อาจารย์พระพุทธรักขิตเถร แปลจากบาลี เป็นอังกฤษ
สมลักษณ์ วันโย เรียบเรียง
Culakammavibhanga sutta
[๕๗๙] ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้-
Thus have I heard.
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระวิหารเชตวัน อารามของ อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี
Once th Blessed One was starying at the monastery of Anathapindika, in Jeta-Grove, near Savatthi.
ี สมัยนั้นแล สุภมาณพ โตเทยยบุตร เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับ แล้วได้ทักทายปราศรัยกับพระผู้มีพระภาค
Now, Subha, a young man, the son of Todeyya, went to where the Blessed One was; having approached, he greeted the Blessed One.
ครั้นผ่านคำทักทายปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้ว ได้นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ฯ
And having greedted and exchanged polite words, he sate down at one side.
[๕๘๐] สุภมาณพ โตเทยยบุตร พอนั่งเรียบร้อยแล้ว ได้ทูลถาม พระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
After sitting at one side, the young man Subha, son of Todeyya, spoke to the Blessed One thus:
ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ อะไรหนอแล เป็นเหตุ เป็นปัจจัย ให้พวกมนุษย์ที่เกิดเป็นมนุษย์อยู่ ปรากฏความเลวและความประณีต
คือ มนุษย์ ทั้งหลายย่อมปรากฏมีอายุสั้น มีอายุยืน มีโรคมาก มีโรคน้อย มีผิวพรรณทราม มีผิวพรรณงาม มีศักดาน้อย มีศักดามาก มีโภคะน้อย มีโภคะมาก เกิดใน สกุลต่ำ เกิดในสกุลสูง ไร้ปัญญา มีปัญญา
"Revered Gotama, what is the cause, what is the reason, that among human beings, are found some as low and some as high?
It is found, Revered Gotama, that there are human beings who are short-lived, and those that are long-lived; there are those who are sickly and those who are healthy; there are those who are ugly and those who are beautiful; there are those who are powerless and those who are powerful; there are those who are indigent and those who are wealthy; there are those of low-birth and those of high-birth; there are those who are ignorant and those who are wise.
ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ อะไรหนอแล เป็นเหตุ เป็นปัจจัย ให้พวกมนุษย์ที่เกิดเป็นมนุษย์อยู่ ปรากฏความเลวและความ ประณีต ฯ
What, O Revered Gotama, is the cause, what the reason, that among men ,among human beings, are found ( the inequality) of the low and the high?
[๕๘๑] พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรมาณพ สัตว์ทั้งหลายมีกรรมเป็น ของตน เป็นทายาทแห่งกรรม มีกรรมเป็นกำเนิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรม เป็นที่พึ่งอาศัย
" Young man, owners of their deed are beings, heirs of their deed, deed is the womb whence they are born, deed alone is their friend and deed their refuge.
กรรมย่อมจำแนกสัตว์ให้เลวและประณีตได้ ฯ
It is their deed that differentiates beings as inferior and superior."
ส. ข้าพระองค์ย่อมไม่ทราบเนื้อความโดยพิสดารของอุเทศที่พระโคดมผู้- *เจริญตรัสโดยย่อ มิได้จำแนกเนื้อความโดยพิสดารนี้ได้
" I cannot make out fully the meaning of this saying which the Revered Gotama has briefly enunciated and without a detailed analysis.
ขอพระโคดมผู้เจริญ ได้โปรดแสดงธรรมแก่ข้าพระองค์ โดยประการที่ข้าพระองค์จะพึงทราบเนื้อความ แห่งอุเทศนี้โดยพิสดารได้เถิด ฯ
In deed it would be excellent, if the rRevered Gotama will so expound the Dhamma to me that I will be able to fully grasp the meaning of this saying which the Revered Gotama has briefly enunciated and without a detailed analysis."
พ. ดูกรมาณพ ถ้าอย่างนั้น ท่านจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจะกล่าวต่อไป
"In that case, young man, give ear and attend well in mind.
I shall now expound.
สุภมาณพ โตเทยยบุตร ทูลรับพระผู้มีพระภาคว่า ชอบแล้ว พระเจ้าข้า ฯ
Saying ' Very well ,Sir', the young man, Subha, son of Todeyya, replied to the Lord.
[๕๘๒] พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสดังนี้ว่า
And the Blessed One spoke thus:
ดูกรมาณพ บุคคลบางคนใน โลกนี้จะเป็นสตรีก็ตาม บุรุษก็ตาม เป็นผู้มักทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วง เป็นคน เหี้ยมโหด มีมือเปื้อนเลือด หมกมุ่นในการประหัตประหาร ไม่เอ็นดูในเหล่าสัตว์ มีชีวิต
"Young man, here a certain women or man kills, is predatory, with hands stained by blood, is given to killing and beating, and is void of mercy towards living creratures.
เขาตายไป จะเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก เพราะกรรมนั้น อันเขา ให้พรั่งพร้อม สมาทานไว้อย่างนี้ หากตายไป ไม่เข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก
Thus having committed and undertaken this deed, on the breaking up of the body, after death, she/he is reborn in the realm of woe, the world of misery, the fallen state, or in hell.
ถ้ามาเป็นมนุษย์ เกิด ณ ที่ใดๆ ในภายหลัง จะเป็นคนมีอายุสั้น
If, on the breaking up of the body , after death, she/he is not reborn int eh realm of woe, the world of misery, ther fallen state or in hell, but comes to be reborn as a human bing in whatever circumstances, then she /he becomes short-live.
ดูกรมาณพ ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมีอายุสั้นนี้ คือ เป็นผู้มักทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วง เป็นคน เหี้ยมโหด มีมือเปื้อนเลือด หมกมุ่นในการประหัตประหาร ไม่เอ็นดูในเหล่าสัตว์ มีชีวิต ฯ
For, young man, this is the course, namely , killing being predatory, with hands stained by blood being given to killing and beating, being devoid of mercy towards all living creatures, that leasd to shortness of life.
[๕๘๓] ดูกรมาณพ ส่วนบุคคลบางคนในโลกนี้จะเป็นสตรีก็ตาม บุรุษ ก็ตาม ละปาณาติบาตแล้ว เป็นผู้เว้นขาดจากปาณาติบาต วางอาชญา วางศาตราได้ มีความละอาย ถึงความเอ็นดู อนุเคราะห์ด้วยความเกื้อกูลในสรรพสัตว์และภูตอยู่
"Contrarily, yioung man, here a certain woman or man, having given up killing, refrains from killings, has laid down the cudgel and the weapon, is conscientious endowed with mercy, and lives with a heart imbued with compassion, promoting the well-being of all living creatures.
เขาตายไป จะเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ เพราะกรรมนั้น อันเขาให้พรั่งพร้อม สมาทานไว้อย่างนี้ หากตายไป ไม่เข้าถึงสุคติโลกสวรรค์
Thus having accomplished and undertaken this course of conduct, on the breaking up of the body, after death he is reborn in the realm of bliss, in the divine world.
ถ้ามาเป็นมนุษย์ เกิด ณ ที่ใดๆ ในภายหลัง จะเป็นคนมีอายุยืน
If, on the breaking up of the body, after death, she/he is not renorn in the realm of bliss, in the divine world, but comes to be renorn as a human being, in whatever circumstances, then she/he becomes long live.
ดูกรมาณพ ปฏิปทาเป็นไปเพื่อ มีอายุยืนนี้ คือ ละปาณาติบาตแล้ว เป็นผู้เว้นขาดจากปาณาติบาต วางอาชญา วางศาตราได้ มีความละอาย ถึงความเอ็นดู อนุเคราะห์ด้วยความเกื้อกูลใน สรรพสัตว์และภูตอยู่ ฯ
For, youne man, this is the course, namely , giving up killing, refraining from killing, laying down the cudgel and the weapon, being conscientious and merciful , living with a heart imbued with compassion promoting the well-being of all living creatures, that lead to lingevity.
[๕๘๔] ดูกรมาณพ บุคคลบางคนในโลกนี้จะเป็นสตรีก็ตาม บุรุษก็ตาม เป็นผู้มีปรกติเบียดเบียนสัตว์ด้วยฝ่ามือ หรือก้อนดิน หรือท่อนไม้ หรือศาตรา เขาตายไป จะเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก เพราะกรรมนั้น อันเขาให้ พรั่งพร้อม สมาทานไว้อย่างนี้ หากตายไป ไม่เข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก
"Young man, here, a certain woman or man is in teh habit of hurting living beings with hand, or a clod of earth, a stick or a weapon; Thus having committed and undertaken this deed, on the breaking up of the body, after death, she/he is reborn in the realm of woe, the world o fmisery the fallen state or in hell.
ถ้ามาเป็นมนุษย์ เกิด ณ ที่ใดๆ ในภายหลัง จะเป็นคนมีโรคมาก
ดูกรมาณพ ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมีโรคมากนี้ คือ เป็นผู้มีปรกติเบียดเบียนสัตว์ด้วยฝ่ามือ หรือ ก้อนดิน หรือท่อนไม้ หรือศาตรา ฯ
I, on the breaking up of the body, after death, she/he is not reborn in the realm of woe, the world of misery, the fallen state or in hell, and comes to be reborn as a human being in whatever circumstances, then she/he suffers from recurring ill-health.
For, young man, this is the course, namely, being in the habit of hurting living beings with hand, or a clod of earth, a stick or a weapon .
[๕๘๕] ดูกรมาณพ บุคคลบางคนในโลกนี้จะเป็นสตรีก็ตาม บุรุษก็ตาม เป็นผู้มีปรกติไม่เบียดเบียนสัตว์ด้วยฝ่ามือ หรือก้อนดิน หรือท่อนไม้ หรือศาตรา
"Contrarily, young man, here a certain woman or man is not in the habit of hurting living beings with hand, or a clod of earth, a stick or a weapon.
เขาตายไป จะเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ เพราะกรรมนั้น อันเขาให้พรั่งพร้อม สมาทานไว้อย่างนี้
หากตายไป ไม่เข้าถึงสุคติโลกสวรรค์
Thus having accomplished and undertaken this deed, on the breaking up of the body, after death, she/he is reborn in the realm of bliss, in the divine world.
ถ้ามาเป็นมนุษย์ เกิด ณ ที่ใดๆ ในภายหลัง จะเป็นคนมีโรคน้อย
If, on the breaking up of the body, after death, she/he is not reborn in the realm of bliss, in the heavenly world, and comes to be reborn as a human being, in whatever circumstances, she/he enjoys very good health.
ดูกรมาณพ ปฏิปทาเป็นไป เพื่อมีโรคน้อยนี้ คือ เป็นผู้มีปรกติไม่เบียดเบียนสัตว์ด้วยฝ่ามือ หรือก้อนดิน หรือท่อนไม้ หรือศาตรา ฯ
For, young man, this is the course leading to good health, namely , being not in the habit of hurting living beings iwth hand, or a clod of earth, a stick or a weapon.
[๕๘๖] ดูกรมาณพ บุคคลบางคนในโลกนี้จะเป็นสตรีก็ตาม บุรุษก็ตาม เป็นคนมักโกรธ มากด้วยความแค้นเคือง ถูกเขาว่าเล็กน้อยก็ขัดใจ โกรธเคือง พยาบาท มาดร้าย ทำความโกรธ ความร้าย และความขึ้งเคียดให้ปรากฏ
"Young man, here a certain woman or man, is by nature angry and is given to much trubulence; at a mere remark takes offence, gets enraged, is upset, resents, shioes anger, hatred and displeasure.
เขาตาย ไป จะเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก เพราะกรรมนั้น อันเขาให้พรั่งพร้อม สมาทานไว้อย่างนี้
หากตายไป ไม่เข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก
Thus having committed and undertaken this deed, on the breaking up of the body, after death, she/he is reborn in the realm of woe, the world of misery, the fallen state or in hell.
ถ้ามาเป็น มนุษย์ เกิด ณ ที่ใดๆ ในภายหลัง จะเป็นคนมีผิวพรรณทราม
If, on the breaking up of the body, after death, she/he is not reborn in the realm of woe , the world of misery, the fallen state or in hell, and comes to be reborn as a buman being, in whatever circumstances, then she/he becomes ugly.
ดูกรมาณพ ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมีผิวพรรณทรามนี้ คือ เป็นคนมักโกรธ มากด้วยความแค้นเคือง ถูกเขาว่าเล็กน้อยก็ขัดใจ โกรธเคือง พยาบาท มาดร้าย ทำความโกรธ ความร้าย และความขึ้งเคียดให้ปรากฏ ฯ
For, young man, this is the course, namely, being offensive, enraged, upset, resentful, shoeing anger, hatred and displeasure, that leads to ugliness.
[๕๘๗] ดูกรมาณพ บุคคลบางคนในโลกนี้จะเป็นสตรีก็ตาม บุรุษก็ตาม เป็นคนไม่มักโกรธ ไม่มากด้วยความแค้นเคือง ถูกเขาว่ามากก็ไม่ขัดใจ ไม่ โกรธเคือง ไม่พยาบาท ไม่มาดร้าย ไม่ทำความโกรธ ความร้าย และความ ขึ้งเคียดให้ปรากฏ
"Certrarily, yioung man, here a certain woman or man, is not angry by nature, nor is given to much turbulence. Even when accused much does not take offence, does not get enraged, is not upset, does ot resent, shows no anger, hatred and displeasure.
เขาตายไป จะเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ เพราะกรรมนั้น อันเขา ให้พรั่งพร้อม สมาทานไว้อย่างนี้ หากตายไป ไม่เข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ ถ้ามา เป็นมนุษย์ เกิด ณ ที่ใดๆ ในภายหลัง จะเป็นคนน่าเลื่อมใส
Thus having accomplished and undertaken this deed, on the breaking up of the body after death, she/he is reborn in the realm of bliss, in the divine world, and come to be reborn as a human being, in whatever circumstances, then she/he beomces beautiful.
ดูกรมาณพ ปฏิปทาเป็นไปเพื่อเป็นผู้น่าเลื่อมใสนี้ คือ เป็นคนไม่มักโกรธ ไม่มากด้วยความ แค้นเคือง ถูกเขาว่ามากก็ไม่ขัดใจ ไม่โกรธเคือง ไม่พยาบาท ไม่มาดร้าย ไม่ทำ ความโกรธ ความร้าย ความขึ้งเคียดให้ปรากฏ ฯ
For, young man, this is the course, namely , not bening angry , nor given to much turbulence even when accused much, not taking offence, not getting enraged, not being upset, not resenting, showing no anger, hatred and displeasure , that leads to beauty.
[๕๘๘] ดูกรมาณพ บุคคลบางคนในโลกนี้จะเป็นสตรีก็ตาม บุรุษก็ตาม มีใจริษยา ย่อมริษยา มุ่งร้าย ผูกใจอิจฉาในลาภสักการะ ความเคารพ ความ นับถือ การไหว้ และการบูชาของคนอื่น
" Young man, here a certain woman or man is prone to jealouse, harbours envy and malice and begrudges others for the gain, honor, respect, reverence, homage and worship they receive.
เขาตายไป จะเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก
Thus having committed and undertaken this deed, on the breaking up of the body, after death, she/he is renorn in the realm of woe, the world of misery, the fallen state, or in hell.
เพราะกรรมนั้น อันเขาให้พรั่งพร้อม สมาทานไว้อย่างนี้ หากตายไป ไม่เข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ถ้ามาเป็นมนุษย์ เกิด ณ ที่ใดๆ ในภายหลัง จะเป็นคนมีศักดาน้อย
If, on the breaking up of thebody, after death, she/he is not reborn in the realm of woe, the world of misery, the fallen state , or in hell, and comes to be reborn as a himan being, in whatever circumstances, she/he becomes a non-entity.
ดูกรมาณพ ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมีศักดาน้อยนี้ คือ มีใจ ริษยา ย่อมริษยา มุ่งร้าย ผูกใจอิจฉาในลาภสักการะ ความเคารพ ความนับถือ การไหว้ และการบูชาของคนอื่น ฯ
For, young man, this is the course, namely, being jealous , to be envious, and malicious begrudging others for the gain, honor, respect, reverence, homage, and worship they receive that leads one to be deprived of power.
[๕๘๙] ดูกรมาณพ บุคคลบางคนในโลกนี้จะเป็นสตรีก็ตาม บุรุษก็ตาม เป็นผู้มีใจไม่ริษยา ย่อมไม่ริษยา ไม่มุ่งร้าย ไม่ผูกใจอิจฉาในลาภสักการะ ความ เคารพ ความนับถือ การไหว้ และการบูชาของคนอื่น
"Contrarily, young man, here a certain woman or man is not prone to jealousey, does not harbour envy and malice, nor begrudge others for the gain , honor, respect, reverence, homage and wrship they receive.
เขาตายไป จะเข้าถึงสุคติ- *โลกสวรรค์ เพราะกรรมนั้น อันเขาให้พรั่งพร้อม สมาทานไว้อย่างนี้ หากตายไป ไม่เข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ ถ้ามาเป็นมนุษย์ เกิด ณ ที่ใดๆ ในภายหลัง จะเป็น คนมีศักดามาก
Thus having accomplished and undertaken such a deed on the breaking up of the body, after death, she/he is renorn in the realm of bliss, in the divine world, if, on the breaking up of the body, after death, she/ he is not reborn in the realm of bliss, in the divine world, and comes to be renorn as a human bneings, in whatever ircumstances, then, she/he becomes powerful.
ดูกรมาณพ ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมีศักดามากนี้ คือ มีใจไม่ริษยา ย่อมไม่ริษยา ไม่มุ่งร้าย ไม่ผูกใจอิจฉาในลาภสักการะ ความเคารพ ความนับถือ การไหว้ และการบูชาของคนอื่น ฯ
For, young man, this is the course, namely, not being prone to jealousy, not harboring envy and malice, not begrudging others for the gain, honor, respect, reverence,homage, and worship they receive, that leads to great power.
[๕๙๐] ดูกรมาณพ บุคคลบางคนในโลกนี้จะเป็นสตรีก็ตาม บุรุษก็ตาม ย่อมไม่เป็นผู้ให้ข้าว น้ำ ผ้า ยาน ดอกไม้ ของหอม เครื่องลูบไล้ ที่นอน ที่อาศัย เครื่องตามประทีป แก่สมณะหรือพราหมณ์
Young man, here a certain woman or man, does not give in charity to monks or religiouis teachers, food , drink,clothing, vehicle, garlands, perfumes, unguent, bedding, lodging, livhting, materials.
เขาตายไป จะเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก
Thus having committed and undertaken such a deed, on the breaking up of the body, after death she/he is reborn in the realm of woe, the world of misery, the fallen state, or in hell.
เพราะกรรมนั้น อันเขาให้พรั่งพร้อม สมาทานไว้อย่างนี้ หากตายไป ไม่เข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก
ถ้ามาเป็นมนุษย์ เกิด ณ ที่ใดๆ ในภายหลัง จะเป็นคนมีโภคะน้อย
If, on the breaking up of the body, after death, she/he is not reborn in the realm of woe, the world of misery, the fallen state, or in hell, and comes to be rebrn as a human being, in whatever circumstances, then, she/he becomes indigent.
ดูกรมาณพ ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมีโภคะน้อยนี้ คือ ไม่ให้ข้าว น้ำ ผ้า ยาน ดอกไม้ ของหอม เครื่องลูบไล้ ที่นอน ที่อยู่อาศัย เครื่องตามประทีป แก่สมณะหรือพราหมณ์ ฯ
For, young man, this is the course, namely, not giving in charity to monks and religious teachers food, drink, clothing, vehicle, garlands, perfumes, unguents, bedding, lodging, and lighting material, that leads to indigence.
[๕๙๑] ดูกรมาณพ บุคคลบางคนในโลกนี้จะเป็นสตรีก็ตาม บุรุษก็ตาม ย่อมเป็นผู้ให้ข้าว น้ำ ผ้า ยาน ดอกไม้ ของหอม เครื่องลูบไล้ ที่นอน ที่อยู่อาศัย เครื่องตามประทีป แก่สมณะหรือพราหมณ์
"Contrarily, young man, here a certain woman or man gives in charity to monks and religious teachers, food, drink, clothing, vehicle, garlands, perfumes, unguents, bedding, lodging, and lighting materials.
เขาตายไป จะเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ เพราะกรรมนั้น อันเขาให้พรั่งพร้อม สมาทานไว้อย่างนี้
Thus having accomplished and undertaken such a deed , on the breaking up of the body, after death, she/he is reborn in the realm of bliss, in the divine, world.
หากตายไป ไม่เข้าถึง สุคติโลกสวรรค์ ถ้ามาเป็นมนุษย์ เกิด ณ ที่ใดๆ ในภายหลัง จะเป็นคนมี โภคะมาก
If on the breaking up of the body, after death, she/he is not reborn in the realm of bliss, in the divine world, and comes to be reborn as a human being in whatever circumstance, then, she/he becomes wealthy.
ดูกรมาณพ ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมีโภคะมากนี้ คือ ให้ข้าว น้ำ ผ้า ยาน ดอกไม้ ของหอม เครื่องลูบไล้ ที่นอน ที่อยู่อาศัย แก่สมณะหรือพราหมณ์ ฯ
For, young man, this is the course, namely, giving in charity to mnks and religiuous teachers food, drink, clothing, vehicle, garlands, perfumes, unguents, bedding, lodging and lighting materials.
[๕๙๒] ดูกรมาณพ บุคคลบางคนในโลกนี้จะเป็นสตรีก็ตาม บุรุษก็ตาม เป็นคนกระด้าง เย่อหยิ่ง ย่อมไม่กราบไหว้คนที่ควรกราบไหว้ ไม่ลุกรับคนที่ควร ลุกรับ ไม่ให้อาสนะแก่คนที่สมควรแก่อาสนะ ไม่ให้ทางแก่คนที่สมควรแก่ทาง ไม่สักการะคนที่ควรสักการะ ไม่เคารพคนที่ควรเคารพ ไม่นับถือคนที่ควรนับถือ ไม่บูชาคนที่ควรบูชา
"Young man, here a certain woman or man is haughty and self-conceited, does not greet one who is worthy of greeting, does not rise up to receive one who is worthy to be so received, does not offer a seat to one who is worthy of being offered a seat; does not make way for one who is worthy of given way to, does not honor one who is worthy of honor , does not revere one who is worthy of reverence, does not respect one who is worthy of respect, does not worship one who is worthy of shorship.
เขาตายไป จะเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก เพราะ กรรมนั้น อันเขาให้พรั่งพร้อม สมาทานไว้อย่างนี้ หากตายไป ไม่เข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ถ้ามาเป็นมนุษย์ เกิด ณ ที่ใดๆ ในภายหลัง จะเป็นคน เกิดในสกุลต่ำ
Thus having committed and undertaken such a deed, on the breaking up of the body, after death, she/he is reborn in the realm of woe, the world of misery , the fallen state, or in hell.
If, on the breaking up of the body, after death, she/he is not reborn in the realm of woe, the world of misery, the fallen state , of in hell, and she/he comes to be reborn as a human being, in whatever circumstances, she/he is of low birth.
ดูกรมาณพ ปฏิปทาเป็นไปเพื่อเกิดในสกุลต่ำนี้ คือ เป็นคน กระด้าง เย่อหยิ่ง ย่อมไม่กราบไหว้คนที่ควรกราบไหว้ ไม่ลุกรับคนที่ควรลุกรับ ไม่ให้อาสนะแก่คนที่สมควรแก่อาสนะ ไม่ให้ทางแก่คนที่สมควรแก่ทาง ไม่ สักการะคนที่ควรสักการะ ไม่เคารพคนที่ควรเคารพ ไม่นับถือคนที่ควรนับถือ ไม่ บูชาคนที่ควรบูชา ฯ
For, young man, this is the course, namely, being haughty and conceted, not greeting one worthy of greeting, not rising up to receive one who is worthy to be so received, not offering a seat to one who is worthy ofbing offered a seat, not making way for one who is worthy of given way to, nor honoring one who is worthy of honor, not revering one who is worthy of recernce, not respecting one who is worthy of respect, not worshipping one who is worthy to be worshipped, that leads to birth in a low family.
[๕๙๓] ดูกรมาณพ บุคคลบางคนในโลกนี้จะเป็นสตรีก็ตาม บุรุษก็ตาม เป็นคนไม่กระด้าง ไม่เย่อหยิ่ง ย่อมกราบไหว้คนที่ควรกราบไหว้ ลุกรับคนที่ควร ลุกรับ ให้อาสนะแก่คนที่สมควรแก่อาสนะ ให้ทางแก่คนที่สมควรแก่ทาง สักการะคนที่ควรสักการะ เคารพคนที่ควรเคารพ นับถือคนที่ควรนับถือ บูชาคน ที่ควรบูชา
"Contrarily, yioung man, a certain woman or man is not haughty nor is self-conceive one who is worthy to be so received, offers a seat to one who is worthy of being offered a seat, makes way for one who is worthy of given way to, honoring one who is worthy of honor, revering one who is worthy of recerence, respecting one who is worthy of respect, worshipping one who is worthy of worship.
เขาตายไป จะเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ เพราะกรรมนั้น อันเขาให้ พรั่งพร้อม สมาทานไว้อย่างนี้ หากตายไป ไม่เข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ ถ้ามาเกิด เป็นมนุษย์ เกิด ณ ที่ใดๆ ในภายหลัง จะเป็นคนเกิดในสกุลสูง
Thus having accomplished and undertaken such a deed, on the breaking up of the body, after death, he is reborn in the realm of bliss, in the divine world.
If on the breaking up of the body, after death, he is not reborn in the realms of bliss, in the divine world and comes to be reborn as a human being, in whatever circumstances, then she/he is of hight birth.
ดูกรมาณพ ปฏิปทาเป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีสกุลสูงนี้ คือ เป็นคนไม่กระด้าง ไม่เย่อหยิ่ง ย่อมกราบไหว้คนที่ควรกราบไหว้ ลุกรับคนที่ควรลุกรับ ให้อาสนะแก่คนที่สมควร แก่อาสนะ ให้ทางแก่คนที่สมควรแก่ทาง สักการะคนที่ควรสักการะ เคารพคน ที่ควรเคารพ นับถือคนที่ควรนับถือ บูชาคนที่ควรบูชา ฯ
For, young man, this is the course, namely, not being haughty, nor being self-concieted and greeting one who is worthy of greeting, rising up to receive one who is worthy to be so received, offering a seat to one who is worthy of being offered a seat, making way for one who is worthy of given way to, honoring one who is worthy of honor, not revering one who is worthy of reverence, respecting one who is worthy of respect, worshiping one who is worthy to be worshiped, that leads to birth in a high family.
[๕๙๔] ดูกรมาณพ บุคคลบางคนในโลกนี้จะเป็นสตรีก็ตาม บุรุษก็ตาม ย่อมไม่เป็นผู้เข้าไปหาสมณะหรือพราหมณ์แล้วสอบถามว่า อะไรเป็นกุศล อะไร เป็นอกุศล อะไรมีโทษ อะไรไม่มีโทษ อะไรควรเสพ อะไรไม่ควรเสพ อะไร เมื่อทำ ย่อมเป็นไปเพื่อไม่เกื้อกูล เพื่อทุกข์สิ้นกาลนาน หรือว่า อะไรเมื่อทำ ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขสิ้นกาลนาน เขาตายไป จะเข้าถึง อบาย ทุคติ วินิบาต นรก
" Young man, here, a certain woman or man, approaching a monk or a religious teacher does not inquire' Venerable Sir, what is good? what is evil? What is bnlameworthy? What is bneing blameless? What should be practised? What should not be practised? What hen done tends to my harm and suffering for a long time? On the other hand, what when done leads to my welfare and happiness for a long time?'
Thus having committed and undertaaken such a deed, on the breaking up of the ody, after death, is reborn in the realm of woe, the world of misery, the fallen state, or in hell.
เพราะกรรมนั้น อันเขาให้พรั่งพร้อม สมาทานไว้ อย่างนี้ หากตายไป ไม่เข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ถ้ามาเป็นมนุษย์ เกิด ณ ที่ใดๆ ในภายหลัง จะเป็นคนมีปัญญาทราม
If, on the breaking up of the body, after death, he is not reborn in the realm of woe, the world of misery, the fallen state, or in hell, and he comes to be reborn as a human being, in whatever circumstances, she/he becomes ignorant.
ดูกรมาณพ ปฏิปทาเป็นไปเพื่อ มีปัญญาทรามนี้ คือ ไม่เป็นผู้เข้าไปหาสมณะหรือพราหมณ์แล้วสอบถามว่า อะไร เป็นกุศล อะไรเป็นอกุศล อะไรมีโทษ อะไรไม่มีโทษ อะไรควรเสพ อะไร ไม่ควรเสพ อะไรเมื่อทำ ย่อมเป็นไปเพื่อไม่เกื้อกูล เพื่อทุกข์สิ้นกาลนาน หรือว่า อะไรเมื่อทำ ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขสิ้นกาลนาน ฯ
For, young man, this is the course, namely , not approaching a mink or a religious teacher to inquire "Venerable Sir, what is good? What is evil? What is blame worthy? What is being blameless? What should be practised? What should not be practised? What should when done tends to my harm and suffering for a long time? On the other hand, what when done leads to my welfare and happiness for a long time?' that leads to ignorance.
[๕๙๕] ดูกรมาณพ บุคคลบางคนในโลกนี้จะเป็นสตรีก็ตาม บุรุษก็ตาม ย่อมเป็นผู้เข้าไปหาสมณะหรือพราหมณ์แล้วสอบถามว่า อะไรเป็นกุศล อะไรเป็น อกุศล อะไรมีโทษ อะไรไม่มีโทษ อะไรควรเสพ อะไรไม่ควรเสพ อะไรเมื่อทำ ย่อมเป็นไปเพื่อไม่เกื้อกูล เพื่อทุกข์สิ้นกาลนาน หรือว่าอะไรเมื่อทำ ย่อมเป็นไป เพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขสิ้นกาลนาน เขาตายไป จะเข้าถึงสุคติ โลกสวรรค์
"Contrarily, young man, here a certain woman or man, having approached a monk or a religious teacher inquires: ' Venerable Sir, what is good? What is evil? What is blameworthy? What is being blameless? What should be practised? What should not be practised? What when done tends to my harm and suffering for a long time?'
เพราะกรรมนั้น อันเขาให้พรั่งพร้อม สมาทานไว้อย่างนี้ หากตายไป ไม่เข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ ถ้ามาเป็นมนุษย์ เกิด ณ ที่ใดๆ ในภายหลัง จะเป็น คนมีปัญญามาก
Thus haing accomplished and undertaken such a deed, on the breaking up of the body, after death, he is reborn in the realm of blis, in the divine world.
If on the breaking up of the body, after death, he is not reborn in the realm of bliss, in the divine world and comes to be renorn as a human being, in whatever circumstances, then she/he becomes very wise.
ดูกรมาณพ ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมีปัญญามากนี้ คือ เป็นผู้เข้าไปหา สมณะหรือพราหมณ์แล้วสอบถามว่า อะไรเป็นกุศล อะไรเป็นอกุศล อะไรมีโทษ อะไรไม่มีโทษ อะไรควรเสพ อะไรไม่ควรเสพ อะไรเมื่อทำ ย่อมเป็นไปเพื่อไม่ เกื้อกูล เพื่อทุกข์สิ้นกาลนาน หรือว่าอะไรเมื่อทำ ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์ เกื้อกูล เพื่อความสุขสิ้นกาลนาน ฯ
For, yioung man, this is the course, namely, having approached a monk or a religious teacher enquiring,' Venerale Sir, what is good? What is evil? What is blameworthy? What is being blameless? What should be practised? What should not be practised? What when done tends to my harm and suffering for a long ime? Onthe other hand, what when done leads to my welfare and happines for a long time?' that leads to great wisdom."
[๕๙๖] ดูกรมาณพ ด้วยประการฉะนี้แล ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมีอายุสั้น ย่อมนำเข้าไปสู่ความเป็นคนมีอายุสั้น
" Indeed, young man, this is the course to shortness of life, which brings abouit short-life;
ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมีอายุยืน ย่อมนำเข้าไป สู่ความเป็นคนมีอายุยืน
the course leadming to longevity, which brings about longevity;
ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมีโรคมากย่อมนำเข้าไปสู่ความเป็นคน มีโรคมาก
the course leading to much illness, which brings about ill-health;
ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมีโรคน้อย ย่อมนำเข้าไปสู่ความเป็นคนมีโรคน้อย
the course leading to few illnes, which brings about good health;
ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมีผิวพรรณทราม ย่อมนำเข้าไปสู่ความเป็นคนมีผิวพรรณทราม
the course leading to ugliness, which brings about ugliness;
ปฏิปทาเป็นไปเพื่อเป็นผู้น่าเลื่อมใส ย่อมนำเข้าไปสู่ความเป็นคนน่าเลื่อมใส
the course leading to beauty, which brings beauty;
ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมีศักดาน้อย ย่อมนำเข้าไปสู่ความเป็นคนมีศักดาน้อย
the course leading to voidness of power, which brings about the state of being non-entity;
ปฏิปทา เป็นไปเพื่อมีศักดามาก ย่อมนำเข้าไปสู่ความเป็นคนมีศักดามาก
the course leading to great power, which brings about the state of being powerful;
ปฏิปทาเป็นไป เพื่อมีโภคะน้อย ย่อมนำเข้าไปสู่ความเป็นคนมีโภคะน้อย
the course leading to indigence, which brings about the state of being indigent;
ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมี โภคะมาก ย่อมนำเข้าไปสู่ความเป็นคนมีโภคะมาก
the course leading to great wealth, which brings about the state of being wealthy
;
ปฏิปทาเป็นไปเพื่อเกิดใน สกุลต่ำ ย่อมนำเข้าไปสู่ความเป็นคนเกิดในสกุลต่ำ
the course leading to low birth, which brings about the state of being low birth;
ปฏิปทาเป็นไปเพื่อเกิดใน สกุลสูง ย่อมนำเข้าไปสู่ความเป็นคนเกิดในสกุลสูง
the course leading to high birth, which brings about the state of being high-born;
ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมีปัญญา ทราม ย่อมนำเข้าไปสู่ความเป็นคนมีปัญญาทราม
the course leading to ignorance,which brings about the state of being ignorant;
ปฏิปทาเป็นไปเพื่อมีปัญญามาก ย่อมนำเข้าไปสู่ความเป็นคนมีปัญญามาก
the course leading to great wisdom, which brings about the state of being very wise.
ดูกรมาณพ สัตว์ทั้งหลาย มีกรรมเป็น ของตน เป็นทายาทแห่งกรรม มีกรรมเป็นกำเนิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรม เป็นที่พึ่งอาศัย กรรมย่อมจำแนกสัตว์ให้เลวและประณีต ฯ
" Young man, owners of their ded, are beings , heirs of their deed, deed is the womb whence they are born, deed alone is their friend, and deed their refuge, it is the deed that differentiates beings as inferior of superior.
[๕๙๗] เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสแล้วอย่างนี้ สุภมาณพ โตเทยยบุตร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
This being said, the young man Subha, son of Todeyya, said this to the Blessed One:
แจ่มแจ้งแล้ว พระเจ้าข้า แจ่มแจ้งแล้ว พระเจ้าข้า พระโคดมผู้เจริญทรงประกาศธรรมโดยปริยายมิใช่น้อย เปรียบเหมือน หงายของที่คว่ำ หรือเปิดของที่ปิด หรือบอกทางแก่คนหลงทาง หรือตามประทีป ในที่มืด ด้วยหวังว่าผู้มีตาดีจักเห็นรูปได้ฉะนั้น
"Wonderful, Venerable Gotama! Indeed, wonderful , Venerable Gotam! Just as, Venerable Gotama, one might set upringht that which is upside down or lay bare that which is concealed or show the way to one who has lost his way or hold a lamp in the dark so that those with vision might see things; even so the Dhamma has been revealed to me in many ways by the Venerable Gotama.
ข้าพระองค์นี้ขอถึงพระโคดมผู้เจริญ พระธรรม และพระภิกษุสงฆ์ว่าเป็นสรณะ
ขอพระโคดมผู้เจริญ จงทรงจำ ข้าพระองค์ว่าเป็นอุบาสก ผู้ถึงสรณะตลอดชีวิต ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป ฯ
Deign the Venerable Gotama accept me as a lay-disciple who has taken refuge from this day wonward till life's end.
สมลักษณ์ วันโย
๑๒ สิงหาคม ๒๕๕๑
อุทิศแด่คุณแม่ และถวายบุญอันเกิดจากการเรียบเรียงพระธรรมนี้แด่
สมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถในวโรกาศวันเฉลิมพระชนมพรรษา