 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
|
B�NB�R DERDE DEVA PAPATYA
May�s papatyas� (Matricaria chamomilla L.), �lkemizde adi papatya, babun�, t�bbi papatya yada sadece papatya adlar�yla bilinir. Papatya; genelde bal��kl� topraklarda, orman �ay�rl�klar�nda, e�imli topraklarda, tah�l, m�s�r, patates ve �algam tarlalar�nda yeti�ir. Gitgide yayg�nla�an yapay g�bre ve kimyasal ila�lar�n kullan�m� y�z�nden, �ok de�erli papatyam�z�n ya�ama alanlar� her ge�en g�n biraz daha daralmaktad�r. Fakat, kar ya���l� k��lardan ve ya�murlu ilkbaharlardan sonra al���lm��tan daha fazla yeti�ir. Yabani papatya ile aras�ndaki fark, sar� �i�ek taban�n�n i�inin oyuk ve kokusunun daha etkili ve ho� olu�udur. �i�ekler saps�z olarak, May�stan A�ustosa kadar, ��len g�ne�inde toplanmal�d�r.
Papatyan�n, k���k �ocuklar i�in bile her derde deva oldu�unu s�yleyecek olursak, herhalde abartm�� olmay�z. Her t�rl� rahats�zl�kta �ocuklara papatya �ay� i�irilebilir. �zellikle, kramplarda ve kar�n a�r�lar�nda ! Papatya �i�e�i, gaz birikiminde, ishalde, deri d�k�nt�lerinde, mide rahats�zl�klar�nda ve balgamlanmalarda yard�m eder. Ayr�ca, adet g�rme aksakl�klar�nda, adet g�rememe hallerinde ve daha ba�ka nitelikteki, d�lyata�� (rahim) �ikayetlerinde, uykusuzluk, testis iltihab�, y�ksek ate�, yara ve di� a�r�lar�nda yard�mc� olur. Papatya, terletici, sakinle�tirici ve kramp ��z�c� etkilere sahip olmas�n�n yan� s�ra, her t�r iltihaplanmalarda ve �zellikle mukoza iltihaplar�nda dezenfeksiyon ve iltihap kurutucu olarak kullan�l�r. G�z ve g�zkapa�� iltihaplar�nda, ka��nt�l� ve ak�nt�l� deri d�k�nt�lerinde d��tan kompres ve y�kama olarak, di� a�r�s�nda gargara olarak ve ayr�ca yaralar�n y�kanmas�nda kullan�l�r. Bir olay y�z�nden k�zg�nl��a kap�ld���n�zda veya sinirlendi�inizde, hemen bir bardak papatya �ay� i�iniz; kalbiniz zarar g�rmeden, hemen sakinle�eceksiniz. A�r�l� b�lgelere, kurutulmu� papatya ile doldurulmu� s�cak yast�klar koymak (Bitki Yast���) da �zellikle �nerilir. Yat��t�r�c� etki i�eren papatya banyolar� ve y�kanmalar� da t�m sinir sistemini en iyi bi�imde etkiler. A��r hastal�klardan, bitkinlik hallerinden sonra kendinizi �ok iyi hissetmeye ba�layacak ve rahatlayacaks�n�z. Y�z ve cilt g�zelli�i bak�m�nda da papatyay� unutmamal�s�n�z. Kaynat�lm�� bitki suyu ile haftada bir kere y�z�n�z� y�kayacak olursan�z, cildinizin nas�l tazelendi�ini ve sa�l�kl� bir renk kazand���n� g�receksiniz. Sa� bak�m�nda da, �zellikle sa�lar� a��k renk olanlar, kaynat�lm�� papatya suyu kullanmal�d�rlar. B�yle y�kanacak olurlarsa, sa�lar�n�z g�zelle�ecek ve g�z ok�ay�c� parlakl�k kazanacakt�r. Papatya merhemi, basura kar�� kullan�labilir. Bu merhem, ayr�ca yaralar�n tedavisinde de kullan�l�r. Papatya bu�usu kullanarak, nezle ve sin�zit k�sa s�rede iyile�tirilebilir. Bu t�r bir tedaviden sonra, do�al olarak, hemen so�uk havaya ��kmamak gerekir. Antik �a�da bile, sinir a�r�lar� ve romatizma, papatya ya�� ile masaj yap�larak tedavi ediliyordu. Eski bitki kitaplar�nda yazd���na g�re, papatya ya��, organlar�n yorgunlu�unu al�r ve kaynat�lm�� bitki lapas� hasta mesanenin �st�ne uyguland���nda, a�r�lar� hafifletir.
Kullan�m Bi�imleri:
�ay haz�rlamak: Yar�m veya bir tatl� ka���� dolusu �i�ek, orta boy bir su barda�� dolusu kaynar suyla ha�lan�r (Kaynat�lmaz), 8-10 dakika demlendikten sonra s�z�l�r.
Banyo katk�s�: Tam banyo i�in d�rt avu� dolusu, y�z veya sa� y�kamak i�in bir avu� dolusu papatya �ay� ha�lan�r, 10 dakika demlendikten sonra banyo suyuna eklenir.
Kompresler: Bir bardak kaynar s�t, bir yemek ka���� dolusu �i�e�in �st�ne d�k�l�r, demlenmesi i�in 8-10 dakika beklenir ve posas� s�z�ld�kten sonra s�cak s�tle kompresler yap�l�r.
Bitki yast���: Keten bezinden yap�lm�� bir yast�k, kurutulmu� �i�eklerle doldurulur ve a�z� dikilir. Kuru bir tavda iyice �s�t�l�r ve hasta organ�n �st�ne koyulur.
Papatya ya��: G�ne�li havada toplanm�� �i�ekler, bir �i�enin i�ine gev�ek�e doldurulur ve �st�ne s�zma zeytinya��, �i�ekleri �rtecek kadar eklenir. �i�e 14 g�n boyunca, arada bir �alkalanarak ve kapa�� a��larak, g�ne�te bekletilir. s�re sonunda t�lbentten s�z�l�r ve koyu renkli �i�elerde, serin bir yerde saklan�r.
Papatya merhemi: 250g i�ya�� ( veya margarin ) tavada iyice k�zd�r�l�r ve iki avu� dolusu taze �i�ek i�ine eklenir. Tavadakiler k�p�klenmeye ba�lay�nca kar��t�r�l�r, a�z� kapanarak serin bir yere b�rak�l�r. Ertesi g�n yeniden �s�t�l�r, t�lbentten ge�irilerek s�z�l�r ve cam veya porselen merhem kaplar�na aktar�l�r. Buzdolab�nda saklanmal�d�r.
Papatya Bu�usu: ��inde su kaynayan bir kab�n �st�ne yerle�tirilen s�zgecin i�ine, taze veya kurutulmu� bitkiler konduktan sonra, s�zgecin �st� kapan�r. Bir s�re sonra , yumu�am�� olan bu s�cak bitkiler ��kan buhar genize �ekilir.
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
DO�AL NESKAFE CEV�Z YAPRA�I
Ceviz Agac� (Junglans Regia), daha yapraklanmadan , May�s'ta �i�eklenir . Taze yapraklar� Haziran'da , kolayca delinebilecek durumdaki meyveleri Haziran ortas�nda ve olgunlar� ise Eyl�l'de toplan�r . 25-30 m kadar y�ksekli�e ula�abilen , k���n yaprak d�ken g�steri�li bir a�a�t�r . Yapraklar tek t�ys� , yaprak��klar tam kenarl� ve kuvvetli kokuludur . Drog elde etmek i�in yapraklar Haziran ve Temmuz aylar�nda toplan�r , havadar ve g�lgeli bir yere serilerek kurutulur .
Ceviz yapra�� �ay� , sindirim bozukluklar�nda , kab�zl�kta , i�tahs�zl�klarda ve kan temizli�inde etkilidir . Ba�ar�yla kullan�ld��� �teki hastal�klar ise , �eker hastal��� ve sar�l�kt�r . ��tah a��c� , kan �ekerini d���r�c� ve kuvvet verici etkileri vard�r . Deri hastal�klar�nda antiseptik olarak haricen kullan�l�r. Ceviz yapra�� kaynat�larak , t�m sirace ve ra�itik hastal�klarda , kemik ��r�mesinde , kemik deformasyonunda ve ayr�ca , iltihapl� el ve ayak t�rnaklar�nda kullan�labilen �ok etkili bir banyo katk�s� elde edilir . Favus ve uyuz hastal�klar�nda , hasta b�lgeler , taze ceviz yapra��n�n kaynama suyu ile y�kand���nda , k�sa s�rede d�zelme g�r�lecektir . Bu suyla yap�lan banyolar , y�kamalar , ergenlik sivilcesine , iltihapl� egzemalara , ayak terine ve kad�nlar�n ak�nt�lar�na iyi gelir . A��z bo�lu�u iltihab� , di�eti , bo�az ve g�rtlak hastal�klar�nda gargara yap�lmal�d�r .
Ceviz yapra��n�n kaynama suyu banyo suyuna eklendi�inde , donuk kabarc�klar� iyile�ir . Ceviz yapra�� kaynama suyu , h�zl� sa� d�k�lmelerinde de kafa derisine friksiyon (ovarak s�rme) yapmakla kullan�l�r . Bu s�v� ayr�ca , kafa bitine kars� da �ok etklidir .
Haziran ortas�nda toplanan cevizlerden , mide , karaci�er ve kan� temizleyen , mide yorgunlu�unu ve ba��rsak ��r�kl���n� gideren �ok etkili bir ceviz tent�r� elde edilir . Bu tent�r , ayr�ca kan koyulu�una kar�� da �ok yararl�d�r .
Kullan�m Bi�imleri :
�ay haz�rlamak : Yar�m veya bir tatl� ka���� ince k�y�lm�� yaprak , orta boy 1 su barda�� dolusu kaynar suyla ha�lan�r , 4-5 dakika demlendirilir ve s�z�l�r . G�n boyunca 1 veya 2 bardak yudumlanarak i�ilir .
Banyo ve Y�kama Katk�s� : Tam banyolar i�in , iki b�y�k avu� ince k�y�lm�s yaprak , ak�amdan 2-3 lt suya eklenir . Sabahleyin hafif ate�te 4-5 dakika kaynad�ktan sonra s�z�l�r ve banyo suyuna eklenir . Gerekti�inde , bitki miktar� bir misli artt�r�labilir .
Tent�r haz�rlamak : Haziran ortas�nda , 20 kadar gen� ceviz d�rde b�l�nerek bir cam kavanoza koyulur ve �st�ne 1 lt konyak eklenir . Konyak , cevizlerin �st�ne ��kmal�d�r . A�z� iyice kapanan kavanoz 14 g�n boyunca g�ne�te veya s�cak bir ortamda , arada bir �alkalanarak bekletilir . Sonra s�z�lerek koyu renkli �i�elere doldurulur . Gere�ine g�re , 15-20 damla al�n�r .
|
|
|
|
 |
|
|
|
�KS�R���N�Z�N �ARES� EBEG�MEC�
K���k yaprakl� ebeg�meci (Malva Vulgaris), �it,yol ve eski duvar k�y�lar�nda, harabeliklerde, ama yaln�zca insanlar�n ya�ad�klar� yerlerin �ok yak�nlar�nda yeti�ir. B�y�k yaprakl� ebeg�meci (Malva Grandfolia) ve �teki de�i�ik cinsleri genellikle �i�ek ve sebze bah�elerinde yeti�ir. Anadolu'da 8 Malva t�r� yeti�mekte olup, bunlar�n �i�ek ve yapraklar� bir ayr�m yap�lmaks�z�n "Ebeg�meci" olarak kullan�lmaktad�r. Bu bitkilerin hepsi de yapraklar�nda, �i�eklerinde ve saplar�nda (bamyada oldu�u gibi) bir s�m�ksel madde i�erirler. K���k
yaprakl� bitkinin uzun saplar�n�n ucundaki yapraklar yuvarlak ve �entiklidir. A��k pembeden eflatun rengine kadar de�i�ebilen renkte �i�ek a�arlar.Bir de yuvarlak meyvesi vard�r. �i�ekleri, yapraklar� ve saplar�, Haziran'dan Eyl�l'e kadar toplanabilir. Bitki, kurutuldu�unda �zelliklerinin bir b�l�m�n� yitirece�i i�in, elden geldi�ince taze kullan�lmas� gerekir. Ama kurutulmu� bitki yine de kullan�labilir.
Ebeg�meci �ay� �zellikle mukoza iltihaplar�nda, gastrit, mesane iltihab�, mide ve ba��rsak mukoza iltihab�nda ve a��z bo�lu�u iltihab�nda oldu�u kadar, mide ve ba��rsak �lserinde de ba�ar�yla kullan�labilir. Ama bu son iki hastal�k i�in, arpa ile kar���k bir �orba haz�rlamak gerekmektedir. �nce arpa kaynat�l�r ve so�uduktan sonra bitki yapraklar� eklenir. Ayr�ca, akci�er balgamlanmalar�nda, bron�iyal nezlede, �ks�r�k ve a��r� ses k�s�kl���nda �zellikle �nerilir. G�rtlak ve bademcik iltihab� ve a��z kurulu�unda da ba�ar�yla kullan�labilir. Bitki, s�m�ksel �zelli�inin yitirilmemesi i�in, geceden so�uk suya koyularak demlenmelidir. G�nl�k kullan�m i�in 2 veya 3 bardak �l�kla�t�r�p, g�n boyunca yudumlanarak i�ilmelidir.
Nefes darl���na yol a�an akci�er amfizemi bile ebeg�meci �ay� ile iyile�tirilebilir. Bu durumda, g�nde en az 3 bardak �ay i�ilmeli ve s�z�ld�kten sonra geriye kalan yapraklar iyice �s�t�larak bron�lar�n ve akci�erin �st�ne geceleyin kompres olarak uygulanmal�d�r. Olduk�a ender g�r�len g�zya�� azl��� durumunda da, g�zlere ebeg�meci banyosu ve kompresi uyguland���nda, �ok iyi sonu�lar al�nabilir. Ka��nan ve yanan y�z alerjilerinde de, y�z� �l�k ebeg�meci �ay� ile y�kamak rahatlat�c�d�r.
Ebeg�meci d��tan, k�r�klardan veya damar iltihaplar�ndan kaynaklanan yaralarda ��banlarda, �i� ayak ve ellerde kullan�l�r. Bu durumlarda, ayak ve el banyolar� yap�lmal�d�r. Bu banyolarda �ok iyi sonu�lar al�nd���n� s�yleyebilirim . �zellikle k�r�k ayak kemiklerinde, y�k ta��mak zorunda kalan aya��n �i�mesi halinde, ebeg�meci harikalar yarat�r. Bir keresinde, kom�um olan bir han�m ayak kemi�ini k�rm��t�. S�rekli problem yaratan bu k�r�k y�z�nden, bir s�re sonra yeniden hastaneye yatmak zorunda kalm��t�. Hastaneden ��kt���nda rastlad�m ona . Sakat aya�� dizkapa��na kadar �i�mi� ve baston kulland��� halde g��l�kle y�r�yebiliyordu. ��te o zaman onunla ebeg�meci toplad�k ve ertesi g�n ayak banyolar�na ba�lad�. Bir hafta sonra bastonsuz y�r�meye ba�lad�. Sa� el bile�i k�r�lm�� ba�ka bir kad�nda da ayn� olay� ya�ad�m . Bu ev kad�n� da, sa� elini kullanmakta zorluk �ekiyordu. Sakat el geceleri a�r�yor ve s�k s�k �i�iyordu. Ona da ebeg�meci kullanmas�n� �nerdim ve k�sa s�rede ba�ar�l� bir sonuca ula��ld�.
A��k yaral� �i� bir bacak, ki�i ne kadar ya�l� olursa olsun, uzun s�re bekletilmemelidir. Burada da ebeg�meci banyolar�, sinirliot ile birlikte yard�mc� olacakt�r. Sinirliot, iyice y�kan�p hafif�e ezildikten sonra yaran�n �st�ne yat�r�lmal�d�r. Yara, 10 veya 15 y�ld�r kapanmam�� olsa bile, en ge� bir ka� g�n i�inde kapanacak ve bir daha da a��lmayacakt�r. E�er b�yle bir yara y�z�nden ac� �ekiyorsan�z, mutlaka dar yaprakl� sinirliotu kullan�n�z. Yaran�n ne kadar �abuk kapand���n� g�rerek �a��racaks�n�z! S�ylediklerimde �srar ediyorum, ��nk� onlar�n ger�ek oldu�unu biliyorum.
�imdi, kula�a mucize gibi gelebilecek, ama ger�eklere dayanan bir �yk� anlatmak istiyorum .Bu k���c�k bitkinin �ifal� g�c�ne �a�mamak elde de�il. Bir g�n Linz'deki Tiyatro Gazinosunda yaln�z ba��ma yemek yiyordum .Yan�ma oturan bir kad�nla konu�maya ba�lad�k ve bu arada e�inin sa�l��� hakk�ndaki �z�nt�lerini de ��renmi� oldum: Adam s�k s�k hastaneye gitmek zorundaym�� ve son g�nlerde sesini de yitirmi�. Doktorlar, sorular�na hep ka�amak yan�t verdikleri i�in hastal���n g�rtlak kanseri oldu�undan ku�kulanmaya ba�lam��. "Cesaretinizi yitirmeyiniz, �ifal� bitkileri deneyiniz. Nas�l olsa, g�rtlak iltihaplanmalar�n� iyile�tiren ebeg�mecimiz var. E�inize g�n boyunca s�k s�k gargara yapt�r�n ve geceleyin de, geri kalm�� olan posay� arpa unuyla kar��t�rarak, s�cak kompres olarak uygulay�n�z." dedim ona. Tam bir hafta sonra beni arad�: "Bir koruyucu melek beni masan�za y�neltmi� olmal�. Kocam kendini �ok daha iyi hissediyor. her �eyi s�yledi�iniz gibi yapt�k. Doktor olan k�z�ma telefon ederek, babas�n� hastaneden ��karaca��m� ve �ifal� bitkilerle tedavi etmeye �al��aca��m� s�yledim. E�er bu seni rahatlatacaksa, yapabilirsin anne, dedi. Ayr�ca, konu�tu�umuz doktorumuz da, prensip olarak �ifal� bitkilere kar�� olmad���n� s�yledi. Ben de kocam� eve ��kard�m. S�k s�k gargara yap�yor ve ben de bir yandan bo�az�na kompresler yap�yorum. Bir ka� g�nden beri yine konu�abiliyor." Bir hafta sonra ikinci bir telefon daha geldi:"Kocam�n durumu �ok iyi ve k�sa zamanda yeniden �al��maya ba�lamay� d���n�yor. Size yaln�zca kocam� tedavi eden doktorun s�zlerini yinelemek istiyorum: "Bu kad�n bir
alt�n madalya hak etmi� do�rusu". Yani, bizim kendi halindeki ebeg�mecimiz yaln�zca g�rtlak iltihab�n� iyile�tirmekle kalmay�p, tehlikeli g�rtlak hastal�klar�nda da ba�ar� sa�layabiliyor. Bu t�r olaylarda, g�n boyunca kullan�lmak �zere, iki bu�uk litre suya geceden bitki eklenerek demlenmeye b�rak�l�r (Bir bardak suya, yar�m tatl� ka���� ince k�y�lm�� taze bitki) ve ertesi g�n hafif�e �s�t�larak bir termosa doldurulur. G�n boyunca, yudumlanarak 4 bardak �ay i�ilir ve gerisiyle de derin gargaralar yap�l�r. Hastay� sinirli k�lan, g�rtlak, a��z bo�lu�u ve burun kuruluklar�nda da g�n boyunca elden geldi�ince s�k gargara yap�lmal�d�r.�zellikle k�rsal kesimdeki evlerin �evresinde yeti�en ebeg�meci, g�n�m�zde azalmaya y�z tutmu�tur. Evleri �amur ve rutubetten korumak ve de g�zel bir g�r�n�m kazand�rmak amac�yla, �evrelerine beton d�k�lmektedir. B�ylece, bitkinin ya�am alan� daralt�lmaktad�r. Varl��� i�in Tanr�'ya edece�imiz te�ekk�rlerin hi� bir zaman yeterli olamayaca��, insanl���n bu b�y�k yard�mc�s�, ne yaz�k ki, b�ylece her ge�en g�n azalmaktad�r.
Kullan�m Bi�imleri:
�ay Haz�rlamak: Yaln�zca so�uk suda demlendirilmelidir. Yar�m tatl� ka���� bitki (ince k�y�larak kurutulmu�), orta boy bir su barda�� dolusu so�uk suya ak�amdan eklenir, sabahleyin s�z�l�r ve �l�kla�t�r�l�r.
Ayak ve El Banyolar�: Iki avu� dolusu ince k�y�lm�� taze bitki, 4-5 litre so�uk suya ak�amdan eklenir, ertesi g�n, elin veya aya��n dayanabilece�i kadar �s�t�l�r ve s�z�l�r. Banyo s�resi 20 dakikad�r. Banyo suyu, yeniden �s�t�larak iki kere daha kullan�labilir.
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
NE GEREK VAR �LMEYE ADA�AYI
Ada�ay� (Salvia officinalis), di�otu ve meryemiye adlar� ile de tan�n�r. 30-70 cm boyunda olan bitkinin menek�e renkli �i�ekleri halka dizili�lidir. Kar��l�kl� olan beyaz ke�eli yapraklar� g�m�� gibi par�ldar ve ac�mt�rak, �t�rl� bir koku yayarlar. Bah�e ada�ay�, g�ne�li bir yerde yeti�tirilmelidir. Don olay�na kar�� duyarl� oldu�u i�in, k�� boyunca �am dallar� ile �rt�lmesi do�ru olur. �lkemizde �zmir b�lgesinde bah�e ada�ay� yeti�tirilmektedir. Bir ba�ka cins olan �ay�r ada�ay� (Salvia pratensis -Salvia tribola), �ay�rlarda, bay�rlarda ve meralarda yeti�ir. �evresine �t�rl� ho� bir koku yayan mavi�menek�e renkli �i�eklerin p�r�lt�s� uzaklardan se�ilebilir. �ay�r Ada�ay� (Anadolu ada�ay�) bat� ve g�ney-bat� Anadolu'da bol olarak yeti�mektedir. Anadolu ada�ay�ndan "elma ya��" veya "ac� elma ya��" denilen ya� da �retilmektedir. Bu t�r ada�ay� da kimyasal yap� ve tedavi etkisi bak�m�ndan t�bbi (bah�e) ada�ay�na benzemektedir. Fakat burada tan�tmaya �al��aca��m�z bah�e ada�ay� (t�bbi ada�ay�) ise, �ifal�l�k bak�m�ndan daha etkilidir.
Toplama/Kurutma : Bitki yapraklar� �i�eklenme �ncesi, May�s-haziran aylar�nda toplan�r. Etken maddelerinin doru�a ula�t��� ��len saatlerinde toplanan yapraklar, g�lgeli ve havadar bir
yerde kurumaya b�rak�l�r. �yice kuruduktan sonra ince k�y�larak, hava almayan kaplarda saklan�r.
Bile�im : Eterli u�ucu ya�lar, %30 Thujon, %5 Cineol, Linalol, Borneol, Salven, Pinen ve kafur; tanenler, triterpenoitler, flavonlar; �stojen benzeri maddeler; re�ineli bile�ikler i�erir.
Bu bitkinin �i�ekleri, gargara ve ada�ay� sirkesi yapmak i�in toplan�r (bir avu� �i�ek, do�al sirkenin i�inde bir s�re bekletilir) ve elde edilen sirke, uzunca bir s�re hasta yata��ndan kalkamayan ki�ilere rahatlat�c� ve canland�r�c� anlamda s�r�lerek, masaj yap�l�r. Yapraklar daha �i�eklenme ba�lamadan, may�s ve haziranda toplan�r. Bitki kuru ve g�ne�li g�nler boyunca, eterli ya�lar olu�turduktan sonra, yapraklar ��len g�ne�inde toplan�r ve g�lgede kurutulur. Ada�ay�, �ok eski �a�larda da �nl� bir �ifal� bitki olarak tan�n�rd�. 13. As�rdan kalma bir dizede ��yle deniyor: �E�er dikmi�sen ada�ay�n� bah�eye, ne gerek var �lmeye!" Ada�ay�n�n eski �a�larda da ne b�y�k bir �vg� ile an�ld���n�, �ok eski bir �ifal� bitki kitab� ��yle anlat�yor: "Kutsal Meryemana, Bebek �sa ile Herodes�un gazab�ndan ka�mak zorunda kald���nda, kendisini saklamalar� i�in, �ay�rdaki t�m �i�eklerden yard�m istemi�, ama hi�bir �i�ek ona yan�t vermemi�. ��te o zaman ada�ay� e�ilmi� ve Meryemana
���nacak bir yer bulmu�. Onun s�k ve koruyucu yapraklar�n�n aras�na girerek Herodes�un askerlerinden saklanm�� ve askerler onu g�rmeden ge�ip gitmi�ler. Tehlike ge�i�tirildikten sonra, sakland��� yerden ��kan Meryemana, tatl� sesiyle ada�ay�na ��yle demi�: Bu andan sonra sonsuza dek insanlar�n en �ok sevdi�i �i�ek sen olacaks�n. Seni, insanlar� t�m hastal�klardan koruyacak kadar g��l� k�l�yorum. Bana yapt���n gibi, onlar� da �l�mden kurtar!� ��te o zamandan beri ada�ay�, insanlar� iyile�tirmek ve onlara yard�m etmek i�in her y�l yeniden �i�ekleniyor.
Ada�ay� s�k�a i�ildi�inde t�m bedeni g��lendirir, kalp krizi tehlikesini azalt�r ve k�t�r�ml�klerde �ok yaral�d�r. Gece terlemelerinde ve a��r� terlemelerde, lavanta �i�e�inin yan� s�ra, yard�mc� olabilecek tek bitkidir. Gece terlemesine neden olan hastal��� iyile�tirir ve bu hastal�kla el ele giden a��r� g��s�zl��e, canland�r�c� etkisi sayesinde son verir. Hastal�k sonras� g��s�zl�k hallerinde ba�ar�yla kullan�labilir. Pek �ok doktorun, ada�ay�n�n de�erli �zelliklerini art�k iyice tan�m�� olduklar�n� biliyoruz .Onu kramplarda, omurilik rahats�zl�klar�nda, beze hastal�klar�nda ve organ titrekliklerinde b�y�k bir ba�ar�yla kullan�yorlar. Yukarda belirtilen hastal�klarda, g�nde 2 su barda�� �ay yudumlanarak i�ilmelidir. Ada�ay�, hasta karaci�eri de �ok olumlu etkiler, onunla ilgili t�m rahats�zl�klar� giderir ve gazlar� yok eder. Kan temizleyici etkisi vard�r. Solunum organlar�n� ve mideyi balgams� salg�lardan temizler, i�tah a��c�d�r. Mideyi ve ba��rsaklar� rahatlat�r, gazlar�n d��k�lanmas�n� sa�lar. Kramp ��z�c� etkisi sayesinde, ishalde �ok rahatlat�c�d�r. B�cek sokmalar�nda, sokulan b�lgeye ada�ay� yapra��n�n tozu uygulan�r. Ada�ay�, d��tan uyguland���nda, yapra��n tozu uygulan�r. Ada�ay� d��tan uyguland���nda (�alkalama ve Gargara), bademcik iltihab�, bo�az hastal�klar�, di� iltihaplanmalar�, yutak ve a��z bo�lu�u iltihaplanmalar�nda veya �lserlerinde �zellikle �nerilir. E�er zaman�nda ada�ay� kullan�lm�� olsayd�, pek �ok �ocukta ve yeti�kinde bademcik ameliyat�na gerek kalmayabilirdi. Bedenimizin polisleri olarak, zehirli maddeleri yakalayan ve zarars�z hale getiren bademcikler al�nd���nda, a��zdan giren zararl� maddeler do�ruca b�breklere ula��rlar. Ada�ay�, sallanan di�lere, di�eti �ekilmesine ve kanamas�na kar�� da (�alkalama ve Gargara) ba�ar�yla kullan�labilir veya bitki �ay�na bat�r�lan pamuk hasta b�lgelere uygulan�r. Ayr�ca d��tan kullan�mda da, gargara ve �alkalamalar�n yan�s�ra yara kompresi olarak da kullan�labilir. Sinirli ve yorgun olan ki�iler ve d�lyata�� (rahim) hastal��� �eken kad�nlar arada s�rada ada�ay� oturma banyolar� almal�d�rlar. Zay�f ve g��s�z �ocuklara balla tatland�r�larak i�irilir. Bu �ay, tahri� kaynakl� �ks�r�klerde de ba�ar�l�d�r. �ifal� bitki olarak kullan�lmas�n�n yan� s�ra, ada�ay�n�n �ok de�erli bir baharat oldu�unu ve b�ylece mutfaklara girdi�ini de unutmamak gerekir.
UYARILAR:
Ada�ay�n�n a��r� kullan�m�nda kan bas�nc� (tansiyon) y�kselebilir. D�lyata�� (Rahim) kaslar�n� uyard��� i�in, gebelik s�recinde kullan�lmaz. Annelerin s�t �retimini durdurur. �nerilen dozajlara uyuldu�unda, bilinen ba�ka bir yan etkisi yoktur.
Kullan�m Bi�imleri :
�ay haz�rlamak : Yar�m veya bir tatl� ka���� dolusu ince k�y�lm�� kuru yaprak, bir su barda�� dolusu kaynar suyla ha�lan�r ve �st� kapal� olarak 10 dakika demlendikten sonra s�z�l�r. G�nde 2-3 bardak i�ilir. Taze bitki kullan�lmas� durumunda 4-5 dakika demleme s�resi yeterlidir.
�alkalama/Gargara: 2-3 tatl� ka���� kurutlmu� ve ince k�y�lm�� yaprak, 2 bardak so�uk suya eklenir ve ate�e konur. kaynamaya ba�lay�nca ocaktan indirilir ve �st� kapal� olarak 15 dakika demlendikten sonra s�z�l�r. G�nde pek �ok kere 5-10 dakika s�reli gargaralar yap�l�r.
Kar���mlar: Gargaralarda ve �alkalamalarda kekikle, sindirim sorunlar�nda ise May�s papatyas� ile e�it oranda kar��t�r�l�r.
Ada�ay� Sirkesi : Geni� a��zl� bir �i�e, �ay�r ada�ay� �i�e�i ile doldurulur, �i�eklerin �st�ne ��kacak kadar do�al �z�m sirkesi eklenir ve �i�e 14 g�n g�ne�te veya s�cak bir ortamda, arada bir �alkalanarak bekletilir ve s�z�l�r.
Oturma banyosu : �ki avu� dolusu yaprak so�uk suda gece boyunca bekletilir. Ertesi g�n kaynama derecesine kadar �s�t�l�r, 5-6 dakika demlendikten sonra s�z�l�r ve banyo suyuna eklenir.
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
BEDEN�N DETERJANI KEK�K
Kekik (Thymus serpyllum, Thymus vulgaris) �imenlik tarla k�y�lar�nda, orman k�y�lar�nda, ve �ay�rlardaki kar�nca yuvalar�n�n �st�nde yer almaktan ho�lan�r. G�ne� ve s�cak istedi�i i�in, toprak s�cakl���n�n fazla oldu�u kayal�k ve da�l�k b�lgelere �o�al�r. G�ne�li ��len s�caklar�nda menek�e renkli �i�eklerinden yay�lan g�zel koku, ar�lar� ve b�cekleri kendisine �eker. Kendilerine �zg� bir kokuya sahip olan bu �i�ekler beni �ocuklu�umdan beri etkilemi�tir. �lkemizde kekik ad� alt�nda Origanum (Mercank��k t�rleri) t�rlerinden elde edilen drogun sat��� yap�lmaktad�r. Eterli u�ucu ya�; Thymol (%50 civar�nda), Carvacrol, Borneol, Cymol, Pimen, Tanen ve flavonlar i�erir. �ncelikle baharat olarak kullan�l�r. Ya�l� ve a��r yemeklerin tad�n� zenginle�tirir, sindirimi kolayla�t�r�r. �ifal� bitki olarak kekik; �ncelikle kramp ��z�c�, dezenfekte edici ve balgam s�kt�r�c� olarak kullan�l�r. Akci�er ve bron�lar, mide ve ba��rsaklar, keki�in ba�l�ca kullan�m alanlar�d�r. Bitkinin �nemli etken maddesi olan eterli u�ucu ya�lar kana kar���p, bron�iyal kaslar� etkileyerek, kramplar� ��zebilir. Ayn� zamanda o b�lgelerde bakteri olu�umunu �nler. �ks�r�k ve �st solunum yollar� iltihab�nda �ay i�imi ve gargara bi�iminde kullan�lmal�d�r. Kekik i�tah a�ar ve sindirim sistemini uyar�r. Sindirim sisteminde g�r�len ek�imeler ve krampl� a�r�lar bir bardak kekik �ay� ile ge�i�tirilebilir, k�t� kokulu ve yumu�ak d��k� normalle�ir. Bo�maca ve �ks�r�k, sinir sistemi zafiyeti, romatizma ve ba��rsak hastal�klar�na kar��, �ay i�iminin yan�s�ra, kekik banyolar� da �ok yararl�d�r. G��s�z, zay�f ve solgun �ocuklara da kekik banyosu yapt�r�labilir. Kekik �ay� ile ayr�ca adet kanamalar� dengelenebilir, adet zamanlar�ndaki krampl� a�r�lar ge�i�tirilebilir, ergenlik sivilceleri iyile�tirilebilir. kekik �ay� i�imi ve kekikle kar��t�r�lm�� bal yenmesiyle organizma g��lendirilebilir ve dengeye kavu�turulabilir. Kekik tent�r� friksiyonlar� ile (ovarak s�rme) romatizmal a�r�lar, sinirsel rahats�zl�klar ve organ titreklikleri tedavi edilebilir. S�cak kekik yast�klar� a�r�l� b�lgenin �st�ne konularak b�y�k rahatl�klar sa�lanabilir. Bu k���k bitki yast�klar�n� herkes haz�rlayabilir. Kekik, �ks�r�k ve mide rahats�zl�klar�na kar�� ba�ka bitkilerle kar��t�r�larak daha da ba�ar�l� bi�imde kullan�labilir.
Kekik �ay�, bedenin de�erli organlar�n� temizler.� Sabahlar� kahve veya �ay yerine bir bardak kekik �ay� i�en, etkisini k�sa s�rede fark edecektir: Zeka keskinli�i, midede rahatl�k, sabah �ks�r���ne tutulmamak ve genel bir rahatl�k. Kekik, papatya ve civanper�emi, g�ne�li havada toplan�p, bir kuru bitki yast��� haz�rlan�r. Bu yast��� uygularken, bir yandan da ayn� bitkilerin kar���m�ndan haz�rlanm�� �ay i�ildi�inde, sinirsel y�z a�r�lar� iyile�ir. E�er ayn� zamanda kramp da varsa, kurutulmu� kurtpen�esi yast��� uygulamak gerekir. 79 ya��ndaki bir �ift�i, 27 y�ld�r a��r bir sinirsel y�z a�r�s� �ekmekteydi. Hatta, birka� kere y�z ameliyat� bile ge�irmi�ti. Bu hastal��a, bir g�n s�r�ls�klam eve geldi�inde, kurulanma olana�� bulamadan yine d��ar� ��kt���nda yakalanm��. Hastal���n son zamanlar�nda, a�z�n�n bir ucu, b�y�k a�r�lar e�li�inde kula��na kadar �ekilmi�ti. �lk olarak �sve� iksiri kompresleri hafif bir rahatl�k sa�lad�. Ama yukar�da belirtilen bitkiler g�ne�li havada topland�ktan sonra haz�rlanan bitki yast��� uyguland���nda,h�zla b�y�k bir d�zelme ba�lad�. Sa�l���na tam olarak kavu�tuktan sonra da bu bitkilerin �ay�n� i�meyi s�rd�rd� . �ocu�um 4 ya�lar�nda iken ge�irmi� oldu�u tifo hastal���ndan sonra bir t�rl� kendine gelememi�ti. �ki y�l sonra bir g�n, tan�d���m�z birinin �nerdi�i kekik banyosunda 20 dakika kald�ktan sonra, banyodan ��kard���m sanki ba�ka bir �ocuktu. Sanki bir mantonun d��mesi a��lm���as�na, �ocu�umun �st�ndeki t�m hastal�klar s�yr�l�verdi ve o g�nden sonra da g�zle g�r�l�r bir bi�imde g��lenip serpildi. Kekik, �i�eklenme zaman� olan haziran- a�ustos aras�nda toplan�r ve ��len s�ca��nda toplananlar� en etkili olanlar�d�r. Kekik ya��, k�t�r�ml�kte, kalp krizlerinde, organ sertle�mesinde (skleroz ), kas erimesinde, romatizmada ve burkulmalarda kullan�labilir. Mide ve d�lyata�� kramplar�nda bitkinin i�ten ve d��tan kullan�lmas� �nerilir. G�nde 2 bardak kekik �ay� i�ilmelidir. D��tan kullan�ld���nda, bitkilerin sap ve �i�eklerinden haz�rlanm�� bir kuru bitki yast��� uygulanmal�d�r. Yatmadan �nce bu yast�k s�cak hava ile �s�t�l�r (kaloriferin �zerine koyarak veya sa� kurutma makinas� kullan�labilir) ve midenin veya d�lyata��n�n (rahim) �st�ne koyulur. T�m�rlerde, eziklerde ve eskimi� romatizmalarda da bu yast�k �nerilir. Solunum yollar� hastal�klar�nda, kekik, sinirliot ile birlikte �ok eski zamanlardan beri kullan�lmakta olan etkili bir y�ntemdir. Balgaml� bron�itlerde, bron�iyal ast�mda ve hatta bo�macada, kekik ile sinirliot kar���m�n� �ay�, limon ve n�bet �ekeri ile kar��t�r�larak, g�nde 4-5 bardak i�ilmelidir. Zat�rre tehlikesine kar�� bu �ay saatte 1 yudum i�ildi�inde etkisini g�sterecektir. �ok ��k�r ki, kekik pek �ok ki�i taraf�ndan hala an�msanmaktad�r. Ama buna kar��n, buzdolab�ndan al�nan su ve me�rubatlar�n �ocuklara i�irilmesiyle, onlar�n kronik bron�it hastas� olabilecekleri hi� d���n�lm�yor. Bu t�r hastal�klar, daha sonraki y�llarda en a��r amfizemlere ve soluk alma zorluklar�na neden olabiliyor. Kekik'in, alkol ba��ml�l���na kar�� kullan�labilece�ini de unutmamak gerekir. Bir avu� dolusu bitki, 1 litre kaynar suda ha�lan�r ve demlenmesi i�in 2 dakika beklenir. �ay termosa koyulur ve hastaya 15 dakikada 1 yemek ka���� i�irilir. Sonra mide bulanmas�, kusma, d��k� ve idrar ��karma, terleme, yemek ve i�mek i�in duyulan b�y�k i�tah izler. Bu uygulama do�al olarak bir kerede kalmamal� ve gerekti�ince yinelenmelidir. Kekik, sara krizlerine kar�� da �nerilir. G�nde 2 bardak i�ilen bitki �ay� yaln�zca krizler aras�nda de�il, y�l boyunca, 10 g�nl�k aralarla 2-3 haftal�k k�rler halinde uygulanmal�d�r.
UYARILAR : Kekik �ay�, i�erisindeki en etkili madde olan eterli u�ucu ya��n (Thymol) yitirilmemesi i�in hi�bir zaman kaynat�lmaz! Hamilelerin (D���kleri kolayla�t�r�r ve bebe�in rahimden ��kmas�n� �abukla�t�r�r.) kullanmamas� tavsiye edilir. �nerilen dozlar a��lmad���nda, bilinen hi�bir yan etkisi yoktur. Fakat kekik ya��n�n i�ten kullan�m�nda a��r�l��a ka��lmas�, tiroid bezinin i�levini artt�rabilir. Bu nedenle guatr hastalar�n�n kekik ya��n� kullanmamas� tavsiye edilmektedir. Kekik �ay� i�imi ise b�yle bir duruma yol a�maz.
Kullan�m Bi�imleri :
�ay haz�rlamak : Yar�m veya bir tatl� ka���� kurutulup, ince k�y�lm�� kekik,orta boy bir su barda�� dolusu kaynar suyla ha�lan�r, �st� kapat�larak 8-10 dakika demlendirilir ve s�z�l�r. G�nde 2-3 bardak yeni demlenmi� olarak, a� karn�na veya ���n aralar�nda, so�utulmadan ve yudumlanarak i�ilir.
Kekik Banyosu: 70-100 gr kurutulmu� kekik bir t�lbentin i�ine gev�ek�e ba�lanarak 2-3 litre so�uk suya eklenir. Kaynama derecesine kadar �s�t�ld�ktan sonra (kaynat�lmaz), �st� kapal� olarak 15 dakika demlendirilir. T�lbentteki posa iyice s�k�ld�ktan sonra s�cak banyo suyuna (K�vet) eklenir. Banyo suyu s�cakl��� 37-38 derece aras�nda olmal�d�r ve banyo s�resi 15-20 dakikay� a�mamal�d�r. Bu s�re boyunca k�vet i�erisinde oturularak yap�lan banyodan sonra ���t�lmemeli ve bir bornoza sar�l�narak yatakta bir s�re dinlenilmelidir.
Bitki yast���: ��len g�ne�inde toplan�p kurutulmu� �i�ekli dallar, ince k�y�larak keten bezinden yap�lm�� bir yast��a doldurulur ve a�z� dikilir.yatmadan �nce s�cak, kuru hava ile (�rnek : Kaloriferin �zerinde veya sa� kurutma makinas� kullan�labilir) �s�t�l�r ve hasta organ�n �st�ne koyulur.
Kar���m: �ks�r��e kar��, 2 �l�� kekik, 1 �l�� sinirliot, 1 �l�� ezilmi� anason iyice kar��t�r�l�r. Bir tatl� ka���� bitki "�ay Haz�rlamak" ba�l��� alt�nda belirtildi�i �ekilde demlenir ve balla tatland�r�larak, k���k yudumlarla i�ilir.
|
|
|
 |
|
|
|
|
 |
|
|