|
Greek Economic and Trade Office Embassy of
Greece Prague,
Czech Republic |
|
|
|
|
|
E-mail: [email protected] |
Website: http://geocities.com/greek_trade |
Εκθεση
Για την
οικονομία της
Τσεχίας και
τις Ελληνοτσεχικές
οικονομικές
και
εμπορικές
σχέσεις κατά
το έτος 2002
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ΓΕΝΙΚΑ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ
ΣΤΟΙΧΕΙΑ
ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ
ΒΑΣΙΚΩΝ
ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΜΕΓΕΘΩΝ
Ø Ακαθάριστο
Εγχώριο Προιόν
(ΑΕΠ)
Ø Κατά
κεφαλήν ΑΕΠ
Ø Πληθωρισμός
Ø Ανεργία
Ø Δημόσια
οικονομικά
Ø Μεταρρύθμιση
των δημόσιων
οικονομικών
Ø Επιτόκια
ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ
ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ
ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ
Ø Ισοζύγιο
πληρωμών
Ø Εξωτερικό
εμπόριο
Ø Σύνθεση
εξωτερικού
εμπορίου κατά
βασικές κατηγορίες
προιόντων
Ø Σύνθεση
εξωτερικού
εμπορίου κατά
μεγάλες ομάδες
χωρών
Ø Οι
χώρες-μεγαλύτεροι
εμπορικοί
εταίροι της
Τσεχίας
Ø Ξένες
άμεσες
επενδύσεις
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ
ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ
ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗΝ
ΕΛΛΑΔΑ
Ø Θεσμικό
πλαίσιο
Ø Εμπορικό
ισοζύγιο
Ø Σύνθεση
Ελληνοτσεχικού
εμπορίου
Ø Κυριότερα
εξαγόμενα στην
Τσεχία
Ελληνικά προιόντα
Ø Μερίδιο
ορισμένων
εξαγομένων
στην Τσεχία
Ελληνικών
προϊόντων στις
Τσεχικές
εισαγωγές
Ø Κυριότερα
εισαγόμενα
στην Ελλάδα
Τσεχικά προιόντα
Ø Ελληνικές
επενδύσεις
στην Τσεχία
Ø Συνεργασία
στα Βαλκάνια
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ
ΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ
ΑΓΟΡΑ
ΤΗΣ ΤΣΕΧΙΑΣ
Ø Θεσμικό
πλαίσιο
λειτουργίας
αγοράς
Ø Προβλήματα
Ελληνικών
εξαγωγών στην
Τσεχία
Ø Προοπτικές
αύξησης
Ελληνικών
εξαγωγών στην
Τσεχία
Ø Εφαρμογή
επιταγών σύγχρονου
μάρκετινγκ
Ø Κανάλια
διανομής
Ø Διερεύνηση
αγοράς –
δημιουργία
επαφών
Ø Επενδύσεις
ΧΡΗΣΙΜΕΣ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Ø Στατιστικοί
πίνακες Π-1 έως
Π-18
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Σήμερα,
14 χρόνια μετά
την βελούδινη
επανάσταση, η Τσεχική
οικονομία έχει
πλέον
ξεπεράσει την
φάση της
οικονομίας υπό
μετάβαση και
λειτουργεί
πλήρως στα
πλαίσια της
ελεύθερης
ανταγωνιστικής
αγοράς.
Οπως
είναι γνωστό, η
Τσεχία είναι
ένα από τα δέκα
νέα μέλη της ΕΕ
που
εντάσσονται
σ’αυτήν την 1-5-2004. Οι
μεταρρυθμίσεις
στα δημόσια
οικονομικά που
αποφασίσθηκαν
πρόσφατα
πιστεύεται ότι
θα συμβάλλουν
ώστε η Τσεχία
να ενταχθεί
στην ζώνη του Ευρώ
κατά το 2009-2010.
Σαν
εισαγωγική
αγορά η Τσεχία
είναι ήδη
αρκετά αξιόλογη.
Το 2002 οι
εισαγωγές της
ήταν 40,5 δις
δολάρια, δηλαδή
κατά 5 περίπου
δις δολάρια
μεγαλύτερες
των Ελληνικών.
Με
την ένταξη της
χώρας στην ΕΕ
τον Μάϊο του 2004
και στην ζώνη
του Ευρώ κατά
το 2009-2010, σε
συνδυασμό με
την σταδιακή
άνοδο του
εισοδήματος, η
Τσεχική αγορά
θα εξελιχθεί
σε μια ακόμα
πιο ελκυστική
αγορά τοποθέτησης
κοινοτικών και
κατά συνέπεια
και Ελληνικών
προϊόντων.
Δηλαδή, οι
προοπτικές για
τις Ελληνικές
εξαγωγές είναι
καλές.
Με 0,17%
συμμετοχή στις
Τσεχικές
εισαγωγές το 2002,
η χώρα μας είχε
ένα
απελπιστικά
χαμηλό
μερίδιο.
Είμαστε στην
τελευταία θέση
μεταξύ των
χωρών της ΕΕ,
πίσω και από
την Πορτογαλία
και το Λουξεμβούργο.
Αυτό
μπορεί και
πρέπει να
αλλάξει. Αρκεί
οι Ελληνες
εξαγωγείς και
οι φορείς και
μηχανισμοί που
τους
υποστηρίζουν
να
κινητοποιηθούν
ανάλογα και μάλιστα
το
γρηγορώτερο,
όσο είναι
ακόμα καιρός.
Γιατί με την
πάροδο του
χρόνου η
διείσδυση και
εδραίωση στην
Τσεχική αγορά
θα γίνεται όλο
και πιο δύσκολη.
Φιλοδοξία
της ανά χείρας
έκθεσης είναι
να συμβάλλει
στην ενημέρωση
των Ελληνικών
επιχειρήσεων και
των
υποστηρικτηκών
φορέων και
μηχανισμών τους
με στόχο την
εντονότερη
ενεργοποίησή
τους στην
Τσεχία.
Εξυπακούεται
ότι το Γραφείο
μας θα είναι,
όπως πάντα,
στην διάθεση
των
ενδιαφερομένων
για
οποιαδήποτε
παραπέρα
πληροφόρηση
και συμπαράσταση
στις
προσπάθειές
τους.
Βρίσκεται
στην Κεντρική
Ευρώπη.
Περικλείεται
από Γερμανία,
Πολωνία,
Σλοβακία και
Αυστρία
78.860 τ. χλμ.
10.260.000 (2001)
- 0,07% (2001)
Κοινοβουλευτική
δημοκρατία,
Πρόεδρος κ. Vaclav Klaus
Συνασπισμός
κομμάτων
κυβέρνησης:
CSSD:
Σοσιαλιστικό
κόμμα,
πρόεδρος
πρωθυπουργός
κ. Spidla
KDU:
Χριστιανοδημοκρατικό
κόμμα,
πρόεδρος κ. Cyril Svoboda,
υπουργός
εξωτερικών
US: Ενωση Ελευθερίας,
πρόεδρος κ. Petr Maresh,
αντιπρόεδρος
της
κυβέρνησης
Αλλα κόμματα:
ODS:
Δημοκρατικό
κόμμα,
πρόεδρος κ. Marek Topolenek,
KSCM:
Κομμουνιστικό
κόμμα,
πρόεδρος κ. Miroslav Grebenic
Ρωμαιοκαθολικοί
(39%%), άθροισκοι (40%),
ορθόδοξοι (3%),
διαμαρτυρόμενοι
(2%), άλλοι (16%)
Γεωργία 4,7% ,
βιομηχανία 41,0% , υπηρεσίες
54,3%
Brno 385.000
Ostrawa 321.678
Plzen
167.883
Pardubice 164.180
Το
ΑΕΠ της
Τσεχίας
ανήλθε, κατά το
2002, σε τρέχουσες
τιμές, σε 69,5 δις
$-ΗΠΑ,
βάσει της
τρέχουσας
(ονομαστικής)
ισοτιμίας του
έτους αυτού.
Το
Τσεχικό ΑΕΠ, σε
τρέχουσες
τιμές, κατά τα
έτη 1997-2003, δίνεται
στο παρακάτω
πίνακα 1. Τα
στοιχεία για
το 2002 είναι
προσωρινά, ενώ
τα στοιχεία
του 2003 και 2004 είναι
προβλέψεις του
Τσεχικού
υπουργείου
οικονομικών.
Τα μεγέθη σε
δολλάρια, κατά
τα έτη 1999, 2000 εμφανίζουν
μειώσεις, οι
οποίες οφείλονται,
σε μεγάλο
ποσοστό, σε
αυξημένες
υποτιμήσεις
της Τσεχικής
Κορώνας (CZK)
έναντι του
δολλαρίου.
Αντίθετα, κατά
τα έτη 2002 και 2003, τα
ποσά είναι
αυξημένα λόγω
της σημαντικής
ανατίμησης του
Τσεχικού
νομίσματος, η
οποία έχει
συντελεσθεί
στο μεταξύ.
Πίνακας
1
ΑΕΠ
Τσεχίας, σε
τρέχουσες
τιμές και
ισοτιμίες
|
|
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
2004 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Δις CZK |
1.839,1 |
1.902,3 |
1.984,8 |
2.175,2 |
2.275,6 |
2.374,0 |
2.506,0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Δις $-ΗΠΑ |
57,0 |
55,0 |
51,4 |
57,2 |
69,5 |
86,0 |
92,8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Σημ.: 2003 και 2004,
προβλέψεις.
Πηγή:
Υπουργείο
Οικονομικών
Τσεχίας
Μια
πιο καθαρή
εικόνα δίνει ο
πίνακας 2, ο
οποίος παρουσιάζει
την εξέλιξη
του Τσεχικού
ΑΕΠ σε σταθερές
τιμές (1995). Οπως
φαίνεται στον
πίνακα αυτόν
το ΑΕΠ της
Τσεχίας είχε
αρνητική
αύξηση κατά το
1998. Αρχισε να
ανακάμπτει το 1999
και συνέχισε
το 2000. Το 2001 υποχώρησε
ελαφρά έναντι
του 2000, το 2002 όμως η
υποχώρηση ήταν
εντονότερη.
Τέλος, για τα επόμενα
2 χρόνια
προβλέπεται να
παρουσιάσει
πάλι ελαφρή
ανοδική
ανοδική
πορεία.
Οι
μειώσεις του
ΑΕΠ, κατά το 1997-1999,
αποδίδονται
στην πολιτική
που
ακολουθήθηκε
μέχρι το 1997, η
οποία χαρακτηρίζεται
ως
συντηρητική,
με την έννοια
ότι απέφυγε ή
υπήρξε άτολμη
στις μεγάλες
τομές, τις
ιδιωτικοποιήσεις
και τον
εκσυγχρονισμό
γενικά της
οικονομίας. Οι
κυβερνήσεις
μετά το 1997 έριξαν
το βάρος
ακριβώς
σ’αυτούς τους
τομείς, σε
συνδυασμό με
την ανακήρυξη
σε πρώτη
προτεραιότητα
την ένταξη της
χώρας στην
Ευρωπαική Ενωση
(ΕΕ).
Η ανάκαμψη της
Τσεχικής
οικονομίας
κατά το 2000 και το 2001
οφείλεται στις
συνεχείς
διαρθρωτικές
μεταβολές στην
πλευρά
προσφοράς της
οικονομίας,
αλλά και στην
βελτίωση όλων
σχεδόν των
συντελεστών
στην πλευρά
της ζήτησης.
Κατά το 2002
βασικός συντελεστής
της αύξησης
ήταν η
ιδιωτική
κατανάλωση, ενώ
οι ακαθάριστες
επενδύσεις
συνέβαλαν
θετικά μεν
αλλά σε
περιορισμένη
κλίμακα. Τέλος,
αρνητική ήταν
η συμβολή του
εξωτερικού
εμπορίου, όπως
και της
κρατικής
κατανάλωσης.
Πίνακας
2
Εξέλιξη
ΑΕΠ Τσεχίας σε
σταθερές τιμές
(1995)
|
|
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
2004 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Δις CZK |
1.414,4 |
1.421,0 |
1.467,3 |
1.512,6 |
1542,2 |
1.579 |
1.622 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Μετ. % |
- 1,0 |
0,5 |
3,6 |
3,1 |
2,0 |
2,4 |
2,7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Σημ.: 2003 και 2004,
προβλέψεις
Πηγή:
Υπουργείο
Οικονομικών
Τσεχίας
Σε
ό,τι αφορά στην
πλευρά της
προσφοράς,
στην αύξηση
συνέβαλαν
κυρίως η
βιομηχανική
παραγωγή , αλλά
και ο τομέας
των υπηρεσιών,
ιδιαίτερα το
εμπόριο, όπως
επίσης και ο
τομέας των
τηλεπικοινωνιών.
Συνολικά,
η βιομηχανική
παραγωγή
αυξήθηκε κατά
το 2002 κατά 4,5%, παρά
την μειωμένη
ζήτηση από το
εξωτερικό.
Στους
δυναμικούς
τομείς της
βιομηχανίας,
όπως η
παραγωγή μέσων
μεταφοράς
(αυτοκινήτων),
μηχανήματα και
εξοπλισμός,
επεξεργασία
ξύλου και
ελαστικού, πλαστικών,
όπου
πραγματοποιήθηκαν
μεγάλες επενδύσεις
από ξένους, η
αύξηση της
βιομηχανικής
παραγωγής ήταν
της τάξης του 10-20%.
Αντίθετα, σε
τομείς όπως η
παραγωγή
υποδημάτων, η
παραγωγή
μετάλλων, η παραγωγή
τροφίμων,
ύπήρξε
υποχώρηση.
Ανάκαμψη
σημειώθηκε,
τέλος και στις
κατασκευές.
Με βάση
το ποσό του ΑΕΠ
σε δολάρια σε
τρέχουσες τιμές
και τρέχουσες
ισοτιμίες
(βλέπε πίνακα 1),
εξάγεται ένα
κατά κεφαλήν
ΑΕΠ για το 2002 της
τάξης των 6.800
δολλαρίων ΗΠΑ.
Η εξέλιξη του
κατά κεφαλήν
ΑΕΠ, σε τρέχουσες
τιμές και
δολλάρια ΗΠΑ
φαίνεται στον
παρακάτω
πίνακα 3.
Πίνακας
3
Κατά
κεφαλήν ΑΕΠ
Τσεχίας, σε
τρέχουσες
τιμές, $-ΗΠΑ
|
|
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Τσεχία |
5.100 |
5.500 |
5.300 |
5.000 |
5.600 |
6.800 |
8.400 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
%
μέσου όρου ΕΕ-15 |
23 |
24 |
23 |
24 |
27 |
30 |
30 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ελλάδα |
11.600 |
11.600 |
11.900 |
10.400 |
10.700 |
12.100 |
15.400 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
%
μέσου όρου ΕΕ-15 |
52 |
51 |
52 |
49 |
51 |
53 |
55 |
Σημ.:
2003 και 2004,
προβλέψεις
Πηγή:
Υπουργείο
Οικονομικών
Τσεχίας
Για
την μέτρηση
του ΑΕΠ, σε μια
προσπάθεια να
ληφθούν υπόψη
τα πραγματικά
δεδομένα σε
μια χώρα,
γίνεται χρήση
τελευταία της
λεγόμενης
«ισοτιμίας
αγοραστικής
δύναμης» (Purchasing Power Parity ή PPP). Με βάση
αυτή την
ισοτιμία το
ΑΕΠ της
Τσεχίας παρουσιάζει
την εξέλιξη
που φαίνεται
στον πίνακα 4, σε σύγκριση
με την Ελλάδα.
Πίνακας
4
Κατά
κεφαλήν ΑΕΠ
Τσεχίας με
βάση την
ισοτιμία αγοραστικής
δύναμης (PPP),
$-ΗΠΑ
|
|
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
2004 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Τσεχία |
13.700 |
14.300 |
13.800 |
15.100 |
15.600 |
16.300 |
|
% μέσου όρου ΕΕ-15 |
58 |
56 |
59 |
60 |
61 |
61 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ελλάδα |
15.800 |
15.900 |
16.200 |
17.100 |
17.900 |
18.700 |
|
% μέσου όρου ΕΕ-15 |
68 |
64 |
63 |
65 |
67 |
68 |
Σημ.: 2003 και 2004,
προβλέψεις
Πηγή:
Υπουργείο
Οικονομικών
Τσεχίας
Ο
πληθωρισμός το
1993 ήταν ακόμα 20,8%,
το 1996 ήταν 8,8% και το
1997 10,7%. Από το 1999 έχει
μειωθεί
αισθητά και το
2002, με 1,8%, έφθασε
στο ιστορικά
χαμηλότερο
σημείο, πολύ
πιο κάτω απ’ό,τι υπολόγιζαν
οι οικονομικοί
αναλυτές, ενώ
για το 2003 αναμένεται
να πέσει ακόμα
περισσότερο
(βλ. πίνακα 5).
Στην εξέλιξη
αυτή έχουν
οδηγήσει η
πτώση του
κόστους παραγωγής,
ως αποτέλεσμα
των
χαμηλότερων
τιμών των εισαγόμενων
πρώτων υλών
και ενδιαμέσων
υλικών, στις
οποίες οδήγησε
η μειωμένη
οικονομική
δραστηριότητα
στο εξωτερικό
και ιδιαίτερα
στην Γερμανία,
αλλά και η
σημαντική
ανατίμηση της
Τσεχική
Κορώνας, που έκανε
τα εισαγόμενα
προιόντα
φθηνότερα, σε
συνδυασμό και
με μειωμένη
ζήτηση
Τσεχικών
προιόντων από
το εξωτερικό.
Για τους
παραπάνω
λόγους, οι ειδικοί
μιλούν για
εισαγόμενο
αποπληθωρισμό.
Πίνακας
5
Εξέλιξη
πληθωρισμού, 1993-2002
|
|
1993 |
1996 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
2004 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Τσεχία |
20,8 |
8,8 |
10,7 |
2,1 |
3,9 |
4,7 |
1,8 |
0,4 |
2,6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΕΕ-15 |
3,6 |
|
1,8 |
1,3 |
2,5 |
2,6 |
1,8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Σημ.: 2003 και 2004,
προβλέψεις
Πηγή:
Υπουργείο
Οικονομικών
Τσεχίας
Η
συνεχιζόμενη
διαδικασία
αναδιάρθρωσης
της οικονομίας,αλλά
και η μειωμένη
οικονομική
δραστηριότητα
κατά το 2002,
οδήγησαν σε
αύξηση της
ανεργίας κατά
μία ποσοστιαία
μονάδα έναντι
του
προηγούμενου
έτους.
Επί
συνόλου 5.242.00
ατόμων που
ήταν ο
οικονομικά
ενεργός
πληθυσμός κατά
το 2002, ποσοστό 9,8% ή
477.000 άτομα ήταν
χωρίς εργασία.
Το ποσοστό
ανέργων κατά
το 2002 είναι το υψηλότερο
ποσοστό μετά
τις
κοινωνικοοικονομικές
αλλαγές. Η δε
προβλέψεις
θέλουν το
ποσοστό να
αυξάνεται και
τα επόμενα δύο
χρόνια και να αρχίσει
να υποχωρεί
από το 2005.
Υπάρχουν
μεγάλες
διαφορές στο
ποσοστό
ανεργίας ανάλογα
με την περιοχή.
Η κυβέρνηση
προσπαθεί να τονώσει
την απασχόληση
στις περιοχές
με μεγάλη
ανεργία,
έχοντας
θεσπίσει ειδικά
οικονομικά
κίνητρα για
επενδύσεις
στις συγκεκριμένες
περιοχές.
Ο πίνακας που ακολουθεί δίνει μια εικόνα της εξέλιξης της ανεργίας στην Τσεχία, κατά τα τελευταία χρόνια. Τα ποσοστά για το 2003 και 2004 είναι εκτιμήσεις της κυβέρνησης.
Πίνακας
5
Εξέλιξη
ποσοστού
ανέργων στην
Τσεχία
(Τέλος
έτους)
|
1995 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
2004 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2,9 |
7,5 |
9,4 |
8,8 |
8,9 |
9,8 |
10,5 |
10,5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Σημ.:
2003 και 2004,
προβλέψεις
Πηγή:
Υπουργείο
οικονομικών
Τσεχίας
Οπως
φαίνεται στον
πίνακα 6 τα
έξοδα
αυξήθηκαν, τα τελευταία
χρόνια,
ταχύτερα από
τα έσοδα, μια
τάση που
εντάθηκε
ιδιαίτερα το 2001,
συνεχίσθηκε το
2002 και προβλέπεται
να συνεχισθεί
και το 2003, με
αποτέλεσμα την
αύξηση του
ελλείμματος,
σε απόλυτες
αξίες, αλλά και
ως ποσοστού
του ΑΕΠ και
συνακόλουθα
και του
δημοσίου
χρέους.
Κατά
το 2002, το 43,8% (έναντι 48%
το 2001) των
δαπανών της γενικής
κυβέρνησης
αφορούσαν σε
μεταβιβάσεις που
κατευθύνθηκαν για
συντάξεις (45,8 %
έναντι
46,4% το προηγούμενο
έτος) και
κοινωνικές
δαπάνες (το 54,2%
έναντι 50,0% το
προηγούμενο
έτος).
Οι
ενισχύσεις για
τον
εκσυγχρονισμό
της οικονομίας
απορρόφησαν το
23,% των δαπανών,
οι μισθοί και
τα ημερομίσθια
το 7,8% και οι
λοιπές προμήθειες
το 11,8%.
Οι
δύο πρώτες
κατηγορίες
δαπανών,
δηλαδή οι
μεταβιβάσεις
και οι δαπάνες
για τον
εκσυγχρονισμό
της οικονομίας
συνθέτουν την
μερίδα του
λέοντος και είναι
υπεύθυνες για
την διόγκωση
των δαπανών
της γενικής
κυβέρνησης και
το διογκούμενο
έλλειμμα του
προυπολογισμού.
Πίνακας
6
Προϋπολογισμός
Γενικής
Κυβέρνησης
|
|
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Εσοδα Δις CZK |
665,3 |
709,4 |
744,0 |
781,0 |
851,1 |
906,8 |
953,0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Εξοδα Δις CZK |
700,7 |
752,7 |
796,4 |
867,6 |
962,2 |
1.060,2 |
1.149,0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ελλειμμα Δις CZK |
- 35,4 |
- 43,3 |
- 52,4 |
- 86,6 |
- 111,0 |
- 153,4 |
- 196,0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
% Ελλ/τος στο
ΑΕΠ |
2,5 |
3,0 |
3,7 |
5,9 |
7,3 |
10,0 |
12,4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Χρέος Δις CZK |
217,5 |
240,0 |
275,2 |
332,4 |
404,5 |
444,5 |
582,5 |
|
Μετ. % |
5,2 |
10,3 |
14,7 |
20,8 |
21,7 |
9,9 |
31,0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
% χρέους στο
ΑΕΠ |
12,9 |
13,0 |
14,5 |
16,7 |
18,6 |
19,5 |
24,5 |
Σημ.: α) Το 2003
είναι
προβλέψεις
β)
Στα έξοδα
συγκαταλέγονται
οι
μεταβιβάσεις
σε ιδρύματα
και ταμεία
διευκόλυνσης
της
μεταβίβασης
στην οικονομία
της αγοράς
Πηγή:
Υπουργείο
Οικονομικών
Τσεχίας
Το
έλλειμμα του
προυπολογισμού,
όπως φαίνεται
στον πίνακα 6,
διογκώνεται
συνεχώς,
ιδιαίτερα τα
τελευταία
χρόνια, σε
απόλυτες τιμές
αλλά και ως
ποσοστό στο
ΑΕΠ, και
ακολουθείται
κατά πόδας και
από το δημόσιο
χρέος, το οποίο
για το 2003
προβλέπεται να
σημειώσει άλμα
της τάξης του 31%.
Η
διόγκωση του
ελλείμματος
του κρατικού
προυπολογισμού
αποτελεί
μεγάλο
πρόβλημα για
την κυβέρνηση,
τόσο γιατί
αποτελεί μη
υγιή καθ’εαυτή
εξέλιξη για
την οικονομία,
όσο και γιατί
μπορεί να
σταθεί εμπόδιο
στα σχέδια της
Τσεχίας για
ένταξη στην
ζώνη του Ευρώ,
αφού βάσει των
κριτηρίων του
Μάαστριχτ το
ποσοστό του ελλείμματος
της Γεν.
Κυβέρνησης
στον
προυπολογισμό
δεν μπορεί να
υπερβαίνει το 3%.
Το
θέμα
συζητείται σε επίπεδο
κυβέρνησης εδώ
και καιρό και η
κυβέρνηση έχει
ψηφίσει
σχετική
απόφαση, αν και
όχι χωρίς προβλήματα,
αφού έχει
χάσει την μία
και μοναδική
ψήφο που της
έδινε την
πλειοψηφία
στην βουλή και
προσπαθεί να
περάσει τις
προτάσεις της
με την βοήθεια
των κομμάτων
της
αντιπολίτευσης
που συμφωνούν
με την γραμμή
της.
Σύμφωνα
με την απόφαση
που έχει
ψηφισθεί, η
μεταρρύθμιση
στα δημόσια
οικονομικά
προβλέπει
σειρά μέτρων
τόσο στο
σκέλος των
εσόδων, όσο και
προ παντός στο
σκέλος των
δαπανών.
Τα
μέτρα στο
σκέλος των
εσόδων
προβλέπουν,
κυρίως μέσα
από αύξηση των
εμμέσων φόρων, την
διεύρυνση του
μεριδίου συμμετοχής
των φόρων στα
κρατικά έσοδα
στο 39%, από 37% που
είναι σήμερα.
Στην
πλευρά των
δαπανών
προβλέπονται
μέτρα περιορισμού
των
κοινωνικών
δαπανών και
των αυξήσεων
στις
συντάξεις.
Στην
συντριπτική
τους πλειοψηφία
οι δύο αυτές
κατηγορίες
δαπανών
αποτελούν
ανελαστικές
λεγόμενες
δαπάνες.
Πάντως, με τα προβλεπόμενα
στην απόφαση
μέτρα το 2006 το
ποσοστό του ελλείμματος
της Γεν.
Κυβέρνησης
(χωρίς τις
μεταβιβάσεις
σε ιδρύματα
και ταμεία
διευκόλυνσης
της μεταβίβασης
της οικονομίας
στην οικονομία
της αγοράς)
υπολογίζεται
να πέσει στο 4%
του ΑΕΠ.
Κάτω
από αυτές τις
προυποθέσεις
οι ειδικοί
υπολογίζουν
ότι η Τσεχία
δεν θα
μπορέσει να
γίνει πλήρες
μέλος της
ζώνης του Ευρώ πριν
το 2009-2010.
Παρά
τον αυξανόμενο
δανεισμό, τα
επιτόκια
ακολουθούν τα
τελευταία
χρόνια
καθοδική
πορεία, η οποία
προβλέπεται να
συνεχισθεί τα
επόμενα δύο
χρόνια, όπως
δείχνει ο
παρακάτω
πίνακας 7.
Πίνακας
7
Εξέλιξη
επιτοκίων
δανεισμού, 1995-2002
\
|
1996 |
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
2004 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
12,5 |
13,2 |
12,9 |
8,7 |
7,2 |
7,1 |
6,2 |
5,5 |
5,7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Σημ.: 2003 και 2004,
προβλέψεις
Πηγή:
Υπουργείο
Οικονομικών
Τσεχίας
Με 9,0
δις $-ΗΠΑ
(εισαχθέντα
κεφάλαια και
επανεπενδύσεις
κερδών), η
εισροή
κεφαλαίων από
το εξωτερικό για
άμεσες
επενδύσεις
αποτελεί μέγιστο
μέχρι τώρα ποσό
στην ιστορία
της χώρας. Η
Τσεχία, όπως
αναφέρεται στο
κεφάλαιο περί
επενδύσεων
αυτής της έκθεσης,
είναι ένας
ιδιαίτερα
δημοφιλής
προορισμός ξένων
επενδύσεων. Το
δε 2002 υπήρξε ένας
ιδιαίτερα πετυχημένος
χρόνος στον
τομέα αυτό.
Η
μεγάλη εισροή
κεφαλαίων από
το εξωτερικό
για άμεσες
επενδύσεις
συνέβαλε και
το 2002 στην
εξισορρόπηση
του ισοζυγίου
πληρωμών και
είχε μάλιστα
σαν αποτέλεσμα
σημαντική
αύξηση στα
συναλλαγματικά
διαθέσιμα, τα
οποία στο
τέλος του
έτους ήταν 23,7 έναντι 14,5
δις $-ΗΠΑ το
προηγούμενο
έτος.
Η
μεγάλη εισροή
από το
εξωτερικό
κεφαλαίων για
άμεσες
επενδύσεις
είχε όμως σαν
αποτέλεσμα και
την σημαντική
ανατίμηση,
γύρω στο 14% κατά
μέσο ετήσιο όρο,
της Τσεχικής
Κορώνας.
Αντίθετα
απ’ό,τι συμβαίνει
κανονικά στην
περίπτωση
αυτή, η
ανατίμηση της
Τσεχικής
Κορώνας
υποβοήθησε τις
εισαγωγές,
αλλά και τις
εξαγωγές, για
τον εξής λόγο.
Σε ένα μεγάλο
αριθμό
εξαγόμενων
Τσεχικών
βιομηχανικών
προϊόντων υπεισέρχονται
σε υψηλό
ποσοστό
εισαγόμενες
πρώτες ύλες
και κυρίως
ημιέτοιμα
προιόντα (π.χ.
τμήματα και
εξαρτήματα
αυτοκινήτων
κ.ο.κ.), των οποίων
η χαμηλότερη
τιμή εισαγωγής
επέδρασε
ανάλογα στην
τιμή εξαγωγής των
τελικών
προϊόντων.
Ετσι το
εμπορικό
ισοζύγιο ελάχιστα
επηρεάσθηκε
από την
ανατίμηση, η
οποία είχε
κάποια
αρνητική
επίδραση στον
εισερχόμενο
τουρισμό.
Ο
παρακάτω
πίνακας 8
δείχνει την
εξέλιξη των
εξαγωγών και
εισαγωγών της
Τσεχίας, σε $-ΗΠΑ,
μεταξύ 1997-2002 (βλέπε
επίσης πίνακα
Π-2).
Η
αύξηση των
εξαγωγών σε
δολάρια το 2002 μπορεί
να
χαρακτηρισθεί
σχετικά
απότομη, αλλά
αυτό οφείλεται
σχεδόν
εξ’ολοκλήρου
στην αποτίμησή
τους με την
ανατιμημένη
Κορώνα,
δοθέντος ότι
το ίδιο μέγεθος
σε Τσεχικές
Κορώνες είναι
μειωμένο κατά 1,5%
έναντι του 2001 (βλ.
πίνακα 9).
Από
την πλευρά
τους οι εισαγωγές
το 2002, εμφανίζουν
και αυτές
σημαντική αύξηση
σε δολάρια,
αλλά σε
Κορώνες είναι
χαμηλότερες
κατά 4,4% έναντι
του
προηγούμενου
έτους, παρά την
ανατίμηση της
Κορώνας, που,
σύμφωνα με τα
γνωστά, θα έπρεπε
να είχε
οδηγήσει
μάλλον σε
άνοδο των
εισαγωγών.
Η
ερμηνεία που
μπορεί να
δοθεί για την
εξέλιξη αυτή
στις εξαγωγές
είναι αυτό που
ελέχθη πιο
πάνω, δηλαδή
ότι η
ανατίμηση
ευνόησε
περισσότερο
ίσως τις
εξαγωγές λόγω
των
χαμηλότερων
τιμών των
εισαγόμενων
πρώτων υλών
και ημιετοίμων
προιόντων, τα οποία
αποτελούν
σχετικά μεγάλο
ποσοστό της
αξίας των εξαγομένων
προϊόντων και
σε τελευταία
ανάλυση επέδρασαν
μειωτικά στις
τιμές τους.
Πίνακας
8
Εξωτερικό
εμπόριο
Τσεχίας
(Εκ.
$-ΗΠΑ)
|
|
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
% Μετ. 01/02 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Εξαγωγές |
22,8 |
25,8 |
26,2 |
29,0 |
33,3 |
38,2 |
14,7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Εισαγωγές |
27,5 |
28,3 |
28,0 |
32,2 |
36,5 |
40,5 |
11,0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ισοζύγιο |
- 4,7 |
- 2,5 |
- 1,8 |
- 3,2 |
- 3,2 |
- 2,3 |
0,0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Κάλυψη εισαγ.
από εξαγωγές |
83% |
91% |
94% |
90% |
91% |
94,3% |
|
Πηγή:
Στατιστική
υπηρεσία
Τσεχίας
Στον
πίνακα 8,
διαπιστώνεται,
επίσης, η πολύ
υψηλή κάλυψη
των εισαγωγών
από εξαγωγές,
σχέση, η οποία μάλιστα
βελτιώθηκε
κατά την
επισκοπούμενη
περίοδο, αφού
από 83% το 1997
ανέβηκε στο 94,3%
το 2002, που είναι
και το
υψηλότερο ποσοστό
του πίνακα.
Πίνακας
9
Εξωτερικό
εμπόριο
Τσεχίας
(Δις
Κορώνες
Τσεχίας)
|
|
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
% Μετ. 01/02 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Εξαγωγές |
709,3 |
834,2 |
908,8 |
1.121,1 |
1.269,6 |
1.250,4 |
- 1,5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Εισαγωγές |
864,5 |
918,2 |
974,6 |
1.241,9 |
1.386,3 |
1.325,3 |
- 4,4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Πηγή:
Στατιστική υπηρεσία
Τσεχίας
Οι πίνακες
Π-3 και Π-4
δείχνουν την
ποσοστιαία
σύνθεση των
εξαγωγών και
εισαγωγών της
Τσεχίας κατά
βασικές
κατηγορίες προϊόντων
της
ονοματολογίας SITC.
Παρατηρείται
ότι στην κορυφή
του καταλόγου
των εξαγομένων
κατηγοριών προϊόντων,
με αυξητική
μάλιστα τάση (43-49%),
βρίσκεται η
κατηγορία
‘’μηχανές,
μηχανήματα και
υλικό μεταφορών’’
και ακολουθούν
οι κατηγορίες
‘’βιομηχανικά προϊόντα’’
(25-23%),
‘’διάφορα
βιομηχανικά’’
(γύρω στο 12%),
‘’χημικά
προϊόντα’’ (γύρω
στο 6%) κ.ο.κ.
Είναι
ενδιαφέρον
ότι, μεταξύ 1999-2002,
ενώ το μερίδιο
των κατηγοριών
«χημικά
προϊόντα»,
«βιομηχανικά
προϊόντα» και
«διάφορα
βιομηχανικά
προϊόντα»
παρουσίασε
συνεχή μείωση,
το μερίδιο της
κατηγορίας
«μηχανές,
μηχανήματα και
υλικό
μεταφορών»
παρουσίασε συνεχή
άνοδο. Το
γεγονός αυτό
αντικατοπτρίζει
την δυναμικότητα,
ιδιαίτερα της
βιομηχανίας
αυτοκινήτων,
δηλαδή της
βιομηχανίας SKODA, η οποία
μετά την
ανάληψή της
και τον
εκσυγχρονισμό
της από την
Γερμανική Volkswagen
διευρύνει
συνεχώς τις
εξαγωγές της.
Ο
κλάδος της
Τσεχικής
βιομηχανίας
αυτοκινήτων θα
αποκτήσει
ακόμη
ισχυρότερη
θέση στην
οικονομία της
χώρας και τις
εξαγωγές, όταν
περατωθεί και
λειτουργήσει
το νέο
εργοστάσιο
κατασκευής
αυτοκινήτων
που ανεγείρεται
από την
κοινοπραξία
των Toyota και Peugeot-Citroen, το
οποίο αποτελεί
την μεγαλύτερη
μέχρι τώρα ξένη
επένδυση (1,5 δις
Ευρώ) στην
Τσεχία.
Σύμφωνα
με τον πίνακα Π-3,
το 90% περίπου των
εξαγομένων
Τσεχικών
προϊόντων
αφορούν σε
προϊόντα βιομηχανικής
παραγωγής,
απλής ή
σύνθετης
επεξεργασίας.
Η σύνθεση των
Τσεχικών
εξαγωγών είναι
ενδεικτική της
διάρθρωσης του
παραγωγικού
δυναμικού της
χώρας.
Σε
ό,τι αφορά τις
κατηγορίες
εισαγομένων
προϊόντων
(βλέπε πίνακα
Π-4), στην κορυφή
με πάνω από 40%
συμμετοχή στο
σύνολο,
βρίσκεται,
όπως και στις
εξαγωγές, η
κατηγορία
‘’μηχανές,
μηχανήματα και
υλικό
μεταφορών’’. Και εδώ
πρωταρχικό
ρόλο παίζουν
τα εισαγόμενα
αυτοκίνητα,
αλλά προ
παντός τα
τεμάχια και
εξαρτήματα κατασκευής
αυτοκινήτων,
κυρίως της Volkswagen, τα οποία
ενσωματώνονται
στα αυτοκίνητα
SKODA.
Ακολουθούν
οι κατηγορίες
‘’βιομηχανικά
προϊόντα’’ με
συμμετοχή 20-21%,
‘’χημικά
προϊόντα’’ με
γύρω στο 11-12%, ‘’διάφορα
βιομηχανικά’’
με γύρω στο 10-11%,
‘’πετρελαιοειδή’’
κ.ά.
Η
κατηγορία των
τροφίμων είναι
χαμηλά στον
κατάλογο, με
πτωτική
μάλιστα πορεία
ποσοστού
συμμετοχής στο
σύνολο των
εισαγωγών
μεταξύ 1999-2001, αλλά
ανάκαμψη το 2002.
Παράλληλα, η
κατηγορία
‘’ποτά και καπνός’’
συμμετέχει με
λιγότερο του 1%
στο σύνολο των
εισαγωγών. Οι
δύο τελευταίες
κατηγορίες είναι
σχετικά
μεγαλύτερου
ενδιαφέροντος
για τις Ελληνικές
εξαγωγές στην
Τσεχία.
Διαπιστώνεται,
ότι πλέον του 80%
των Τσεχικών
εισαγωγών
αφορούν σε
προϊόντα
βιομηχανικής
παραγωγής, από
ημικατεργασμένα
μέχρι τελικά.
Στον
πίνακα
Π-5 εμφανίζεται
η ποσοστιαία
σύνθεση του
όγκου εμπορίου
της Τσεχίας,
κατά μεγάλες
ομάδες χωρών,
για την
χρονική
περίοδο 1998-2002.
Αυτό
που
παρατηρείται
στον πίνακα
είναι ότι ο μεγάλος
όγκος του
εξωτερικού
εμπορίου της
Τσεχίας
διεξάγεται με
τις προηγμένες
οικονομικά
χώρες. Ειδικά, η
Γερμανία
κατέχει
εξέχουσα θέση,
αφού με την
χώρα αυτή
πραγματοποιείται
το 1/3 των
εμπορικών
ανταλλαγών της
Τσεχίας με το
εξωτερικό.
Ο
όγκος εμπορίου
με τις χώρες
υπό μετάβαση
στην οικονομία
της αγοράς
βαίνει
μειούμενος
χρόνο με τον
χρόνο και το
ίδιο συμβαίνει
με τις χώρες CEFTA, δηλαδή της
Ζώνης
Ελευθέρων
Ανταλλαγών
Χωρών Κεντρικής
Ευρώπης, της
οποίας η
Τσεχία είναι
μέλος.
Αξιοσημίωτη
είναι η θέση
της Σλοβακίας
στο εξωτερικό
εμπόριο της
Τσεχίας, με την
οποία, παρά τον
χωρισμό προ
10ετίας περίπου
υφίστανται
στενές
εμπορικές
σχέσεις, αν και
βαίνουν και
αυτές
μειούμενες με
τον χρόνο.
Τέλος, τα ποσοστά
των
αναπτυσσόμενων
χωρών, καθώς
και των λοιπών
χωρών (σ΄αυτές
περιλαμβάνονται
χώρες όπως η Κίνα,
η Νότιος Κορέα,
η Κούβα, το
Βιετναμ κοκ),
εμφανίζουν ανοδική
πορεία
Ειδικότερα,
σε ό,τι αφορά
στις εξαγωγές
διαφαίνεται
μια σαφής
μετατόπιση
προς τις
προηγμένες
οικονομικά
χώρες και
ειδικότερα την
ΕΕ, εις βάρος
των εξαγωγών
ιδιαίτερα προς
τις χώρες υπό
μετάβαση στην
οικονομία της
αγοράς (πρώην
μέλη της Σοβιετικής
ομάδας χωρών)
και τις
αναπτυσσόμενες
χώρες.
Ετσι,
στην
προκειμένη
περίπτωση
μπορεί να
λεχθεί ότι το
λεγόμενο trade diversion effect, ή
μετατόπιση
εμπορίου
δηλαδή, που
παρατηρείται όταν
μια χώρα συνδεθεί
με μια περιοχή
ελευθέρου
εμπορίου, όπως
συνέβη εν
προκειμένω με
την Τσεχία που
συνδέθηκε με
συμφωνία
σύνδεσης με
την ΕΕ, προς
όφελος αυτής
της περιοχής,
πραγματοποιήθηκε
μόνο ως προς
τις εξαγωγές,
όχι όμως και ως
προς τις
εισαγωγές της
Τσεχίας. Αυτό
συμπεραίνεται
τουλάχιστο από
τα στοιχεία
των πινάκων Π-6
και
Π-7,
όπου οι
εισαγωγές από
τις προηγμένες
οικονομικά
χώρες,
συμπεριλαμβανομένης
της ΕΕ και της
Γερμανίας δεν
εμφανίζουν
καμμιά
ιδιαίτερη
μετατόπιση
προς όφελος
των περιοχών
αυτών.
Τέλος,
στους πίνακες
Π-8 και Π-9, θα βρεί
ο αναγνώστης
τα κυριότερα
εισαγόμενα και
εξαγόμενα
προϊόντα της
Τσεχίας, κατά
τα έτη 1999, 2000 και 2001.
Οπως
αναφέρθηκε πιο
πάνω, με την
Γερμανία
διεξάγεται
πλέον του 1/3 του
εξωτερικού
εμπορίου της
Τσεχίας, ώστε η
χώρα αυτή να
είναι, με
απόσταση από
τις άλλες, ο
μεγαλύτερος
εμπορικός
εταίρος της
Τσεχίας.
Αναλυτικά,
τα ποσοστά
συμμετοχής των
χωρών που ήταν
το 2002 οι
μεγαλύτεροι
εμπορικοί
εταίροι της
Τσεχίας, έχουν
ως εξής:
Η
Γερμανία με
ποσοστό
συμμετοχής 36,2%, η
Σλοβακία με 7,7%, η
Μ. Βρεττανία με
5,7%, η Αυστρία με 5,5%,
η Πολωνία με 4,7%, η
Γαλλία με 4,6%, η
Ιταλία με 4,0%, και
η Ολλανδία με ΗΠΑ με 3,9%.
Οι
χώρες-μεγαλύτεροι
προμηθευτές
της Τσεχίας κατά
το 2002 ήταν:
Η
Γερμανία με
ποσοστό
συμμετοχής 32,3%, η
Ιταλία με 5,4%, η Σλοβακία
με 5,2%, η Γαλλία με
4,8%, η Πολωνία με 4,0%,
η Ρωσία με 4,5%, η
Αυστρία με 4,3%, οι
ΗΠΑ με 3,3% και καΙ
η Ολλανδία με 2,3%..
Στον
παρακάτω
πίνακα 9 περιλαμβάνονται
οι ξένες
άμεσες
επενδύσεις
στην Τσεχία
κατά τα έτη 1993-2002,
σε $-ΗΠΑ.
Πρόκειται για
κεφάλαια που
εισήλθαν στην
χώρα από το
εξωτερικό,
αλλά και επανεπενδύσεις
κερδών που
προήλθαν από
τις επενδύσεις
των κεφαλαίων
αυτών.
Κατά το 2002,
πραγματοποιήθηκαν
στην Τσεχία
άμεσες ξένες
επενδύσεις ύψους
8,0 δις $-ΗΠΑ
(εισαχθέντα
κεφάλαια συν
επανεπενδύσεις
κερδών).
Πρόκειται για
το υψηλότερο
ετήσιο ποσό
στην ιστορία
την χώρας.
Σωρευτικά,
μεταξύ 1993-2002, το
αντίστοιχο
μέγεθος ήταν της
τάξης των 36,0 περίπου
δις $-ΗΠΑ. Με βάση
τα μεγέθη αυτά
η Τσεχία καταλαμβάνει
την δεύτερη
θέση σε
απόλυτες
τιμές, μετά την
Πολωνία και
την πρώτη θέση
με βάση το κατά
κεφαλήν
μέγεθος,
δηλαδή το κατά
κάτοικο ποσό
σε δολλάρια
ξένων αμέσων
επενδύσεων,
μεταξύ των
χωρών υπό μετάβαση
στην οικονομία
της αγοράς
(πρών μέλη του Σοβιετικού
Συνασπισμού).
Πίνακας 9
Αμεσες ξένες
επενδύσεις
στην Τσεχία 1993-2002,
δις $-ΗΠΑ
|
1995 |
1996 |
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
Σύνολο 1993-2002 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2,56 |
1,43 |
1,30 |
3,72 |
6,32 |
4,65 |
4,9 |
8,0 |
36,0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Πηγή:
Κεντρική
Τράπεζα
Τσεχίας
Οι άμεσες ξένες
επενδύσεις
στην Τσεχία
κατά το 2002,
πραγματοποιήθηκαν κυρίως
στους τομείς
των μεταφορών
και
τηλεπικοινωνιών
(49%), του
χρηματοοικονομικού
(15%), των μηχανών
και σχετικού
εξοπλισμού (8%),
των ακινήτων (7%),
εμπορίου και
γαστρονομίας (5%),
ενέργειας και
υδάτινων πόρων
(4%) και λοιπων (12%).
Το
συντριπτικό
ποσοστό, 87,0%, των
ξένων αμέσων
επενδύσεων
στην Τσεχία
κατά το 2002
προήλθε από
την ΕΕ και ειδικότερα
από την
Γερμανία, 56%.
Αλλες χώρες
συμμετείχαν ως
εξής: Ολλανδία
με 11,0%, Αυστρία με
10,0%, Γαλλία με 4%,
Βέλγιο με 3%, ΗΠΑ
με 2% και λοιπές
με 14,0%.
Στην Τσεχία
διατηρούν
εγκαταστάσεις
παραγωγής περίπου
1200 πολυεθνικές
επιχειρήσεις,
όπως π.χ.: ABB, Bosch, Celestica, Continental, Danone, Eastman, Ford, Matsushita, Nestle, Philips, Philip Morris, Procter & Gamble, Renault, Siemens, Tyco
και Volkswagen.
Ηδη ετοιμάζουν
παραγωγικές
εγκαταστάσεις
τους και η Toyota σε
συνεργασία με
την PSA Peugeot/Citroen
(ανεγείρουν
εργοστάσιο
κατασκευής
αυτοκινήτων που
θα απασχολήσει
σε πρώτη φάση
γύρω στα 2000 άτομα),
η ιαπωνική Tokai Rika Ltd., η IBM
και πολλές
άλλες.
Οι λόγοι
που οδήγησαν
στην μεγάλη
προσέλκυση ξένων
αμέσων
επενδύσεων στην
Τσεχία είναι πολλοί
και ποικίλλοι.
Κατ’ αρχήν
πρέπει να
αναφερθεί η
κεντρική
γεωγραφική
θέση. Η Τσεχία
σαν αυτοτελής
αγορά δεν
είναι βέβαια
ιδιαίτερα
μεγάλη.
Βρίσκεται όμως
σε κεντρικό
γεωγραφικό
σημείο στην
Ευρώπη, ώστε
από εδώ να
είναι εύκολη η
εξυπηρέτηση
των αγορών
ενός μεγάλου
αριθμού χωρών
που βρίσκονται
τριγύρω της.
Ο
γεωγραφικός,
σε συνδυασμό
με την καλή
υποδομή μεταφορών,
αλλά και μια
σειρά από
αλλους
παράγοντες,
όπως η
πολιτική και
οικονομική
σταθερότητα,
το υψηλών
δεξιοτήτων και
φθηνό σχετικά
ακόμα εργατικό
και στελεχιακό
δυναμικό, οι
σχετικά
αναπτυγμένη
γενική
οικονομική
υποδομή, η
πλήρης
μετατρεψιμότητα
του νομίσματος
και η υψηλή
πιστοληπτική
ικανότητα, οι
ιδιωτικοποιήσεις
και η
γενικότερη
προσπάθεια αναδιάρθρωσης
και
εκσυγχρονισμού
της
οικονομίας, οι
διακρατικές
συμφωνίες
προστασίας των
επενδύσεων κ.ά,
συνέβαλαν,
ώστε η Τσεχία
να καταστεί
ένας πολύ
ελκυστικός τόπος
για τους
ξένους
επενδυτές.
Στους
παράγοντες που
ευνόησαν τις
ξένες επενδύσεις
θα πρέπει να
προστεθεί
ακόμα και το
σύστημα κινήτρων
που ισχύει,
όπως και ο
ειδικός
οργανισμός για
την προώθηση
της
προσέλκυσης
επενδύσεων, Czechinvest, ο
οποίος κάνει
εξαιρετική
δουλειά. Το 2000, ο
Czechinvest κέρδισε
το βραβείο
του καλύτερου
ευρωπαικού
οργανισμού του
είδους του,
λόγω των
εξαιρετικών
επιδόσεών του.
Σε ό,τι αφορά
στα κίνητρα,
αυτά
συνδέονται με
νέες επενδύσεις,
ύψους
τουλάχιστον 350
εκ. Κορωνών
Τσεχίας (12 εκ
δολαρίων
περίπου, με
σημερινές
ισοτιμίες), ενώ σε
περιοχές με
υψηλή ανεργία
το απαιτούμενο
ποσό είναι 100 εκ.
Κορώνες
Τσεχίας (3,5 εκ.
δολάρια περίπου,
με σημερινές
ισοτιμίες). Το
σύστημα προβλέπει
φοροαπαλλαγές
μέχρι 10 χρόνια, επιδότηση
για την δημιουργία
νέων θέσεων
εργασίας,
δυνατότητα
απόκτησης
φθηνής γής,
επιδότηση για
μετεκπαίδευση
εργαζομένων
και άλλα
μικρότερης
σημασίας
ευεργετήματα.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ
ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ
ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗΝ
ΕΛΛΑΔΑ
Θεσμικό
πλαίσιο
Εκτός από τις
διεθνείς
συμφωνίες,
όπως του ΠΟΕ,
της συνδέσεως
με την ΕΕ κλπ.,
υπάρχει και
μία σειρά
διμερών
συμφωνιών, οι
οποίες
καθορίζουν το πλαίσιο
της
οικονομικής
και εμπορικής
συνεργασίας
μεταξύ Ελλάδος
και Τσεχίας.
Οι διμερείς
αυτές
συμφωνίες
είναι οι εξής:
§
Συμφωνία
αποφυγής
διπλής φορολογίας
§
Συμφωνία
διεθνών οδικών
μεταφορών
§
Συμφωνία
τουριστικής
συνεργασίας
§
Συμφωνία για
την συνεργασία
και αμοιβαία
συνδρομή στον
τελωνειακό
τομέα
§
Συμφωνία για
την προώθηση
και αμοιβαία
προστασία των
επενδύσεων
§
Συμφωνία
οικονομικής,
βιομηχανικής
και τεχνικής
συνεργασίας
§
Μνημόνιο
Ελληνοτσεχικής
συνεργασίας
για την οικονομική
ανασυγκρότηση
και ανάπτυξη
της περιοχής
της
Νοτιοανατολικής
Ευρώπης
Οπως είναι
γνωστό, από
πρώτης Μαίου 2004,
η Τσεχία γίνεται
πλήρες μέλος
της ΕΕ, οπότε
και αλλάζει
ριζικά το
πλαίσιο της
οικονομικής
και εμπορικής
συνεργασίας με
την χώρα μας. Η
Τσεχία, με την
βοήθεια και
των κοινοτικών
προγραμματάτων
διδυμοποίησης,
έχει προσαρμόσει
το θεσμικό της
πλαίσιο προς
εκείνο της ΕΕ
και από την
ημερομηνία
εισόδου της,
εκτός
ελαχίστων εξαιρέσεων
που συνδέονται
με κάποιες
μεταβατικές
ρυθμίσεις, θα ισχύει
και γι’αυτήν
ό,τι ισχύει για
τις υπόλοιπες χώρες
της ΕΕ.
Οπως
φαίνεται στον
παρακάτω
πίνακα 10, οι
Ελληνικές
εξαγωγές στην
Τσεχία κατά το 2002
αυξήθηκαν κατά
5,5%, ενώ τα
προηγούμενα
έτη,
εκτός
του 1999, είχαν
επίσης θετικές
επιδόσεις. Από
την άλλη
πλευρά, οι
εισαγωγές μας
από την Τσεχία
από αρνητικές
αυξήσεις κατά
τα έτη 1998 και 1999
σημείωσαν μεγάλη
άνοδο κατά το 2000
και συνέχισαν
να ανέρχονται τα
επόμενα έτη, αν
και όχι με τον
ρυθμό του 2000.
Πίνακας
10
Εμπορικές
ανταλλαγές
Ελλάδος-Τσεχίας
(Εκ.
$-ΗΠΑ)
|
|
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ελλην.
εξαγωγές προς
Τσεχία |
50,7 |
57,6 |
55,3 |
57,8 |
63,8 |
67,3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
%
μεταβολή |
|
13,6 |
- 4,0 |
4,5 |
10,4 |
5,5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ελληνικές
εισαγωγές από
Τσεχία |
85,9 |
85,0 |
81,2 |
120,0 |
134,0 |
151,5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
%
μεταβολή |
|
- 1,0 |
- 4,5 |
47,8 |
11,7 |
17,5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ισοζύγιο |
- 35,2 |
-27,4 |
- 25,9 |
- 62,2 |
- 70,2 |
- 84,3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
%
μεταβολή |
|
-22,2 |
- 5,8 |
140,2 |
12,2 |
20,0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
% κάλυψης
Ελληνικών
εισαγωγών με
εξαγωγές |
59,0 |
68,0 |
68,0 |
48,8 |
47,6 |
44,4 |
Πηγή:
Στατιστική
υπηρεσία
Τσεχίας
Το
εμπορικό
ισοζύγιο της
Ελλάδος με την
Τσεχία, πάντως,
είναι σε
μόνιμη βάση
παθητικό εις
βάρος της
Ελλάδος. Ενώ τα
έτη 1998 και 1999
εμφανίζεται
μειούμενο έναντι
των
προηγούμενων
ετών, κατά το 2000
καταγράφεται
μία δραματική
αύξηση της
τάξης του 140%.
Κατά το 2001
σημείωσε μια
κάπως πιο
λογική, θα
έλεγε κανείς, αύξηση,
ενώ το 2002 η
αύξηση κατά 20%
μπορεί να
χαρακτηρισθεί
μάλλον
σημαντική.
Η
μεγάλη αύξηση
κατά το 2000
οφείλεται
σχεδόν εξ’ ολοκλήρου
στην αύξηση
των εισαγωγών
μας από την
Τσεχία, οι
οποίες
σημείωσαν
άνοδο κατά 47,8%,
ενώ οι
εξαγωγές μας
διογκώθηκαν
μόλις κατά 4,5%.
Ενα
άλλο
αξιοσημείωτο
χαρακτηριστικό
του εμπορικού
μας ισοζυγίου
με την Τσεχία
είναι το
γεγονός του
μεγάλου
σχετικά
ανοίγματος της
ψαλλίδας
μεταξύ
εισαγωγών και
εξαγωγών. Οπως
φαίνεται στον
πίνακα 10 με τις
εξαγωγές μας
στην χώρα αυτή
καλύψαμε το 1997 το
59% των εισαγωγών
μας, το 1998 το 68%, το 1999
επίσης το 68%, ενώ
το 2000 η κάλυψη
αυτή έπεσε στο
48,8%, το 2001χαμηλότερα
στο 47,6% και το 2002
ακόμα πιο
χαμηλά στο 44,4% .
Οι Ελληνικές
εξαγωγές στην
Τσεχία, μεταξύ
1997-2002, παρουσιάζουν
ελαφρές
αυξομειώσεις.
Το 1998 ήταν αυξημένες
κατά 13,6%, το 1999
μειώθηκαν κατά
4,0% έναντι του 1998, το
2000 όμως
παρουσιάζουν
και πάλι αύξηση
κατά 4,5%, το 2001
επίσης αύξηση
κατά 10,4% και το 2002
μια αύξηση
κατά 5,5%.
Η
μεγάλη αύξηση
των Τσεχικών
εξαγωγών προς
την Ελλάδα το 2000
και οι
μετέπειτα
αυξήσεις
οφείλονται κυρίως
ή σχεδόν
αποκλειστικά
στην απότομη
αρχικά και
στην πιο
μετριασμένη μετέπειτα
αύξηση των
εξαγωγών
αυτοκινήτων.
Συγκεκριμένα,
η Τσεχική
αυτοκινητοβιομηχανία
SKODA, υπό την
ιδιοκτησία και
διοίκηση πλέον
της Γερμανικής
Volkswagen,
εκσυγχρόνισε
την παραγωγή
της και άρχισε
από το 1999 να
προσφέρει στην
διεθνή αγορά
αυτοκίνητα υψηλής
ποιότητας σε
ιδιαίτερα
ανταγωνιστικές
τιμές.
Οι πίνακες
Π-10 και Π-11
δείχνουν την
ποσοστιαία
σύνθεση των
Ελληνικών εξαγωγών
και
εισαγωγών
προς και από
την Τσεχία,
κατά βασικές
κατηγορίες
προϊόντων της
ονοματολογίας SITC.
Από πλευράς
εξαγωγών
παρατηρείται
μια σχετικά μεγάλη
συγκεντρωτικότητα
στην
κατηγορία ‘’τρόφιμα’’
(πρόκειται
κυρίως για
νωπά φρούτα,
βλέπε και πίνακα
Π-12).
Από πλευράς
εισαγωγών
παρατηρείται
υπέρμετρος συγκεντρωτισμός
σε δύο
κατηγορίες,
δηλαδή στα
‘’βιομηχανικά
προϊόντα’’ και
στις ‘’μηχανές,
μηχανήματα και
υλικό
μεταφορών’’ (το
μεγαλύτερο
ποσοστό σ’αυτή
την κατηγορία
αντιπροσωπεύουν
τα αυτοκίνητα,
ειδικά κατά τα
έτη 2000 – 2002).
Σε γενικές
γραμμές μπορεί
να λεχθεί ότι
το εμπόριο των
δύο χωρών εμφανίζει
μια
συμπληρωματικότητα,
με την Ελλάδα να
είναι ισχυρή
στα τρόφιμα
(νωπά φρούτα)
και πρώτες
ύλες και την
Τσεχία στα
βιομηχανικά
προϊόντα, μηχανές,
μηχανήματα,
αυτοκίνητα
κ.ο.κ.
Οπως φαίνεται
στον πίνακα
Π-12, τα νωπά
φρούτα και
λαχανικά είναι
η κυριότερη κατηγορία
εξαγομένων
Ελληνικών
προϊόντων στην
Τσεχία. Κατά 95%
σχεδόν
πρόκειται για
νωπά φρούτα,
και από αυτά το 50%
είναι
εσπεριδοειδή.
Το υπόλοιπο 50%
είναι
ροδάκινα,
καρπούζια,
σταφύλια κ.ά. Μετά
από μια
σημαντική
μάλλον αύξηση
το 2001 έναντι του 2000,
εμφανίζουν
μείωση κατά 4,6% το
2002 σε σχέση με το
2001.
Αν στην
κατηγορία
νωπών φρούτων
και λαχανικών
προστεθούν και
τα υπόλοιπα
είδη τροφίμων,
όπως και τα
ποτά, τότε η
ομάδα αυτή
προϊόντων, κατά
το 2002, συμμετέχει
με ένα ποσοστό
πλέον του 42% (έναντι
41% το 2001) στο σύνολο
των εξαγωγών
μας στην
Τσεχία (βλέπε πίνακες
Π-12 και Π-16).
Αλλα προϊόντα
με σημαντική
συμμετοχή στις
εξαγωγές μας
στην Τσεχία,
κατά το 2001, είναι
το βαμβάκι, τα έτοιμα
ενδύματα, τα
νήματα, οι
πλάκες, φύλλα,
φίλμ κλπ. από
πλαστική ύλη, ο
ακατέργαστος
καπνός κ.ά.
Στην χρονική
περίοδο που
καλύπτει ο πίνακας
Π-12, τα νωπά
φρούτα και
λαχανικά
παρουσιάζουν
διακυμάνσεις,
ενώ οι
κονσέρβες
φρούτων και τα
έτοιμα ενδύματα
καταγράφουν
σταθερά
αυξητική
πορεία. Οι
κονσέρβες φρούτων
εμφανίζουν το 2002
αύξηση 42,1% έναντι
του προηγούμενου
έτους. Αλλα
προιόντα με
σημαντική
αύξηση το 2002 είναι
τα
οινοπνευματώδη,
ο καπνός, τα
χρώματα, βερνίκια
και παρόμοια,
το αλουμίνιο
και προιόντα
αλουμινίου, τα
οικιακά είδη
από μέταλλο, τα
όργανα μέτρησης,
τα
καταναλωτικά
προιόντα από
πλαστική ύλη
κ.ά. Αντίθετα
μειώσεις
παρουσιάζονται
στο βαμβάκι,
στα ορυκτά και
μεταλλεύματα,
στα
καλλυντικά, στις
πλάκες, φύλλα
κλπ. από
πλαστική ύλη
και στα κοσμήματα.
Μερίδιο ορισμένων εξαγομένων στην Τσεχία Ελληνικών προιόντων στις Τσεχικές εισαγωγές
Στον πίνακα
Π-14
περιλαμβάνονται
τα μερίδια
στις Τσεχικές
εισαγωγές
ορισμένων
εξαγομένων
στην Τσεχία
Ελληνικών
προιόντων σε
σύγκριση με
τις κυριότερες
ανταγωνίστριές
μας χώρες.
Συγκεκριμένα,
στα νωπά
φρούτα,
λαχανικά και
χυμούς, η
Ελλάδα
κατέχει, με
συμμετοχή 4,8% στο
σύνολο, την τέταρτη
θέση, μετά την
Ιταλία (18,2%),
Ισπανία (10,7%) και
Πολωνία (9,0%).
Στα εσπεριδοειδή,
η Ελλάδα με
συμμετοχή 16,6% στο
σύνολο στην δεύτερη
θέση, μετά την
Ισπανία, η
οποία με 54,6%
κυριαρχεί στην
αγορά.
Σε ό,τι αφορά
στα επιτραπέζια
σταφύλια, η
Ελλάδα είναι
με ποσοστό 5,8%
τρίτη
προμηθεύτρια
χώρα, μετά την
Ιταλία (30,9%) και
την Νότιο
Αφρική (12,3%).
Αναφορικά με
τις κονσέρβες
φρούτων, χάρη
στα
κονσερβοποιημένα
ροδάκινα, η
χώρα μας με
ποσοστό
συμμετοχής
στις Τσεχικές
εισαγωγές 67,1 είναι
η μεγαλύτερη
προμηθεύτρια
χώρα. Με
μεγάλη
απόσταση από
την Ελλάδα (5,5%)
ακολουθούν η
Ισπανία, η
Πολωνία και η
Αυστρία.
Στο ελαιόλαδο,
είμαστε μεν τρίτη
προμηθεύτρια
χώρα, αλλά το
ποσοστό
συμμετοχής μας
7,7% είναι
απελπιστικά
μικρό σε
σύγκριση με τις
ανταγωνίστριες
χώρες, δηλαδή
Ιταλία (46,2%) και
Ισπανία (43,6%).
Στον ακατέργαστο
καπνό, οι
εισαγωγές
προέρχονται
κυρίως από δύο
χώρες, δηλαδή
την Τουρκία
και την Ελλάδα.
Η Τουρκία με 71%
είναι η
κυρίαρχη προμηθεύτρια
χώρα, ενώ η
συμμετοχή της
Ελλάδος είναι
21,5%.
Στο ακατέργαστο
βαμβάκι, η
Ελλάδα με 11,3%
είναι δεύτερη
προμηθεύτρια
χώρα, μετά το
Ουζμπεκιστάν
(36,9%). Αλλες
προμηθεύτριες
χώρες είναι το Καζακστάν,
το
Τατζικιστάν,
το Μάλι κ.ά.
Στα βαμβακερά
νήματα, με 5,3% η
Ελλάδα είνα
πέμπτη
προμηθεύτρια
χώρα. Προηγούνται
η Γερμανία με 26,6%,
η Ιταλία με 18,5%, η
Ινδία με 17,0%, η Ελβετία
με 12,9% και η
Αίγυπτος με 5,6%.
Στα χρώματα,
βερνίκια και
παρόμοια, η
Ελλάδα
βρίσκεται με 0,5%
συμμετοχή στο
σύνολο των εισαγωγών
αρκετά χαμηλά.
Η μεγαλύτερη
προμηθεύτρια
χώρα είναι η
Γερμανία με 57,6%
και ακολουθούν
με απόσταση η
Ιταλία με 8,2%, η
Αυστρία με 6,2%, η
Ολλανδία 3,9% κ.ά.
Αναφορικά με
το αλουμίνιο
και κράματα
αλουμινίου, το
ποσοστό της
Ελλάδος 0,3 είναι
πολύ μικρό. Και
εδώ προηγείται
η Γερμανία με 34,4%.
Αλλες
προμηθεύτριες
χώρες είναι η
Πολωνία (9,4%), η
Αυστρία με 6,5%, η
Ρωσία με 6,3%, η Ουγγαρία
με 5,7% κ.ά.
Στα προϊόντα
αλουμινίου
(προφίλ κλπ.΄), η
Ελλάδα κατέχει
ποσοστό 0,9%, ενώ η
μεγαλύτερη
προμηθεύτρια
χώρα είναι και
εδώ η Γερμανία
με 40,8% και ακολουθούν
η Σουηδία με 15,5%, η
Ολλανδία με 6,7%, η
Ουγγαρία με 6,7%,
το Βέλγιο με 4,1%
κ.ά.
Τέλος, στα έτοιμα
ενδύματα και
αξεσουάρ,
πρώτη
προμηθεύτρια
χώρα είναι η
Κίνα με
συμμετοχή στο
σύνολο των εισαγωγών
23,7% και
ακολουθούν η
Γερμανία με 12,0%, η
Σλοβακία με 8,3%, η
Ιταλία με 8,2%, η
Πολωνία με 7,2% κ.ά.
Η συμμετοχή της
Ελλάδας
περιορίζεται
στο 1,1% και
βρίσκεται
αρκετά χαμηλά
στον σχετικό
κατάλογο.
Ο πίνακας
Π-13, δείχνει τις
κυριότερες
Ελληνικές
εισαγωγές από την
Τσεχία.
Οπως
αναφέρθηκε πιο
πάνω, οι
Ελληνικές
εισαγωγές από
την Τσεχία
κατά το 2002
εμφάνισαν
αύξηση 11,2% έναντι
του 2001 και έφθασαν
τα 151,5 εκατομ.
δολάρια ΗΠΑ.
Η κατηγορία
‘’αυτοκίνητα’’,
μολονότι
παρουσιάζει μείωση
κατά 7,1% κατά το 2002
έναντι του 2001,
εξακολουθεί να
κυριαρχεί στα
εισαγόμενα
στην χώρα μας
από την Τσεχία
προϊόντα. Το
ποσοστό
συμμετοχής της
στο σύνολο των
εισαγωγών από
γύρω στο 10% το 1998,
αυξήθηκε στο 20%
το 1999, ξεπέρασε
το 35% το 2000 και το 45%
το 2001, για να
υποχωρήσει στο
37,4% το 2002.
Η σε απόλυτες
αξίες, όπως και
στο ποσοστό
συμμετοχής,
θεαματική
αύξηση της
κατηγορίας
αυτοκινήτων,
οφείλεται,
όπως προαναφέρθηκε,
αποκλειστικά
στις επιδόσεις
της αυτοκινητοβιομηχανίας SKODA και
αντικατοπτρίζει
τις αλλαγές
που συντελέσθηκαν
στην
βιομηχανία
αυτή, μετά την
αγορά της από την
Γερμανική
αυτοκινητοβιομηχανία
Volkswagen.
H SKODA εξυγιάνθηκε
και
εκσυγχρονίσθηκε
από τους
Γερμανούς και
προσφέρει
σήμερα στην διεθνή
αγορά
αυτοκίνητα,
στα οποία έχει
ενσωματώσει
την τεχνολογία
της μητρικής
Γερμανικής
εταιρείας. Τα
μοντέλα της SKODA
ανταποκρίνονται
περίπου σε
εκείνα της Volkswagen,
προσφέρονται
όμως σε
χαμηλότερες τιμές.
Το «μυστικό»
έχει
ανακαλυφθεί
από πολλούς
καταναλωτές
ανά τον κόσμο,
ώστε οι
πωλήσεις της SKODA να
αυξηθούν
κατακόρυφα.
Αλλες
σημαντικές
κατηγορίες
εισαγόμενων
στην Ελλάδα
Τσεχικών
προϊόντων
είναι: ξυλεία,
ελαστικά αυτοκινήτων,
γυαλί και
προϊόντα από
γυαλί,
προϊόντα από
σίδηρο, χάλυβα
και άλλα μέταλλα,
μηχανήματα
αναμετάδοσης
ραδιοτηλεφωνίας,
χαρτομάζα,
χαρτί και
προϊόντα από
χαρτί,
υφάσματα, μηχανές και
μηχανήματα, κ.ά.
Οι Ελληνικές
επενδύσεις
στην Τσεχία
επικεντρώνονται
κατά κύριο
λόγο στο
εμπόριο αγαθών
και παροχή
υπηρεσιών
(βλέπε πίνακα
Π-15). Πρόκειται
κυρίως για
επενδύσεις με
σκοπό την προώθηση
ή την
διεύρυνση των
πωλήσεων των
μητρικών εταιρειών.
Συνολικά δεν
υπερβαίνουν τα
100 εκ. δολλάρια.
Από την
πλευρά τους οι
Τσέχοι έχουν
επενδύσει σε
μια μονάδα
στην Καλαμάτα,
η οποία
καλλιεργεί και
επεξεργάζεται
ένα είδος
φυκιού που
χρησιμεύει
στην παραγωγή
βιταμινών,
καλλυντικών
και συναφών
προϊόντων.
Συνεργασία
στα Βαλκάνια
Υπάρχει
έντονο
ενδιαφέρον και
από τις δύο
πλευρές για
συνεργασία
στην
ανασυγκρότηση
των Βαλκανίων.
Ιδιαίτερα
επιδιώκεται η
συνεργασία αυτή
στα πλαίσια
του Ελληνικού
Σχεδίου
Ανασυγκρότησης
των Βαλκανίων.
Οι Τσέχοι
διαθέτουν
αξιόλογο
τεχνικό και
τεχνολογικό know-how,
ιδιαίτερα στις
κατασκευές υποδομών,
με χαμηλό
κόστος
λειτουργίας
(λόγω χαμηλών
μισθών), ενώ δεν
διαθέτουν τα
απαραίτητα
κεφάλαια. Από
την άλλη
πλευρά, όπως
είναι γνωστό,
το Ελληνικό
σχέδιο
ανασυγκρότησης
των Βαλκανίων
είναι προικοδοτημένο
με 500 εκατομ.
Δολάρια ΗΠΑ
περίπου.
Οι επαφές
μεταξύ των δύο
μερών έχουν
οδηγήσει στην
υπογραφή
σχετικού
μνημονίου,
βάσει του
οποίου έχει
ιδρυθεί κοινή
υπηρεσία στην
Θεσσαλονίκη,
με στόχο την
διερεύνηση των
δυνατοτήτων
συνεργασίας
στην ανασυγκρότηση
των Βαλκανίων.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ
ΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ
ΑΓΟΡΑ ΤΗΣ ΤΣΕΧΙΑΣ
Θεσμικό
πλαίσιο
λειτουργίας
αγοράς
Ως μέλος
του Παγκόσμιου
Οργανισμού
Εμπορίου (ΠΟΕ), η
Τσεχία
εφαρμόζει ένα
γενικό δασμό
ύψους, κατά μέσον
όρο γύρω στο 5%
επί της αξίας.
Στις εισαγωγές
από τις
χώρες-μέλη της CEFTA, δηλαδή της
Κεντροευρωπαικής
Ενωσης
Ελευθέρου Εμπορίου
(Σλοβακία,
Πολωνία,
Βουλγαρία,
Ουγγαρία, Ρουμανία
και Σλοβενία),
εφαρμόζει
χαμηλότερους
δασμούς.
Παράλληλα, με
την Σλοβακία,
με την οποία
μέχρι πρότινος
αποτελούσε μία
χώρα, έχει
υπογράψει τελωνειακή
ένωση, δηλαδή
δεν επιβάλλει
καθόλου
δασμούς στις
εισαγωγές από
την χώρα αυτή.
Εξ’άλλου, η
Τσεχία, στα
πλαίσια της
συμφωνίας συνδέσεώς
της με την ΕΕ,
έχει ήδη
καταργήσει
τους δασμούς
στα
βιομηχανικά
προϊόντα
προέλευσης ΕΕ,
ενώ για τα
αγροτικά
βρίσκεται σε
εξέλιξη
σταδιακή
μείωση των
δασμών.
Τέλος, όπως
προαναφέρθηκε,
από 1-5-2004 η Τσεχία
γίνεται πλήρες
μέλος της ΕΕ,
οπότε, εκτός
ελαχίστων
μεταβατικών
ρυθμίσεων
καταργούνται
πλήρως οι
δασμοί όπως
και άλλα
ισοδυνάμου
αποτελέσματος
εμπόδια στις
εισαγωγές από
χώρες-μέλη της
ΕΕ.
Επί των
εισαγομένων
προϊόντων,
όπως και επί
των εγχωρίως
παραγομένων,
επιβάλλεται
ένας ΦΠΑ ύψους 22%,
ενώ ΦΠΑ 5%
επιβάλλεται
στα τρόφιμα, τα
φάρμακα, τις τηλεπικοινωνίες
και κάποια
άλλα προϊόντα
και υπηρεσίες
κυρίως πρώτης
ανάγκης. Από 1-1-2004
πραγματοποιούνται
ορισμένες
αναπροσαρμογές
στα
προϊόντα/υπηρεσίες
που
επιβάλλονται
διαφορετικά
ποσοστά ΦΠΑ. Π.χ.
στις
τηλεπικοινωνίες
θα επιβάλλεται
ΦΠΑ 22% και όχι 5%,
όπως μέχρι
τώρα. Εξ’ άλλου,
την 1-5-2004, θα
εφαρμοσθεί
πλήρως η έκτη
κοινοτική οδηγία
για τον ΦΠΑ,
όπως και οι
ρυθμίσεις που
αφορούν στο
ενδοκοινοτικό
εμπόριο.
Η Τσεχία
επιβάλλει και
μία σειρά από
φόρους κατανάλωσης,
τόσο σε
εισαγόμενα
όσο και σε εγχωρίως
παραγόμενα
προιόντα, όπως
καύσιμα και
λιπαντικά,
προϊόντα
καπνού, μπύρα,
διάφορα ποτά
αλλά και
ορισμένα είδη
κρασιών. Οι
φόροι αυτοί θα
συνεχίσουν να
υφίστανται και
σε ορισμένες περιπτώσεις,
όπως π.χ. στο
οινόπνευμα,
στα τσιγάρα κ.ά.,
θα αυξηθούν,
πάντα όμως
μέσα στα
επιτρεπόμενα από
τις σχετικές
κοινοτικές
οδηγίες όρια.
Στα τσιγάρα π.χ.
η επιβάρυνση
από 40 % σήμερα, θα
αυξηθεί
σταδιακά στο 57%
μέχρι τον
Δεκέμβριο του 2006.
Αδεια
εισαγωγής
είναι
απαραίτητη για
ορισμένα προϊόντα
όπως
πετρέλαιο,
φυσικό αέριο,
πυροτεχνικά
προϊόντα, όπλα
κυνηγίου και
φυσίγγια.
Στα
προϊόντα, στα
οποία απαιτείται
πληροφόρηση
για τον
καταναλωτή, οι
πληροφορίες
πρέπει να
είναι στην
Τσέχικη
γλώσσα, σε ετικέτα
επικολλημένη
στο προϊόν ή σε
μπροσούρα συνδεδεμένη
με κάποιο
τρόπο με το
προϊόν. Οι
πληροφορίες
πρέπει να
συμπεριλαμβάνουν
την ονομασία του
προϊόντος, το
όνομα του
κατασκευαστή ή
του
παρασκευαστή,
τις οδηγίες
χρήσεως, ενώ
ειδικά για τα
τρόφιμα, ποτά και
ενδύματα, θα
πρέπει να
υπάρχει
ανάλυση
συστατικών ή
σύνθεση, τα
συντηρητικά
τροφίμων κ.ο.κ. Η
νομοθεσία για
την
πληροφόρηση
του καταναλωτή
στα προϊόντα έχει
ήδη
προσαρμοσθεί
στο κοινοτικό
κεκτημένο και
θα αρχίσει να
εφαρμόζεται με
την είσοδο της
χώρας στην ΕΕ.
Προβλήματα
Ελληνικών
εξαγωγών στην
Τσεχία
Οι
εξαγωγές
Ελληνικών
βιομηχανικών
προϊόντων στην
Τσεχία τα
τελευταία
χρόνια είναι
ελεύθερες δασμών,
ενώ και για την
πλειονότητα
των γεωργικών
μας προϊόντων
δεν υφίστανται
ουσιαστικά
εμπόδια, επειδή
τα όποια
εμπόδια
υπάρχουν για
γεωργικά
προϊόντα
αφορούν κυρίως
προϊόντα
Τσεχικής,
δηλαδή Βορειοευρωπαικής
αγροτικής
παραγωγής και
όχι παραγωγής
Μεσογείου. Κατόπιν
των ανωτέρω, το
ερώτημα που
τίθεται είναι,
γιατί οι
εξαγωγικές μας
επιδόσεις στην
Τσεχία δεν είναι
καλύτερες των
μέχρι τώρα.
Από τον πίνακα
Π-16 εξάγεται
ότι το 42.1% των
εξαγωγών μας
στην Τσεχία, κατά
το 2002, είναι
τρόφιμα και
ποτά και
μάλιστα κυρίως
νωπά φρούτα (24,8%),
άλλα 17,7% είναι
ακατέργαστες
πρώτες ύλες
(καπνός και
βαμβάκι),
σχεδόν 10% είναι
έτοιμα ενδύματα,
ενώ τα
υπόλοιπα είναι
κυρίως
ημικατεργασμένα
προϊόντα.
Καταναλωτικά ή
άλλα προϊόντα
υψηλής
τεχνολογίας
και
προστιθέμενης
αξίας συμμετέχουν
με ελάχιστο
ποσοστό.
Ετσι, οι
εξαγωγές μας
στην Τσεχία
δεν αποκλίνουν
από τον γενικό
κανόνα που
χαρακτηρίζει
το σύνολο των
Ελληνικών
εξαγωγών.
Δηλαδή,
εξαγωγές
κυρίως γεωργικών
προϊόντων και
πρώτων υλών ή
βιομηχανικών
προϊόντων,
ημικατεργασμένων
και τελικών,
χαμηλού όμως
κατά κανόνα
τεχνολογικού επιπέδου.
Δυστυχώς, τα
προϊόντα αυτά
προσφέρονται
από πάμπολλες
χώρες στον
κόσμο,
συμπεριλαμβανομένων
και των χωρών
χαμηλού
εργατικού κόστους,
με αποτέλεσμα
να
αντιμετωπίζουμε
απηνή ανταγωνισμό
στις διεθνείς αγορές
και τα
περιθώρια
κέρδους να
είναι πολύ περιορισμένα.
Στα
παραπάνω
πρέπει να
προστεθεί και
η καθόλου ή μη
επαρκής
εφαρμογή των
επιταγών του
σύγχρονου μάρκετινγκ
στα προϊόντα
που παράγουμε
και/ή διαθέτουμε
για εξαγωγή.
Οπως
φαίνεται στον πίνακα
Π-17, ο οποίος
απεικονίζει
τις εμπορικές
ανταλλαγές της
Τσεχίας με
τους 15 της ΕΕ,
κατά το 2002, η
Ελλάδα με 67 εκ δολάρια
είναι
τελευταία
μεταξύ των
χωρών της ΕΕ αναφορικά
με τις
εξαγωγές στην
Τσεχία, πίσω
και από το
Λουξεμβούργο (80
εκ δολ.) και την
Πορτογαλία (92 εκ.
δολ.), ενώ πέρυσι
είμασταν στα
ίδια περίπου
επίπεδα με τις
δύο αυτές
χώρες.
Από άποψη
κάλυψης των
εισαγωγών από
εξαγωγές, με 44,1% (47,1%
το 2001) είναι
ουραγός, κατά 13,1
μονάδες πίσω
και από την
προτελευταία
Μεγάλη
Βρεττανία (57,2%)
και 18,1 μονάδες
πίσω από την
Πορτογαλία, η
οποία μάλιστα βελτίωσε
το ποσοστό της
έναντι του 2001 που
ήταν 59,2%.
Κατά την
άποψη του
γράφοντα, το
πρόβλημα των
Ελληνικών
εξαγωγών στην
Τσεχία είναι,
όπως συνολικά
των Ελληνικών
εξαγωγών, η
περιορισμένη
παλέτα των
προς εξαγωγή
προϊόντων,
ιδιαίτερα
βιομηχανικών, το
χαμηλό
τεχνολογικό
επίπεδο των
εξαγομένων βιομηχανικών
προϊόντων και
η καθόλου ή μη
επαρκής εφαρμογή
των επιταγών
του σύγχρονου
μάρκετινγκ από
την μεγάλη
πλειοψηφία των
Ελληνικών
εξαγωγικών
επιχειρήσεων.
Προοπτικές
αύξησης των
Ελληνικών
εξαγωγών στην Τσεχία
Η βελτίωση
της Ελληνικής
εξαγωγικής
θέσης στην Τσεχική
αγορά, όπως
άλλωστε και
στον υπόλοιπο
κόσμο,
προυποθέτει
την διεύρυνση
και
αναδιάρθρωση
της παλέτας των
εξαγομένων σ’
αυτήν
προϊόντων μας,
με την
συμπερίληψη
περισσότερων
προϊόντων,
ιδιαίτερα
προϊόντων
υψηλού
τεχνολογικού
επιπέδου, με
λιγότερο
διεθνή
ανταγωνισμό
και μεγαλύτερα
περιθώρια
κέρδους.
Η
προοπτική αυτή
είναι βεβαίως
μια
μακροπρόθεσμη
υπόθεση, γιατί
προυποθέτει
την αντίστοιχη
διεύρυνση και
αναδιάρθρωση
του
παραγωγικού
δυναμικού της
χώρας. Το πώς
μπορεί να
επιτευχθεί
αυτό ξεφεύγει
από τα όρια
αυτής της
έκθεσης, αλλά
είναι σαφές
ότι
απαιτούνται
νέες
επενδύσεις,
ίσως περισσότερο
από το
εξωτερικό,
γιατί από εκεί
κυρίως μπορεί να προέλθουν
τεχνογνωσίες
για παραγωγή
τεχνολογικά
πλέον
προηγμένων
προϊόντων.
Βραχυμεσοπρόθεσμα
θα πρέπει να
εξετασθούν οι
προοπτικές
βελτίωσης της
εξαγωγικής μας
θέσης στην
Τσεχική αγορά
με βάση τις υπάρχουσες
παραγωγικές
και εξαγωγικές
δυνατότητες
της Ελλάδας.
Εφαρμογή
επιταγών
σύγχρονου
μάρκετινγκ
Πίστη του
γράφοντα είναι
ότι και με τις
παραπάνω προυποθέσεις
υπάρχει
περιθώριο
βελτίωσης των
εξαγωγικών μας
επιδόσεων στην
Τσεχική αγορά.
Για να
πετύχουμε όμως
θα πρέπει να
λάβουμε υπόψη
μας τα
παρακάτω.
Μετά 13
χρόνια από τις
μεταρρυθμίσεις,
η αγορά της
Τσεχίας, όπως
και εκείνη της
Σλοβακίας, με
την οποία αποτελούσε
μέχρι πρότινος
μία χώρα, έχει
αφομοιώσει και
λειτουργεί
κατά τα
πρότυπα των
αγορών των αναπτυγμένων
οικονομιών των
χωρών της
Δύσης.
Ο Τσέχος
καταναλωτής
μπορεί να έχει
προς το παρόν
ακόμα αρκετά
χαμηλότερη
αγοραστική
δύναμη σε
σύγκριση με το
Δυτικοευρωπαίο
ομόλογό του,
έχει μάθει
όμως να είναι
επιλεκτικός
και θα
προτιμήσει τα
προϊόντα εκείνα,
τα οποία θα
ικανοποιήσουν
τις ανάγκες
του κατά τον
καλύτερο και
οικονομικότερο
τρόπο. Αυτό
σημαίνει ότι τα
καλά από κάθε
άποψη προϊόντα
(ποιότητα,
εμφάνιση,
συνέπεια, τιμή
κλπ.) γνωρίζουν
επιτυχία και στην
Τσεχική αγορά,
όπως και σε
όλες τις άλλες
αγορές. Αυτό
όμως αποτελεί
και την
πεμπτουσία του
σύγχρονου μάρκετινγκ.
Με άλλα
λόγια για να
έχουμε
επιτυχία στην
Τσεχική αγορά
με τα προϊόντα
που διαθέτουμε
για εξαγωγή, είναι
απαραίτητο να
υιοθετήσουμε
και να
εφαρμόσουμε, όπως
και στις
αγορές των
χωρών της
Δύσης, τις
επιταγές του
σύγχρονου
μάρκετινγκ. Τι
σημαίνει υιοθέτηση
και εφαρμογή
των επιταγών
του σύγχρονου
μάρκετινγκ
είναι σαφές
ότι δεν μπορεί
να αναλυθεί
στα πλαίσια
αυτής της
έκθεσης.
Είναι
όμως γνωστό
ότι ορισμένες
μεγάλες
Ελληνικές
επιχειρήσεις,
ίδιαίτερα
καταναλωτικών
προϊόντων, οι
οποίες έχουν
ενστερνισθεί
και εφαρμόζουν
σύγχρονο
μάρκετινγκ,
έχουν πετύχει
στις ξένες
αγορές. Για να
αισθανθούμε
την διαφορά
συνολικά σαν
χώρα θα πρέπει
και ο μεγάλος όγκος
των Ελληνικών
εξαγωγικών
επιχειρήσεων,
στους οποίους
συμπεριλαμβάνονται
και οι
λεγόμενοι
μικρομεσαίοι,
να περάσουν
και αυτοί σε
αυτό το
επίπεδο ή
τουλάχιστο να
κάνουν
σημαντικά
βήματα προς
αυτή την κατεύθυνση.
Πολλές,
μεγάλες, αλλά
κυρίως
μικρομεσαίες,
Ελληνικές
επιχειρήσεις
υστερούν
ακριβώς στο
σημείο αυτό,
στην υιοθέτηση
δηλαδή και
εφαρμογή των
επιταγών του
σύγχρονου
μάρκετινγκ
γενικά σε όλες
τις αγορές και
όχι μόνο σε
αυτή της
Τσεχίας.
Σύμφωνα
με παλαιότερη
έρευνα του
Οικονομικού Πανεπιστημίου
Αθηνών, μόνο το
24,2% των Ελληνικών
επιχειρήσεων
είναι
προσανατολισμένες
στο μάρκετιγκ. Ειδικότερα,
το ποσοστό αυτό
στις μεγάλες
επιχειρήσεις
είναι 33%, ενώ στις
μικρομεσαίες
κατεβαίνει στο
14%. Τα στοιχεία
αυτά δείχνουν
ότι η έκταση
εφαρμογής
μάρκετιγκ από
τις Ελληνικές
επιχειρήσεις
είναι
απελπιστικά
περιορισμένη
σε σύγκριση με
πολλές
ανταγωνίστριές
μας χώρες.
Η μεγάλη
πλειοψηφία των
Ελληνικών
επιχειρήσεων σκέπτονται
και ενεργούν
ακόμη
παραγωγοκεντρικά.
Επικεντρώνουν
δηλαδή το
ενδιαφέρον
τους αποκλειστικά
ή κυρίως στην
παραγωγή.
Σ’αυτό
συνέβαλε και ο
εκτεταμένος
προστατευτισμός
που υπήρχε
μέχρι πρότινος
και υπάρχει
ακόμα για
ορισμένες
επιχειρήσεις
παροχής υπηρεσιών.
Ο
προστατευτισμός
εξασφαλίζει
τις πωλήσεις
στην εγχώρια
αγορά, χωρίς
ιδιαίτερα
μεγάλη προσπάθεια
από πλευράς
επιχείρησης.
Σε ό,τι
αφορά στην
παραγωγή
φαίνεται ότι
έχουν γίνει
σημαντικές
πρόοδοι, αν κρίνει
κανείς και από
τον καθημερινά
αυξανόμενο αριθμό
των Ελληνικών
επιχειρήσεων
που αποκτούν
πιστοποίηση
ποιότητας.
Αυτό που
λείπει είναι η
πελατοκεντρική
θεώρηση. Στα
πλαίσια αυτής
της
φιλοσοφίας, η
παραγωγή δεν είναι
αυτοσκοπός,
αλλά μέσο για
την επιτυχία
στην αγορά. Η
επιτυχία στην
αγορά
προυποθέτει
πελατοκεντρικό
προσανατολισμό.
Αυτό σημαίνει
ότι οι
Ελληνικές
επιχειρήσεις
πρέπει να
προσπαθήσουν
να
προσεγγίσουν
τον πελάτη. Να
μεταφέρουν το
επίκεντρο του
ενδιαφέροντός
τους στον
πελάτη. Να
παράγουν γι’αυτόν.
Από την
κατανόηση του
πελάτη θα
πρέπει να
ξεκινούν όλες
οι ενέργειες,
για να
καταλήγουν τα
παραγόμενα
προϊόντα/υπηρεσίες
σ’αυτόν. Να
ζητούνται δηλαδή
και να
αγοράζονται
από αυτόν. Η
κατά τον
καλύτερο και
οικονομικότερο
τρόπο
ικανοποίηση
των γνωστών και
λανθανουσών
επιθυμιών του
πελάτη είναι
και η κεντρική
φιλοσοφία του
μάρκετιγκ.
Πελατοκεντρική
θεώρηση
σημαίνει,
μεταξύ άλλων, φερ’ειπείν
και την
δυναμική
αναζήτηση του
πελάτη, είτε
είναι αυτός
στην εγχώρια,
είτε σε μια
ξένη αγορά. Σε
ό,τι αφορά την Τσεχία
και την
Σλοβακία, την
οποία καλύπτει
το Γραφείο μας
επίσης, η
εμπειρία του
γράφοντα είναι
ότι η
αναζήτηση
πελατών από
τις Ελληνικές
επιχειρήσεις
γίνεται με
παθηκτικό
μάλλον τρόπο.
Η
αναζήτηση αυτή
περιορίζεται
συνήθως στην
αποστολή
σχετικού
αιτήματος στο
Γραφείο μας. Σε
ορισμένες
περιπτώσεις
μπορεί να
τύχει να
επισκεφθεί
κάποιος
επιχειρηματίας
το Γραφείο,
κατά κανόνα
χωρίς
προηγούμενη
αναγγελία,
δηλαδή
απροετοίμαστα
γι’αυτόν αλλά
και για μας, με
την ευκαιρία
εδώ επίσκεψής
του, για λόγους τουρισμού.
Σε ό,τι
αφορά την
επίσκεψη
εμπορικών
αποστολών, εκτός
από εκείνες
που
πραγματοποιήθηκαν
εδώ και στην
Σλοβακία με την
ευκαιρία των
επισήμων
επισκέψεων του
Προέδρου της
Δημοκρατίας
(Τσεχία,
Σλοβακία) και του
Πρωθυπουργού
(Σλοβακία),
καμμία άλλη
Ελληνική εμπορική
αποστολή δεν
έγινε τα
τελευταία τρία
χρόνια στην
Τσεχία και
Σλοβακία. Και
αυτό, όταν π.χ. οι Ισπανοί
έχουν κάθε
μήνα μία ή
περισσότερες
εμπορικές
αποστολές στην
Τσεχία και οι
Πορτογάλοι αρκετές
κάθε χρόνο.
Ετσι, δεν
εκπλήσσει το
γεγονός ότι
Ισπανικές
ελιές και
κρασιά
πωλούνται
ακόμα και στα
πρατήρια
βενζίνης των
Τσεχικών
αυτοκινητοδρόμων.
Λαμβάνοντας
υπόψη τα
ποσοστά
προσανατολισμού
στο μάρκετιγκ
που
προαναφέρθηκαν
αποκτά κανείς
μια αντίληψη
της δουλειάς
που πρέπει να
γίνει στις
Ελληνικές
επιχειρήσεις,
αν θέλουμε να
πετύχουμε στην
αγορά της Τσεχίας,
όπως και
γενικά σε όλες
τις ξένες
αγορές.
Σε ό,τι
αφορά στις
μεγαλύτερες
επιχειρήσεις,
αυτές έχουν
τις
δυνατότητες να
προσαρμοσθούν
μόνες τους.
Γι’αυτές είναι
θέμα απλά
αλλαγής
νοοτροπίας. Οι
μικρότερες
όμως Ελληνικές
επιχειρήσεις,
η μεγάλη πλειοψηφία
των
μικρομεσαίων
δηλαδή,
χρειάζονται
σίγουρα
βοήθεια. Ο
γράφων
πιστεύει ότι η
βοήθεια αυτή
μπορεί να
προέλθει μέσα
από συλλογική
δουλειά. Συγκεκριμένα,
είτε με την
ενεργοποίηση
κρατικών φορέων,
π.χ. περιφερειών,
νομαρχιών κλπ.,
οι οποίες
διαθέτουν και
δυνατότητες
χρηματοδότησης
μέσα από
διάφορα προγράμματα,
είτε με την
ενεργοποίηση
των συλλογικών
φορέων των
επιχειρήσεων
(επιμελητήρια,
σύνδεσμοι κ.ο.κ.).
Οι
παραπάνω
φορείς, με την
βοήθεια
ενδεχόμενα ειδικών
συμβούλων,
μπορούν να
βοηθήσουν τόσο
σε επίπεδο
καθοδήγησης
και
επιμόρφωσης,
όσο και σε συγκεκριμένες
ενέργειες όπως
στην σύνταξη
και εφαρμογή
προγραμμάτων
συλλογικού
μάρκετιγκ, με
στόχο τις
ξένες, όσο και
την ίδια την
Ελληνική
αγορά.
Στα
προγράμματα
αυτά, εκτός των
άλλων
δραστηριοτήτων
μάρκετιγκ,
μπορούν να
συμπεριληφθούν
ενέργειες όπως
συμμετοχή σε
κλαδικές
εκθέσεις στο
εξωτερικό,
εμπορικές
αποστολές στις
ξένες αγορές
κ.ο.κ. Με τον
τρόπο αυτό θα
μπορέσουν να
ανδρωθούν
πολλές
επιχειρήσεις,
με θετικές
συνέπειες για
τις εξαγωγές
και την εθνική
οικονομία
γενικότερα.
Κανάλια
διανομής
Η
«δυτικοποίηση»
του συστήματος
διανομής έχει
προχωρήσει και
στην Τσεχία,
όπως σε όλες
τις πρώην σοσιαλιστικές
χώρες, σε
αρκετά μεγάλη
έκταση. Η εποχή
των αμέτρητων
μικροκαταστημάτων,
μια κατάσταση
που παρατηρήθηκε
μετά τις
αλλαγές, πριν
από μια
δεκαετία
περίπου, έχει
παρέλθει,
μολονότι η
διαδικασία
αναδιάρθρωσης
της αγοράς
συνεχίζεται
και πολλά από
τα μικροκαταστήματα
αυτά
συνεχίζουν να
υπάρχουν.
Οι
μεγάλες
αλυσσίδες
λιανικής και
χονδρικής
διανομής, οι
οποίες λειτουργούν
στο μεταξύ
στην Τσεχία,
είναι κυρίως
δυτικοευρωπαικής
προέλευσης.
Ονόματα, όπως TESCO, IKEA, OBI, BAUMAX, GLOBUS, CARREFOUR, AHOLD, KAUFLAND, DM, GROSSMANN, BATA κ.ά, είναι
συνήθη πλέον
στις μεγάλες Τσεχικές
πόλεις και στα
περίχωρά τους.
Πολλές
από τις
παραπάνω
αλυσσίδες
τροφοδοτούνται
με εμπορεύματα
από τις
μητρικές τους
επιχειρήσεις -
π.χ. πολλά
Ελληνικά
τρόφιμα και
ποτά φθάνουν στην
Τσεχική αγορά
μέσω Γερμανίας
ή Μ. Βρεττανίας
ή άλλων χωρών -
ενώ πραγματοποιούν
και απ’ ευθείας
εισαγωγές ή
αγοράζουν από
κάποιο
επιτόπιο
εισαγωγέα.
Εξυπακούεται ότι
κυρίως από
εισαγωγείς
προμηθεύονται
εμπόρευμα
σχεδόν στο
σύνολό τους
και οι
μικροεπιχειρήσεις.
Η
εξασφάλιση
συνεπώς ενός
αποτελεσματικού
εισαγωγικού
οίκου, με καλά
οργανωμένο
σύστημα
πωλήσεων,
είναι βασική
προυπόθεση για
την επιτυχή
διείσδυση
Ελληνικών
προϊόντων και
μάλιστα τόσο
καταναλωτικών,
όσο και
βιομηχανικών,
στην αγορά της
Τσεχίας.
Εν
τούτοις, η
έλλειψη ακόμη
αρκετής
εμπειρίας, αλλά
και κυρίως της
απαραίτητης
κεφαλαιουχικής
και
οργανωτικής
υποδομής της
Τσεχίας,
καθιστά την
ίδρυση
θυγατρικής εταιρείας
εισαγωγής,
όπως και την
δημιουργία
ίδιου
μηχανισμού
υποστήριξης
πωλήσεων, σε
πολλές δε περιπτώσεις
και ίδιου
δικτύου
πωλήσεων,
κίνηση απαραίτητη
για την επιτυχία.
Διερεύνηση
αγοράς –
Δημιουργία
επαφών
Η
διερεύνηση των
δυνατοτήτων
μιας Ελληνικής
επιχείρησης
στην αγορά της
Τσεχίας, όπως
φυσικά και σε
οποιαδήποτε
άλλη ξένη
αγορά, είναι εκ των ών
ούκ άνευ για
την επιτυχία. Η
διερεύνηση της
ξένης αγοράς αποτελεί,
άλλωστε,
βασική
προυπόθεση
εφαρμογής εξαγωγικού
μάρκετιγκ. Η
διευρεύνηση
μπορει να επεκταθεί
από ένα
τηλεφώνημα στο
Γραφείο μας
μέχρι την
πρόσληψη μιας
εξειδικευμένης
εταιρείας
έρευνας
αγοράς. Τέλος, ο
ενδιαφερόμενος
θα βρεί τώρα πια
και στο διαδίκτυο
πληθώρα
χρήσιμων
πληροφοριών
για μια στοιχειώδη
πληροφορησή
του..
Προκειμένου
για την
απόκτηση
επαφών,
προτείνονται,
μεταξύ άλλων,
οι γνωστοί
τρόποι, δηλαδή:
·
Επαφή
με το Γραφείο
μας,
·
Επαφή
με το Τσεχικό
Οικονομικό
Επιμελητήριο,
·
Αναζήτηση
εμπορικών επαφών
στο διαδίκτυο,
·
Συμμετοχή
σε
εμπορικές
αποστολές,
·
Συμμετοχή
σε κλαδικές
εκθέσεις στην
Τσεχία, ενδεχόμενα
με κρατική
(περιφερειακή)
συμπαράσταση,
σε συλλογικό ή
και ατομικό
περίπτερο,
·
Επίσκεψη
κλαδικών
εκθέσεων στην
Τσεχία,
·
Καταχώρηση
σε
εξειδικευόμενες
εκδόσεις,
έντυπες και
ηλεκτρονικές,
παροχής πληροφοριών
για εμπορικές
επαφές κ.ο.κ.
Σε
πολλές
περιπτώσεις
είναι
απαραίτητος ο
έλεγχος της
οικονομικής
επιφάνειας του
Τσέχου εισαγωγέα.
Στην περίπτωση
αυτή η
καλύτερη λύση
είναι η επαφή
με κάποια
εξειδικευόμενη
εταιρεία, όπως
π.χ. την DUN & BRADSTREET,
η οποία έναντι
ενός σχετικά
μικρού
αντιτίμου, παρέχει
τις
επιθυμούμενες
πληροφορίες.
Τα στοιχεία
διεύθυνσης της
εταιρείας
αυτής είναι: DUN
& BRADSTREET, τηλ.: 00420 2 7103 1500, φαξ.: 00420 2 7103 1510, www.dbis.cz.
Επενδύσεις
Τα
πλεονεκτήματα
για τους
ξένους
επενδυτές που
αναφέρθηκαν
προηγούμενα,
στο κεφάλαιο
περί επενδύσεων
στην Τσεχία,
ισχύουν φυσικά
και για τις ενδιαφερόμενες
Ελληνικές
επιχειρήσεις.
Οπως προαναφέρθηκε
(κεφάλαιο περί
Ελληνικών
επενδύσεων), η
Ελληνική
επενδυτική
δραστηριότητα
στην Τσεχία
είναι μέχρι
τώρα
περιορισμένη
και σε καμμιά
περίπτωση
μπορεί να
συγκριθεί με
την αντίστοιχη
σε άλλες χώρες,
π.χ. στα
Βαλκάνια ή και
Ουγγαρία ή
ακόμα και
Πολωνία, η
οποία
βρίσκεται και
μακρύτερα από
πλευράς απόστασης.
Πιστεύουμε
ότι υπάρχει
περιθώριο για
παραπέρα δραστηριοποίηση
των Ελληνικών
επιχειρήσεων
από επενδυτικής
πλευράς στην
Τσεχία, αφού τα
πλεονεκτήματα
για επένδυση
στην χώρα αυτή
είναι σημαντικά.
Ιδιαίτερα
Ελληνικές
εταιρείες που
θεωρούν ότι
χρειάζονται
τεχνολογική,
κατασκευαστική
κλπ. τεχνογνωσία,
θεωρούμε ότι
μπορούν να την
αποκτήσουν σχετικά
φθηνά μέσω
εξαγοράς
κάποιας
αντίστοιχης Τσεχικής
εταιρείας.
Η ίδρυση
εταιρείας ή
υποκαταστήματος
στην Τσεχία
είναι
ελεύθερη, με
μόνη
προυπόθεση ότι
ο διευθυντής ή
ένας εκ των
διευθυντών θε
πρέπει να
μιλάει την
Τσεχική
γλώσσα. Ολες οι
γνωστές στην
Ευρώπη εταιρικές
μορφές είναι
διαθέσιμες
στον ξένο επιχειρηματία
και στην
Τσεχία.
Λεπτομερέστερη
πληροφόρηση γiα επενδύσεις
στην Τσεχία θα
βρεί ο
ενδιαφερόμενος
στην
ιστοσελίδα του
οργανισμού Czechinvest, www.czechinvest.org. Ο
οργανισμός
αυτός μπορεί
να φανεί γενικά
πολύ χρήσιμος
στον Ελληνα
ενδιαφερόμενο
για επένδυση
στην Τσεχία. Η πλήρης διεύθυνσή του είναι: Czechinvest (Czech
Agency for Foreign Investment), Mr. Martin Jahn, Chief Executive
Officer, Stepanska 15, 120 00 Prague 2, Czech Republic, Tηλ.: 00 420 2
9634 2500, Φαξ: 00 420 2 9634 2502, e-mail: [email protected].
Επίσης, η
ιστοσελίδα του
Γραφείου μας www.geocities.com/greek_trade περιέχει
αρκετά
πληροφοριακά
στοιχεία για
επενδύσεις στην
Τσεχία.
ΧΡΗΣΙΜΕΣ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Ιστοσελίδες
Μια σειρά
από Ελληνικές
και Τσεχικές
ιστοσελίδες
προσφέρουν
πολύτιμη
πληροφόρηση στην αγγλική
για διάφορα
θέματα σχετικά
με την οικονομία
και την αγορά
της Τσεχίας.
Γενικές
πληροφορίες
Γραφείο
Οικ. & Εμπ.
Υποθέσεων
Πράγας www.geocities.com/greek_trade
ΥΠΕΞ: www.mfa.gr
ΥΠΕΘΟ www.ypetho.gr
Αντιπροσωπεία
Ευρωπαϊκής
Ενωσης
στηνΤσεχία: www.evropska-unie.cz
Κέντρο
Πληροφόρησης
της ΕΕ: info@iceu.cz
Κέντρο
Πληροφόρησης
ΟΗΕ: www.unicprague.cz
Μακροοικονομικά
μεγέθη και
στατιστικά
στοιχεία
Υπουργείο
Οικονομικών
Τσεχίας: www.mfcr.cz
Εθνική
(Κεντρική)
Τράπεζα
Τσεχίας: www.cnb.cz
Στατιστική
Υπηρεσία
Τσεχίας: www.czso.cz
Αλλα
υπουργεία και
οργανισμοί
στην Τσεχία
Κυβέρνηση: www.vlada.cz
Κατάλογος
ιστοσελίδων
κρατικών
υπηρεσιών: www.vladnilisty.cz
Υπ.
Βιομηχανίας
και Εμπορίου: www.mpo.cz
Υπουργείο
Περιφ.
Ανάπτυξης: www.mmr.cz
Υπ.
Γεωργίας: www.mze.cz
Υπ.
Περιβάλλοντος: www.env.cz
Υπ.
Μεταφορών και
Επικοινωνιών: www.mdcr.cz
Οργανισμός
Προώθησης www.czechtrade.cz &
Τσεχικού
Εξωτ. Εμπορίου: www.businesslinks.cz
Τσεχικός
Οργανισμός
Βιομηχανικής
Ιδιοκτησίας: www.upv.cz
Οργανισμός
προώθησης
Επενδύσεων,
Czechinvest www.czechinvest.cz
Μητρώο
Τσεχικών
Επιχειρήσεων: www.justice.cz
Μητρώο
Τσεχικών
Εμπορικών
Επιχειρήσεων: http://rzp.mpo.cz
Μητρώο των
οικονομικών
μονάδων
στην Τσεχία: www.info.mfcr.cz/ares/ares.html.en
Επιχειρηματικές
Επαφές –
Εμπορικές
Εκθέσεις
Τσεχικό
κέντρο
πληροφοριών www.muselik.com
Σύνδεσμος
Τσεχικών
Βιομηχανιών: www.spcr.cz
Οργανισμός
Προώθησης www.czechtrade.cz &
Τσεχικού
Εξωτ. Εμπορίου: www.businesslinks.cz
Περιοδικό Doing Business
in the
Czech Republic: www.doingbusiness.cz
Κατάλογος
εκθέσεων στην
Τσεχία: www.expo.cz
Εκθεσιακό
Κέντρο Μπρνό: www.bvv.cz
Σύνδεσμος
Τσεχικών
Επιχ/σεων
Διαφήμισης
και
επικοινωνίας: secretariat@holly.cz
Κατάλογος
Τσεχικών
Επιχ/σεων www.hoppbonn.cz/project &
Hoppenstedt
Bonnier: www.hbi.cz
Κατάλογος
Τσεχικών
επιχ/σεων
Inform
Net Partners: www.inform.cz
Οικονομικό
Επιμελητήριο
Τσεχίας: www.komora.cz
Το
Οικονομικό
Επιμελητήριο
της Τσεχίας,
εκτός άλλων
υπηρεσιών που
παρέχει, σε
πολλές
περιπτώσεις
έναντι κάποιου
αντιτίμου,
δημοσιεύει,
αδάπανα,
ηλεκτρονικά
και έντυπα, ζητήσεις
επιχειρήσεων
από όλο τον
κόσμο. Οι
ενδιαφερόμενοι
καλούνται να
συμπληρώσουν
ένα έντυπο, το
οποίο μπορούν
να εκτυπώσουν
από την
ιστοσελίδα του
Επιμελητηρίου
ή να ζητήσουν
να τους
αποσταλεί με
φαξ ή με κανονικό
ταχυδρομείο. Η
ταχυδρομική
δ/νση του
Επιμελητηρίου
είναι:
Economic
Chamber of Commerce of the Czech Republic
Freyova
27
190 00
Praha 9, Czech Republic
Τηλ.:
00 420 296 646 111
Φαξ:
00 420 296 646 221
Συντάκτης:
Γιάννης
Παπαδημητρίου
Σύμβουλος
ΟΕΥ
Σεπτέμβριος
2003