|
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
KONYA'NIN
COĞRAFİ KONUMU
Konya İli Anadolu Yarımadası'nın ortasında
bulunan İç Anadolu Bölgesi'nin güneyinde, şehrin
kendi adıyla anılan Konya bölümünde yer
almaktadır.
İlimiz topraklarının büyük bir bölümü, İç
Anadolu'nun yüksek düzlükleri üzerine rastlar.
Güney ve güneybatı kesimleri Akdeniz bölgesine
dahildir. Konya, coğrafi olarak 36º41' ve 39º16'
kuzey enlemleri ile 31º14' ve 34º26' doğu
boylamları arasında yer alır. Yüzölçümü 38257
km2 (göller hariç)'dir. Bu alanı ile Türkiye'nin
en büyük yüzölçümüne sahip olan ilidir. Ortalama
yükseltisi 1016 m'dir. İdari yönden, kuzeyden
Ankara, batıdan Isparta, Afyonkarahisar,
Eskişehir, güneyden, İçel, Karaman, Antalya,
doğudan, Niğde, Aksaray illeri ile çevrelidir.
Konya ili, doğal açıdan kuzeyinde Haymana
platosu, kuzeydoğuda Cihanbeyli Platosu ve Tuz
Gölü'ne batısında Beyşehir Gölü'ne ve Akşehir
Gölü'ne, güneyinde Sultan Dağları'ndan başlayan
Karaman ilinin güneyine kadar devam eden, Toros
yayının iç yamaçları önünde bir fay hattı
boyunca oluşmuş volkanik dağlara, doğusunda ise
Obruk platosuna kadar uzanır.
İlin uç noktalarını kuzeyinde Kulu'nun Köşkler
Köyü, batısında Akşehir'in Değirmen Köyü,
güneyinde Taşkent'in Beyreli Köyü, doğusunda ise
Halkapınar'ın Delimahmutlu Köyü uç noktalarını
oluşturmaktadır. Konya il sınırları içerisinde
kalan alan, Türkiye'nin Ana Tektonik
Üniteleri'nden Orta Anadolu Birliği'nin güney
kesimi ile Toros Birliği'nin orta kesimine
kalmaktadır. Toros Birliği farklı çökelme
ortamlarını yansıtan ve geç Kretase Paleosen
(ikinci zaman sonu dördüncü zaman başlangıcı)
döneminde gelişen sıkışma kuvvetleri ile üstüste
bindirilmiş kütlelerden meydana gelmektedir.
Konya il sınırları içine giren alanda bunlardan
Bozkır Geyikleri ve Aladağ kütleleri
gözlenmektedir. Gerek Toros Kuşağı'nda, gerekse
Orta Anadolu birliğinde yörede yüzeyleyen en
yaşlı kayaçlar olarak Paleozoik (birinci zaman)
yaşlı kayaç birimleri Bozkır, Hadim, Seydişehir,
Akören, Ahırlı, Beyşehir, Doğanhisar, Kadınhanı
yörelerinde ortaya çıkmaktadır. Genellikle
Paleozoik yaşlı birimlerin bir devamı
niteliğinde olan Mesozoik (ikinci zaman) yaşlı
kayaçlar ise yaygın olarak Ereğli, Bozkır,
Seydişehir, Ahırlı, Akören, Altınekin,
Kadınhanı, Beyşehir, Akşehir,Ilgın, Doğanhisar
yörelerinde yüzeylemektedir. Mesozoik sonunda
kapanan okyanusun sıkışması ile ortaya çıkan dağ
oluşumu evresinde Toroslarda kütleler meydana
gelirken okyanus kabuğu parçaları olan
ofiyolitler bu kütlelerin arasında, özellikle
Konya Meram, Ereğli güneyi, Bozkır güneyi,
Karapınar ve Cihanbeyli civarında gözlenir
konuma gelmiştir.
Tersiyer'de (üçüncü zaman) denizin ve gölsel
sedimanların yanısıra yaygın volkanik
faaliyetlerle daha yaşlı birimlerin üzeri
örtülmüştür. Denizel sedimanlar Ereğli ve Çumra
civarında gözlenir. Konya ve çevresi Geç Miyosen
(10 milyon yıl) Pliyosen döneminde blok
faydalanmalarla çökmeye başlamış daha sonra bu
ortamda bugün de kalıntılarını gördüğümüz (Akgöl
ve Hotamış gölü) büyük bir göl oluşmuştur. Bu
göl, karasal ve gölsel sedimanlar ile
doldurularak bugünkü ovalardan Ereğli,
Karapınar, Cihanbeyli, Kulu, Sarayönü,
Kadınhanı, Konya merkez ve çevre ilçeler ile
Çumra Ovaları oluşmuştur. Bu dönemde meydana
gelen volkanik faaliyetler ile Karapınar, Çumra,
Akören, Selçuklu kesiminde Takkeli dağ, Acıgöl,
Meke Gölü gibi volkanik yapılar ve tüfler ortaya
çıkmıştır. Aynı zaman aralığında Ilgın civarında
meydana gelen bir fay ile bugün kaplıca olarak
kullanılan sıcak su çıkışları meydana gelmiştir.
Bütün bu birimler Kuvaterner yaşlı genç karasal
sedimanlarla örtülmüştür. Özellikle Konya Ovası
ve bunun devamı niteliğindeki Ereğli ve
Cihanbeyli Ovaları'nda, çok kalın alüvyal
depolar bulunmaktadır.
Konya ili sınırları içerisinde Türkiye'nin en
büyük alüminyum (boksit) ve magnezit
yataklarının yanısıra, kömür, kil, çimento
hammaddeleri, kurşun-çinko, barit madenleri ile
önemli oranda yer altı suyu rezevleri
bulunmaktadır. Alüminyum (boksit) yatakları
Seydişehir ilçesi güneyinde Üst Kretase zaman
aralığında karasal ayrışmalarla meydana
gelmiştir. Magnezit yatakları ise Meram ilçesi
sınırları içerisinde olup tek başına hem
Konya'nın hem de dünyanın en büyük rezervli (80
milyon ton) magnezit yatağıdır. Yunak civarında
Magnezit ve az miktarda lüle taşı yatakları
bulunmaktadır. Ilgın (Haremi Kurugöl), Beyşehir
ve Seydişehir ilçelerinde Pliyosen yaşlı toplam
750 milyon ton rezervli linyit kömürü yatakları
bulunmaktadır. Beyşehir, Selçuklu ve Ilgın
civarında önemli miktarlarda kil yatağı vardır.
Ayrıca Bozkır'da (Küçüksu) kurşunçinko yatakları
bulunmaktadır. Ayrıca Konya'nın birçok yerinde
çimento hammaddelerinden kil, kalsit, jips,
tras, kireçtaşı ve dolomit gibi hammaddeler
bulunmaktadır. Konya ve çevresindeki Çumra,
Ereğli, Cihanbeyli, Akşehir, yunak ovalarında
yaklaşık 20-100 metreler arasında yer altı suyu
bulunmakta ve bazı yerlerde bu su artezyen
yapmaktadır.
Konya ilinde en fazla alana sahip yeryüzü şekli
ova ve platolardır. Ovaların tabanlarında yer
alan çukur kısımlarında kapalı havzalar
oluşmuştur. Yükseltiler az yer tutar, genellikle
ilin güneyinde toplanmıştır. Ovalar, platolarla
birbirinden ayrılmıştır. Platolar akarsular
tarafından fazla derin parçalanmamıştır. Açık
havza kısımları da vardır.
 |
GERİ |
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::: |