|
Yaban domuzu avı 3 şekilde yapılır.
Bunlardan birincisi bek avı, ikincisi sürek avı, diğeri ise iz
sürerek yapılan arama-tarama
avıdır.
Yaban domuzu
avında 7x57mm üzeri yivli tüfekler ve 20numara ve üzeri yivsiz
tüfekler kullanılabilir. Yivli tüfek katagorisinde yabandomuzu avı
için en iyilerden birisi 9.3 x 62mm
Mauser çaptır. Yivsiz tüfek kullanılacaksa 12 numara olması
tercih edilmelidir. Bu tüfeklerde kullanılacak olan mühimmat,
özellikle gece beklerinde ve sıklıklarda yapılan avlarda ikinci bir
atışa imkan kalmayabileceği
düşüncesiyle;
a) Bek avında,
ağır şarjlı tek kurşun doluları ve yivli tüfeklerde 170 grain ve
üzeri, yabandomuzu gibi sağlam, dirençli bir hayvanı tesirsiz
kılacak özelliklerde olan
çekirdekler,
b) Diğer avlanma
yöntemlerinde ise yine tek kurşun tabir edilen çeşitli firmaların
yivsiz tüfek mühimmatları ve yivlilerde minumum 150 grain yaban
domuzu için yeterli biçimlerde çekirdekler.( Yivli tüfek
mühimmatlarında, çeşitli firmaların, çeşitli özellikler gösteren
çekirdekleri mevcut olduğundan, bu firmaların yaban domuzu avı için
tavsiye ettiği çekirdekler
kullanılmalıdır)
BEK
AVI
Bu av gündüz ve
akşam bekleri olmak üzere 2 şekilde
yapılır.
Akşam bekleri,
önceden beri süregelen bir avlanma şeklidir. Özel olarak yemlenerek
beklense de, yoğun olarak yapılan şekli, bağ-bahçe ürünlerinin
beklenmesi esasına dayalı olarak yapılan
avdır.
Akşam bekleri havanın
henüz kararmasıyla birlikte başlar. Yaban domuzu hava henüz
kararırken gelebileceği gibi, daha geç saatlerde de gelebilir. Bu
gelişlerde ortamın sakinliği, hayvanın sezileri, belirleyici rol
oynar. Gökteki
ayın durumu da yaban domuzlarının gelişlerinde önemli bir
etkendir. Karanlık gecelerde erken, aydınlık gecelerde ise daha geç
gelirler. Dolunay zamanlarında, hayvanlar genelde açığa
çıkmadıklarından ve çok tedbirli olduklarından, her ne kadar görüş
mesafesi açık olsa da avlanmak zordur. Yaban domuzlarının
dolaşmaları açısından en iyi zaman, görüş mesafesinin mümkün olan en
düşük mesafelerde olduğu gecelerdir. Böyle zamanlarda belirli
açıklıklar tesbit edilerek devamlı buralar gözlenir.
| |
Bekler, genelde
yüksekçe bir oturum yerinde yapılır. Bu oturumlar, ağaçlar,
kayalar hatta köyün yakınlarındaki tarlalar beklenecekse, ev
çatıları olabilir. Bek avlarında, gözleri çok iyi görmemesine
rağmen, çok güçlü işitme ve koku alma hassasiyetine sahip olan
yaban domuzunu avlamak için sessizlik ve kokulardan arınmış
olmak şarttır. Bu esnada sigara içilmez, ses çıkartılmayacağı
gibi ani hareketlerden de kaçınılır. Birden fazla avcı
avlanılıyorsa tüm avcıların yeri gündüzden tesbit edilir ve
ona göre oturulur. Av esnasında toplu bir anlaşma olmadan av
mahalli değiştirilemez veya terkedilemez. Yüksekçe bir yer
bulunamayıp tarla kenarlarında oturulacaksa, oturulan yerin
arkasına muhakkak suretle doğal bir gölge alınmalıdır. Daha
değişik bir anlatımla; açığa, ufuk çizgisine, tepe üstlerine
oturulmamalı, bir çalı önüne, bir kaya önüne
oturulmalıdır.Çalıların ya da kayaların arkasına oturarak bek
yapmak, gelecek olan hayvanı görmek için, çok kıpırdanma
gerektireceğinden uygun değildir. |
Ayrıca yaz beklerinde sinekten rahatsız
olmamak için, başı ve yüzü örtecek şekilde bir tül kullanılmalı ve
yakalı, uzun kollu giysiler giyilmelidir. Sivrisinek kovucu ilaçlar
kokularından ötürü kullanılmamalıdır. Tüfeğin arpacığını karanlıkta
görmek zor olacağından, arpacıklara sigara jelatini sarılmalı, ya da
son yıllarda piyasaya çıkan ışıklı-fosforlu, arpacıkların üzerine
ayrıca takılan malzemeler kullanılmalıdır. Dürbün kullanıldığı
zamanlarda ise içi aydınlatılmış ve artı kılı ışıklı dürbünler
tercih edilmelidir.
Hayvanın
menzilde görülmesiyle birlikte yapılan ilk atışın
ardından, atılabilirse ikinci atış her zaman için emniyet atışı
olarak yapılmalı ve hayvanın yaralı olarak gitmesine müsaade
edilmemelidir. Silah atıldıktan sonra bek yeri hemen terk
edilmemeli, ortalığın sakinleşmesi beklenmelidir. Ortalık
sakinleştikten sonra diğer avcılarla haberleşerek kurşunun isabet
ettiği noktaya gelinip, avın durumu kontrol edilmelidir. Hayvan
yaralı olarak gittiyse havanın aydınlanmasını bekleyerek gündüz
aramaya çıkılmalıdır. Gece el feneri ya da değişik yapay bir ışıkla
takibe çalışılmamalıdır.
|
Diğer bir bek şekli gündüz
yapılandır. Gündüz yapılan beklerde de ağaçlar üzerine kurulan
platformlardan ya da başka ortamlardan faydalanılır. Ancak av için
en iyi ortam ağaçlar üzerinde kurulan platformlardır. Bu
platformlar, gece bekinin aksine yayılma ve yemlenme yerlerine
değil, hayvanların yemlenme dönüşü olası geçiş noktalarında olur.
Ancak meşe palamutlarının olgunlaşıp dökülmeğe başladığı zamanlarda
, yaban domuzları artık bağ-bahçelere rağbet etmezler. Bu zamanlar
yaban domuzlarının çiftleşme zamanlarının yaklaştığı ve kışa
hazırlanmak için güç toplaması gerektiği zamanlardır.
Yaban domuzları artık neredeyse akşama kadar ve akşamdan
sabaha dek sadece karınlarını doyurmayı ve güçlenmeyi düşünürler.
Dolayısıyla da çok gezerler.Bu gezme noktalarının tesbiti
neticesinde, kurulacak olan platformlarda yine, sakin ve şanslı
olmak kaydıyla güzel avlar yapılabilir. Bu platformlarda avlanmak
için gerekli olan emniyet kuralları sadece bu avlar için özel
olduğundan bunları aşağıda ayrıca sıralıyoruz:
|
|
| |
a) Ağaca çıkarken ve inerken her zaman
tırmanma kemeri kullanın. b) Platformu
ağaca yerleştirdikten sonra ilk yapacağınız, kendinizi emniyet
kemeriyle ağaca bağlamak olmalıdır. c)
Ayaklarınızı platformun ortasına ( platformu ağaca sıkıca
yerleştirdiğinize emin olduktan sonra) mümkünse topuklarınız ağaçtan
destek alacak şekilde yerleştiriniz. d) Av
esnasında kullanacağınız malzemelerinizi, tırmanışlarda ve inişlerde
kesinlikle üzerinizde bulundurmayın. Ayrı bir taşıma torbasıyla ve
ip yardımıyla indirip çıkarın.Asla tüfeğinizi dolu olarak yukarı
çekmeyin, aşağıya indirmeyin. e) Bir ağaca
çıkarken ve inerken kullandığınız merdivene veya ağaç gövdesine
tutturduğunuz ayak basamaklarını çok dikkatli ve iki elle tutun.
Asla tek elle tutunarak adım atmayın.
|
f) Ağaca çıktığınız veya bir kemer
ile tutturduğunuz ayak basamaklarını üretici firmanın kullanma
kılavuzunda tarif ettiği şekilde kullanın.(ağaca zarar vermemek
için, kemerle tutturulan basamakları tavsiye ediyorum)
g) Tırmanırken asla avuç içleri kaygan eldivenler
kullanmayınız.( yün vb) Kullandığınız eldivenlerin, tırmanma
ekipmanlarını iyi kavraması ve kaymaması gerekmektedir.
h) Ağaç dallarına "ağırlığımı
çeker" diye asla güvenmeyin. i)
Yukarı çıkardığınız malzemeleri kesinlikle ayak altına koymayın.
Çünkü ayak altındaki malzemeler sizin dengenizi bozacak ve tehlikeli
durumların doğmasına sebep olacaktır. j)
Yağmurlu ve elektrikli havalarda bu yöntemle asla
avlanmayın. k) Bütün avlarda olduğu
gibi avlanacağınız mevkii ve döneceğiniz zamanı gecikmeleride göz
önüne alarak yakınlarınıza mutlaka
bildirin.
Bek avlarında giysi
çok önemli değildir. Ancak devamlı oturarak, hareketsiz ortamda
yapılan bir avlanma şekli olduğundan özellikle kış ortamında,
soğuktan etkilenmemek için sıkı giyinmek
gerekecektir.
|
SÜREK AVI
Yaban domuzu avında
çok kullanılan bir yöntemdir. Bu av şeklinde, yaban domuzunun olması
gereken yerler, önceden iz kesmek ya da hayvanların yatak yerlerini
tahmin etmek suretiyle belirlenir. Ormanın topoğrafyası ve hayvanın
alışkanlıkları göz önüne alınarak sürencilerin gireceği yön ve
avcıların bekliyeceği geçiş yerleri tesbit edilir. Yöreyi bilen bir
avcı tarafından, yaban domuzunun geçmesi muhtemel yerlere avcılar,
aynı hat üzerinde olunmasına dikkat edilerek yan yana ormanın
yapısına göre yerleştirilir. Sürene girecek olan sürenciler de
(sarpçılar, batancılar) sürülecek araziyi rahatsız etmeden, sürenin
başlıyacağı noktaya sessizce ulaştırılır. Belirlenen bir saatte ya
da haberleşme sonucunda sürenciler (varsa) köpekleri araziye
bırakıp, arkasından da kendileri girerek, köpekleri cesaretlendirmek
ve yaban domuzlarını ürkütmek için havaya silah atarak ya da değişik
yöntemlerle ses çıkartarak sürene başlarlar. Süren esnasında, bek
yerlerinde bekleyen avcılar için sakinlik ve sessizlik esastır.
Ormanda yaşayan diğer yaban hayvanları özenle korunmalı ve yaban
domuzu için tertiplenen avda sadece yaban domuzu avlanmalıdır.
Sallanan çalılara, seçilmeyen silüetlere asla ateş
edilmemelidir.
Yapılan atıştan
sonra yaban domuzunun yaralı olarak gittiği tesbit edilirse, avın yarasının
soğuması için beklenmelidir. Süren bitmeden av yeri terk
edilerek yaralı avın ardından gidilmez. Süren sonunda gerekli
değerlendirmeler yapılmalı ve yaralı avın ardından öyle
gidilmelidir. Köpekle yapılan sürenlerde, geçit yerlerinde bekleyen
avcılar, kaçan yaban domuzlarının peşinden gelen köpekleri yakalayıp
bağlamaları gerekir. Bu yapılmazsa köpekler, postayı yaran yaban
domuzlarının peşinden beyhude yere takip edecekler ve bu hareket
ikinci sürenin gecikmesine hatta yapılmamasına sebep olacak,
köpekleri arayıp bulmak belki gece yarılarına kadar sürecektir.
Sürek avı esnasında avcının köpek seslerine göre, gelen domuzun
önünü kesmek için, koşarak yerini değiştirmesi, istenmeyen sonuçlara
yol açarak vahim hadiselere sebep olabilir. Bu tip süren avlarında ,
yukarıda anlattığım gibi gerekli emniyet kurallarına uyulmadan
kesinlikle tüfek atılamayacağı gibi, yanlara yani diğer avcıların
bekledikleri yönlere de tüfek atılmaz. Atılacak tüfek ya hayvanın
direkt olarak gelişine ya da geçtikten sonra arkasına doğru atılır.
Yaban domuzu sürek avlarında her avda olunduğundan fazla dikkatli
olunmalı, mümkün olduğunca aşırı kalabalık olarak yapılanve çeşitli
yörelerden gelen birbirlerine yabancı avcılardan oluşan postalarla
avlanmaktan kaçınılmalıdır. Unutmamak gerekir ki; BAŞKA BİR
AVDA YA DA POSTADA BİR YABAN DOMUZU DAHA BULUNABİLİR, ANCAK
YANLIŞLIKLA VURULAN BİR AVCI ASLA GERİ GELMEZ. Sürenin
bittiğine emin olmadan, gerekli haberleşme çağrısı gelmeden bek yeri
asla terk edilmemelidir. Ayrıca yaban domuzları tarafından
yaralanabilecek av köpeklerine ilk müdahaleyi yapmak için gerekli
olan sağlık malzemeleri ve bunlara ilave olarak strelize edilmiş
ameliyat iğnesi, ipliği ve pens mutlaka
bulundurulmalıdır.
Sürek
avlarında, tehlike yaban domuzundan ziyade diğer avcılardan geleceği
için, diğer avcıların görebileceği türden giysiler giymek ve
özellikle kırmızı veya oranj ağırlıklı bir şapka takmak şarttır.
Eğer mümkün ise sürencilere de fosforlu ve oranj yelekler
giydirilmelidir.
|
| ARAMA-TARAMA AVI
Yaban domuzu avının belkide en
zevkli yöntemidir. Avcının atış maharetinin yanında, gerçek avcıda
olması gereken vasıflarını ortaya koyması açısından önemlidir. Bu
avda avcı her yönüyle avcılık yapar. Arar, bulur ve avlar. Bunun
için gerekli kriterleri yerine getirmesi ve tabiri caizse yaban
domuzu gibi düşünmesi lazımdır. Yalçın kayaların zirvelerinde
yapılan yabankeçisi avı kadar zevkli ve en az onun avı kadar zordur.
Bir ormanın içerisine derinlemesine girerek yaban domuzunun yattığı
yere kadar sokulmak hemen hemen imkansız gibidir. Burada avcıya
düşen, yeteneklerini kullanarak imkansız gibi görünen bu olayı
becerebilmektir.
Bu av, bir ya
da en fazla iki avcıyla yapılır. Sessizlik, sabır ve sakinlik
esastır. Bu ava çıkılmadan önce kesinlikle parfüm-losyon
kullanılmamalı, iyice dinlenilmeli, yeterince uykuya doyulmalı ve
yarı tok olunmalıdır. Yaban domuzları mevsime ve geceye göre değişik
yataklarda barınırlar. Bunların tesbiti ancak avcının bilgisi ve
tecrübesiyle olur. İki avcı yan yana belirli aralıklarla yürürken
devamlı suretle birbirlerini kollamalıdırlar. Ormanlarda yaşayan
büyük hayvanlar, genelde orman içi yolları ve patikaları kullanmayı
tercih ederler. Bu tercihi yapmalarında ki en büyük etken sessizlik
ihtiyacıdır. O yüzden bu tür bir avın yapılabilmesi ve ormanın
derinliklerine sessizce girilmesi için avcı da bu yolları
kullanmalıdır. Avcılar çok sakin ve sabırlı olmalı, gürültülü
hareketlerden kaçınarak, sert hareket etmemeli, en küçük bir
bıkkınlık emaresi göstermeden, konsantrasyonlarını bozmadan
birbirlerini kontrol ederek, araziyi en ince detayına kadar
aramalıdırlar.Yaban domuzlarının mevsimlere ve hava şartlarına bağlı
olarak sık sık yer değiştirdiği göz ardı edilmemelidir. Yaban
domuzlarının arazinin hakim noktalarınada yataklanacağını düşünerek,
rüzgarı da karşıdan alacak şekilde aşağılara gözükmeden, yolun üst
tarafından ilerlemeli, sık sık havayı dinlemek için durarak sessizce
(parlama ördek avlarında su seviyesi düşük kenarları yüksek , otsuz,
kamışsız kanallarda ördek avlar gibi) alt kenara gelinerek aşağılara
bakılmalı ve tekrar geri çıkarak, bir müddet daha yürüyüp, başka bir
noktadan dik olarak arazi tekrar yoklanmalıdır. Bu tür avlanma aynı
yabankeçisi avı gibidir. Bazan saatlerce aynı kayaya baksanız bile
yabankeçisini fark etmeyebilirsiniz. Ormanda bir hayvanın da fark
edilmesi çok zordur. O yüzden çok dikkatli olunmalı bir taş misali
sessiz ve sakin, şüphe edilen yerlerde gözetleme yapılmalıdır. Her
dönülen viraj, gelinen tepe üzerlerinin arkası sessizce yoklanmalı
ve ses dinlenmelidir. Orman içi patikaların ve yolların
kullanılmaması halinde yaban domuzuna yaklaşmanız tamamen bir
tesadüf eseri olacaktır. Bu av için en iyi hava , karın henüz
yağdığı ya da sertleşmediği havalar ile hafif yağışli ve bulutlu
havalardır. Bu havalarda yaban domuzları her zamankinden dah fazla
gezerler. Dolayısıyla bulunma olasılıkları o nispette
artar.
Diğer yöntemlerde pek
önemli olmayan giysiler bu avlarda önem arzederler. Bu avlar
esnasında, ses çıkartmayan, hafif ve nefes alan, yani terletmeyen
giysiler ile ayakkabı olarak, altı yumuşak, mümkün olduğunca
bastığınız yeri hissedebileceğiniz botlar
kullanılmalıdır.
|
ÖNEMLİ BİLGİLER: Yaban domuzları ekim ayının
ortasından itibaren çiftleşmeye başlarlar. Dolayısıyla bu dönemden
sonraki aylar dişi yaban domuzlarının hamilelik aylarıdır. Bu
aylarda özellikle sürek avlarından kaçınmalı ve dişi hayvanların
vurulmaması için azami dikkatin gösterilmesi
gerekmektedir.
Yaban domuzunun
yavrularına çeşitli yörelerde farklı isimler verilmektedir. Örneğin
İç Anadolu'da bir yaşına kadar "moza","potnak" veya "potak", bir
yaşından büyük dişilerine "beniş" erkeklerine "azılı" denir. Yaban
domuzunun 3-4 yaşında bulunan ve 60-70 kg. Arasında olan azılılarına
"karapürçek" denir ki yaban domuzunun en cüretkar ve saldırganı
bunlardır.
|

|
Yaban domuzunda da köpekte
olduğu gibi ısırma iç güdüsü hakimdir.Böyle bir olayla
karşılaşıldığında hayvanın kuduz olabileceği ihtimali göz önüne
alınarak derhal tıbbi müdalale yapılmalıdır.İlk aşamada yara yerinin
sabunlu su ile bolca yıkanması gerekmektedir.Saldırgan hayvan ele
geçmiş ise kafası kesilerek veterinerliğe götürülmeli ve gerekli
tetkikler yaptırılmalıdır.
Ayrıca yaban domuzunun etinde "trichin" denilen parazitin olma
olasılığı yüksektir. Etinin yenilmesi istenmesi halinde, bir
veteriner gözetiminden geçirilmesi gereklidir. Yaban domuzlarına
yerleşen parazitler ve yerleşim bölgeleri
şöyledir;
Trichina spiralis : Adele içerisinde ve
bağırsakta
Cysticercus tenuicollis :
Karaciğerde
Cysticercus cellosa : Beyin, kas ve
gözlerde.
Rasgele.
|
|