
Kežif
| Deneyler
- Nurdan Besergil
DENEY 1 Gerekenler: 1. Bir telefon, 2. evde olmadigindan kesinlikle emin olunan birinin telefon numarasi -kis aylarinda yazlik numaralari gibi-; 3. bir parmak -tercihan isaret parmagi-, 4. heyecanli bir ruh hali -tercihan heyecanlanmak icin bir dis uyarana gerek duymayacak kadar-, 5. oldurulecek zaman. Yapilisi: Cevap vermeyeceginden kesinlikle emin olunan telefon numarasi, parmak kullanarak tuslanir veya cevirilir. Beklenir. Numara dustugunde karsidan gelen duduk sesleri dinlenir. Bir sure telefon kapatilmaz. Sonuclari: Uc yada dort duduk sesi boyunca kendi kendinize, ya ben ne yapiyorum burada, dediginizi farkedeceksiniz. Besinci, en cok altinci duduk sesinde icinizdeki huzursuzluk kipirdanmaya baslayacak. Telefonu kimsenin acamayacagini bildiginiz halde garip tikirtilar duyuyor olacaksiniz. Sanki karsi taraftan biri ahizeyi kaldirip kulagina goturmek uzereymis gibi hissedeceksiniz. Icinizdeki ses telefonun acilmasininin olanaksizligini soyleyecek. Icinizdeki sesin sozunu kesen duduk sesiyle birlikte artik birinin telefona cevap vereceginden emin olacaksiniz. Hayir, hayir, hayir, diyecek mantiginiz. Ama siz ona evet, evet, evet diyerek cevap verme geregi duymayacak kadar iyi biliyor olacaksiniz telefonun acilacagini. Once iki duduk arasi dayanilmaz gelecek. O sessizligin arasindan talasin icinde yuruyen bocek seslerine benzeyen cizirtilari her duyusunuzda irkileceksiniz. Þimdi birisi "alo" diyecek, diye hizla aklinizdan gecerken, midenizde beliren ilikligin bogazinizdan beyninize aktigini duyumsayacaksiniz. Sonra gurultulu duduk seslerinin icindeki tikirtilari fark edeceksiniz. Duduk sesinin yarida kesileceginden ve telefona cevap verileceginden, iste aynen boyle olacagindan kuskunuz kalmayacak. Alninizdaki damar, kalbinizin atis ritmiyle uyumlu olarak bir belirleyecek bir kaybolacak, bir belirleyecek bir kaybolacak. Birkac dakikaya kalmadan telefonun acildigini duyacak va alo diye heyecanla sesleneceksiniz. Karsidan duduk sesleri gelmeye devam ediyor olacak. Artik telefonu kapatacaksiniz.
DENEY 2 Gerekenler: 1. Tatile giden komsunun cicekleri sulamaniz icin biraktigi anahtar, 2. kendi evinizde yalniz kaldiginiz bir zaman, 3. yapilacak bir is -yatak toplamak, kupon kesmek, patates kizartmak gibi-. (Bu deneydeki gerekenler listesi, sizin ve tatile giden komsunun evinde iki ayri numaraya baglanmis bir telefon oldugu varsayilarak hazirlanmistir.) Yapilisi: Komsunun evine gidilir. Cicekleri sulanir. Fazla su ceken saksilarin dibindeki delikten akan sularin, saksinin altina konan tabagi doldurulup parkeye tasmasina ozen gosterilir. Cikmadan once komsunun telefonundan kendi eviniz aranir. Beklenir. Numara dusunce ahize telefonun yanina birakilir ve komsunun evinden cikilir. Kendi evinize girdiginizde telefon calmaktadir. Telefonu acmadan yatak toplanmaya, kupon kesilmeye, patates kizartilmaya baslanir. Sonuclari: Kendi kapinizin disinda anahtari deligine uydurmaya cabalarken, senelerdir tikir tikir isleyen kilidin ilk kez sorun cikardigini fark ederek sasiracaksiniz. Birden kapiyi rahatlikla acamayisinizin nedenini anlayacaksiniz: Telas. Telefonunuz caliyor, calan kapinin disindan duyuluyor ve siz de telaslaniyor olacaksiniz. Once kendinize gulecek ve telefonun neden caldigini biliyorum, diye icinizden gecireceksiniz. Bu tutumunuz, kilidi kolaylikla acmanizi saglayacak kadar sizi rahatlatacak. Evinize girecek, calan telefona anlamsizca bakip yatak odasina gideceksiniz. Telefon caliyor olacak. Carsafin herbir kosesini ayri ayri kendinize dogru cekistireceksiniz. Telefon caliyor olacak. Cekistirdiginiz carsaf bolumlerini yatagin altina sikistirarak kirisiksiz bir gorunum saglayacaksiniz. Telefon caliyor olacak. Yorgani uzun kenarlarindan tutarak yukari dogru savuracaksiniz. Zirrn. Havalanmis yorgan kirisiksiz carsafin ustune yigilacak. Zirrn. Once iki uzun kenari ice dogru katlaya Zirrn caksiniz, sonra da aya Zirrn kucunu yerlestireceksiniz. Yatak ortusu Zrrn nu sermeden yastilari Zirrn basuca ko Zirrn ya Zirrn c Zirrn a. Kosarak telefona acmanizin ve ne kadar aptal bir duruma dustugunuzu anlamanizin ardindan komsunun telefonunu kapatmayi unutmayiniz. (Cok tehlikeli, yangin cikabilir.)
DENEYLER BIZE NEYI KANITLIYOR : Deneyler bize mantik yonetiminin acizligini kanitlamaktadir. Her iki deneyden de anlasildigi gibi mantigin maddi ve manevi varligimiz ustunde kurdugu yonetsel baski telefon dudukleriyle bile altust olmaktadir. Mantigi yucelterek ona heyecanlar, kotu deneyimler, kotu secimler kurban etmeyi ongoren dusunceler, onun yonetici koltuguna iyice kurulmasina, en siradan kararlara bile burnunu sokmasina yol acmaktadir. Turlu cesit yetkilerle donatildigi halde zirrn ve duut gibi siradan sesler duyunca birakip kacan bir yoneticiye ne kadar guvenilebilir? Soyleyin, ne kadar? |
