1. Ismail aleyhisselam hakkinda genel bilgiler
Yemen'den gelip Mekke ve civarina yerlesen Cürhüm kabilesine gönderilen ve
Muhammed aleyhisselamin dedelerinden olan bir peygamberdir. Ismi Kur'an-i
Kerimde bildirilmistir:
«
Biz Nuh'a ve ondan sonraki peygamberlere vahyettigimiz gibi sana da vahyettik.
Ve (nitekim) Ibrahim'e, Ismail'e, Ishak'a, Yakub'a, esbâta (torunlara), Isa'ya,
Eyyub'e, Yunus'a, Harun'a ve Süleyman'a vahyettik »
. Babasi Ibrahim aleyhisselam annesi ise Hacer Hatun'dur.
2. Hz. Ismail'in hikayesi
Ismail aleyhisselam, Sam diyarinda (Filistin, Suriye) dogdu.Babasi Ibrahim
aleyhisselam, Allahü Teâlânin emriyle, annesi Hacer Hatunla birlikte Mekke'ye
götürdü . Yanlarina bir mikdar yiyecek ve su ile birlikte simdiki Kâbe'nin
bulundugu yere birakarak Sam'a döndü. Bir rivayete göre Ibrahim aleyhisselam
Hacer Hatunu Kâbe'nin bulundugu yere birakinca o: "Sen bizi kime birakiyorsun.
Bize kim bakacak ?" sorusuna Ibrahim aleyhisselam:"Ben sizi Allah'a birakiyorum"
demistir. Hacer Hatun bunu duyunca:"O zaman isini yaptiysan gidebilirsin"
demistir. Hacer Hatun su ararken, simdiki zemzem kuyusunun yerinde yatan Ismail
aleyhisselam tepindi. Hacer Hatun ogluna su verebilmek icin yedi kez Safa ile
Merve arasinda kosustu ise de su bulamadi. O zaman ayaklarini vurdugu veya
Cebrail aleyhisselamin vurdugu yerden Zemzem suyu cikti. Hacer Hatun burada
yasarken, Yemen tarafindan Cürhüm kabilesi gelip Mekke'nin bulundugu yere
yerlestiler.
2.1. Ismail aleyhisselamin kurban edilmesi
Hz. Ibrahim bir ara bir rüya gördü. Bu Yüce Allah'in bir vahyi idi. Ona oglu
Ismail'i kurban etmesini emrolunmustu. Bunun üzerine henüz 12 yasinda bulunan Hz.
Ismail'i, Mekke'de Sebir daginin eteginde tenha bir yere götürdü. Onu Allah
rizasi icin kurban etmek istiyordu. Ismail aleyhisselam da:" Babacigim,
emrolundugun seyi yap. Insallah beni sabredenlerden bulursun" diyordu. Bu Allah
yolunda fedâkarligin en yüksek bir nisani idi . Ama, Allahü Teâlâ rüyasinda
sadakat göstermesi üzerine ona bir koc ihsan buyurdu. Ismail aleyhisselam
böylece kurban edilmekten kurtuldu. Kurban bayramini da biz müslümanlar da vak'a
yüzünden ihya etmekteyiz. Halilullah'in hangi oglunu kurban ettigi kesinlikle
bilinmemektedir. Kur'an-i Kerim'de sadece oglunu kurban ettigi belirtilmektedir:«Babasiyla
beraber yürüyüp gezecek caga erisince: Yavrucugum ! Rüyada seni bogazladigimi
görüyoru; bir düsün ne dersin ? dedi. O da cevaben : Babacigim ! Emrolundugun
seyi yap. Insaallah beni sabredenlerden bulursun, dedi »
. Fakat cumhura göre kurban edilen cocugun Ismail
aleyhisselam'in oldugu kanaatindadir. Bazi müfessirlere göre ise Ismail
aleyhisselamin degil de Ishak aleyhisselamin kurban edildigini öne
sürmektedirler. Yalniz, bu fikri Israilogullari da söylemektedirler.
2.2. Ismail aleyhisselamin peygamberligi
Hz. Ismail genclik cagina gelince, Cürhümlülerden iki defa evlendi . Daha sonra
tekrar Mekke'ye gelen Ibrahim aleyhisselamla birlikte Kâbe-i Muazzamayi insâ
ettiler ve hac ibadetini yaptilar . Ismail aleyhisselam Yemen kabilelerine (Cürhüm
kabilesi) ve „Amalika" denilen eski bir kavme peygamber olarak gönderildi.
Insanlara babasi Hz. Ibrahim'e bildirilen dinin hükümlerini teblig etti ve
daveti 50 yil sürdü. Buna ragmen maateesüf pek az kimse iman etti. Ishak
aleyhisselami yanina davet edip kizini onun oglu Iys'a nikahladive bazi
vasiyetler de bulundu. Babasi Ibrahim aleyhisselam'in ölümünden 40 sene sonra ,
133 veya 137 yaslarinda iken Mekke'de vefat etti. Ekseri rivayete göre Mescid-i
Haram'da Kabe-i Muazzamanin kuzey duvari önünde bulunan Hatim denilen yere defn
edildi. Ismail aleyhisselamin 12 oglundan cogalan torunlari zamanla Arabistan
Yarimadasi'nin her tarafina yayildilar. Peygamber efendimizin (s.a.v.) 20.
dedesi Adnan ile Ismail aleyhisselam arasinda 30 baba vardi . Peygamberimiz efendimiz (s.a.v.) de bir
Hadis-i serifinde :
« Allahü Teâlâ Ademogullarindan (Hz.)
Ismail'i secti. Ismail'in evladindan (ogullarindan) Kinane'yi,
Kinaneogullarindan Kureys'i secti ve ayirdi. Kureys'ten Hasimogullarini,
Hasimogullarindan da beni secti ve ayirdi »
(Kadizâde) buyurmistur.