 |
 |
|
ถนนสู่อาชีพนักข่าวในฝรั่งเศส ( 2 ) โดย ทัศนีย์ บุนนาค
::
จากหนังสือพิมพ์กกรุงเทพธุรกิจ[วันพฤหัสบดีที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2545]
"คอลัมภ์ ร้อยแปดวิถีทัศน์"- - - - ->>
คราวที่แล้วได้เล่าถึง อาการของกระแสใหม่ แห่งยุคสมัย ที่ผู้คนคึกคักสนใจด้านข่าวสาร กีฬา ผลผลิตจากอุตสาหกรรมบันเทิง เนื่องจากความเจริญเติบโต ของเทคโนโลยี ความโด่งดังมีชื่อเสียง ของกลุ่มฐานันดรที่ 4 และได้เกริ่นถึงเส้นทางอาชีพ ไม่ว่าจะเป็น การศึกษาอบรม ทั้งระยะสั้น ระยะยาวกันไปแล้ว คราวนี้จะว่ากันต่อ
โรงเรียนชั้นสูง (Grandes Ecoles)
โรงเรียนชั้นสูงหรือบางคนจัดไว้ในประเภทโรงเรียนพิเศษสำหรับผู้มีปัญญาเลิศนี้ในฝรั่งเศสมีอยู่ 3-4 แห่ง ที่เปิดสอนด้านวารสารศาสตร์ อาทิ CFJ ที่ปารีส ซึ่งเป็นศูนย์ฝึกอบรมวิชาชีพนักข่าวที่สอบเข้ายากมากแห่งหนึ่ง โดยปกติจะรับสมัครผู้ที่จบปริญญาตรีสาขาต่าง ๆ มาแล้วเป็นอย่างต่ำ แต่ในความจริงผู้ที่ผ่านการแข่งขันเข้าไปเรียนอีก 2 ปีได้นั้นก็มักเป็นผู้จบปริญญาโทจากมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงมาแล้ว หรือไม่ก็มีความรู้แน่นมาก ทั้งความรู้พื้นฐาน ความรู้รอบตัว ภาษาต่างประเทศที่ใช้การได้เหมือนภาษาแม่อย่างน้อย 2 ภาษา และโดยเฉพาะความรู้ด้านประวัติศาสตร์ เหตุการณ์ต่างๆตามภูมิภาคทั่วโลก เป็นอย่างดี จึงสามารถฝ่าด้านแข่งเดือดไปเรียนได้ แต่กระนั้นประตูก็เปิดให้นักศึกษาต่างชาติอย่างเท่าเทียมกัน แต่น้อยคนนักที่จะทะลุมิติเข้าไปในภพภูมินี้ได้
สถาบันการศึกษาชั้นสูง Lille (EST - Lille) ก็มีชื่อเสียงพอ ๆ กับ CFJ ปารีส และตั้งอยู่บนระบบการสอบคัดเลือกเช่นกัน นอกจากนี้ยังมีการเปิดสอนการศึกษาต่อเนื่องให้กับนักข่าวที่ต้องการเป็นผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง หรือนักวิทยาศาสตร์ที่สนใจสอบเข้าเรียน ด้าน Scientific Journalism โดยเปิดเป็นหลักสูตร 2 ปี (ถ้าเป็นหลักสูตรเร่งรัด นักศึกษาต้องเรียนควบถ้ามีความสามารถก็จะจบได้ภายใน 1 ปี) นอกจากนั้นก็ยังมีการบริการอบรมระยะสั้นเฉพาะเทคนิคงานข่าว ไม่ว่าจะเป็น E- News, การบริหารธุรกิจ สื่อสารมวลชน นิตยสารสำหรับทารก และเด็กเล็ก ข่าวในเหตุการณ์วิกฤติคับขัน ข่าวสงคราม เป็นต้น
สถาบันด้านวารสารศาสตร์แห่งประเทศฝรั่งเศส (IFP) เป็นสถาบันอิสระที่สังกัดมหาวิทยาลัยปารีส II เปิดสอนในระดับปริญญาตรี โท และเอก ทางวิชาการ และมีภาคปฏิบัติฝึกงานอยู่ด้วย ตลอดจนเปิดสอนด้านวิชาการข่าว ที่มีลักษณะพิเศษเฉพาะแตกต่างไปแล้วแต่สื่อ โดยเฉพาะหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (DESS) ซึ่งเทียบเท่า M- phil ของอังกฤษ มีการเน้นการฝึกปฏิบัติเน้นไปทางวิชาชีพ ซึ่งจะรับผู้ที่จบปริญญาตรีและปริญญาโทมาแล้ว และเรียนฝึกปฏิบัติจริง ๆ จัง ๆ ตลอดเวลาอีก 1 ปี ก็เป็นอีกสถาบันหนึ่งที่มีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับ ในวงการวิชาชีพนักข่าวของยุโรป
สถาบันการศึกษาด้านรัฐศาสตร์ (IEP) ซึ่งไม่ได้อยู่ในกลุ่ม Grandes Ecoles ด้านวารสารศาสตร์ แต่อยู่ในกลุ่มยุโรป เรียนสำหรับผู้ที่มีปัญญาเลิศทางด้านรัฐศาสตร์ ก็เป็นอีกแห่งหนึ่งที่ได้รับการประกันคุณภาพ ระดับสูงด้านความรู้ ความสามารถของผู้ที่จบจากที่นี่ ได้รับการต้อนรับเปิดประตูเข้าทำงานในสายข่าวและสายสื่อมวลชนของประเทศ หรือไม่ก็มักเป็นผู้ที่ไปเจริญเติบโตได้ดิบได้ดีในวงราชการ และวงการการเมือง หรือองค์กรเอกชนที่มีชื่อเสียง
สถาบันการศึกษาชั้นสูงด้านศาสตร์แห่งข่าวสารและการสื่อสาร ( CELSA) ของมหาวิทยาลัย ปารีส IV ก็เป็นแหล่งการศึกษาที่มีชื่ออีกแห่งที่เตรียมคนเข้าสู่ถนนอาชีพนักข่าว นักโฆษณา นักประชาสัมพันธ์ เช่นกัน
เบียดเพื่อยืน แทรกเพื่อดำรงอยู่
นิโกลา เรอวิส (Nicolas Revise) นักข่าวประจำย่านเอเชียอาคเนย์ ของสำนักข่าวแห่งแรกของโลก AFP (Havas ของฝรั่งเศสเดิม) หลายคนอาจจำได้ว่าเขาเคยถูกกล่มอาบูไซยัพ จับไปเป็นตัวประกันขณะที่ทำข่าวกบฏที่ประเทศฟิลิปปินส์ ให้สัมภาษณ์กับผู้เขียนตอนหนึ่งว่า ถนนสายนี้ไม่ง่ายนักที่จะยืนหยัดแบบมืออาชีพ เพราะต้องทำงานหนัก พิสูจน์ตนเองเป็นเวลาหลายปี ด้วยการเป็นนักข่าวอิสระ ทำงานเสี่ยง ขุดเจาะข่าวไปทั่วภูมิภาค บางทีไม่ค่อยได้รับความร่วมมือเพราะมิได้สังกัดสื่อดัง กว่าจะได้มาซึ่งมุมข่าวแปลก ผลงานเด่น ๆ หลายชิ้น ตลาดข่าวยอมรับซื้อ หรือกว่าที่กอง บก. สำนักงานใหญ่ในปารีสจะไว้วางใจ และยอมรับเข้าเป็นส่วนหนึ่งในวงการ และถือว่าเป็น นักข่าว เต็มตัว ทั้งที่ได้ข้ามธรณีประตูก้าวแรกด้วยการจบปริญญาโทจาก IEP และสถาบันชั้นสูงด้านการข่าวจากมหาวิทยาลัยที่ Strasbowrg เคยทำงานด้านการต่างประเทศมาก่อน และกำลังทำปริญญาเอกก็ตาม ก็ยังต้องสู้ด้วยการวิ่งนอกลู่นานถึง 5 ปี กว่าจะเป็นที่ยอมรับ และได้บัตรประจำตัวนักข่าว และโชคดีที่เริ่มต้นแทรกเข้าวงการด้วยการทำข่าวภายนอกประเทศ ซึ่งจุดนี้คู่แข่งจะน้อยกว่า และช่วยย่นเวลา ตลอดจนง่ายขึ้นในการสอดแทรกเข้าไปอยู่ในวงการน้ำหมึก เพราะถ้าเป็นการแข่งขันกันภายในประเทศฝรั่งเศส ก็ยิ่งยากและใช้เวลามากกว่านี้เป็นเท่าตัว เพราะตลาดแรงงานมีตัวเลือกเข้มข้นขึ้นไปอีก นี่ก็หมายถึงการศึกษาก็เปรียบเสมือนกล่องเครื่องมือ ที่เหลืออยู่ที่ความสามารถประสบการณ์ และการปรับตัวของแต่ละคน
ผู้ถือบัตรนักข่าว
การสำรวจในปี 1973 ของฝรั่งเศส พบว่ามีผู้ที่ถือบัตรประจำตัวนักข่าวทั้งหมด 13,018 คน และร้อยละ 23 มาจากครอบครัวที่ยากจน แต่ส่วนใหญ่นักข่าวมาจากชนชั้นสูงและชนชั้นกลาง (Dossier No. 9 du CEREQ , Paris , Juin 1974 ) ในขณะที่ข้อมูลปี 1999 มีผู้ครอบครองบัตรผู้สื่อข่าว เพิ่มขึ้นเป็น 30,510 คน และในจำนวนนี้เป็นนักข่าวหญิง 11,744 คน ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 38.5 ( A. Civard-Racinais et E. Rienbon, Devenir Journaliste , L Etudiant , Paris , 2000 p.7 ) แต่ข้อมูลของสมาคมนักข่าวหญิงของ ฝรั่งเศส พบว่า แม้ผู้หญิงจะมีการศึกษาขั้นสูงเป็นจำนวนมากกว่านักข่าวชาย ที่จบการศึกษาในระดับเดียวกัน แต่กระนั้นก็ไม่มีผู้หญิงได้ไปถึงตำแหน่งสูงสุดใน นสพ.โดยเฉพาะใน นสพ. รายวันและนอกจากนี้พบว่ามีนักข่าวหญิงที่ทำงานใน นสพ. รายวันระดับชาติในสัดส่วนน้อยกว่านักข่าวชาย ( 1: 4 ) และมีข้อน่าสังเกตที่มีผู้หญิงที่เป็นนักข่าวเพิ่มปริมาณมากขึ้นในนิตยสารเฉพาะทาง ( 1:1) และแทบจะหาไม่ได้เลยที่ผู้หญิงไปทำงานเป็นช่างกล้อง ช่างภาพข่าว หรือนักวาดภาพการ์ตูนใน นสพ. หรือนิตยสารสมาคมนักข่าวหญิง ( AFJ ) , Maison de L Europe , 35 Rue des Francs - Bourgeois , Paris 75004 ,Tel . 33 (0) 0608-03-2694 ) แต่ถ้าเราย้อนไปดูข้อมูลที่สำรวจเมื่อเกือบ 30 ปีที่แล้วของ CEREQ ก็พบว่ามีนักข่าวหญิงอยู่ร้อยละ 20
สำหรับข้อมูลอีกแหล่งหนึ่งในปี 1990 จาก La Documentation Francaise - SITI -CCIJP( Paris,1992 ) พบว่านักข่าวทำงานแยกตามสื่อต่าง ๆ เรียงลำดับดังนี้ นิตยสาร ทั่วไปร้อยละ 22.2 นสพ. ท้องถิ่นร้อยละ 19.2 นิตยสารวิชาชีพเฉพาะทาง 13.3 นสพ. รายวันระดับชาติ 8.8 สถานีโทรทัศน์ของรัฐ 6.7 สำนักข่าว 6.5 วิทยุของรัฐ 5.4 นิตยสารข่าว 5.2 นสพ.ของสถาบัน 2.4 โทรทัศน์เอกชน 2.8 นสพ.ท้องถิ่นที่ไม่ใช่รายวัน 2.6 วิทยุท้องถิ่น 2.1 และสำนักข่าวเฉพาะทาง 1.3 ในขณะที่ผลสำรวจในปี 1964 นั้นมีนักข่าวส่วนใหญ่ร้อยละ 32 ทำงานใน นสพ. ท้องถิ่นและร้อยละ 10 นสพ.รายวันของปารีส (Dossier No.9 du CEREQ )
ซึ่งจากตัวเลขนี้จะเห็นการไหลถ่ายของพลังงานในแต่ละสื่อข้ามช่วงยุคสมัยแห่งความรุ่งเรืองและถดถอยนั่นเอง
คราวหน้าเรามาว่ากันต่อ เรื่องอาชีพที่แข่งกับเวลา วิ่งตามโลก และข้อสงสัยบางอย่างเกี่ยวกับสื่อที่อาจก่อวิกฤติศรัทธา
>> กลับไปหน้าสารบัญค่ะ...:) 
|
|
| |
|
 |
| HOME | WORK'S EXPERIENCE | SIGN &VIEW GUESTBOOK |
| © 2001 "Complain or Opinion" Created
and Published by JaRuWaN yUnG-yUeN All rights reserved. |
| |
|
