Hacialinin websitesi

b-Duruşma yapılması talepleri

Duruşmanın aleni olması kuralı en basit düzeydeki davalarda bile bütün mahkemelerde uygulanmakta olup, duruşmanın taraflara güven verici ve halk tarafından adalet dağıtımının, kontrolünü sağlaması, dosyadaki belgelerden çıkarak somut ve canlı hale gelmesi gibi faydalarının yanında, tartlara usul işlemleri tanıması, gerçeğin ortaya çıkması adaletin oluşumundaki rolü ve önemi kuşkusuz büyüktür.

Kapatma davaları karar özetlerinde görüleceği, üzere, davalı siyasi partilerce ısrarla duruşma yapılması talep edilmiş olmasına karşın Anayasa mahkemesinin yine şekilci ve katı yorumuyla talepler reddedilmiştir. Hatta, 648 sayılı SPK' nun ile 44 sayılı anayasa mahkemesi kuruluş ve yargılama usul kanununda, siyasi partilerin kapatma davalarının duruşmalı yapılacağı hükmü gereği MNP' nin kapatılma davasında yapılan 3. duruşmada anayasa mahkemesi kendiliğinden duruşma yapılmasına dair kanun maddelerinin anayasaya aykırı olduğunu düşünerek duruşmayı ertelemiştir. (Bakınız MNP' si davası)

Anayasa mahkemesinin itirazen yine anayasa mahkemesinde açtığı kendi kendine bu davada dosyayı MNP' nin davasından ayırarak yargılama yapmış 648 ve 44 sayılı kanunların duruşma yapılması hükümlerini anayasaya ayları bulup 7 muhalefet oyuna karşı 8 oyla, oyçokluğuyla iptal etmiş, MNP' nin tensiple duruşma yapılması yolundaki kazanılmış hakkını hiçe sayarak duruşmayı kesip dosya üzerinden görmeye devam etmiştir. Bu anaya mahkemesinin kararının uygunsuzluğu belirgin gözüktüğünden, 1973 yılında 1699 sayılı kanunla anayasa değişikliği yapılarak siyasi parti kapatma davalarının duruşmalı yapacağı hükmü getirilmiş ve TEP' in kapatma davasında 15 duruşma yapılarak uygulanmış, ilk ve son olmuştur. Maalesef 1982 anayasamız, 2820 sayılı SPK' nu ve 2949 sayılı anayasa mahkemesinin kuruluş ve yargılama usul kanunu duruşma uygulanmasını açıkça düzenlememiştir.

Düzenlememiş diyorum, çünkü açıkça duruşma yapılmasını yasaklamamıştır. Anayasa mahkememiz açıkça yasaklanmış olmadığından dolayı, duruşmanın faydası, yerindeliği, nedenleriyle kanunu şekil ve katı yorumundan vazgeçerek bu davalarda duruşma yapma şekli ve katı yorumundan vazgeçerek bu davalarda duruşma yapma kararı vermesini diliyorum, Mevzuatımız gereği bu mümkün olup, duruşma yapılmasının davayı bir süre geciktirmesinin dışında bir zararı olmadığı gibi kararın oluşumunda da doğruya yaklaşılacak mutlak faydası vardır.

Keza, anayasa koyucunun, yüce divan sıfatıyla bir bakanı yargılama davasında duruşma yapılması zorunluluğu onlarca bakanı (örneğin RP'nin) milyonlarca üyesi bulunan bir parti kapatılma davasında duruşmayı esirgediğini düşünemeyiz. Yine anayasa, mahkemesi açısından da kararların siyasi olduğu hukuki olmadığı tartışmaları bir ölçüde duruşma yapılarak aza inebileceği faydası da mevcuttur.