Greek Economic and Trade Office Embassy of Greece                     Prague, Czech Republic
Website:  http://geocities.com/greek_trade	E-mail:  [email protected]

 

 

ΣΗΜΕΙΩΜΑ  

 

Η βιομηχανία συσκευασίας στην Τσεχία

 

Είναι γνωστό ότι η συσκευασία αποτελεί σημαντικό παράγοντα τόσο στην προσπάθεια προβολής και προώθησης των προϊόντων, όσο και στην είσοδο τους και καθιέρωση τους σε νέες αγορές.

Στη βιομηχανία συσκευασίας της Τσεχίας, εκτός από το ξύλο, που ήταν για μεγάλο χρονικό διάστημα η βασική πρώτη ύλη στην παραγωγή ειδών συσκευασίας, υλικά όπως το γυαλί, το μέταλλο, το ύφασμα και το πλαστικό σήμερα, παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

 

Διαχρονική πορεία του τομέα

Από τα τέλη του 19^ου και ως το πρώτο μισό του 20^ου αιώνα μπήκαν τα πρώτα θεμέλια στη βιομηχανία, για την παραγωγή όλων των βασικών τύπων συσκευασίας.

Η εντυπωσιακή ανάπτυξη που σημειώθηκε στις ανεπτυγμένες χώρες κατά το δεύτερο μισό του 20^ου αιώνα, προήλθε, μεταξύ άλλων, από την καθιέρωση των καταστημάτων self-service και την προώθηση της παραγωγής των πλαστικών υλών. Αυτές οι επιρροές άγγιξαν και τη Τσεχία, ενώ η οικονομία της ήταν ακόμη κεντρικά ελεγχόμενη.

Παρά τα προβλήματα αυτής της περιόδου, σημειώθηκαν αρκετές θετικές προσπάθειες. Οι διάφοροι παραγωγικοί κλάδοι, υπό τον κεντρικό έλεγχο, είχαν τα δικά τους προγράμματα έρευνας, με τις αντίστοιχες υπηρεσίες πληροφόρησης και ομαλοποίησης, τεχνολογικής και μηχανολογικής ανάπτυξης, που συνδέονταν κατ' αρχήν με ινστιτούτα σχεδιασμού, τα οποία συχνά εισήγαγαν μοντέρνες τεχνολογίες και από τις δυτικές χώρες.

Στον κλάδο της συσκευασίας, το Ινστιτούτο Έρευνας για τη Συσκευασία (αργότερα ονομάσθηκε Ινστιτούτο Συσκευασίας) το 1971 συγχωνεύτηκε με το Ινστιτούτο συστημάτων χειρισμού, μεταφορών, αποθήκευσης και συσκευασίας και λειτούργησε ως ομπρέλα, ειδικά στον τομέα των δοκιμών και της ομαλοποίησης.

Εντούτοις, ακόμα και υπό συνθήκες κλειστής αγοράς, η Τσεχοσλοβακική βιομηχανία συσκευασίας ακολουθούσε συνήθως τις τάσεις των δυτικών χωρών, όπως σχετική απόσυρση των ξύλινων συσκευασιών, κυρίαρχη θέση της χάρτινης συσκευασία και αυξανόμενη χρήση της πλαστικής.

 

Υλικά συσκευασίας

Στην αρχή της δεκαετίας του '80 η επιλογή των υλικών συσκευασίας βασίζονταν κυρίως στο βάρος τους, με αποτέλεσμα το χαρτί να καταλαμβάνει τη πρώτη θέση στις επιλογές των κατασκευαστών με ποσοστό 37,9% επί του συνόλου των υλών και ακολούθως το γυαλί με 24,3%, το μέταλλο με 17%, το ξύλο (περιελάμβανε και μεταλλικά τμήματα) με 11,4%, το πλαστικό με 6,8%, το αλουμίνιο με 0,8%, και άλλα υλικά με 1,9%.

Σήμερα στην τσεχική αγορά των υλικών συσκευασίας φαίνεται ότι τη πρώτη θέση κατέλαβαν οι πλαστικές ύλες με ακόλουθο το χαρτί και την κυτταρίνη. Με τη χρήση πλαστικών υλικών οι συσκευασίες εκτός από χαμηλότερο βάρος διαθέτουν αυξημένη αντοχή και ανθεκτικότητα. Από την άλλη πλευρά οι χάρτινες συσκευασίες είναι πιο φιλικές στο περιβάλλον και συνήθως πιο οικονομικές. Έτσι τα ποσοστά στην επιλογή πρώτων υλών στην Τσεχική βιομηχανία συσκευασίας διαμορφώνονται ως εξής: πλαστικά 31%, χαρτί και κυτταρίνη 25%, γυαλί 16%, μεταλλική συσκευασία 2%, ξύλο και άλλα 19%.

Στην παγκόσμια αγορά συσκευασίας τα δεδομένα είναι ελαφρώς διαφορετικά. Όπως φαίνεται και από τους παρακάτω πίνακες την κυριαρχία στα υλικά συσκευασίας κατέχει το χαρτί και το χαρτόνι με 32% και ακολουθεί το πλαστικό με 28% και το μέταλλο με 24%, ενώ το γυαλί και το ξύλο περιορίζονται στο 6% και 5% αντίστοιχα.

Παγκόσμια αγορά συσκευασίας				Τσεχική αγορά συσκευασίας
Είδη	%			Είδη	%
Χαρτί & χαρτόνι	32			Χαρτί & χαρτόνι	25
Πλαστικό	28			πλαστικό	31
Μέταλλο	24			μέταλλο	2
Γυαλί	6			γυαλί	16
ξύλο & αλλά	5			ξύλο & αλλά	19
Μηχανές συσκευασίας	5			μηχανές συσκευασίας	7

Πλαστικά υλικά συσκευασίας

Τα πλαστικά αποτελούν ένα ευρύ φάσμα πολυμερών υλικών που χρησιμοποιούνται ευρέως για την παραγωγή πολλών ειδών συσκευασίας.

Το έτος 2000 στην Τσεχία και τη Σλοβακία παρήχθησαν 80.000 τόνοι πλαστικών ταινιών. Κυρίαρχη θέση έχει το πολυαιθυλένιο (ΡΕ), που στον τομέα των πλαστικών ταινιών κατέχει τα τρία τέταρτα της Τσεχικής αγοράς.

Η παραγωγή πλαστικών υλικών (κυρίως του πολυαιθυλενίου)αυξάνεται στην Τσεχία κατά 5% ετησίως, ποσοστό ανάλογο με αυτό που ισχύει στην Ευρώπη.

Η ετήσια παραγωγή της Τσεχίας, σε πλαστικές ύλες, για το προηγούμενο έτος,

καταμερίζεται στις εξής πλαστικές ύλες:

 

Τα διάφορα είδη πολυπροπυλενίου (PP και BOPP) χρησιμοποιούνται κυρίως στην βιομηχανία τροφίμων, ενώ το σκληρό PVC στη κατασκευή θερμοφορμικών συσκευασιών. Το PVC σε εύκαμπτη μορφή δε παράγεται στην Τσεχία και στη Σλοβακία, αλλά εισάγεται συνήθως από την Ιταλία και την Πολωνία.

 

Η Τσεχική βιομηχανία χαρτιού

Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στον τομέα της συσκευασίας παίζει η Τσεχική βιομηχανία χαρτιού η οποία έχει μερίδιο στο ΑΕΠ 2%. Τα τελευταία οκτώ χρόνια η παραγωγή συσκευασίας γενικώς αυξήθηκε κατά 100% , η παραγωγή αυλακωτών χαρτονιών κατά 65% και των απλών χαρτονίων κατά 80%.

Όσο αφορά τη κατανάλωση χαρτιού και χαρτονίου, ανά Τσέχο πολίτη, για το προηγούμενο έτος, υπολογίσθηκε περίπου στα 90 κιλά ετησίως. Ποσότητα κατά 7 κιλά υψηλότερη, σε σχέση με την αντίστοιχη κατανάλωση το 1999. Από τους 807.000 τόνους χαρτιού που παρήχθησαν πέρυσι το 55% χρησιμοποιήθηκε στην παραγωγή συσκευασίας.

Στην Τσεχία γίνεται χρήση ανακυκλωμένου χαρτιού, ως πρώτη ύλης, για την παραγωγή υλικών συσκευασίας, που φτάνει μέχρι το 45% . Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ε.Ε. ξεπερνά το 50%.

Γυάλινες και μεταλλικές συσκευασίες

Το γυαλί και το αλουμίνιο είναι υλικά που χρησιμοποιούνται κυρίως για την συσκευασία τροφίμων και ποτών.

Στην Τσεχία η χρήση των γυάλινων συσκευασιών είναι πιο συνήθης σε σχέση με τις μεταλλικές. Γι' αυτό και ο τομέας των γυάλινων συσκευασιών κατέχει το 16%, σε σχέση με το 6% που κατέχει ο τομέας αυτός στην παγκόσμια αγορά, και οι μεταλλικές συσκευασίες κατέχουν το 2% σε σχέση με το 24% που κατέχουν στην παγκόσμια αγορά.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κατανάλωση των αναψυκτικών και της μπύρας. Οι Τσέχοι καταναλωτές προτιμούν τη μπύρα τους σε γυάλινα μπουκάλια ή σε ποτήρια (όταν η κατανάλωση γίνεται σε εστιατόρια, μπαρ, κλπ). Για το λόγο αυτό, μόνο τέσσερις Τσεχικές ζυθοποιίες προτιμούν να συσκευάζουν τμήμα της παραγωγής τους σε αλουμινένια κουτάκια.

Εξαίρεση αποτελεί τα τελευταία χρόνια η βιομηχανία εμφιάλωσης νερού. Στα μέσα του 1999 οι παραγωγοί εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού και ελαφρών ποτών έκαναν στροφή από την γυάλινη στην πλαστική συσκευασία.

 

Μηχανές και μηχανήματα συσκευασίας

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, υπάρχουν περισσότερες από 300 παραγωγικές και εμπορικές επιχειρήσεις στον τομέα της συσκευασίας και περισσότερες από 80 παραγωγικές και εμπορικές επιχειρήσεις στον τομέα των μηχανημάτων και εξαρτημάτων συσκευασίας στην Τσεχία σήμερα.

Οι εξαγωγές των τσεχικών μηχανών συσκευασίας αυξάνονται περισσότερο από τις εισαγωγές. Οι Τσέχοι παραγωγοί, εξ' αιτίας του κορεσμού της τσεχικής αγοράς, εξάγουν περίπου το 60 με 90% της συνολικής παραγωγής τους, σύμφωνα με στοιχεία της SYBA (Ένωση Συσκευαστών).

Οι τύποι των μηχανών συσκευασίας που παράγονται στην Τσεχία είναι κυρίως κάθετες μηχανές συσκευασίας, μηχανές για γέμισμα και σφράγισμα, μηχανές για γέμισμα και κλείσιμο πακέτων, συστήματα μηχανών για τη μέτρηση του βάρους, ομάδες μηχανών για περιτύλιγμα.

Η Τσεχική βιομηχανία μηχανών συσκευασίας φαίνεται να είναι μικρή, αν συγκριθεί με κολοσσούς όπως οι Η.Π.Α., η Ιαπωνία και η Γερμανία. Εντούτοις κατέχει σημαντική θέση στην αγορά της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης.

Μια εικόνα για την θέση της Τσεχίας στην παγκόσμια αγορά μηχανών συσκευασίας, μας δίνουν ο πίνακας και το γράφημα που παραθέτουμε πιο κάτω, με στοιχεία της Συνομοσπονδίας Εθνικών Ενώσεων Παραγωγών Μηχανών Συσκευασίας (C.O.P.A.M.A.). Τα στοιχεία της C.O.P.A.M.A. φανερώνουν ότι οι εξαγωγές της Τσεχία για το 1999 σε μηχανές συσκευασίας έφτασαν τα 30 εκατ. δολάρια, και οι εισαγωγές τα 51 εκατ. δολάρια, ενώ η εσωτερική κατανάλωση κυμάνθηκε στα 42 εκατ. δολάρια.

Μηχανές Συσκευασίας (στοιχεία 1999, αξία σε εκατ.$ ΗΠΑ)

Αξία σε εκατ. $	Τσεχία	Γαλλία	Γερμανία	Ιταλία	Ιαπωνία	Ολλανδία	Ισπανία	Ελβετία	Μεγ. Βρεττανία	Η.Π.Α.	Κίνα	C.O.P.A.M.A.
Παραγωγή	21	714	3.404	2.559	3.511	218	406	526	670	5.785	1.600	19.414
Εξαγωγές	30	415	2.678	2.023	275	282	259	474	320	723	47	7.526
Εισαγωγές	51	632	643	267	141	190	432	220	530	1.086	813	5.005
Κατανάλωση	42	931	1.369	803	3.377	126	579	272	880	6.148	2.366	16.893
Εμπορικό Ισοζύγιο	-21	-217	2.035	1.756	134	92	-173	254	-210	-363	-766
Εισαγωγές/ Κατανάλωση	121%	68%	47%	33%	4%	151%	75%	81%	60%	18%	34%

 

 

Οι επενδύσεις στον τομέα της συσκευασίας

Η μετάβαση από την κεντρικά σχεδιαζόμενη οικονομία στην ελεύθερη αγορά δεν ήταν εύκολη για τον τομέα της συσκευασίας. Μολονότι η αποκρατικοποίηση των εκτεταμένων οργανωτικών δομών και της κακώς εννοούμενης ιδιοκτησίας δημιούργησαν αρκετά προβλήματα, η βιομηχανία συσκευασίας επιβίωσε εξ' αιτίας της ολοένα αυξανόμενης σημασίας της.

Βέβαια υπήρξαν και ορισμένα επενδυτικά σχέδια που δεν ευοδώθηκαν, όπως το εργοστάσιο παραγωγής αλουμινένιων κυτίων για αναψυκτικά της SCODA PLZEN στην Ejpovice στα μέσα του 1990.

Σε όρους ξένου κεφαλαίου, περίπου το 20% όλων των ξένων επενδύσεων στην Τσεχία κατευθύνθηκε στην δημιουργία νέων παραγωγών στη συσκευασία (ειδικά αυλακωτά χαρτόνια, χαρτόνια και πλαστικά μπουκάλια). Η ανάπτυξη στη βιομηχανία συσκευασίας είναι πιο δυναμική σε σύγκριση με άλλους τομείς, αν και η Τσεχική βιομηχανία συσκευασίας είναι ακόμη πίσω, σε σχέση με τις άλλες Ευρωπαϊκές χώρες.

 

Οι ελληνικές επενδύσεις στην Τσεχία στον τομέα της συσκευασίας

Από ελληνικής πλευράς, στην Τσεχία, στο χώρο της συσκευασίας δραστηριοποιείτε η εταιρεία MAILLIS CZECH s.r.o., η οποία είναι θυγατρική της M.J. MΑILLIS S.A. και ασχολείται με τη διανομή και πώληση μηχανημάτων συσκευασίας, συγκόλλησης και εκτύπωσης, πλαστικών και μεταλλικών ταινιών κλπ.

Το Μάιο του 2000 εξαγόρασε την εταιρεία DF Partners στην Μοραβία, μια μεγάλη χονδρεμπορική εταιρεία υλικών συσκευασίας και ενδυνάμωσε την θέση της στην Τσεχική αγορά, με αποτέλεσμα σήμερα να τοποθετείται ανάμεσα στους τρεις μεγαλύτερους διανομείς υλικών και μηχανημάτων συσκευασίας στην Τσεχία.

Τον Ιούλιο 2000 ξεκίνησε να λειτουργεί και υποκατάστημα της MAILLIS CZECH s.ro. στη Zilina της Σλοβακίας, στην αγορά της οποίας κατάκτησε εξίσου σημαντική θέση, μέσα στον πρώτο χρόνο λειτουργίας της.

 

Τσεχική νομοθεσία που αφορά τη συσκευασία

Η συσκευασία βοηθάει στην διατήρηση, στη μεταφορά ακόμη και στη παρουσίαση και προβολή των προϊόντων, αλλά όταν το προϊόν φτάσει στον τελικό καταναλωτή μετατρέπεται συνήθως σε απορρίμματα.

Με δεδομένο το πρόβλημα των απορριμμάτων που ισχύει παγκοσμίως, και την πρόθεση για ένταξη της Τσεχίας στην Ε.Ε., η τσεχική κυβέρνηση καλείται να θεσπίσει σχετικούς νόμους για την αντιμετώπιση του εν λόγω προβλήματος, οι οποίοι να είναι εναρμονισμένοι με τα ευρωπαϊκά δεδομένα.

Μέχρι το 2002, η Τσεχική Δημοκρατία θα έχει θέσει σε ισχύ νέο νομοθετικό πλαίσιο για τη συσκευασία και τα απορρίμματα που δημιουργούνται από αυτήν, σύμφωνο με το κοινοτικό κεκτημένο και τις απαιτήσεις της σχετικής οδηγίας της Ε.Ε.(94/62/EC Packaging & Packaging Waste Directive).

Σήμερα στην Τσεχία για τα απορρίμματα ισχύει ο νόμος 125/1997. Ο εν λόγω νόμος υποχρεώνει τους παραγωγούς και τους εισαγωγείς συσκευασιών και υλικών συσκευασίας:

α) να συγκεντρώνουν τουλάχιστον το 35% των απορριμμάτων συσκευασίας από τις συσκευασίες και τα υλικά συσκευασίας που οι ίδιοι τοποθέτησαν στην αγορά,

β) να ανακυκλώνουν το 15% των απορριμμάτων συσκευασίας από τις συσκευασίες και τα υλικά συσκευασίας που οι ίδιοι τοποθέτησαν στην αγορά,

γ) να μη παράγουν ή εισάγουν συσκευασίες ή υλικά συσκευασίας που περιέχουν περισσότερο από 100 ppm των ακόλουθων στοιχείων: Cd, Rg, Pb, Crvi,

δ) στις ανακυκλώσιμες συσκευασίες, να αναγράφουν εμφανώς τα ειδικά σήματα, που προβλέπονται από τα ισχύοντα Τσεχικά stαndartds.

(CSN 77 0052-2 που ισχύουν από 1/1/98)

ε) να τοποθετούν ειδική φράση ή ειδικό σήμα στις συσκευασίες που να προτρέπουν τον καταναλωτή να αποθέτει τη συσκευασία, μετά την χρήση της, στο καλάθι των αχρήστων,

στ) τέλος, ο νόμος προβλέπει η χρήση του PVC ως υλικού για την παραγωγή συσκευασιών θα ισχύει έως την 1/1/2008. Μετά από αυτή την ημερομηνία θα απαγορεύονται τόσο η παραγωγή τέτοιων συσκευασιών, όσο και η εισαγωγή υλικών συσκευασίας καθώς και προϊόντων που φέρουν τέτοιες συσκευασίες.

 

Διεθνής Έκθεση στην Τσεχία για τη συσκευασία

Για την προβολή των προϊόντων συσκευασίας στην Τσεχία, εδώ και 21 χρόνια, διεξάγεται στο εκθεσιακό κέντρο του BRNO, η Διεθνής Έκθεση ΕΜΒΑΧ-PRINT. Πρόκειται για μια έκθεση στην οποία προβάλλονται, εκτός από τη συσκευασία, μηχανήματα και υλικά που αφορούν την εκτύπωση.

Για το 2001 οι διοργανωτές της εν λόγω έκθεση αποφάσισαν να την μετονομάσουν και θα λέγεται πλέον Embax-Print + PacPro, γεγονός που τονίζει την υψηλότερη παρουσίαση των μέσων συσκευασίας. Η εν λόγω έκθεση θα γίνεται πλέον κάθε δύο χρόνια.

Για την οργάνωση και για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκεφτούν την ιστοσελίδα της οργανώτριας εταιρείας BVV: http://www.bvv.cz και το site της έκθεσης: www.bvv.cz/empax-print.cz ή να απευθυνθούν στον project manager της EMBAX-PRINT τον k.Petr Navratil τηλ.: +420 5 41152924, fax: +420 5 41153068, e-mail: [email protected]

Τέλος, οι ενδιαφερόμενοι για τη Τσεχία, Έλληνες επιχειρηματίες μπορούν να επισκέπτονται και την ιστοσελίδα του Γραφείου μας www.geocities.com/greek_trade η οποία περιέχει χρήσιμες πληροφορίες για την αγορά της χώρας αυτής.

 

Πράγα, 2 Ιουλίου 2001

 

Η συντάκτης του κειμένου  

Παγώνα Λάρδα

Γραμματέας Α’ Ο.Ε.Υ.

                                               

Top of this page

Back to main page