ALABALIK
Alabalıklar sıcaklığı 10 -
15 derece arası soğuk,berrak ve bol oksijenli sularda yaşayan, çok
hareketli, yüzgeçleri dikensiz, pulları çok küçük,iç sularda
yaşayan en lezzetli, etçil hayvanlardır.
Yumurtadan
yeni çıkmış yavru balıklar, çoğunlukla sudaki sinek larvalarıyla
beslenir,
büyüdükçe küçük balıklar, tatlı su karidesi, sinekler ve uçan
böceklerle beslenir. 2-3 yaşlarında İlkbahar ve Sonbahar
aylarında çiftleşir. Dişi alabalık yumurtalarını çakıl ve kum kaplı
dipte, kuyruğuyla karıştırıp açtığı çukura yayar. Hemen yakınındaki
erkekte cinsine göre, 45 günle 3 ay arasında açılacak olan
yumurtayı döller. Tek bir dişi bir mevsimde 5000-6000 kadar
yumurta yumurtlayabilir. Yumurtalardan çıkan alabalık
yavrularının % 90'ı ilk üç ay içinde, daha büyük balıklara yem
olurlar.
YURDUMUZDA BULUNAN TÜRLER
Alabalıklar iki büyük grup altında
toplanır.
- Tamamen iç sularda
yaşayanlar.
- Hayatının bir
kısmını denizlerde, diğer kısmını tatlı sularda
geçirenler.
Ancak her iki grupta tatlı
sularda ürerler.
Denizlerden yumurtlamaya
tatlı sulara gelen alabalıkların hayat sirkülasyonu çok
ilginçtir;
Denizlerde olgunluğa ulaşan,
binlerce km dolaşıp beslenen ve büyüyen balıklar, üremek için geri
dönüp, hangi akarsuda yumurtadan çıkmışsa tekrar aynı yeri
gelirler, Bu balıkların hemen hemen
hepsi yada tamamına yakını birinci yumurtlama işleminden
sonra ölürler.
Bu doğal göç
sırasında, haftalar hatta aylarca balıklar yem
yemezler.
Deniz
alabalıkları uzun süren göçten sonra tatlı suya girer,akar suyun
kaynak kısmına doğru çıkıp kumlu, çakıllı berrak yerlere
yumurtlarlar. Suyun sıcaklığına bağlı olarak 2-4 ay arasında
yumurtadan çıkan balıklar 6 ayla 1.5 yıl arasında tatlı suda yaşayıp
denize giderler.
Akar suların
gün geçtikçe kirlenmesi, yapılanma ve barajlar bu doğa mucisesi
balıkların sayıları gün geçtikce azalmalarına neden
olmaktadır.
YURDUMUZDA BULUNAN TÜRLERİ
Yurdumuzda çeşitli sayıda alabalık
mevcuttur, ben en çok tanınanları anlatamaya
çalışayım.
DERE VE DAĞ ALASI
Balıkçı
tezğahlarında bulamayacağınız tek balık. Tam bir dere balığıdır
hayatının çoğunu derelerde geçirir . Akıntısı dereden gelen
göllerdede bulunur. İçsu balıkları içerisinde eti en lezzetli
olanıdır. Çok güçlüdür akıntıya ters ve 1-2 metrelik sıçramalarla
daha yüksek şelalelere bile çıkar. Oksijeni bol soğuk sularda yaşar.
2500 mt yükseklikteki kaynak sularında bile bulunur. Solungaçlardan
kuyruğu kadar gövdede kırmızı benekleri vardır. Etçi balık olup
sulardaki sinek lavraları, kabuklu canlılar ve diğer balıkların
larva ve yavruları ile beslenir. Kum,çakıl zemine 20-25 cm
eninde ve oval olarak hazırladığı çukurlara sonbahar aylarında
yumurtlar. Yavrular su sıcaklığına bağlı olarak 3-4 ay arasında
çıkar. Dişi balık 1000 ile 1500 arasında yumurta bırakır. Dere
alalalarında cinsi olgunluk 3 yaşlarında olur. İyi koşullarda 40 cm
boy ve 1 kg. kadar çıkarlar. Yurdumuzda yakalananlar genellikle
20-25 cm boyunda 250 gr. ağırlığındadır.
Az yumurta verir ve çok
yavaş büyür , uzun kuluçka döneminin olması, havuz koşullarında
yem alımının kötü olmasından dolayı tabi ortam dışında üretmek
çok zordur.
 |
|
Bu
alabaliklar Ağrı'daki derelerden yakalanmış. (SPY
tesekkurler) |
Sayın Murat Balcı'nın
Karadeniz Bölgemizde yakalamış olduğu kırmızı benekli
alabalıklar
GÖL ALASI
Yurdumuzda en tanınmış ve en çok
avlanan türlerden biridir. Adı, bedenini yanlarından
boylu
boyunca uzanan kırmızı,pembe kuşaktan kaynaklanır, üreme
dönemi ereklerde bu kuşak daha göz
alıcı olur. Baş, vucudun yan
tarafları, sırt, kuyruk ve yüzgeçleri küçük siyah beneklerle
kaplıdır.
Su ısısı 15 derecenin altında bulunan tüm akarsu ve
göllerinde bulunur. Hızlı gelişir 1 yılda 250 gr. ağırlığa ulaşır.
Oltayla 25 - 30 cm.den 45-50 cm. büyüklüğünde kadar olanlar
yakalanabilir. Cinsi olgunluk 2-3 yaşında, üreme ilkbahar aylarında
olur. 1 kg. ağırlığında 1500-2000 yumurta verir. Gökkuşağı alabalığı
Dere alasına göre daha hızlı büyür o nedenle gün geçtikce gökkuşağı
alası
atılan derelerde dere alası azalmaktadır.
Çevre koşularına çok
iyim göstermesi, nisbeten yüksek sıcaklıklara dayanıklı olması,yapay
yemlerle beslenmesinin kolay olması nedeniyle yetiştiriciliği yaygın
olarak yapılmakadır. Dünyada 100 yıldır yetişticilği yapılırken
yurdumuzda 1970 den bu yana kültür yetiştiriciliği yapılmakdadır.
Üretimi kolay olduğu için dere ve göllere, Orman Genel Müdürlüğü,
her yıl bol miktarda yeni yavru atar.
ABANT ALASI
Bolu bölgesine has sadece Abant
gölünde bulunan türdür ancak yinede Abant'a yakın göllerde,
yedigöller ve civarındaki derelerdede bulunur, Abant'a 100 km
uzağındaki Beypazarı Karagölde
Abant alasına tıpa tıp benzeyen
alabalık vardır. Vucudunu açık kahverengi üzerine siyah iri siyah
benekler kaplamıştır.Kuyruk yüzgeci diğer alabalıklara nazaran daha
bariz çatallıdır. Maksimum
olarak 1 kg. kadar olanları
vardır. fakat yakalananlar genellikle 250 gr. kadardır. 3 yaşında
cinsi olgunluğa ulaşan abant alası, balığın büyüklüğüne göre değişen
4. 4,5. 5 mm çapında yumurta verir. Herbir balık 1000 adet civarında
yumurta bırakır. Yumurtalardan yavru balıklar 7 drc. de iki ayda
çıkar. 7 yaşına gelmiş balıklarda yumurtalar çok büyük olmasına
rağmen döl tutma oranları düşüktür.
SİYAH BENEK
Yurdumuzun Doğu Anadolu bölgesindeki nehir ve akarsularında
bulunur. Aras nehri ve çevresindeki akar sularda bolca raslanır.
Oksijeni bol soğuk sularda yaşar. Vucudun yan tarafı ve sırta
doğru, etrafı kahverengi, ortası siyah noktalı beneklerle
kaplıdır, karın bölgesi gümüşi parlak renktedir. Gözler oldukça
iridir. 5 - 7 drc de sonbaharda yumurta bırakırlar. 5-6 kg
kadar büyeyebilir ancak avlananların ağırlığı 200-300 gr.
geçmez.
KARADENİZ ALASI
Yurdumuzda tatlı sularda üreyip
denizlerde büyüyen tek türdür. Doğu Anadolunun
Karadenize
dökülen
nehirlerinde ve Tüm Karadeniz sahillerinde bulunur. Vucut zeytin
yeşili ağırlıklı üstkısımlar sarımtrak, yanlar daha açık, karın
beyazdır. Sırt yüzgeçlere yakın siyah benekler bulunur, yüzgecin
deriye birleştiği yerlerde kırmızı lekeler
vardır.
Cinsi olgunluk 3-4 yaşında olup, berrak
ve bol oksijenli akarsuların kaynak kısımlarındaki kum ve çakıllara
yuva yaparak Sonbahar aylarında yaklaşık 1200- 1600 civarında
yumurta bırakır.
Yavrular 3 -
3.5 ayda çıkar. Maksimum ömürleri 10.12 sene olup ömürlerinin çoğunu
göl ve
akarsularda
geçirir. Ağırlık olarak 25-30 kg. kadar çıktığı olur, ancak
avlanabilenler 6-7 kg.
kadardır.
Çoğunlukla tatlı sularda avlanır.
|