�lk ba�larda ESP, �st s�n�f dedi�imiz Mercedes S s�n�f� gibi otomobillerde kullan�lm��t�, sonra teknoloji ilerleyip, sistem ucuzlad�k�a BMW 3.20 gibi orta s�n�f otomobillerin ard�ndan, ESP art�k Ford Focus gibi compact s�n�f otomobillerde de kullan�lmaya ba�land�.
�o�umuz, ESP'nin ad�n� ilk defa Mercedes A s�n�f� otomobillerin takla atma hatas�ndan sonra duyduk. Otomobil dergilerinin yapt��� slalom testlerinde, arac�n ani manevralarda takla atmas�n�n ard�ndan, Mercedes, b�t�n A s�n�f� otomobillere bu sistemi takarak soruna ��z�m getirdi.
ESP'nin �al��ma prensibi asl�nda �ok basit. 4 teker de birbirinden ba��ms�z gaz verebilme ve fren yapabilme yetene�ine sahip. Tabii ki biz bunu 4 tane gaz ve 4 tane fren pedal�yla yapm�yoruz. Ani manevralarda arac�n fiziksel dengesinin bozulmas� sonucunda tekerlerden biri ya da birka�� kayma e�iliminde bulunup araba savrulmaya ba�lad��� anda, ESP sistemi devreye giriyor ve araban�n kayd��� y�ne, do�rultuya ba�l� olarak ilgili tekerle�e gaz veya fren uyguluyor
�imdi arabam�z�n arkas�n�n kaymaya ba�lad���n� farzedelim, bakal�m ESP bunu nas�l anlayacak. �ncelikle araban�n arkas� savrulunca Yanal H�z Alg�lay�c�s� araban�n yanal y�nde bir dengesizlik g�sterdi�ini, yani savruldu�unu �ok basit bir �ekilde alg�layacakt�r. Ayr�ca Tekerlek H�z� Alg�lay�c�lar� arka tekerleklerin kaymaya ba�lad�klar� zaman d�n�� h�zlar�n�n �n tekerleklere g�re daha az oldu�unu g�recek, benzer bir �ekilde Fren Bas�nc� Alg�lay�c�s� da arka tekerleklere, �ne nazaran daha az fren bas�nc� uyguland���n� farkederek, ayn� �ekilde arka tutu�un kayboldu�unu anlayabilecektir.
Son olarak Direksiyon A��s� Alg�lay�c�s�'n�n da nas�l �al��t���n� anlatmam�z gerekirse, araban�n kafadan kayd���n� d���nmek yeterli olacakt�r. H�zl� bir virajda, siz direksiyonu �eviriyorsunuz, ama a��r� h�zl� gitti�iniz i�in, araban�n �n taraf� d�nm�yor. (Bu olay �nden �eki�li arabalarda, viraj i�inde gaza bas�ld���nda, rahatl�kla anla��labilir). ��te bu durumda, siz direksiyonu �evirdi�inize ra�men Yanal H�z Alg�lay�c�s� bir d�nme hareketi hissedemeyece�i i�in, araban�n kafadan kayd���n�, yani �n tekerleklerin tutu�unu kaybetti�ini ESP sistemi alg�lar.
B�t�n bu bilgilerden sonra ESP sisteminin �ekildeki �rnekte nas�l i�ledi�ini a��klayabiliriz.
2)Tekerlek H�z� Alg�lay�c�s�
3)Direksiyon A��s� Alg�lay�c�s�
4)Yanal H�z Alg�lay�c�s�
5)Motor Kontrol �nitesi
6)Otomatik Gaz Subap�/Enjeksiyon Pompas�
7)Fren Bas�nc� Alg�lay�c�s�
Trakt�r frenlerini bilenler varsa bu konuyu rahatl�kla anlayabilirler. Trakt�rlerde arka tekerlere kumanda eden iki tane fren pedal� vard�r. Tarla s�rerken bir u�tan �b�r uca vard���n�zda bu pedallardan sadece bir tanesine basarak trakt�r� oldu�u yerde geri d�nd�rebilirsiniz. Mesela sadece sa� fren pedal�na basarsan�z, trakt�r�n sa� arka tekeri fren yapar ve trakt�r kendi �evresinde sa�a do�ru d�nmeye ba�lar. ��te ESP de bu trakt�r frenlerinden esinlenerek yap�lm�� diyebiliriz! Tek bir art� y�n� var, hayat�n�z� kurtarabiliyor, ya da araban�zda olu�abilecek bilmemka� milyarl�k hasarlar�..!
Sonu�ta ESP son derece faydal� bir sistem, araban�n kaymas�n� neredeyse imkans�z hale getiren bir sistem. Ford Focus'un Ghia versiyonlar�nda bulunabilen sistem, yakla��k 1.5milyar gibi bir ek �cret kar��l���nda al�nabiliyor. Ama 35-40 milyarl�k bir araba al�p, ESP takt�rtmamak mant�ks�z olur. Kesinlikle her arabaya uygulanmas� gereken bir �zellik..
