Chapter 13 Artificial Intelligence
and Expert Systems ปัญญาประดิษฐ์
ปัญญาประดิษฐ์
องค์กรสมัยใหม่นำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เข้ามาใช้ในการเก็บรวบรวมความรู้ส่วนบุคคล
และความรู้ส่วนรวมขององค์กร และใช้ในการจัดเก็บรูปปัญญา เพื่อการใช้งานที่กว้างขวางมากยิ่งขึ้น
- หุ่นยนต์
- การมองเห็นเข้าใจสิ่งที่เห็น Artificial Vision
- การประมวลผลภาษาธรรมชาติ (มนุษย์) Natural Language Processing
- ทำงานโดยระบบไฟฟ้า โปรแกรมสร้างโปรแกรมเอง
- โปรแกรมฉลาด มีสำนึก Intelligent Agents
ปัญญาประดิษฐ์ในองค์กร
1. ปัญญาประดิษฐ์ Artificial Intelligence
ข้อมูลจะถูกเก็บไว้ในลักษณะคล้ายกับเป็นหน่วยบันทึกความจำขององค์กร กลายเป็นฐานความรู้องค์กร
ที่พนักงานสามารถเข้าไปสืบค้น และหาคำปรึกษาได้ในทุกเวลา
2. Robotics หุ่นยนต์
Robots used to replace human laborers นำมาแทนแรงงานคน
3. Artificial vision การมองเห็นและเข้าใจสิ่งที่เห็น
ทำให้หุ่นยนต์เดินผ่านสิ่งกีดขวางได้
4. Natural Language Process เข้าใจภาษามนุษย์
5. Expert Systems การเลียนแบบความเชี่ยวชาญ และการตัดสินใจของมนุษย์
6. Neural Networks (ทำงานโดยระบบไฟฟ้า) เอาความรู้มาคิดใหม่ในเชิงของ
Neural
- Neural Language Process (การประมวลภาษาธรรมชาติของมนุษย์) โปรแกรมเข้าใจภาษามนุษย์
- Expert Systems โปรแกรมจำลองให้มีพฤติกรรมเลียนแบบมนุษย์
ระบบสารสนเทศที่แก้ปัญหาโดยการเก็บรวบรวมความรู้ของผู้เชี่ยวชาญในเรื่องใดเรื่องหนึ่งไว้
เรียกว่า ระบบผู้เชี่ยวชาญ (expert system) ความรู้ถูกเก็บในรูปแบบของกฎพื้นฐานไว้ในหน่วยบันทึก
ความจำขององค์กร รวมผู้เชี่ยวชาญสนับสนุนการตัดสินใจโดยการถามคำถามที่เกี่ยวเนื่อง
และสามารถ อธิบายเหตุผลในการเลือกคำตอบให้แก่คำถามนั้น ๆ
ปัญญาประดิษฐ์ ในระบบธุรกิจ
1. fuzzy logic คลุมเครือ บอกไม่ได้ชัดเจน เช่นอุปกรณ์ที่ไปใช้ในเครื่องซักผ้า
(ชนิดผ้า)
การพัฒนางานด้านปัญญาประดิษฐ์ที่เกี่ยวข้องกับการใช้กฎพื้นฐาน มีความสามารถทำงาน
ข้อมูลที่ไม่จำเป็นต้องมีค่าเที่ยงตรงเสมอ และอาจนำไปใช้แก้ปัญหาที่มนุษย์ไม่สามารถแก้ไขได้มาก่อน
ประกอบด้วยนิยามและเทคนิคต่าง ๆ สำหรับใช้เป็นรูปแบบแทนความรู้ และการอ้างอิง
ถ้าความรู้ที่มีค่าไม่เที่ยงตรง (Imprecise) ไม่แน่นอน (Uncertain) และไม่สามารถเชื่อถือได้
unreliable
2. Genetic Algorithms การปรับเปลี่ยนสารพันธุกรรมของยีนส์ หมายถึง
วิธีการแก้ปัญหาที่ใช้แนวทางเดียวกับวิธีการที่สิ่งมีชีวิตปรับตัวเองให้เข้ากับสภาพแวดล้อม
หรือวิวัฒนาการ (evolution) วิธีการที่ถูกโปรแกรมให้ทำการเปลี่ยนแปลง หรือปรับปรุงส่วนประกอบ
ของระบบโดยการสร้างขึ้นมาใหม่ การดัดแปลงและการคัดสรรวิธีธรรมชาติใช้ Function
คณิตศาสตร์ให้เกิดโปรแกรมใหม่ๆ มาใช้งาน
(ประโยชน์แก้ปัญหา ออกแบบสินค้า ตรวจสอบระบบการทำงานต่าง ๆ)
3. ระบบปัญญาประดิษฐ์แบบผสมผสาน (Hybrid AI system) ระบบเจนเนติกอัลกอริทึม
ฟัสซีโลจิก ระบบเครือข่ายนิวรอน และระบบผู้เชี่ยวชาญสามารถนำมาบูรณาการเข้าด้วยกันเป็นระบบเดียว
เพื่อจะได้เลือกใช้แต่ส่วนที่ดีที่สุดของเทคโนโลยีแต่ละอย่าง ระบบดังกล่าวเรียกว่า
ระบบปัญญาประดิษฐ์แบบผสมผสาน (Hybrid AI System) ซึ่งกำลังได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นในงานทางธุรกิจปัจจุบัน
Contribution of Expert Systems : ระบบที่พยายามทำให้ Computer
เก็บเอาความชำนาญของผู้เชี่ยวชาญต่าง ๆ ไว้ (ให้ผู้ชำนาญน้อยกว่าเอามาใช้)
จัดเก็บประสบการณ์ ระบบสารสนเทศที่แก้ปัญหา โดยการเก็บรวบรวมความรู้ของผู้เชี่ยวชาญในเรื่องใดเรื่องหนึ่งไว้
เรียกว่า ระบบผู้เชี่ยวชาญ(Expert System) ความรู้ของผู้เชี่ยวชาญจะถูกเก็บในรูปแบบของกฎพื้นฐานไว้ในหน่วยบันทึกความจำขององค์กร
ใช้สนับสนุนการตัดสินใจโดยการถามคำถามที่เกี่ยวเนื่อง และสามารถอธิบายเหตุผลในการเลือกคำตอบให้แก่คำถามนั้นๆ
การจัดเก็บรวบรวมความรู้ในขอบเขตที่จำกัด ทำให้ระบบผู้เชี่ยวชาญ สามารถให้ประโยชน์ต่อองค์กรด้วยการแนะนำให้คำปรึกษาได้ระบบสารสนเทศของระบบผู้เชี่ยวชาญ
(ESs) สามารถช่วยองค์กรได้
Planning การวางแผน
Decision making การตัดสินใจ
Monitoring การควบคุมดู
Diagnosis การวินิจฉัยอาการ
Training การจัดการฝึกอบรม
Indental learning การเรียนรู้
Replication of Expertis การเรียนรู้จากเหตุการณ์
Consistent solutions การที่คิดอีกทีก็ให้คำตอบเหมือนเดิม
Development of Expert Systems การพัฒนาระบบผู้เชี่ยวชาญ
What is Expertis? ทักษะความรู้ที่เหนือกว่าค่าปกติ
Components of Expert Systems ส่วนประกอบของระบบ
The interface or dialog ระบบโต้ตอบกับคน (ใช้งานหาค่างานที่น่าเชื่อสำหรับมนุษย์)
The knowledge base ฐานความรู้ เสนอวิธีแก้ปัญหาสำหรับงานเฉพาะหน้าซึ่งมีปริมาณมากหรือซับซ้อนมากเกินไปสำหรับมนุษย์
โดยเฉพาะเมื่อต้องทำงานให้เสร็จในเวลาสั้น
การทำงานของระบบผู้เชี่ยวชาญ Knowledge Representation Methods
- IF - Then Rules (กฎ) คำสั่งแสดงเงื่อนไขจำนวนมากสามารถนำมาใช้เป็นกฎ
(Rule)
(มีจำนวน 200 ถึง 10,000 เงื่อนไข) กฎที่นำมาใช้ในโปรแกรมปัญญาประดิษฐ์ยังมีการเชื่อมโยงระหว่างกันอย่างมาก
เก็บความสัมพันธ์ไว้ (semiotic) Frames ตาราง ความรู้ที่เก็บแต่ละตาราง
- Knowledge Engineering วิศวกรความรู้ จัดเก็บความรู้อย่างเป็นหมวดหมู่
รู้ความลับต่างๆ ในแต่ละด้าน
- Expert System Shells เปลือกความรู้อะไรนั้น ๆ ก็ใส่เข้าไปหรือความรู้จากการเขียนโปรแกรม
- Foreword Chaining ค้นหาคำตอบได้ 2 วิธี เชื่อมต่อไปเรื่อยๆ (ได้คำตอบมา)
Result - driven process
- Back word Chaining กลไกอ้างอิงย้อนกลับท้าวหลัง ตั้งสมมติฐานและถามผู้ใช้เกี่ยวกับข้อเท็จจริง
Goal - driven processตั้งคำถามนำ (ได้คำตอบกลับมา) จนได้การยืนยัน เราต้องคิดว่าจะทำ
ES ไหม ถ้าปัญหาเล็กน้อยก็ไม่ควรจะทำ
- Factors Justifying the Acquisition of Expert Systems ปัญหาเล็กน้อย
ไม่มีโครงสร้าง เกิดบ่อยไหม ต้องมี ผู้เชี่ยวชาญที่จะให้ประสบการณ์
Expert Systems in Action เรานำระบบผู้เชี่ยวชาญมาใช้
- Business areas using Ess ระบบธุรกิจ
- Telephone network maintenance ระบบโทรศัพท์
- Credit บัตรเครดิต
- Tax planning ภาษี
- Detection of insider securities ใน บ.มหาชนขายหุ้น
- Irrigation and pest management แหล่งแร่ และ ศัตรูพืช
- Medical diagnosis วินิจฉัยโรค
- Class selection for students การเลือกนักศึกษาเข้าเรียน
ข้อจำกัดของระบบผู้เชี่ยวชาญ Limitation of Expert Systems 3 ข้อ คือ
1. Can handle only narrow domains ทำได้ Domain แคบๆ
2. Do not possess common sense ไม่มีสามัญสำนึก
3. Have a limited ability to learn เรียนรู้ได้ด้วยตัวเอง
Ethical and societal Issues too Sophisticated Technology ใช้ทางด้านการรักษา
ใช้แทนคนได้ไหม เกิดเป็นปัญหาขึ้นมา
