KADİFE BALIĞI

Sazangillerden sakin, ürkek bir balık kadife. Türkiye iç sularında oldukça bol bulunur. Vücudu hemen hemen elips şeklindedir, ufak pulları vücuduna iyice işlemiştir, derisi kaygandır. Rengi bulunduğu yere göre göre değişebilir. Sırtı genelde zeytin yeşili bazen siyahtır. yanları genelde zeytuni veya kirli yeşil olur. Sırt yüzgeci sazana oranla daha ufak olup kuyruk yüzgeci gayret iyi gelişmiştir. Erkeklerinin göğüs yüzgeçleri dişilere oranla daha fazla gelişmiştir, daha büyüktür. Kafası vücuduna oranla normal, gözleri ufak ve parlak kırmızıdır. Küçük ağzının iki yayında sazanda olduğu gibi iki bıyık vardır. Bıyıklarını sazan gibi dibi araştırarak bulduğu bitki köklerini, solucanları, larvaları, tohumları dibi kazarak çıkarmak ve yemek için kullanır. Küçükleri alglerle de beslenir. Ülkemizde her nedense hiç alakası olmadığı halde tatlısu kayası olarak da bilinir. Bundan başka yeşil sazan, karabalık, çamurcuk, doktor balığı, sümüklü balık, in balığı gibi isimlerle de bilinir. Yabancı kaynaklarda Tench, schlei, lin, lyn, tinca, doctor-fish gibi isimlerle geçer. Doktor balık ismi balığın vücudunu kaplayan kaygan sıvının gerçekte kuvvetli antibakteriyel özelliğe sahip olmasındandır. Bir inanışa göre kadife ile aynı sularda yaşayan diğer balıklar herhangi bir yara alıp bu yaranın mikrop kapması sonucu hastalandığında, kadife balığının yanına giderek yaralı yerini kadifenin derisine sürerek kendilerini tedavi etmeye çalışırlarmış. İhtiyoloji bilimi bu davranışı henüz onaylamıyor ama halk arasında kadifenin adı doktor balığa çıkmış bile. Çamurlu az oksijenli sularda yaşama özelliği vardır. çok çekilmiş göllerde, hatta küçük su  birikintileri ve pirinç tarlalarında dahi rahatlıkla yaşar. Bu şekildeki sığlıklarda ancak suları kışın donmayan ılık iklim kuşaklarında bulunur. Daha soğuk bölgelerde kışı büyük gruplar halinde derin çamurlu dip çukurlarında kendini çamura gömerek, hatta yemlenmeden geçirir. Ilıman kuşaklarda ise hava çok ısınıp su sıcaklığı 30 dereceyi bulursa bu sefer de çamura gömülerek hareketsizleşir. Suyun dışında uzun süre canlı kalabilir. Bu konuda bir anım da var. 1988 yılında Terkos' lu balıkçı arkadaşlar sabahın ilk ışıkları ile göle geceden atılan ağlardan aldıkları gayet iri 4 kadife balığını hediye olarak bana getirdiler. Saat 10 gibi İstanbul' a gelen balıkları daha sonra yemek üzere buzdolabına koyduk. Saat 14 de pişirmek için dolaptan çıkardık ve büyükçe bir kabın içinde yıkarken canlı olduklarını fark ettik. İnanılmaz ama sabahın erken saatlerinden beri su dışında olan ve buzdolabında 4 saat geçiren balıklar denemek için su doldurduğumuz kaplarda bir müddet sonra yüzmeye başladılar. 

Havaların ısınmasını takiben suların 17-20 derecelere ulaşması ile sık bitkili sığlıklarda yumurta döker. Yumurta dökmeye 4 yaşından itibaren başlarlar yetişkin bir dişi 300.000 civarında yeşil yapışkan yumurta döker. Yumurtalar etraftaki bitkilere ve taşlara yapışırlar. Yumurtaların açılmasından sonra da larva halindeki yavrular oldukları yere yapışık olarak bir müddet daha kalırlar. 20 yıl ömrü olduğu sanılmaktadır. 84 cm. boy ve 7,5 kg. ağırlıkta olanı vardır. Yetişkin olana kadar bulunduğu sularda yaşayan turna,levrek, yayın gibi balıklara yem olur. Avcılığı zevklidir. 

NERELERDE BULUNUR

Dibi çamurlu göller ve yavaş akışlı derelerde bulunur. Gündüzleri daha çok yoğun bitki örtüsü arasında veya dipte gizlenir akşam saatlerinde yemlenmek üzere sığlıklara sokulur. Gün boyu yemlendiğinden bulunduğu yerler tespit edilirse avcılığı gündüz de yapılabilir. Gece yakalananları daha iridir. Sazlıklar arasında dolaşarak yem arar. Sazan gibi dibi kazarak yem aradığından sıkışmış gazların çıkmasına neden olur ve yerini belli eder.

AVLAYALIM

Kadife balığının avcılığı aynı türden olduğu sazan ile aynıdır. sazan için kullanılan yemler ve teknikler aynen kadife içinde kullanılabilir. Hatta aynı suda hem sazan hem kadife bulunuyorsa atılan oltalara ikisi de yakalanabilir. Sazan balığının nasıl avlandığı Sazan sayfamızda uzun uzun anlatıldığından burada tekrarlamıyorum.

Altta kadife balığının şamandıralı oltaya tipik vuruşu görülmektedir. Şamandıralı takım yükselir tipte hazırlanmış. yani balık yemi aldığında önce yükselip sonra batıyor.

Eti sazan kadar olmasa da lezzetlidir. Daha çok kızartılmış olarak tüketilirken, dondurulmuş, tuzlanmış, kurutulmuş olarak da sofralarda yerini alır. Ekonomik değeri bölgeseldir.

Rastgelsin........ 

[email protected]