaelibet importat totum definitum. In tali ergo /b(Line: 23) definitione est eadem natura bis replicata./r /b(Line: 24) /r /b(Line: 25) /<2/>/1/c /b(Line: 26) /r /b(Line: 27) /n11.02 Praeterea, definitio subiecti non est causa passionis, /b(Line: 28) sed medium in demonstratione debet esse causa.# /b(Line: 29) {....... /uAPo/u. II, 2, 90a 6/uAL/u, p. 70 , l. 9.} /b(Line: 30) Probatio assumpti: quoniam definitio et nomen definiti significant /b(Line: 31) eandem rem praecise. Et per consequens, si illud/r /b(Line: 32) quod <*si illud quod] scire quid G> significatur per definitionem /b(Line: 33) esset causa passionis, illud <*et /uadd/u. G> quod significatur per definitum /b(Line: 34) similiter <*similiter] /uom/u. G> esset causa passioni. Et ita <*ita] illa /b(Line: 35) G> conclusio demonstrationis <*demonstrationis] /uom/u. G> esset <*G ends /b(Line: 36) here.> immediata./r /b(Line: 37) /r /b(Line: 38) /n11.03 Istud confirmatur sic: `homo' et `animal rationale' /b(Line: 39) totaliter significant idem; ergo istae propositiones `omnis homo est risibilis' /b(Line: 40) et `omne animal rationale est risibile' totaliter significant idem, quia /b(Line: 41) propositiones non significant nisi quia termini significant. Et per consequens, /b(Line: 42) si haec sit immediata `omne animal rationale est risibile', alia erit. /b(Line: 43) Sed consequens est falsum, ergo antecedens. Propositio ergo in qua passio /b(Line: 44) praedicatur de definitione subiecti non est immediata, et per consequens /b(Line: 45) definitio subiecti non est medium./r /b(Line: 46) /r /b(Line: 47) /n11.04 Si dicatur quod definitio et nomen definiti non significant /b(Line: 48) idem totaliter, sed aliquis modus est intra significatum definitionis qui /b(Line: 49) non est intra definitum, contra: totum quod est intrinsecum essentiae ipsius /b(Line: 50) definiti significatur per definitionem vel ad minus includitur in significato /b(Line: 51) definitionis. Si ergo definitio adhuc significet plus, id quod significatur /b(Line: 52) per definitionem addet aliquid supra definitum, et sic esset inferius ad /b(Line: 53) definitum./r /b(Line: 54) /r /b(Line: 55) /n11.05 Hoc arguitur sic: sit <*sit] /ucorr/u. C> illud A /b(Line: 56) quod est intra significatum definitionis quod non est intra essentiam definiti. /b(Line: 57) Definitio actualiter ponit A, sed definitum /; aliquid ergo ponitur /b(Line: 58) actualiter per definitionem quod non per definitum; ergo definitio est /b(Line: 59) inferior./r /b(Line: 60) /r /b(Line: 61) /n11.06 Praeterea, eadem ratione aliquis modus esset intra <*intra] /b(Line: 62) infra C> significatum nominis definiti qui non est intra <*intra] infra /b(Line: 63) C> significatum definitionis, et per consequens definitio non exprimeret /b(Line: 64) totum quod significatur per nomen definiti. Similiter, accipiatur ille /b(Line: 65) modus qui est intra significatum nominis definiti. Et quaero de residuo: /b(Line: 66) adhuc residuum ab illo modo habet genus et differentiam, et per consequens /b(Line: 67) est species complete. /e[C f131r2]/r /b(Line: 68) Et per consequens nullus talis modus est intra <*intra] infra /b(Line: 69) C> essentiam definiti qui non includitur in significato definitionis./r /b(Line: 70) /r /b(Line: 71) /n11.07 Ideo dicitur aliter concedendo quod definitio et nomen /b(Line: 72) definiti praecise significant idem. Hoc tamen est alio modo et alio, et /b(Line: 73) aliquid uno modo potest esse notius se ipso alio modo. Et sic definitio /b(Line: 74) subiecti potest esse medium in demonstratione non obstante quod significet /b(Line: 75) idem quod nomen definiti./r /b(Line: 76) /r /b(Line: 77) /n11.08 Contra: si istud esset verum, idem definiret se ipsum, /b(Line: 78) quoniam res significata per `animal rationale' est definitio hominis, quia /b(Line: 79) definitio est notior definito, non ratione vocis, quia possibile est quod /b(Line: 80) vox illa sit ignotior quam nomen definiti. Ideo res significata per `animal /b(Line: 81) rationale' est definitio hominis, et illa res est species; species ergo /b(Line: 82) est definitio <*definitio] /ucorr/u. C> speciei./r /b(Line: 83) /r /b(Line: 84) /n11.09 Hoc potest sic argui: tantum definitio hominis significatur /b(Line: 85) per `animal rationale'; et haec species `homo' significatur per `animal /b(Line: 86) rationale'; ergo haec species `homo' est definitio hominis. Et si hoc concedatur, /b(Line: 87) sequitur ulterius quod quaelibet definitio posset definiri, quoniam quaelibet /b(Line: 88) species potest definiri./r /b(Line: 89) /r /b(Line: 90) /n11.10 Praeterea, eandem rem significarent istae propositiones /b(Line: 91) `omne animal rationale est risibile' et `omnis homo est risibilis'; sed /b(Line: 92) res significata per unam est notior quam res significata per aliam; ergo /b(Line: 93) idem esset notius se ipso. Nec valet ista responsio, quae dicit quod idem /b(Line: 94) uno modo est notior se ipso alio modo, quia hoc sub isto modo est hoc, /b(Line: 95) et hoc sub alio modo est hoc. Ergo si hoc sub isto modo sit notius quam /b(Line: 96) hoc sub alio modo, sequitur quod hoc sit notius quam hoc./r /b(Line: 97) /r /b(Line: 98) /n11.11 Similiter, sequitur quod res significata per conclusionem /b(Line: 99) sit notior quam res significata per praemissam. Quia ex quo eadem res significatur /b(Line: 100) per conclusionem et per maiorem, si res significata per maiorem sub aliquo /b(Line: 101) modo sit notior quam res significata per conclusionem, sequitur quod res /b(Line: 102) significata per conclusionem sub aliquo modo sit notior quam res significata /b(Line: 103) per maiorem./r /b(Line: 104) /r /b(Line: 105) /n11.12 Praeterea, una res potest habere plures definitiones. /b(Line: 106) Si ergo definitio significet idem quod nomen definiti, omnes definitiones /b(Line: 107) eiusdem rei significarent idem. Et sic non essent diversae definitiones /b(Line: 108) nisi secundum vocem; et sic naturalis et metaphysicus non considerarent /b(Line: 109) eandem rem diversimode./r /b(Line: 110) /r /b(Line: 111) /<3/>/1/c /b(Line: 112) /r /b(Line: 113) /n11.13 Aliud principale: medium demonstrationis est causa /b(Line: 114) passionis, sed aliqua est passio quae non habet causam in subiecto, sicut /b(Line: 115) patet de eclipsi lunae. Si enim in luna esset causa sui defectus, luna /b(Line: 116) semper deficeret. Definitio ergo subiecti non est causa talis passionis, /b(Line: 117) et per consequens non est medium in demonstratione./r /b(Line: 118) /r /b(Line: 119) /n11.14 Huic dicitur quod duplex est passio: quaedem quae /b(Line: 120) egreditur ex principiis intrinsecis subiecti, sicut risibile a propriis /b(Line: 121) principiis hominis; alia est passio quae solum est ab extrinseco, sicut /b(Line: 122) patet de eclipsi lunae, quae solum est ex interpositione terrae inter solem /b(Line: 123) et lunam. Passio primo modo dicta concluditur per definitionem subiecti, /b(Line: 124) sed passio secundo modo dicta concluditur per definitionem passionis. /e[C f131v1]/r /b(Line: 125) /r /b(Line: 126) /n11.15 Contra: probo quod passio secundo modo dicta non /b(Line: 127) concludatur per definitionem passionis, quoniam definitio illius passionis /b(Line: 128) est accidens proprium et non accidens commune, et non egreditur a propriis /b(Line: 129) principiis subiecti, sicut nec ipsa passio. Illa definitio potest concludi /b(Line: 130) de subiecto ex quo est accidens proprium subiecti: aut ergo per definitionem /b(Line: 131) subiecti aut per suam definitionem. Si detur primum, habetur propositum, /b(Line: 132) scilicet quod accidens quod non egreditur ex propriis principiis subiecti /b(Line: 133) debeat concludi de subiecto per definitionem subiecti. Si detur secundum, /b(Line: 134) tunc definitio passionis habet definitionem, et eodem modo est arguendum /b(Line: 135) de illa definitione, et sic in infinitum./r /b(Line: 136) /r /b(Line: 137) /n11.16 Praeterea, talis demonstratio in qua aliquid concluditur /b(Line: 138) per definitionem passionis non potest esse ex immediatis, quoniam illa /b(Line: 139) propositio non est immediata in qua definitio passionis praedicatur de /b(Line: 140) subiecto./r /b(Line: 141) /r /b(Line: 142) /<4/>/1/c /b(Line: 143) /r /b(Line: 144) /n11.17 Aliud principale: per Philosophum,# /b(Line: 145) {....... /uAPo/u. II, 2, 90a 14/uAL/u, p. 70, l.16- 71, l.2.} /b(Line: 146) medium in demonstratione est ratio primi termini; primus /b(Line: 147) terminus est maior extremitas; definitio ergo maioris extremitatis est /b(Line: 148) medium in demonstratione. Maior extremitas est passio; ergo definitio passionis /b(Line: 149) debet esse medium./r /b(Line: 150) /r /b(Line: 151) /<5/>/1/c /b(Line: 152) /r /b(Line: 153) /n11.18 Praeterea, si definitio subiecti esset medium in /b(Line: 154) omni demonstratione, esset petitio principii, quia, per Philosophum octavo /b(Line: 155) /uTopicorum/u,# /b(Line: 156) {....... /uTop/u. VIII, 13, 163a 8} /b(Line: 157) unus modus petendi principium est quando arguitur a definitione /b(Line: 158) ad definitum. Si ergo arguatur quod quia passio inest definitioni subiecti, /b(Line: 159) quod ideo inest subiecto, petitio principii erit./r /b(Line: 160) /r /b(Line: 161) /<6/>/1/c /b(Line: 162) /r /b(Line: 163) /n11.19 Praeterea, maior propositio non est notior quam conclusio, /b(Line: 164) quia vel maior non esset per se vera vel esset per se solum secundo modo /b(Line: 165) dicendi per se. Et illo modo est conclusio per se, quoniam certum est quod /b(Line: 166) ista `omne animal rationale est risibile' non est per se primo modo./r /b(Line: 167) /r /b(Line: 168) /n11.20 Si dicatur quod maior propositio est per se quarto /b(Line: 169) modo, quia in subiecto est causa efficiens praedicati, contra: eodem modo /b(Line: 170) est conclusio per se, quia subiectum respectu suae passionis habet rationem /b(Line: 171) causae efficientis.# /b(Line: 172) {....... v. supra, 5.32} /b(Line: 173) /r /b(Line: 174) /r /b(Line: 175) /<7/>/1/c /b(Line: 176) /r /b(Line: 177) /n11.21 Praeterea, medium in demonstratione debet esse magis /b(Line: 178) notum quam passio demonstranda de subiecto.# /b(Line: 179) {....... Cf. /uApo/u. I, 2, 71b 19/uAL/u. p. 7, ll. 16-18.} /b(Line: 180) Sed definitio subiecti, ut definitio hominis, est minus /b(Line: 181) nota quam passio hominis, quia quidditas substantiae est nobis multum ignota /b(Line: 182) et non innotescit nobis nisi per accidentia. Sed passio hominis est accidens; /b(Line: 183) ergo est notior quam definitio hominis./r /b(Line: 184) /r /b(Line: 185) /<8/>/1/c /b(Line: 186) /r /b(Line: 187) /n11.22 Praeterea, medium in demonstratione debet esse unigenium /b(Line: 188) cum passione demonstranda, quia, secundum quod dicit Aristoteles# /b(Line: 189) {....... Ibid., 7, 75 b 10/uAL/u, p. 20, ll. 708. /uAL/u, p. 7, ll. 1618.} /b(Line: 190) primo huius, medium et extrema sunt eiusdem generis. Sed /b(Line: 191) definitio subiecti et passio non sunt eiusdem generis; ergo definitio subiecti /b(Line: 192) non est medium./r /b(Line: 193) /r /b(Line: 194) /<9/>/1/c /b(Line: 195) /r /b(Line: 196) /n11.23 Praeterea, medium in demonstratione debet esse medium /b(Line: 197) in natura ita quod sit prius passione et posterius subiecto; sed quod quid /b(Line: 198) est subiecti non est huiusmodi, quia quod quid est subiecti est prius subiecto./r /b(Line: 199) /r /b(Line: 200)