ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΝΩΠΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΤΗΝ ΤΣΕΧΙΑ

Οι εισαγωγές νωπών φρούτων και λαχανικών στην Τσεχία κατά το 2001 ανήλθαν σε 1.152.282 τόννους εκ των οποίων οι εισαγωγές από Ελλάδα, ανήλθαν σε 44.982 τόννους, δηλ. στο 4% περίπου, αξίας 17.140 χιλ. δολλ. ΗΠΑ.

Την πρώτη θέση στις εισαγωγές από Ελλάδα (βλέπε πίνακα 1) κατέχουν τα πορτοκάλια (δασμολογική κλάση 08510) με 22.231 τόννους (35,35% του συνόλου των τσεχικών εισαγωγών του προϊόντος) αξίας 73.175 χιλ. δολλ. ΗΠΑ και ακολουθούν τα ροδάκινα και νεκταρίνια (δασμ. κλάση 080930) με 7.612 τόννους (33,3%) αξίας 4.239 χιλ. δολλ. ΗΠΑ, τα αποξηραμένα σύκα ( δασμ. κλάση 080420) με 171 τόννους (24,7%) αξίας 261 χιλ. δολλ. ΗΠΑ, και τα βερύκοκκα (δασμ. κλάση 080910) με 124 τόννους (11,7%), αξίας 108 χιλ. δολλ. ΗΠΑ.

Αναλυτική απεικόνιση των εισαγωγών από Ελλάδα στην Τσεχία φρέσκων φρούτων και λαχανικών το 2001, εμφανίζεται στον Πίνακα 1, ενώ στον Πίνακα 2, εμφανίζονται οι εισαγόμενες από Ελλάδα ποσότητες φρέσκων φρούτων και λαχανικών σε συσχέτιση με το σύνολο των τσεχικών εισαγωγών των συγκεκριμένων προϊόντων καθώς και η ποσοστιαία σε αυτές συμμετοχή των ελληνικών εξαγωγών.

Οσον αφορά το έτος 2002, οι εισαγωγές φρέσκων φρούτων και λαχανικών στην Τσεχία ανήλθαν σε 1.359.545 τόννους, εκ των οποίων οι εισαγωγές από Ελλάδα ανήλθαν σε 37.236 τόννους, δηλ. στο 2,7% του συνόλου των Τσεχικών εισαγωγών για τα υπόψει προϊόντα αξίας 15.757,90 χιλ. δολλ. ΗΠΑ (βλέπε πίνακα 3).

Οι επιδόσεις των ελληνικών εξαγωγών φρέσκων φρούτων και λαχανικών σημείωσαν χειροτέρευση, αφού το 2002 εισήχθησαν 7.746 τόννοι λιγότεροι από το 2001, γεγονός που μεταφράζεται στην περαιτέρω μείωση του ούτως ή άλλως μικρού μεριδίου συμμετοχής των ελληνικών εξαγωγών στο σύνολο των Τσεχικών εισαγωγών, από 3,9% το 2001, σε 2,7% το 2002 (μείωση κατά 1,2%).

Θα μπορούσε, ίσως, να παρατηρήσει κανείς ότι η μείωση των ελληνικών εξαγωγών κατά 7.746 τόννους ή 1,2% δεν είναι και τόσο ιδιαίτερα αρνητική, από άποψη τάξης μεγέθους.

Εντούτοις, η παρατήρηση αυτή, είναι εντελώς εκτός πραγματικότητας, διότι ναι μεν σε απόλυτα μεγέθη δεν είναι σημαντική αλλά, παρατηρήθηκε σε ένα έτος κατά το οποίο οι συνολικές Τσεχικές εισαγωγές φρέσκων φρούτων και λαχανικών, αυξήθηκαν κατα 18%.

Η αγορά της Τσεχίας εφοδιάζεται από τις Μεσογειακές χώρες, κυρίως, με ντομάτες, μαρούλια, πιπεριές, αγγουράκια και εσπεριδοειδή, μεταξύ Δεκεμβρίου και Μαρτίου, ενώ οι εισαγωγές περιορίζονται σημαντικά τον υπόλοιπο χρόνο. Τελευταίως, πραγματοποιούνται εισαγωγές και από άλλες χώρες (Αργεντινή, Ουρουγουάη, Νότιος Αφρική) στο διάστημα μεταξύ Μαϊου και Σεπτεμβρίου.

Σύμφωνα με μελέτες της αγοράς φρέσκων φρούτων και λαχανικών, οι προοπτικές διαγράφονται ευνοϊκές, κυρίως λόγω της αυξανόμενης συνειδοτοποίησης της συμβολής της κατανάλωσης αυτών των προϊόντων, στην υγεία του ατόμου. Η ετήσια κατά κεφαλή κατανάλωση φρέσκων φρούτων ανέρχεται σε 73,5 κιλά και των λαχανικών σε 80 κιλά.

Παρά το γεγονός ότι η καταναλωτική δαπάνη για τα υπόψη προϊόντα δεν ξεπερνά το 1,5% έως 2% του διαθέσιμου εισοδήματος του Τσέχου καταναλωτή, το ποσοστό αυτό, τείνει να αυξηθεί, κυρίως, λόγω της αυξανόμενης προσφοράς φρούτων και λαχανικών μέσα από τις αλυσίδες υπεραγορών σε τιμές ολοένα περισσότερο προσιτές στον καταναλωτή.

Αν ληφθεί υπόψει και το γεγονός ότι έχει πλέον καθιερωθεί η προτίμηση των Τσέχων καταναλωτών να πραγματοποιούν τις αγορές τους στα μεγάλα εμπορικά κέντρα και στις μεγάλες αλυσίδες υπεραγορών εις βάρος των μικρών συνοικιακών σημείων πώλησης, θεωρούμε ότι η πλέον ενδεδειγμένη μέθοδος για μονιμότερη παρουσία των ελληνικών φρούτων και λαχανικών στην τσεχική αγορά είναι μέσα από τις αλυσίδες υπεραγορών.

Οι σημαντικώτεροι εισαγωγείς/χονδρέμποροι φρέσκων φρούτων και λαχανικών της Τσεχίας, είναι οι εξής : Hortim International, Ceroz Fruit, VVISS, Taroko, Fruit Trautner, Efes Prague, Tekoo, Fruit Central Lipence. Οι εταιρείες αυτές, πλην της Taroko, είναι μέλη της Ενωσης Εισαγωγέων και Εξαγωγέων φρέσκων φρούτων και λαχανικών SIOZ, η οποία είναι μέλος της αντίστοιχης Ευρωπαϊκής Ενωσης EUCOFEL. Σημαντικοί επίσης εισαγωγείς, είναι οι εταιρείες Atlanta Prague, Bramko και P. Pokorny.

Ως προς την διακίνηση των φρέσκων φρούτων και λαχανικών στην αγορά της Τσεχίας, έχουν πλέον εδραιωθεί οι προβλέψεις που έγιναν πριν από 3-4 χρόνια για τον κεντρικό ρόλο που διαδραματίζουν οι μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ και υπεραγορών, και οι οποίες προβλέψεις, επιβεβαιώνονται πλέον και εμπειρικά από πολλές μελέτες αγοράς.

Ετσι, πρόσφατη μελέτη για το εν λόγω θέμα, αποδεικνύει τον κυρίαρχο ρόλο των αλυσίδων υπεραγορών, οι οποίες απορροφούν μεταξύ του 38% και του 45% των συνολικών πωλήσεων φρέσκων φρούτων και λαχανικών στην Τσεχία. Να υπογραμμίσουμε ότι η εξέλιξη αυτή, δεν περιορίζεται μόνο στην αγορά της Τσεχίας, αλλά έχει επεκταθεί και σε άλλες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης. Χαρακτηριστικά σχετικά είναι η περίπτωση της Ουγγαρίας, η οποία, ενώ μέχρι το 1987 διακινούσε το σύνολο των εξαγομένων φρούτων και λαχανικών μέσω της χονδρεμπορικής αγοράς του Μονάχου, ήδη τα διαθέτει σε ποσοστό περισσότερο από 80% μέσω μεγάλων αλυσίδων σουπερμάρκετ και υπεραγορών.

Η συνολική έκταση που καλύπτει η παραγωγή φρούτων ανέρχεται σε 50.000 περίπου εκτάρια. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της παραγωγής, αφορά μη εντατικές καλλιέργειες που παράγουν φρούτα για ίδια κατανάλωση και για βιομηχανική επεξεργασία. Αντίθετα, 20.000 περίπου εκτάρια καλύπτουν οι εντατικές καλλιέργειες επιτραπέζιων φρούτων, με ετήσια παραγωγή που κυμαίνεται γύρω στους 150.000 τόννους. Οι αμπελώνες καλύπτουν επιφάνεια 12.000 περίπου εκταρίων κυρίως στην Μοραβία η δε παραγωγή σταφυλιών κυμαίνεται γύρω στους 60.000 τόννους ετησίως.

Στα πλαίσια επιτόπιας διερεύνησης και απόκτησης σφαιρικής εικόνας για την επικρατούσα κατάσταση στις εισαγωγές ελληνικών φρέσκων φρούτων και λαχανικών, ο υπογράφων επεσκέφθη την δεύτερη μεγαλύτερη εισαγωγική εταιρεία της Τσεχίας, CEROZ FRUIT (τζίρος 120 Ευρώ, μερίδιο αγοράς 40%, απασχολούμενοι 540).

Ο Γενικός Διευθυντής της CEROZ FRUIT, κ. Jan Hnilica μου δήλωσε ότι είναι εξαιρετικά ικανοποιημένος από την συνεργασία του με τους Ελληνες εξαγωγείς τόσο ως προς την ποιότητα των προϊόντων όσο και ως προς τις τιμές. Το μεγαλύτερο μέρος των εισαγομένων από εν λόγω εταιρεία φρέσκων φρούτων, προέρχεται από την Σκύδρα και την Πελοπόννησο τα οποία η CEROZ FRUIT διακινεί με ιδιόκτητα φορτηγά - ψυγεία είτε σε ένα ή δύο σημαντικούς χονδρεμπόρους - οι οποί&οι εν συνεχεία εφοδιάζουν διάφορους πελάτες τους - είτε απευθείας σε μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ.

Οι εισαγόμενες ετησίως ποσότητες ελληνικών φρούτων από την CEROZ FRUIT, έχουν ως εξής : πορτοκάλια 6.000 - 7.000 τόννοι, ροδάκινα και νεκταρίνια, 3.000 - 4.000 τόννοι, μανταρίνια, περίπου, 1.000 τόννοι, λεμόνια, 500 τόννοι, και περίπου 600 τόννοι σταφύλια. Για τα ελληνικά σταφύλια, κ. Hnilica παρατήρησε ότι δεν βλέπει αξιόλογες προοπτικές αφενός λόγω του ότι τα Ιταλικά σταφύλια είναι πολύ φθηνότερα, και, αφετέρου, διότι οι Τσέχοι καταναλωτές προτιμούν τα μεγάλου μεγέθους σταφύλια.

Τα κυριώτερα εξαχθέντα ελληνικά φρέσκα φρούτα στην Τσεχία το 2002 ήσαν :

ΠΡΟΙΟΝ	ΠΟΣΟΤΗΤΑ (τόννοι)	ΑΞΙΑ (χιλ. δολλ. ΗΠΑ)	ΠΟΣΟΤΗΤΑ (τόννοι) Ετος 2001	ΔΙΑΦΟΡΑ 2002/2001
Πορτοκάλια	18.344	7.512	22.231	-17,5%
Καρπούζια	6.277	1.130	6.196	+1,3%
Σταφύλια νωπά	3.332	1.845	3.584	-7%
Ροδάκινα	3.325	1.845	5.807	-43%
Πατάτες	1.551	419	685	+126
Νεκταρίνια	1.107	703	1.805	-38,9%

Από τα στοιχεία του ανωτέρω πίνακα που αναφέρεται στις εξαγωγές των έξι φρέσκων φρούτων και λαχανικών πάνω από 1.000 τόννους προκύπτουν τα εξής :

1. Από τις 6 κατηγορίες προϊόντων, οι 4 παρουσίασαν μείωση.

2. Καθίζηση υπέστησαν οι εξαγωγές ροδάκινων (-43%) και νεκταρινίων (-38,9%) ακολουθούμενες από τα πορτοκάλια και τα νωπά σταφύλια των οποίων οι εξαγωγές, μειώθηκαν κατά 17,5% και 7%, αντίστοιχα.

3. Αύξηση παρουσίασαν οι εξαγωγές πατάτας (+126%) και καρπουζιών (+1,3%).

ΠΙΝΑΚΑΣ 1 - Τσεχικές εισαγωγές από την Ελλάδα ( 2001)

Προϊόντα	Δασμολογική κλάση	Ποσότητα κιλά	Αξία Χιλ. Δολλ. ΗΠΑ
Πατάτες	070190	684.600	206,5
Ντομάτες	0702	3.389,00	2
Κουνουπίδη	070410	2.010,00	0,75
Λάχανο λευκό	07049010	2.020,00	0,25
Καρότα	070610	1.275.700,00	353
Αγγούρια	0707	3.260,00	1,4
Σπαράγγι	070920	4.585,00	3
Πιπεριές Capsicum	070960	33.962,00	12,4
Καρύδες, κάσιους	0801	13.694,00	20,3
Αμύγδαλα αποφ.	08021290	55.122,00	169
Φυστίκια μη αποφ.	08022100	990,00	4,4
Φουντούκια αποφ.	08022200	45.638,00	136,3
Καρύδια αποφ.	08023200	2.329,00	7
Φυστίκια Αιγίνης	080250	39.603,00	153,3
Σύκα αποξηρ.	08042090	171.252,00	261,4
Ανανάς	080430	100,00	0,3
Αβοκάντο	080440	4.733,00	8,3
Πορτοκάλια	080510	22.230.756,00	7.317,6
Μανταρίνια	080520	1.115.917,00	553,5
Λεμόνια	080530	645.770,00	230
Γκρεϊπ-φρουτ	080540	115.288,00	53,7
Σταφύλια νωπά	080610	3.584.074,00	1.483
Σταφίδα Κορινθιακή	08062011	35.508,00	36,5
Σταφίδα Κορινθιακή	08062018	490,00	1
Σταφίδα Σουλτανίνα	08062092	229.240,00	268
Καρπούζια	080711	6.195.207,00	1.030
Μήλα	080810	27.359,00	8,1
Βερύκοκκα νωπά	080910	123.850,00	108
Κεράσια, Βίσσυνα	08092095	607,00	0,95
Νεκταρίνια	08093010	1.804.843,00	1.069
Ροδάκινα	08093090	5.806.977,00	3.171
Δαμάσκηνα	080940	5.966,00	3,4
Ακτινίδια	081050	659.826,00	467
Υπόλοιπα φρούτα	081090	2.440,00	1,7
ΣΥΝΟΛΟ		44.982.000,00	17.140

ΠΙΝΑΚΑΣ 2. Ποσοστιαία συμμετοχή εισαγωγών από Ελλάδα στο σύνολο των Τσεχικών εισαγωγών (2001)

	Ελληνικές Εξαγωγές (σε κιλά)	Σύνολο Τσεχικών Εισαγωγών (σε κιλά)	Ποσοστιαία συμμετοχή Ελληνικών εξαγωγών στο σύνολο των Τσεχικών εισαγωγών
Πατάτες	684.600,00	14.531.315,00	4,7 %
Πορτοκάλια	22.230.756,00	62.887.529,00	35,35 %
Μανταρίνια	1.115.917,00	42.966.942,00	2,6 %
Λεμόνια	645.770,00	19.517.691,00	3,3 %
Γκρεϊπ φρουτ	115.288,00	7.517.639,00	1,5 %
Σύκα	171.252,00	692.444,00	24,7 %
Σταφ. Κοριν.& Σουλτανίνα	265.238,00	5.611.314,00	4,8 %
Σταφύλια νωπά	3.584.074,00	44.418.256,00	8,07 %
Μήλα	27.359,00	38.373.549,00	0,07 %
Βερύκοκκα	123.850	1.060.064,00	11,7 %
Κεράσια	607,00	431.234,00	0,14 %
Ροδάκινα & Νεκταρίνια	7.611.820,00	22.856.982,00	33,3 %
Ακτινίδια	659.826,00	8.449.528,00	7,8 %
Αλλα φρούτα	2.440,00	793.480,00	0,3 %
Καρότα	1.275.700,00	18.313.994,00	7,0 %

ΠΙΝΑΚΑΣ 3 - Τσεχικές εισαγωγές από Ελλάδα (2002)

Προϊόντα	Δασμολογική κλάση	Ποσότητα Τόννοι	Αξία Χιλ. Δολλ. ΗΠΑ
Πατάτες	070190	1.551	419
Ντομάτες	0702	10	8,2
Κρεμμύδια	070310	3	1,1
Λάχανο λευκό	07049010	2	0,8
Αγγούρια	0707	128	80,8
Μελιτζάνες	070930	3	0,3
Πιπεριές Capsicum	070960	264	1
Καρύδες, κάσιους	0801	5	0,2
Αμύγδαλα αποφ.	08021290	6	21
Φουντούκια αποφ.	08022200	2	20,1
Καρύδια αποφ.	08023200	3	11
Φυστίκια Αιγίνης	080250	6	11
Σύκα αποξηρ.	08042090	75	27,4
Αβοκάντο	080440	9	7,5
Πορτοκάλια	080510	18.343	192,2
Μανταρίνια	080520	870	15,5
Λεμόνια	080550	967	7.512
Γκρεϊπ-φρουτ	080540	59	516,6
Σταφύλια νωπά	080610	3.332	422
Σταφίδα Κορινθιακή	08062011	0,5	20
Σταφίδα Κορινθιακή	08062018	1,2	1.845,4
Σταφίδα Σουλτανίνα	08062012	121	0,5
Σταφίδα Κορινθιακή	08062091	2	1,9
Σταφίδα Σουλτανίνα	08062092	364	435
Ετερες σταφίδες	08062098	23	24
Καρπούζια	080711	6.277	1.130
Μήλα	080810	18	7.523
Αχλάδια	08082050	2	1.743
Βερύκοκκα νωπά	080910	117	80
Κεράσια, Βίσσυνα	08092095	26	50
Νεκταρίνια	08093010	1.107	703
Ροδάκινα	08093090	3.325	1.845
Δαμάσκηνα	080940	1	1.774
Φράουλες	08101000	1	1.468
Ακτινίδια	081050	209	195
ΣΥΝΟΛΟ		44.951.000,00	28.081,50

Επιμέλεια: Ε. Καβαζαράκης, Ακόλουθος ΟΕΥ

Back to main page