|
Greek Economic and Trade Office Embassy of
Greece Prague,
Czech Republic |
|
|
|
|
|
Website:
http://geocities.com/greek_trade |
E-mail: [email protected] |
Εκθεση
Για την
οικονομία της
Τσεχίας και
τις Ελληνοτσεχικές
οικονομικές
και εμπορικές
σχέσεις κατά
το έτος 2001
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ΓΕΝΙΚΑ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ
ΣΤΟΙΧΕΙΑ
ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ
ΒΑΣΙΚΩΝ
ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΜΕΓΕΘΩΝ
Ø Ακαθάριστο
Εγχώριο Προιόν
(ΑΕΠ)
Ø Κατά
κεφαλήν ΑΕΠ
Ø Πληθωρισμός
Ø Ανεργία
Ø Δημόσια
οικονομικά
Ø Επιτόκια
ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ
ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ
ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ
Ø Ισοζύγιο
πληρωμών
Ø Εξωτερικό
εμπόριο
Ø Σύνθεση
εξωτερικού
εμπορίου κατά
βασικές κατηγορίες
προιόντων
Ø Οι
χώρες-μεγαλύτεροι
εμπορικοί
εταίροι της
Τσεχίας
Ø Σύνθεση
εξωτερικού
εμπορίου κατά
μεγάλες ομάδες
χωρών
Ø Ξένες
άμεσες
επενδύσεις
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ
ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ
ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗΝ
ΕΛΛΑΔΑ
Ø Θεσμικό
πλαίσιο
Ø Εμπορικό
ισοζύγιο
Ø Σύνθεση
Ελληνοτσεχικού
εμπορίου
Ø Κυριότερα
εξαγόμενα στην
Τσεχία
Ελληνικά προιόντα
Ø Κυριότερα
εισαγόμενα
στην Ελλάδα
Τσεχικά προιόντα
Ø Ελληνικές
επενδύσεις
στην Τσεχία
Ø Συνεργασία
στα Βαλκάνια
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ
ΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ
ΑΓΟΡΑ
ΤΗΣ ΤΣΕΧΙΑΣ
Ø Θεσμικό
πλαίσιο
λειτουργίας
αγοράς
Ø Προβλήματα
Ελληνικών
εξαγωγών στην
Τσεχία
Ø Προοπτικές
αύξησης
Ελληνικών
εξαγωγών στην
Τσεχία
Ø Εφαρμογή
επιταγών σύγχρονου
μάρκετινγκ
Ø Κανάλια
διανομής
Ø Διερεύνηση
αγοράς –
δημιουργία
επαφών
Ø Επενδύσεις
ΧΡΗΣΙΜΕΣ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Ø Στατιστικοί
πίνακες Π-1 έως
Π-16
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Χάρη
στην από παληά
αναπτυγμένη
βιομηχανία
της, η Τσεχία
ήταν και επί
σοσιαλισμού
μια από τις
πλέον
αναπτυγμένες
οικονομικά και
ευημερούσες
σχετικά χώρες
του τέως
Ανατολικού
μπλόκ.
Στο
μεταξύ από την
βελούδινη
επανάσταση (1989)
μέχρι σήμερα
έχουν
πραγματοποιηθεί
αλλαγές, οι
οποίες έχουν
οδηγήσει την
χώρα στο
τελευταίο
στάδιο προσαρμογής
της οικονομίας
της στα δυτικά
και πιο
συγκεκριμένα
στα ευρωπαικά
δεδομένα.
Σήμερα,
η Τσεχία,
συνεχίζοντας
την παράδοση,
είναι από τις
πλέον
αναπτυγμένες
και
ευημερούσες
χώρες της
περιοχής. Το 85%
και πλέον των
Τσεχικών
επιχειρήσεων
ανήκουν τώρα
πια σε ιδιωτικά
χέρια, ενώ
σχεδόν το 85% του
Ακαθάριστου
Εγχώριου
Προϊόντος (ΑΕΠ)
της χώρας
προέρχεται από
τον ιδιωτικό
τομέα. Οι
μεταρρυθμίσεις
που
πραγματοποιήθηκαν
στην
οικονομία, σε
συνδυασμό με
μια σειρά άλλους
παράγοντες,
συνετέλεσαν
στην αθρόα
εισροή
κεφαλαίων από
το εξωτερικό
για άμεσες
επενδύσεις, οι
οποίες
συνέβαλαν στον
εκσυγχρονισμό
και την αύξηση
της παραγωγής,
στην
συγκράτηση της
ανεργίας και
στην βελτίωση
της
ανταγωνιστικότητας
της οικονομίας.
Βεβαίως
υπάρχουν ακόμη
προβλήματα,
αλλά η οικονομία
της χώρας
ανασυγκροτείται
σε υγιείς
βάσεις,
γεγονός που δημιουργεί
το
πλαίσιο για
την επίλυσή
τους.
Η
Τσεχία έχει
γίνει μέλος
του ΝΑΤΟ και
συγκαταλέγεται
μεταξύ των
πρώτων χωρών
που θα δεχθεί η
ΕΕ ως πλήρη
μέλη της κατά
την επόμενη
διεύρυνση,
αφού φαίνεται
να πληροί τις
προυποθέσεις
(προσαρμογή
στο κοινοτικό
κεκτημένο,
οικονομικά
κριτήρια). Η
Τσεχία είναι χώρα
συνδεδεμένη με
την ΕΕ με
συμφωνία
συνδέσεως.
Με
την σταδιακή
άνοδο του
εισοδήματος
διευρύνεται
και η αγορά της
Τσεχίας από
άποψη
αγοραστικής δύναμης.
Σήμερα, λόγω
της συμφωνίας
συνδέσεως με
την ΕΕ, για τα Ελληνικά
βιομηχανικά
προϊόντα δεν
υφίστανται πλέον
εισαγωγικοί
δασμοί, ενώ και
για τα
αγροτικά έχουν
αρχίσει να
μειώνονται
σταδιακά.
Παράλληλα, ελεύθερες
και
ευπρόσδεκτες
και υπό
ορισμένες προυποθέσεις
και
επιδοτούμενες,
είναι και οι
ξένες άμεσες
επενδύσεις.
Εν
ολίγοις, οι
προυποθέσεις
για
ενεργοποίηση
Ελληνικών
επιχειρήσεων
στην Τσεχία,
είτε με
εξαγωγές, είτε
με επένδυση σε
επιχειρηματική
δραστηριότητα,
είναι πολύ
καλές.
Βρίσκεται
στην Κεντρική
Ευρώπη.
Περικλείεται
από Γερμανία,
Πολωνία,
Σλοβακία και
Αυστρία
78.860 τ. χλμ.
10.260.000 (2001)
- 0,07% (2001)
Κοινοβουλευτική
δημοκρατία
Ρωμαιοκαθολικοί
(39%%), άθροισκοι (40%),
ορθόδοξοι (3%),
διαμαρτυρόμενοι
(2%), άλλοι (16%)
Γεωργία 4,7% ,
βιομηχανία 41,0% , υπηρεσίες
54,3%
Brno 385.000
Ostrawa 321.678
Plzen
167.883
Pardubice 164.180
Το
ΑΕΠ της
Τσεχίας
ανήλθε, κατά το
2001, σε τρέχουσες
τιμές, σε 56,4 δις
$-ΗΠΑ,
βάσει της
τρέχουσας
(ονομαστικής)
ισοτιμίας του
έτους αυτού.
Το
Τσεχικό ΑΕΠ, σε
τρέχουσες
τιμές, κατά τα
έτη 1997-2003, δίνεται
στο παρακάτω
πίνακα 1. Τα
στοιχεία για
το 2000 και 2001 είναι προσωρινά,
ενώ τα
στοιχεία του 2002
και 2003 είναι
προβλέψεις του
Τσεχικού
υπουργείου
οικονομικών.
Τα μεγέθη σε
δολλάρια, κατά
τα έτη 1999, 2000
εμφανίζουν
μειώσεις, οι
οποίες
οφείλονται, σε
μεγάλο
ποσοστό, σε
αυξημένες
υποτιμήσεις
της Τσεχικής
Κορώνας (CZK)
έναντι του
δολλαρίου.
Αντίθετα, κατά
τα έτη 2002 και 2003, τα
ποσά είναι
αυξημένα λόγω
της σημαντικής
ανατίμησης του
Τσεχικού
νομίσματος.
Πίνακας
1
ΑΕΠ
Τσεχίας, σε
τρέχουσες
τιμές και
ισοτιμίες
|
|
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Δις CZK |
1.679,9 |
1.837,1 |
1.887,3 |
1.959,6 |
2,146,1 |
2.325 |
2.485 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Δις $-ΗΠΑ |
53,0 |
57,0 |
54,5 |
50,8 |
56,4 |
66,8 |
74,0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Σημ.: 2002 και 2003,
προβλέψεις.
Πηγή:
Υπουργείο
οικονομικών
Τσεχίας
Μια
πιο καθαρή
εικόνα δίνει ο
πίνακας 2, ο
οποίος παρουσιάζει
την εξέλιξη
του Τσεχικού
ΑΕΠ σε σταθερές
τιμές (1995). Οπως
φαίνεται στον
πίνακα αυτόν
το ΑΕΠ της
Τσεχίας
μειώθηκε κατά
τα έτη 1997-1999. Αρχισε
να ανακάμπτει
το 2000 και
συνέχισε το 2001.
Για τα επόμενα
δύο χρόνια οι
εκτιμήσεις του
Τσεχικού υπουργείου
οικονομικών
αναφέρονται σε
ρυθμούς αύξησης
3,4% (2002) και 3,5 % (2003).
Οι
μειώσεις του
ΑΕΠ, κατά το 1997-1999,
αποδίδονται
στην πολιτική
που
ακολουθήθηκε
μέχρι το 1997, η
οποία
χαρακτηρίζεται
ως
συντηρητική,
με την έννοια
ότι απέφυγε ή
υπήρξε άτολμη
στις μεγάλες
τομές, τις
ιδιωτικοποιήσεις
και τον
εκσυγχρονισμό
γενικά της
οικονομίας. Οι
κυβερνήσεις
μετά το 1997 έριξαν
το βάρος
ακριβώς σ’αυτούς
τους τομείς, σε
συνδυασμό με
την ανακήρυξη
σε πρώτη
προτεραιότητα
την ένταξη της
χώρας στην
Ευρωπαική
Ενωση (ΕΕ).
Η ανάκαμψη της
Τσεχικής
οικονομίας
κατά το 2000 και το 2001
οφείλεται στις
συνεχείς
διαρθρωτικές
μεταβολές στην
πλευρά
προσφοράς της
οικονομίας,
αλλά και στην
βελτίωση όλων
σχεδόν των
συντελεστών
στην πλευρά
της ζήτησης.
Στην αύξηση
της συνολικής
εσωτερικής
ζήτησης κατά
το 2001 συνέβαλαν
κυρίως οι
ακαθάριστες
επενδύσεις και
η ιδιωτική
κατανάλωση,
ενώ αρνητική
ήταν η συμβολή
του εξωτερικού
εμπορίου, όπως
και της
κρατικής
κατανάλωσης.
Πίνακας
2
Εξέλιξη
ΑΕΠ Τσεχίας σε
σταθερές τιμές
(1995)
|
|
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Δις CZK |
1.429,3 |
1.412,2 |
1.406,7 |
1.447,4 |
1499,2 |
1550 |
1605 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Μετ. % |
- 0,8 |
- 1,2 |
- 0,4 |
2,9 |
3,6 |
3,4 |
3,5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Σημ.: 2002 και 2003,
προβλέψεις
Πηγή:
Στατιστική
υπηρεσία
Τσεχίας
Σε
ό,τι αφορά στην
πλευρά της
προσφοράς,
στην αύξηση
συνέβαλαν
κυρίως η
βιομηχανική
παραγωγή , αλλά
και ο τομέας
των υπηρεσιών,
ιδιαίτερα το
εμπόριο, όπως
επίσης και ο
τομέας των
τηλεπικοινωνιών.
Συνολικά,
η βιομηχανική
παραγωγή
αυξήθηκε κατά
το 2000 κατά 5,0%
έναντι του 1999.
Στους
δυναμικούς
τομείς της βιομηχανίας,
όπως η
παραγωγή μέσων
μεταφοράς (αυτοκινήτων),
μηχανήματα και
εξοπλισμός,
επεξεργασία
ξύλου και
ελαστικού, πλαστικών,
όπου
πραγματοποιήθηκαν
μεγάλες
επενδύσεις από
ξένους, η
αύξηση της
βιομηχανικής
παραγωγής ήταν
της τάξης του 10-20%.
Αντίθετα, σε
τομείς όπως η παραγωγή
υποδημάτων, η
παραγωγή
μετάλλων, η
παραγωγή
τροφίμων,
ύπήρξε
υποχώρηση.
Ανάκαμψη
σημειώθηκε, τέλος
και στις
κατασκευές.
Με βάση
το ποσό του ΑΕΠ
σε δολλάρια σε
τρέχουσες τιμές
και τρέχουσες
ισοτιμίες
(βλέπε πίνακα 1),
εξάγεται ένα
κατά κεφαλήν
ΑΕΠ για το 2001 της
τάξης των 5.500 δολλαρίων
ΗΠΑ. Η εξέλιξη
του κατά
κεφαλήν ΑΕΠ, σε
τρέχουσες
τιμές και
δολλάρια ΗΠΑ
φαίνεται στον
παρακάτω
πίνακα 3. Οι
αναμενόμενες
σημαντικές
αυξήσεις κατά
τα έτη 2002 και 2003
είναι μάλλον πλασματικές,
διότι
οφείλονται εν
πολλοίς στην
συνεχιζόμενη
τελευταία
υπερβολική
ανατίμηση της
Τσεχικής
Κορώνας, για
λόγους που
ανάγονται στην
μεγάλη εισροή
από το
εξωτερικό
κεφαλαίων για
άμεσες
επενδύσεις (βλ.
πίνακα 9).
Πίνακας
3
Κατά
κεφαλήν ΑΕΠ
Τσεχίας, σε
τρέχουσες
τιμές, $-ΗΠΑ
|
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5.150 |
5.540 |
5.300 |
4.950 |
5.500 |
6.510 |
7.220 |
Σημ.: 2002 και 2003,
προβλέψεις
Πηγή: Υπουργείο
οικονομικών
Τσεχίας
Για
την μέτρηση
του ΑΕΠ, σε μια
προσπάθεια να
ληφθούν υπόψη
τα πραγματικά
δεδομένα σε
μια χώρα, γίνεται
χρήση
τελευταία της
λεγόμενης
«ισοτιμίας αγοραστικής
δύναμης» (Purchasing Power Parity ή PPP). Με βάση
αυτή την
ισοτιμία το
ΑΕΠ της
Τσεχίας παρουσιάζει
την εξέλιξη
που φαίνεται
στον πίνακα 4, σε σύγκριση
με την Ελλάδα.
Πίνακας
4
Κατά
κεφαλήν ΑΕΠ
Τσεχίας με
βάση την
ισοτιμία αγοραστικής
δύναμης (PPP),
$-ΗΠΑ
|
|
1996 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Τσεχία |
13.000 |
13.300 |
13.600 |
14.300 |
15.300 |
16.100 |
16.900 |
|
% μέσου όρου ΕΕ-15 |
64 |
60 |
58 |
58 |
60 |
62 |
62 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ελλάδα |
13.400 |
15.000 |
15.800 |
16.900 |
17.700 |
18.500 |
19.500 |
|
% μέσου όρου ΕΕ-15 |
66 |
67 |
68 |
69 |
70 |
71 |
72 |
Σημ.: 2002 και 2003,
προβλέψεις
Πηγή:
Τσεχικό
υπουργείο
οικονομίας
Ο
πληθωρισμός το
1993 ήταν ακόμα 20,8%,
το 1995 ήταν 9,1% και το
1997 10,7%. Από το 1999 έχει
μειωθεί
αισθητά,
με τάσεις σταθεροποίησης
γύρω στο 3,5% για
τα επόμενα
χρόνια, όπως
φαίνεται στον
πίνακα 5.
Το επίπεδο
αυτό
πληθωρισμού
δεν αποτελεί
απειλή για τα
οικονομικά
επιτεύγματα
της χώρας, όπως
και για την
εισόδό της
στην ΕΕ,
ισχυρίζονται
οι ειδικοί.
Πίνακας
5
Εξέλιξη
πληθωρισμού, 1993-2002
|
|
1993 |
1995 |
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Τσεχία |
20,8 |
9,1 |
8,5 |
10,7 |
2,1 |
3,9 |
4,7 |
3,3 |
3,4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΕΕ-15 |
3,6 |
3,1 |
2,1 |
1,8 |
1,3 |
2,5 |
2,6 |
1,8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Σημ.: 2001 και 2002,
προβλέψεις
Πηγή:
Υπουργείο
οικονομικών
Τσεχίας
Επί
συνόλου 5.171.000
ατόμων που
ήταν ο
οικονομικά
ενεργός
πληθυσμός κατά
το 2001, ποσοστό 8,1% ή
421.000 άτομα ήταν
χωρίς εργασία.
Υπάρχουν μεγάλες
διαφορές στο
ποσοστό
ανεργίας
ανάλογα με την
περιοχή. Η
κυβέρνηση
προσπαθεί να
τονώσει την
απασχόληση
στις περιοχές
με μεγάλη
ανεργία, έχοντας
θεσπίσει
ειδικά
οικονομικά
κίνητρα για επενδύσεις
στις
συγκεκριμένες
περιοχές.
Ο πίνακας που ακολουθεί δίνει μια εικόνα της εξέλιξης της ανεργίας στην Τσεχία, κατά τα τελευταία χρόνια. Τα ποσοστά για το 2002 και 2003 είναι εκτιμήσεις της κυβέρνησης.
Πίνακας
5
Εξέλιξη
ανεργίας στην
Τσεχία
|
1995 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4,0 |
6,5 |
8,7 |
8,8 |
8,1 |
8,5, |
8,8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Σημ.:
2002 και 2003,
προβλέψεις
Πηγή:
Υπουργείο
οικονομικών
Τσεχίας
Οπως
φαίνεται στον
πίνακα 6 τα
έξοδα
αυξήθηκαν, τα
τελευταία
χρόνια,
ταχύτερα από
τα έσοδα, μια
τάση που
εντάθηκε
ιδιαίτερα το 2000
και προβλέπεται
να συνεχισθεί
και το 2001, με
αποτέλεσμα την
αύξηση του
ελλείμματος
και
συνακόλουθα
και του δημοσίου
χρέους.
Πίνακας
6
Προϋπολογισμός
γενικής
κυβέρνησης
|
|
1996 |
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Εσοδα Δις CZK |
634,4 |
665,3 |
709,4 |
744,0 |
781,0 |
854,2 |
900 |
|
Μετ. % |
9,7 |
4,9 |
6,6 |
4,9 |
5,0 |
9,3 |
5,4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Εξοδα Δις CZK |
660,5 |
700,8 |
752,7 |
756,4 |
867,9 |
965,4 |
1.108 |
|
Μετ. % |
11,2 |
6,1 |
7,4 |
0,1 |
14,7 |
11,2 |
14,8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ελλειμμα Δις CZK |
- 26,1 |
- 35,5 |
- 43,3 |
- 12,4 |
- 86,9 |
- 121,2 |
- 208 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Χρέος Δις CZK |
206,7 |
217,5 |
240,0 |
275,2 |
332,4 |
404,5 |
454,5 |
|
Μετ. % |
- 2,0 |
5,2 |
10,3 |
14,7 |
20,8 |
21,7 |
12,4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
% χρέους στο
ΑΕΠ |
13,2 |
12,9 |
13,1 |
14,6 |
17,0 |
18,8 |
19,6 |
Σημ.:
Το 2002 είναι
προβλέψεις
Πηγή:
Υπουργείο
οικονομικών
Τσεχίας
Κατά
το 2001, το 48% σχεδόν
των δαπανών
της γενικής
κυβέρνησης
αφορούσαν σε
μεταβιβάσεις που κατευθύνθηκαν
για συντάξεις
(το 46,4%), κοινωνική
ασφάλιση (το 29,2%)
και αλλού (το 24,4%).
Οι ενισχύσεις
για τον
εκσυγχρονισμό
της οικονομίας
απορρόφησαν το
23,9% των δαπανών,
οι μισθοί και
τα ημερομίσθια
το 8% και οι
λοιπές
προμήθειες το
10,9%.
Οι
δύο πρώτες
κατηγορίες
δαπανών,
δηλαδή οι
μεταβιβάσεις
και οι δαπάνες
για τον
εκσυγχρονισμό
της οικονομίας
συνθέτουν την
μερίδα του
λέοντος και
είναι υπεύθυνες
για την
διόγκωση των
δαπανών της
γενικής
κυβέρνησης και
το διογκούμενο
έλλειμμα του
προυπολογισμού.
Το
έλλειμμα του
προυπολογισμού,
όπως φαίνεται
στον πίνακα 6,
διογκώνεται
συνεχώς,
ιδιαίτερα τα τελευταία
χρόνια και
ακολουθείται
κατά πόδας και από
το δημόσιο
χρέος. Η
ποσοστιαία
συμμετοχή του χρέους
στο ΑΕΠ
εμφανίζει
συνεχή
διεύρυνση, από
το 1998 και μετά,
τάση, η οποία
προβλέπεται να
συνεχισθεί και
το 2002.
Παρά
τον αυξανόμενο
δανεισμό, τα
επιτόκια
ακολουθούν τα
τελευταία
χρόνια καθοδική
πορεία, η οποία
προβλέπεται να
συνεχισθεί τα
επόμενα δύο
χρόνια, όπως
δείχνει ο
παρακάτω πίνακας
7.
Πίνακας
7
Εξέλιξη
επιτοκίων
δανεισμού, 1995-2002
|
1995 |
1996 |
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
12,8 |
12,5 |
13,2 |
12,9 |
8,7 |
7,2 |
7,1 |
6,7 |
6,7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Σημ.: 2002 και 2003,
προβλέψεις
Πηγή:
Υπουργείο
οικονομικών
Τσεχίας
Μικρή
μείωση υπήρξε
στις
εισπράξεις από
εξαγωγές
υπηρεσιών. Στο
κεφάλαιο αυτό
περιλαμβάνονται
κυρίως οι
εισπράξεις από
τον τουρισμό. Η
Τσεχία και
ειδικότερα η
πόλη της
Πράγας,
καθίστανται
καθημερινά και
περισσότερο
ένας πολύ
δημοφιλής
προορισμός
τουριστών, με
αποτέλεσμα την
άνοδο των αντιστοίχων
εισπράξεων, οι
οποίες με 6,7 δις
$-ΗΠΑ το 2001 ήταν
αρκετά
αξιόλογες.
Με 4,8
δις $-ΗΠΑ
σημαντική ήταν
και το 2001 η
εισροή
κεφαλαίων από
το εξωτερικό
για άμεσες
επενδύσεις. Η
Τσεχία, όπως
αναφέρεται στο
κεφάλαιο περί
επενδύσεων
αυτής της
έκθεσης, είναι
ένας ιδιαίτερα
δημοφιλής
προορισμός
ξένων επενδύσεων.
Μεταξύ 1993-2001
διοχετεύχθηκαν
από ξένους σε
άμεσες
επενδύσεις
στην Τσεχία
συνολικά 26,3 δις
$-ΗΠΑ
(εισαχθέντα
κεφάλαια και
επανεπενδύσεις
κερδών).
Στην
κίνηση
κεφαλαίων
υπήρξε μικρή
αύξηση εισροής
το 2001 έναντι του
προηγούμενου
έτους. Η μεγάλη
σχετικά εισροή
κεφαλαίων από
το εξωτερικό
για άμεσες
επενδύσεις
συνέβαλε και
το 2001 στην
εξισορρόπηση
του ισοζυγίου
πληρωμών και
είχε μάλιστα
σαν αποτέλεσμα
μικρή αύξηση
στα
συναλλαγματικά
διαθέσιμα, τα
οποία στο
τέλος του
έτους ήταν 14,5 δις
$-ΗΠΑ, δηλαδή
ικανά να
καλύψουν
σχεδόν 5 μήνες
εισαγωγών με
τον ρυθμό του 2001.
Ο
παρακάτω
πίνακας 8
δείχνει την
εξέλιξη των
εξαγωγών και
εισαγωγών της
Τσεχίας, σε $-ΗΠΑ,
μεταξύ 1996-2001 (βλέπε
επίσης πίνακα
Π-2).
Στον
πίνακα 8
παρατηρείται
ότι οι
εξαγωγές
παρουσιάζουν
συνεχή αύξηση,
ώστε συνολικά
μεταξύ 1996-2001 να έχουν
αυξηθεί κατά 48%.
Αντίθετα, οι
εισαγωγές,
κατά το ίδιο
χρονικό
διάστημα,
παρέμειναν στα
ίδια περίπου
επίπεδα και
μόνο το 2000 και 2001
παρουσιάζουν
σημαντικές
αυξήσεις (15% και 13,4%
αντίστοιχα).
Πίνακας
8
Εξωτερικό
εμπόριο
Τσεχίας
(Εκ.
$-ΗΠΑ)
|
|
1996 |
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
Μετ. 00/01 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Εξαγωγές |
22,5 |
22,8 |
25,8 |
26,2 |
29,0 |
33,3 |
14,8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Εισαγωγές |
28,0 |
27,5 |
28,3 |
28,0 |
32,2 |
36,5 |
13,4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ισοζύγιο |
- 5,5 |
- 4,7 |
- 2,5 |
- 1,8 |
- 3,2 |
- 3,2 |
0,0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Κάλυψη εισαγ.
από εξαγωγές |
80% |
83% |
91% |
94% |
90% |
91% |
|
Πηγή:
Στατιστική
υπηρεσία
Τσεχίας
Στον
πίνακα 8,
διαπιστώνεται,
επίσης, η πολύ
υψηλή κάλυψη
των εισαγωγών
από εξαγωγές,
σχέση, η οποία
μάλιστα
βελτιώθηκε
κατά την
επισκοπούμενη
περίοδο, αφού
από 80% το 1996 και 83% το
1997, ανέβηκε στο 91%
το 1998, 94% το 1999, 90% το 2000
και 91% το 2001.
Για
τα επόμενα δύο
χρόνια, η
Τσεχική
κυβέρνηση προβλέπει
υποχώρηση των
εξαγωγών, λόγω
κυρίως της
σημαντικής
ανατίμησης της
Τσεχικής
Κορώνας, σαν συνέπεια
της αυξημένης
ζήτησής της
για την υλοποίηση
των ξένων
αμέσων
επενδύσεων.
Γεγονός
είναι, πάντως,
ότι, μολονότι
σε χαμηλά επίπεδα,
το εμπορικό
ισοζύγιο
παραμένει
αρνητικό για
την Τσεχία.
Οι πίνακες
Π-3 και Π-4
δείχνουν την
ποσοστιαία
σύνθεση των
εξαγωγών και
εισαγωγών της
Τσεχίας κατά
βασικές
κατηγορίες προϊόντων
της
ονοματολογίας SITC.
Παρατηρείται
ότι στην
κορυφή του
καταλόγου των
εξαγομένων
κατηγοριών
προίόντων, με
αυξητική μάλιστα
τάση (41-47%),
βρίσκεται η
κατηγορία
‘’μηχανές, μηχανήματα
και υλικό
μεταφορών’’ και
ακολουθούν οι
κατηγορίες
‘’βιομηχανικά
προϊόντα’’ (24-26%), ‘’διάφορα
βιομηχανικά’’
(γύρω στο 13%),
‘’χημικά
προϊόντα’’ (γύρω
στο 7%) κ.ο.κ.
Είναι
ενδιαφέρον
ότι, κατά το 2001 σε
σύγκριση με το
2000, ενώ το
μερίδιο των
κατηγοριών
«χημικά
προϊόντα», «βιομηχανικά
προϊόντα» και
«διάφορα
βιομηχανικά
προϊόντα»
υποχώρησε, το
μερίδιο της
κατηγορίας
«μηχανές,
μηχανήματα και
υλικό
μεταφορών» αυξήθηκε
κατά 6,3%. Το
γεγονός αυτό
αντικατοπτρίζει
την δυναμικότητα,
ιδιαίτερα της
βιομηχανίας
αυτοκινήτων,
δηλαδή της
βιομηχανίας SKODA, η οποία
μετά την ανάληψή
της και τον
εκσυγχρονισμό
της από την
Γερμανική Volkswagen
διευρύνει
συνεχώς τις
εξαγωγές της.
Ο
κλάδος της
Τσεχικής
βιομηχανίας
αυτοκινήτων θα
αποκτήσει
ακόμη
ισχυρότερη
θέση στην
οικονομία της
χώρας και τις
εξαγωγές, όταν
περατωθεί και
λειτουργήσει
το νέο
εργοστάσιο
κατασκευής
αυτοκινήτων
που ανεγείρεται
από την
κοινοπραξία
των Toyota και Peugeot-Citroen, το
οποίο αποτελεί
την μεγαλύτερη
μέχρι τώρα ξένη
επένδυση (1,5 δις
Ευρώ) στην
Τσεχία.
Σύμφωνα
με τον πίνακα Π-3,
το 90% των
εξαγομένων
Τσεχικών προϊόντων
αφορούν σε
προϊόντα
βιομηχανικής
παραγωγής,
απλής ή
σύνθετης
επεξεργασίας.
Η σύνθεση των
Τσεχικών
εξαγωγών είναι
ενδεικτική της
διάρθρωσης του
παραγωγικού
δυναμικού της
χώρας.
Σε
ό,τι αφορά τις
κατηγορίες
εισαγομένων
προϊόντων
(βλέπε πίνακα Π-4),
στην κορυφή με
γύρω στο 40%
συμμετοχή στο
σύνολο, βρίσκεται,
όπως και στις
εξαγωγές, η
κατηγορία
‘’μηχανές,
μηχανήματα και
υλικό
μεταφορών’’.
Ακολουθούν οι
κατηγορίες
‘’βιομηχανικά
προϊόντα’’ με 20-21%,
‘’χημικά προϊόντα’’
με γύρω στο 11-12%,
‘’διάφορα βιομηχανικά’’
με γύρω στο 10-11%,
‘’πετρελαιοειδή’’
κ.ά.
Και
εδώ
παρατηρείται,
κατά το 2001, μικρή
αύξηση του ποσοστού
συμμετοχής της
κατηγορίας
‘’μηχανές, μηχανήματα
και υλικό
μεταφορών’’,
γεγονός που
ερμηνεύεται
τόσο από την
αυξημένη
εισαγωγή
επιβατηγών αυτοκινήτων,
σαν αποτέλεσα
της ανόδου του
εισοδήματος
των κατοίκων,
όσο και από την
αυξημένη εισαγωγή
εξαρτημάτων
κυρίως της SKODA από την
μητρική της, Volkswagen, στην
Γερμανία.
Η
κατηγορία των
τροφίμων είναι
χαμηλά στον
κατάλογο, με
πτωτική
μάλιστα πορεία
ποσοστού
συμμετοχής στο
σύνολο των
εισαγωγών μεταξύ
1998-2000. Παράλληλα, η
κατηγορία
‘’ποτά και
καπνός’’ συμμετέχει
με λιγότερο
του 1% στο σύνολο
των εισαγωγών.
Οι δύο
τελευταίες
κατηγορίες
είναι σχετικά μεγαλύτερου
ενδιαφέροντος
για τις
Ελληνικές εξαγωγές
στην Τσεχία.
Διαπιστώνεται,
ότι πλέον του 80%
των Τσεχικών
εισαγωγών
αφορούν σε
προϊόντα
βιομηχανικής
παραγωγής, από
ημικατεργασμένα
μέχρι τελικά.
Στον
πίνακα
Π-5 εμφανίζεται
η ποσοστιαία
σύνθεση του
όγκου εμπορίου
της Τσεχίας,
κατά μεγάλες
ομάδες χωρών,
για την
χρονική
περίοδο 1997-2001.
Αυτό
που
παρατηρείται
στον πίνακα
είναι ότι ο μεγάλος
όγκος του
εξωτερικού
εμπορίου της
Τσεχίας
διεξάγεται με
τις προηγμένες
οικονομικά
χώρες και
ιδιαίτερα τις
χώρες ΟΟΣΑ, με
αυξητική
μάλιστα τάση,
εις βάρος των
συναλλαγών με
τις Ευρωπαικές
χώρες υπό
μετάβαση στην
οικονομία της
αγοράς, δηλαδή
τις πρώην
σοσιαλιστικές δημοκρατίες
της Ανατολικής
Ευρώπης και
ιδιαίτερα τις
χώρες CEFTA,
δηλαδή της
Ζώνης
Ελευθέρου
Εμπορίου
Κεντρικής Ευρώπης.
Πιο
αποκαλυπτικοί
είναι οι
πίνακες Π-6
και Π-7. Στους
πίνακες αυτούς
διακρίνεται
ότι στις
εισαγωγές της
Τσεχίας δεν
έχουν
σημειωθεί
αξιόλογες
μεταβολές,
διαχρονικά (1997-2001),
σχετικά με το
ποσοστό
συμμετοχής των
διαφόρων
ομάδων χωρών.
Σε
ό,τι αφορά στις
εξαγωγές εν
τούτοις
διαφαίνεται
μια σαφής
μετατόπιση
προς τις προηγμένες
οικονομικά
χώρες και
ειδικότερα την
ΕΕ, εις βάρος
των εξαγωγών
προς τις χώρες
υπό μετάβαση
στην οικονομία
της αγοράς
(πρώην μέλη της
Σοβιετικής
ομάδας χωρών)
και τις
αναπτυσσόμενες
χώρες.
Ετσι,
στην
προκειμένη
περίπτωση
μπορεί να
λεχθεί ότι το λεγόμενο
trade diversion effect ή μετατόπιση
εμπορίου
δηλαδή, που
παρατηρείται όταν
μια χώρα
συνδεθεί με
μια περιοχή
ελευθέρου εμπορίου,
όπως συνέβη εν
προκειμένω με
την Τσεχία που
συνδέθηκε με
συμφωνία
σύνδεσης με
την ΕΕ, προς όφελος
αυτής της
περιοχής, πραγματοποιήθηκε
μόνο ως προς
τις εξαγωγές,
όχι όμως και ως
προς τις
εισαγωγές της
Τσεχίας. Αυτό
συμπεραίνεται
τουλάχιστο από
τα στοιχεία
των πινάκων Π-6
και
Π-7.
Τέλος,
στους πίνακες
Π-8 και Π-9, θα βρεί
ο αναγνώστης
τα κυριότερα
εισαγόμενα και
εξαγόμενα
προϊόντα της
Τσεχίας, κατά
τα έτη 1999, 2000 και 2001.
Οι
χώρες-μεγαλύτεροι
πελάτες
Τσεχικών
προϊόντων κατά
το 2001 ήταν:
Η
Γερμανία με
ποσοστό
συμμετοχής 38,1%, η
Σλοβακία με 8,0%, η
Αυστρία με 5,8%, η Μ.
Βρεττανία με 5,5%,
η Πολωνία με 5,2%, η
Γαλλία με 4,3%, η
Ιταλία με 4,1%, και
οι ΗΠΑ με 3,0%.
Οι
χώρες-μεγαλύτεροι
προμηθευτές
της Τσεχίας κατά
το 2001 ήταν:
Η
Γερμανία με
ποσοστό
συμμετοχής 32,9%, η
Ρωσία με 5,5%, η
Σλοβακία με 5,4%, η
Ιταλία με 5,3%, η
Γαλλία με 4,8%, η
Αυστρία με 4,6%, οι
ΗΠΑ με 4,0% και η Μ.
Βρεττανία με 4,0%.
Παρατηρείται
η ιδιαίτερα
μεγάλη και με
μεγάλη απόσταση
από τις άλλες
χώρες,
συμμετοχή της
Γερμανίας στο
εξωτερικό
εμπόριο της
Τσεχίας.
Στον
παρακάτω
πίνακα 9
περιλαμβάνονται
οι ξένες άμεσες
επενδύσεις
στην Τσεχία
κατά τα έτη 1994-2001,
σε $-ΗΠΑ.
Πρόκειται για
κεφάλαια που
εισήλθαν στην
χώρα από το
εξωτερικό,
αλλά και
επανεπενδύσεις
κερδών που
προήλθαν από
τις επενδύσεις
των κεφαλαίων
αυτών.
Κατά το 2001,
πραγματοποιήθηκαν
στην Τσεχία
άμεσες ξένες
επενδύσεις
ύψους 4,9 δις $-ΗΠΑ
(εισαχθέντα
κεφάλαια συν
επανεπενδύσεις
κερδών), ενώ
σωρευτικά, μεταξύ
1994-2001, το αντίστοιχο
μέγεθος ήταν
της τάξης των 25,75
περίπου δις $-ΗΠΑ.
Με βάση τα
μεγέθη αυτά η
Τσεχία
καταλαμβάνει την
δεύτερη θέση
σε απόλυτες
τιμές, μετά την
Πολωνία και
την πρώτη θέση
με βάση το κατά
κεφαλήν μέγεθος,
δηλαδή το κατά
κάτοικο ποσό
σε δολλάρια
ξένων αμέσων
επενδύσεων,
μεταξύ των
χωρών υπό
μετάβαση στην
οικονομία της
αγοράς (πρών
μέλη του
Σοβιετικού
Συνασπισμού).
Πίνακας 9
Αμεσες ξένες
επενδύσεις
στην Τσεχία 1994-2001,
δις $-ΗΠΑ
|
1994 |
1995 |
1996 |
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
Σύνολο |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0,87 |
2,56 |
1,43 |
1,30 |
3,72 |
6,32 |
4,65 |
4,9 |
25,75 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Πηγή:
Κεντρική
Τράπεζα
Τσεχίας
Οι άμεσες
ξένες
επενδύσεις
στην Τσεχία
κατά το 2001, πραγματοποιήθηκαν κυρίως
στους τομείς
του
χρηματοοικονομικού
(27,5%), μεταφορών
και τηλεπικοινωνιών
(17,2%), εμπορίου (11,9%),
ακινήτων (6,4%),
επιχειρήσεων
κοινής
ωφέλειας (5,3%),
μηχανών
γραφείου και
ηλεκτρονικών
υπολογιστών (4,5%),
καυσίμων (3,7%),
αυτοκινήτων (3,2%)
κ.ά.
Το
συντριπτικό
ποσοστό, 87,7%, των
ξένων αμέσων
επενδύσεων
στην Τσεχία
κατά το 2001
προήλθε από
την ΕΕ.
Αναλυτικότερα,
η Γερμανία
συμμετείχε με
28,0%, η Γαλλία με 28,0%, η
Ολλανδία με 16,6%, η
Αυστρία με 6,6%, η
Δανία με 4,7%, Το Λουξεμβούργο
με 1,4% κ. ά.
Συνολικά,
μεταξύ 1994-2001, οι
άμεσες ξένες
επενδύσεις κατευθύνθηκαν
ως εξής: 35,6% στην
βιομηχανία, 18,8%
στον
χρηματοοικονομικό
τομέα, 15,3% στο
εμπόριο, 11,9% στις
μεταφορές και
επικοινωνίες, 7,0%
στα ακίνητα, 6,4%
στις
επιχειρήσεις
κοινής
ωφέλειας κ.ά.
Οι χώρες
από τις οποίες
προήλθαν οι
άμεσες ξένες επενδύσεις,
μεταξύ 1993-2001, είναι
η Γερμανία 24,9%,
Ολλανδία 18,9%,
Αυστρία 10,5%, ΗΠΑ 9,0%,
Γαλλία 8,9%, Βέλγιο
6,5%, Ελβετία 6,2%, Μ.
Βρεττανία 3,9% κ.ά.
Οι λόγοι
που οδήγησαν
στην μεγάλη
προσέλκυση ξένων
αμέσων
επενδύσεων στην
Τσεχία είναι πολλοί
και ποικίλλοι.
Κατ’ αρχήν
πρέπει να
αναφερθεί η κεντρική
γεωγραφική
θέση. Η Τσεχία
σαν αυτοτελής αγορά
δεν είναι
βέβαια
ιδιαίτερα
μεγάλη.
Βρίσκεται όμως
σε κεντρικό
γεωγραφικό
σημείο στην
Ευρώπη, ώστε
από εδώ να
είναι εύκολη η
εξυπηρέτηση
των αγορών
ενός μεγάλου
αριθμού χωρών
που βρίσκονται
τριγύρω της.
Ο
γεωγραφικός,
αλλά και μια
σειρά από
αλλους παράγοντες,
όπως η
πολιτική και
οικονομική
σταθερότητα,
το υψηλών
δεξιοτήτων και
πολύ φθηνό
σχετικά ακόμα
εργατικό και
στελεχιακό
δυναμικό, οι
σχετικά
αναπτυγμένη
οικονομική
υποδομή, η
πλήρης μετατρεψιμότητα
του νομίσματος
και η υψηλή
πιστοληπτική
ικανότητα, οι
ιδιωτικοποιήσεις
και η
γενικότερη
προσπάθεια
αναδιάρθρωσης
και
εκσυγχρονισμού
της οικονομίας,
οι διακρατικές
συμφωνίες
προστασίας των
επενδύσεων κ.ά,
συνέβαλαν,
ώστε η Τσεχία
να καταστεί ένας
πολύ ελκυστικός
τόπος για τους
ξένους
επενδυτές.
Στους
παράγοντες που
ευνόησαν τις
ξένες επενδύσεις
θα πρέπει να
προστεθεί
ακόμα και το
σύστημα κινήτρων
που ισχύει,
όπως και ο
ειδικός
οργανισμός για
την προώθηση
της
προσέλκυσης
επενδύσεων, Czechinvest, ο
οποίος φαίνεται
ότι κάνει
εξαιρετική
δουλειά. Το 2000, ο
Czechinvest κέρδισε το
βραβείο του
καλύτερου
ευρωπαικού
οργανισμού του
είδους του,
λόγω των
εξαιρετικών
επιδόσεών του.
Σε ό,τι αφορά
στα κίνητρα,
αυτά
συνδέονται με
νέες επενδύσεις,
ύψους
τουλάχιστον 10
εκ δολλαρίων,
ενώ σε
περιοχές με
υψηλή ανεργία
το απαιτούμενο
ποσό είναι 5 εκ.
δολλάρια. Το
σύστημα
προβλέπει
φοροαπαλλαγές
μέχρι 10 χρόνια,
ατελή εισαγωγή
εξοπλισμού
υψηλής
τεχνολογίας,
καθυστέρηση
καταβολής του
ΦΠΑ μέχρι
τρεις μήνες,
δυνατότητα
δημιουργίας ζώνης
ελευθέρου
εμπορίου,
επιδότηση για
την δημιουργία
νέων θέσεων
εργασίας,
δυνατότητα
απόκτησης φθηνής
γής, επιδότηση
για
μετεκπαίδευση
εργαζομένων
και άλλα
μικρότερης
σημασίας
ευεργετήματα.
Θεσμικό πλαίσιο
Εκτός από τις
διεθνείς
συμφωνίες,
όπως του ΠΟΕ, της
συνδέσεως με
την ΕΕ κλπ.,
υπάρχει και
μια σειρά διμερών
συμφωνιών, οι
οποίες
καθορίζουν το
πλαίσιο της
οικονομικής
και εμπορικής
συνεργασίας
μεταξύ Ελλάδος
και Τσεχίας.
Οι διμερείς
αυτές
συμφωνίες
είναι οι εξής:
§
Συμφωνία
αποφυγής
διπλής
φορολογίας
§
Συμφωνία
διεθνών οδικών
μεταφορών
§
Συμφωνία
τουριστικής
συνεργασίας
§
Συμφωνία για
την συνεργασία
και αμοιβαία
συνδρομή στον
τελωνειακό
τομέα
§
Συμφωνία για
την προώθηση
και αμοιβαία
προστασία των
επενδύσεων
§
Συμφωνία
οικονομικής,
βιομηχανικής
και τεχνικής
συνεργασίας
§
Μνημόνιο
Ελληνοτσεχικής
συνεργασίας
για την οικονομική
ανασυγκρότηση
και ανάπτυξη
της περιοχής
της
Νοτιοανατολικής
Ευρώπης
Οπως
φαίνεται στον
παρακάτω
πίνακα 9, το
εμπορικό ισοζύγιο
της Ελλάδος με
την Τσεχία
είναι παθητικό
εις βάρος της
Ελλάδος. Ενώ τα
έτη 1998 και 1999
εμφανίζεται
μειούμενο
έναντι των
προηγούμενων
ετών, κατά το 2000
καταγράφεται
μία δραματική
αύξηση της
τάξης του 140%.
Κατά το 2001
σημείωσε μια
κάπως πιο λογική,
θα έλεγε
κανείς, αύξηση.
Η μεγάλη
αύξηση κατά το 2000
οφείλεται
σχεδόν εξ’
ολοκλήρου στην
αύξηση των εισαγωγών
μας από την
Τσεχία, οι
οποίες
σημείωσαν
άνοδο κατά 47,8%,
ενώ οι
εξαγωγές μας
διογκώθηκαν
μόλις κατά 4,5%.
Κατά το 2001,
εμφανίζεται
μια πιο
ομαλή
κατάσταση,
αφού τόσο οι
εισαγωγές από,
όσο και οι
εξαγωγές μας
στην Τσεχία
αυξήθηκαν κατά
τον ίδιο
περίπου ρυθμό
(10-11%).
Ενα
άλλο
αξιοσημείωτο
χαρακτηριστικό
του εμπορικού
μας ισοζυγίου
με την Τσεχία
είναι το
γεγονός του
μεγάλου
σχετικά
ανοίγματος της
ψαλλίδας
μεταξύ
εισαγωγών και
εξαγωγών. Οπως
φαίνεται στον
πίνακα 9 με τις
εξαγωγές μας
στην χώρα αυτή
καλύψαμε το 1997 το
59% των εισαγωγών
μας, το 1998 το 68%, το 1999
επίσης το 68%, ενώ
το 2000 η κάλυψη
αυτή έπεσε στο
48,8% και το 2001 ακόμα
χαμηλότερα στο
47,6% .
Οι Ελληνικές
εξαγωγές στην
Τσεχία, μεταξύ
1997-2001, παρουσιάζουν
ελαφρές
αυξομειώσεις.
Το 1998 ήταν αυξημένες
κατά 13,6%, το 1999
μειώθηκαν κατά
4,0% έναντι του 1998, το
2000 όμως
παρουσιάζουν
και πάλι
αύξηση κατά 4,5%
και το 2001 επίσης
αύξηση κατά 10,4%.
Η
μεγάλη αύξηση
των Τσεχικών
εξαγωγών προς
την Ελλάδα το 2000
οφείλεται
κυρίως ή
σχεδόν
αποκλειστικά στην
απότομη αύξηση
των εξαγωγών
αυτοκινήτων.
Συγκεκριμένα,
η Τσεχική
αυτοκινητοβιομηχανία
SKODA, υπό την
ιδιοκτησία και
διοίκηση πλέον
της Γερμανικής
Volkswagen,
εκσυγχρόνισε
την παραγωγή
της και
προσφέρει στην
διεθνή αγορά
αυτοκίνητα
υψηλής
ποιότητας σε
ιδιαίτερα
ανταγωνιστικές
τιμές.
Πίνακας
10
Εμπορικές
ανταλλαγές
Ελλάδος-Τσεχίας
(Εκ.
$-ΗΠΑ)
|
|
1997 |
1998 |
1999 |
% Μετ. 98/99 |
2000 |
% Μετ. 99/00 |
2001 |
% μετ. 00/01 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ελλην.
εξαγωγές προς
Τσεχία |
50,7 |
57,6 |
55,3 |
- 4,0 |
57,8 |
4,5 |
63,8 |
10,4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ελλην.
εισαγωγές από
Τσεχία |
85,9 |
85,0 |
81,2 |
- 4,5 |
120,0 |
47,8 |
134,0 |
11,7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ισοζύγιο |
- 35,2 |
- 27,4 |
- 25,9 |
- 5,5 |
- 62,2 |
140,1 |
- 70,2 |
12,9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
% κάλυψης
Ελλην. Εισαγ. από
εξαγωγές |
59,0 |
68,0 |
68,0 |
|
48,8 |
|
47,6 |
|
Πηγή:
Στατιστική
υπηρεσία
Τσεχίας
Οι πίνακες
Π-10 και Π-11
δείχνουν την
ποσοστιαία
σύνθεση των
Ελληνικών εξαγωγών
και
εισαγωγών
προς και από
την Τσεχία,
κατά βασικές
κατηγορίες
προϊόντων της
ονοματολογίας SITC.
Από πλευράς
εξαγωγών
παρατηρείται
μια σχετικά μεγάλη
συγκεντρωτικότητα
στην
κατηγορία ‘’τρόφιμα’’
(πρόκειται
κυρίως για
νωπά φρούτα,
βλέπε και
πίνακα Π-12).
Από πλευράς
εισαγωγών
παρατηρείται
υπέρμετρος συγκεντρωτισμός
σε δύο
κατηγορίες,
δηλαδή στα ‘’βιομηχανικά
προϊόντα’’ και
στις ‘’μηχανές,
μηχανήματα και
υλικό
μεταφορών’’ (το
μεγαλύτερο ποσοστό
σ’αυτή την
κατηγορία
αντιπροσωπεύουν
τα αυτοκίνητα,
ειδικά κατά το 2000
και το 2001).
Σε γενικές
γραμμές μπορεί
να λεχθεί ότι
το εμπόριο των
δύο χωρών
εμφανίζει μια
συμπληρωματικότητα,
με την Ελλάδα
να είναι
ισχυρή στα
τρόφιμα (νωπά φρούτα)
και πρώτες
ύλες και την
Τσεχία στα
βιομηχανικά
προϊόντα, μηχανές,
μηχανήματα,
αυτοκίνητα
κ.ο.κ.
Οπως φαίνεται
στον πίνακα
Π-12, τα νωπά
φρούτα και
λαχανικά είναι
η κυριότερη
κατηγορία
εξαγομένων
Ελληνικών
προϊόντων στην
Τσεχία. Κατά 95%
σχεδόν
πρόκειται για
νωπά φρούτα,
και από αυτά το 50%
είναι
εσπεριδοειδή.
Το υπόλοιπο 50%
είναι ροδάκινα,
καρπούζια,
σταφύλια κ.ά.
Μετά από
μείωση το 2000
έναντι του 1999,
παρουσιάζουν
αύξηση κατά 31,6%
το 2001 έναντι του 2000.
Αν στην
κατηγορία
νωπών φρούτων
και λαχανικών
προστεθούν και
τα υπόλοιπα
είδη τροφίμων,
όπως και τα
ποτά, τότε η
ομάδα αυτή
προϊόντων,
κατά το 2001, συμμετέχει
με ένα ποσοστό
γύρω στο 41%,
έναντι 35% το 2000, στο
σύνολο των
εξαγωγών μας
στην Τσεχία
(βλέπε πίνακα
Π-15).
Αλλα προϊόντα
με σημαντική
συμμετοχή στις
εξαγωγές μας
στην Τσεχία,
κατά το 2001, είναι
το βαμβάκι, τα
έτοιμα
ενδύματα, τα
νήματα, οι
πλάκες, φύλλα,
φίλμ κλπ. από
πλαστική ύλη, ο
ακατέργαστος
καπνός κ.ά.
Στην χρονική
περίοδο που
καλύπτει ο
πίνακας Π-12, τα νωπά
φρούτα και
λαχανικά
παρουσιάζουν
διακυμάνσεις,
ενώ οι
κονσέρβες
φρούτων, το
βαμβάκι, τα
ημιέτοιμα
προϊόντα από
πλαστική ύλη
και τα έτοιμα
ενδύματα
καταγράφουν
σταθερά αυξητική
πορεία.
Ο πίνακας
Π-13, δείχνει τις
κυριότερες
Ελληνικές
εισαγωγές από την
Τσεχία.
Η κατηγορία
‘’αυτοκίνητα’’
κυριαρχεί στα
εισαγόμενα
στην χώρα μας
από την Τσεχία
προϊόντα. Το
ποσοστό
συμμετοχής της
στο σύνολο των
εισαγωγών από
γύρω στο 10% το 1998,
αυξήθηκε στο 20% το
1999, ξεπέρασε το 35%
το 2000, για να
ξεπεράσει το 45%
το 2001.
Η σε απόλυτες
αξίες, όπως και
στο ποσοστό
συμμετοχής,
θεαματική
αύξηση της
κατηγορίας
αυτοκινήτων,
οφείλεται,
όπως
προαναφέρθηκε,
αποκλειστικά
στις επιδόσεις
της
αυτοκινητοβιομηχανίας SKODA και
αντικατοπτρίζει
τις αλλαγές
που συντελέσθηκαν
στην
βιομηχανία
αυτή, μετά την
αγορά της από την
Γερμανική
αυτοκινητοβιομηχανία
Volkswagen.
H SKODA έχει
εξυγιανθεί και
εκσυγχρονισθεί
από τους Γερμανούς
και προσφέρει
σήμερα στην
διεθνή αγορά
αυτοκίνητα,
στα οποία έχει
ενσωματωθεί η
τεχνολογία της
μητρικής
Γερμανικής
εταιρείας. Τα
μοντέλα της SKODA
ανταποκρίνονται
περίπου σε
εκείνα της Volkswagen,
προσφέρονται
όμως σε πολύ
χαμηλότερες
τιμές. Το «μυστικό»
έχει
ανακαλυφθεί
από πολλούς
καταναλωτές
ανά τον κόσμο,
ώστε οι
πωλήσεις της SKODA να
αυξηθούν
κατακόρυφα. Η
Ελλάδα, με 2.710
αυτοκίνητα το 1999
ήταν έκτη
πελάτρια χώρα
της SKODA,
πριν από την
Τουρκία (2.312), ενώ
το 2000 με 6.007
αυτοκίνητα πέρασε
στην έβδομη
θέση, μετά την
Τουρκία (8.510). Η
αύξηση στις
Ελληνικές
εισαγωγές SKODA το 2000 έναντι
του
προηγούμενου
έτους ήταν 167% και
το 2001 42,6%.
Αλλες
σημαντικές
κατηγορίες
εισαγόμενων
στην Ελλάδα
Τσεχικών
προϊόντων
είναι: ξυλεία,
χαρτομάζα,
χαρτί και
προϊόντα από
χαρτί, γυαλί
και προϊόντα
από γυαλί, προϊόντα
από σίδηρο,
χάλυβα και
άλλα μέταλλα,
υφάσματα, μηχανές και
μηχανήματα,
ελαστικά αυτοκινήτων
κ.ά.
Οι Ελληνικές
επενδύσεις
στην Τσεχία
επικεντρώνονται
κατά κύριο
λόγο στο
εμπόριο αγαθών
και παροχή
υπηρεσιών
(βλέπε πίνακα
Π-14). Πρόκειται
κυρίως για
επενδύσεις με
σκοπό την προώθηση
των πωλήσεων
των μητρικών
εταιρειών.
Συνολικά δεν
υπερβαίνουν τα
70 εκ. δολλάρια.
Κατά το 2001, οι Τσεχικές
αρχές έχουν
καταγράψει
εισαγωγή
κεφαλαίων από
την Ελλάδα,
ύψους 34 εκ. $-ΗΠΑ.
Από την
πλευρά τους οι
Τσέχοι έχουν
επενδύσει σε μια
μονάδα στην
Καλαμάτα, η
οποία
καλλιεργεί και
επεξεργάζεται
ένα είδος
φυκιού που
χρησιμεύει στην
παραγωγή
βιταμινών,
καλλυντικών
και συναφών
προϊόντων.
Συνεργασία
στα Βαλκάνια
Υπάρχει
έντονο
ενδιαφέρον και
από τις δύο
πλευρές για
συνεργασία
στην
ανασυγκρότηση
των Βαλκανίων.
Ιδιαίτερα
επιδιώκεται η
συνεργασία
αυτή στα πλαίσια
του Ελληνικού
Σχεδίου
Ανασυγκρότησης
των Βαλκανίων.
Οι Τσέχοι
διαθέτουν
αξιόλογο
τεχνικό και
τεχνολογικό know-how,
ιδιαίτερα στις
κατασκευές
υποδομών, με
χαμηλό κόστος
λειτουργίας
(λόγω χαμηλών
μισθών), ενώ δεν
διαθέτουν τα
απαραίτητα
κεφάλαια. Από
την άλλη πλευρά,
όπως είναι
γνωστό, το
Ελληνικό
σχέδιο ανασυγκρότησης
των Βαλκανίων
είναι
προικοδοτημένο
με 560 εκ. Ευρώ
περίπου.
Οι
επαφές μεταξύ
των δύο μερών
έχουν οδηγήσει
στην υπογραφή
σχετικού
μνημονίου,
βάσει του
οποίου έχει
ιδρυθεί κοινή
υπηρεσία στην
Θεσσαλονίκη,
με στόχο την
διερεύνηση των
δυνατοτήτων
συνεργασίας
στην
ανασυγκρότηση
των Βαλκανίων.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ
ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ
ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ
ΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ
ΤΗΣ ΤΣΕΧΙΑΣ
Θεσμικό
πλαίσιο
λειτουργίας
αγοράς
Ως
μέλος του
Παγκόσμιου
Οργανισμού
Εμπορίου (ΠΟΕ), η
Τσεχία
εφαρμόζει ένα
γενικό δασμό
ύψους, κατά μέσον
όρο γύρω στο 5%
επί της αξίας.
Στις εισαγωγές
από τις
χώρες-μέλη της CEFTA, δηλαδή της
Κεντροευρωπαικής
Ενωσης
Ελευθέρου Εμπορίου
(Σλοβακία,
Πολωνία,
Βουλγαρία,
Ουγγαρία, Ρουμανία
και Σλοβενία),
εφαρμόζει
χαμηλότερους
δασμούς.
Παράλληλα, με
την Σλοβακία,
με την οποία
μέχρι πρότινος
αποτελούσε μία
χώρα, έχει
υπογράψει
τελωνειακή
ένωση, δηλαδή
δεν επιβάλλει
καθόλου
δασμούς στις
εισαγωγές από
την χώρα αυτή.
Τέλος,
η Τσεχία, στα
πλαίσια της
συμφωνίας
συνδέσεώς της
με την ΕΕ, έχει
ήδη καταργήσει
τους δασμούς
στα
βιομηχανικά
προϊόντα
προέλευσης ΕΕ,
ενώ για τα
αγροτικά
βρίσκεται σε
εξέλιξη
σταδιακή μείωση
των δασμών.
Επί
των
εισαγομένων
προϊόντων,
όπως και επί
των εγχωρίως
παραγομένων,
επιβάλλεται
ένας ΦΠΑ ύψους 22%,
ενώ ΦΠΑ 5%
επιβάλλεται
στα τρόφιμα, τα
φάρμακα και
κάποια άλλα
προϊόντα και
υπηρεσίες
κυρίως πρώτης
ανάγκης.
Φόρος
κατανάλωσης
επιβάλλεται
στα καύσιμα
και λιπαντικά,
όπως και στα
προϊόντα
καπνού, στην
μπύρα, στα ποτά
και σε
ορισμένα είδη
κρασιών.
Αδεια
εισαγωγής
είναι
απαραίτητη για
ορισμένα προϊόντα
όπως
πετρέλαιο,
φυσικό αέριο,
πυροτεχνικά προϊόντα,
όπλα κυνηγίου
και φυσίγγια.
Στα
προϊόντα, στα
οποία
απαιτείται
πληροφόρηση για
τον
καταναλωτή, οι
πληροφορίες
πρέπει να
είναι στην
Τσέχικη
γλώσσα, σε
ετικέτα
επικολλημένη
στο προϊόν ή σε
μπροσούρα συνδεδεμένη
με κάποιο
τρόπο με το
προϊόν. Οι πληροφορίες
πρέπει να
συμπεριλαμβάνουν
την ονομασία
του προϊόντος,
το όνομα του
κατασκευαστή ή
του παρασκευαστή,
τις οδηγίες
χρήσεως, ενώ
ειδικά για τα
τρόφιμα, ποτά
και ενδύματα,
θα πρέπει να
υπάρχει
ανάλυση
συστατικών ή
σύνθεση, τα
συντηρητικά
τροφίμων κ.ο.κ. Η
πληροφόρηση
για τον
καταναλωτή στα
προϊόντα είναι
σε διαδικασία
προσαρμογής
στο κοινοτικό
κεκτημένο και
θα έχει
ολοκληρωθεί το
2002.
Προβλήματα
Ελληνικών
εξαγωγών στην
Τσεχία
Οι
εξαγωγές
Ελληνικών βιομηχανικών
προϊόντων στην
Τσεχία είναι
ελεύθερες
δασμών, ενώ και
για την
πλειονότητα
των γεωργικών
μας προϊόντων
δεν υφίστανται
ουσιαστικά εμπόδια,
επειδή τα
όποια εμπόδια
υπάρχουν για
γεωργικά
προϊόντα
αφορούν κυρίως
προϊόντα
Τσεχικής, δηλαδή
Βορειοευρωπαικής
αγροτικής
παραγωγής και
όχι παραγωγής
Μεσογείου.
Κατόπιν των
ανωτέρω, το
ερώτημα που
τίθεται είναι,
γιατί οι
εξαγωγικές μας
επιδόσεις στην
Τσεχία δεν
είναι
καλύτερες των
μέχρι τώρα;
Από
τον πίνακα
Π-15 εξάγεται
ότι το 41% των
εξαγωγών μας
στην Τσεχία,
κατά το 2001, είναι
τρόφιμα και
μάλιστα κυρίως
νωπά φρούτα (27,4%),
άλλα 21,1% είναι
ακατέργαστες
πρώτες ύλες
(καπνός και
βαμβάκι),
σχεδόν 10% είναι
έτοιμα
ενδύματα, ενώ
τα υπόλοιπα
είναι κυρίως
ημικατεργασμένα
προϊόντα.
Καταναλωτικά ή
άλλα προϊόντα
υψηλής
προστιθέμενης
αξίας
συμμετέχουν με
ελάχιστο
ποσοστό.
Ετσι,
οι εξαγωγές
μας στην
Τσεχία δεν
αποκλίνουν από
τον γενικό
κανόνα που
χαρακτηρίζει
το σύνολο των
Ελληνικών
εξαγωγών.
Δηλαδή,
εξαγωγές
κυρίως
γεωργικών
προϊόντων και
πρώτων υλών ή
βιομηχανικών
προϊόντων,
ημικατεργασμένων
και τελικών,
χαμηλού όμως
κατά κανόνα τεχνολογικού
επιπέδου, από
αυτά που
προσφέρονται
από πάμπολλες
χώρες στον
κόσμο,
συμπεριλαμβανομένων
και των χωρών
χαμηλού
εργατικού
κόστους, με
αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουμε
απηνή
ανταγωνισμό
στις διεθνείς
αγορές και τα
περιθώρια
κέρδους να
είναι πολύ περιορισμένα.
Στα παραπάνω
πρέπει να
προστεθεί και
η καθόλου ή μη
επαρκής
εφαρμογή των
επιταγών του
σύγχρονου μάρκετινγκ
στα προϊόντα
που παράγουμε
και/ή διαθέτουμε
για εξαγωγή.
Οπως
φαίνεται στον πίνακα
Π-16, ο οποίος
απεικονίζει
τις εμπορικές
ανταλλαγές της
Τσεχίας με
τους 15 της ΕΕ,
κατά το 2001, η
Ελλάδα εξήγαγε
όσο περίπου το
Λουξεμβούργο
και η
Πορτογαλλία,
ενώ από άποψη
κάλυψης των
εισαγωγών της
από εξαγωγές,
με 47,1% (48,2% το 2000) είναι
ουραγός, κατά 12
σχεδόν μονάδες
πίσω και από
την προτελευταία
Πορτογαλλία,
της οποίας το
αντίστοιχο
ποσοστό είναι 59,2%
(έναντι 50,0% το 2000).
Κατά
την άποψη του
γράφοντα, το
πρόβλημα των
Ελληνικών
εξαγωγών στην
Τσεχία είναι,
όπως συνολικά
των Ελληνικών
εξαγωγών, η
περιορισμένη
παλέτα των
προς εξαγωγή
προϊόντων,
ιδιαίτερα
βιομηχανικών,
το χαμηλό
τεχνολογικό
επίπεδο των
εξαγομένων
βιομηχανικών
προϊόντων και
η καθόλου ή μη
επαρκής
εφαρμογή των
επιταγών του
σύγχρονου
μάρκετινγκ στα
εξαγόμενα και
διαθέσιμα για
εξαγωγή
προϊόντα.
Προοπτικές
αύξησης των
Ελληνικών
εξαγωγών στην Τσεχία
Η
βελτίωση της
Ελληνικής
εξαγωγικής
θέσης στην
Τσεχική αγορά, όπως
άλλωστε και
στον υπόλοιπο
κόσμο,
προυποθέτει
την διεύρυνση
και
αναδιάρθρωση
της παλέτας
των εξαγομένων
σ’ αυτήν
προϊόντων μας,
με την συμπερίληψη
περισσότερων
προϊόντων,
ιδιαίτερα προϊόντων
υψηλού τεχνολογικού
επιπέδου, με
λιγότερο
διεθνή
ανταγωνισμό
και μεγαλύτερα
περιθώρια
κέρδους.
Η
προοπτική αυτή
είναι βεβαίως
μια
μακροπρόθεσμη
υπόθεση, γιατί
προυποθέτει
την αντίστοιχη
διεύρυνση και
αναδιάρθρωση
του
παραγωγικού
δυναμικού της
χώρας μας. Το
πώς μπορεί να
επιτευχθεί
αυτό ξεφεύγει
από τα όρια
αυτής της
έκθεσης, αλλά
είναι σαφές
ότι
απαιτούνται
νέες
επενδύσεις,
ίσως
περισσότερο
από το
εξωτερικό, γιατί
από εκεί
κυρίως μπορεί να
προέλθουν
τεχνογνωσίες
για παραγωγή
τεχνολογικά
πλέον προηγμένων
προϊόντων.
Βραχυμεσοπρόθεσμα
θα πρέπει να
εξετασθούν οι
προοπτικές
βελτίωσης της
εξαγωγικής μας
θέσης στην
Τσεχική αγορά
με βάση τις
υπάρχουσες
παραγωγικές
και εξαγωγικές
δυνατότητες
της Ελλάδας.
Εφαρμογή
επιταγών
σύγχρονου
μάρκετινγκ
Πίστη
του
υπογράφοντα
είναι ότι και
με βάση τις
παραπάνω
προυποθέσεις
υπάρχει
περιθώριο
βελτίωσης των
εξαγωγικών μας
επιδόσεων στην
Τσεχική αγορά.
Για να
πετύχουμε όμως
θα πρέπει να
λάβουμε υπόψη
μας τα
παρακάτω.
Μετά 10
χρόνια από τις
μεταρρυθμίσεις,
η αγορά της Τσεχίας,
όπως και εκείνη
της Σλοβακίας,
με την οποία
αποτελούσε
μέχρι πρότινος
μία χώρα, έχει
αφομοιώσει και
λειτουργεί
κατά τα
πρότυπα των
αγορών των
αναπτυγμένων
οικονομιών των
χωρών της
Δύσης.
Ο Τσέχος
καταναλωτής
μπορεί να έχει
προς το παρόν
ακόμα αρκετά
χαμηλότερη
αγοραστική
δύναμη σε
σύγκριση με το
Δυτικοευρωπαίο
ομόλογό του,
έχει μάθει
όμως να είναι
επιλεκτικός και
θα προτιμήσει
τα προϊόντα
εκείνα, τα
οποία θα ικανοποιήσουν
τις ανάγκες
του κατά τον
καλύτερο και
οικονομικότερο
τρόπο. Αυτό
σημαίνει ότι
τα καλά από
κάθε άποψη
προϊόντα
(ποιότητα,
εμφάνιση,
συνέπεια, τιμή
κλπ.) γνωρίζουν
επιτυχία και στην
Τσεχική αγορά,
όπως και σε
όλες τις άλλες
αγορές. Αυτό
όμως αποτελεί
και την
πεμπτουσία του
σύγχρονου μάρκετινγκ.
Με άλλα
λόγια για να
έχουμε
επιτυχία στην
Τσεχική αγορά
με τα προϊόντα
που διαθέτουμε
για εξαγωγή,
είναι απαραίτητο
να
υιοθετήσουμε
και να
εφαρμόσουμε, όπως
και στις
αγορές των
χωρών της
Δύσης, τις
επιταγές του
σύγχρονου
μάρκετινγκ. Τι
ακριβώς
σημαίνει
σύγχρονο
μάρκετινγκ
είναι σαφές
ότι δεν μπορεί να
αναλυθεί στα
πλαίσια αυτής
της έκθεσης.
Είναι όμως
γνωστό ότι
ορισμένες
μεγάλες
Ελληνικές
επιχειρήσεις,
ίδιαίτερα
καταναλωτικών
προϊόντων, οι
οποίες έχουν
ενστερνισθεί
και εφαρμόζουν
σύγχρονο
μάρκετινγκ,
πετυχαίνουν
στις ξένες
αγορές. Για να
αισθανθούμε
την διαφορά
συνολικά σαν
χώρα θα πρέπει
και ο μεγάλος
όγκος των
Ελληνικών
εξαγωγικών
επιχειρήσεων,
οι λεγόμενοι
μικρομεσαίοι,
να περάσουν
και αυτοί σε
αυτό το
επίπεδο ή
τουλάχιστο να
κάνουν
σημαντικά βήματα
προς αυτή την
κατεύθυνση.
Πολλές,
ιδιαίτερα
μικρομεσαίες, Ελληνικές
επιχειρήσεις
υστερούν
ακριβώς στο σημείο
αυτό, στην
υιοθέτηση
δηλαδή και
εφαρμογή των
επιταγών του
σύγχρονου
μάρκετινγκ
γενικά σε όλες
τις αγορές και
όχι μόνο σε
αυτή της
Τσεχίας. Γι αυτό,
κατά την γνώμη
του γράφοντα,
θα πρέπει να
γίνει πολλή
ενημερωτική
και
καθοδηγητική
δουλειά στην
Ελλάδα, στις
έδρες των
επιχειρήσεων,
σε συνδυασμό
ενδεχομένως
και με την
εφαρμογή
καταλλήλων
κινήτρων, πριν
οι
επιχειρήσεις
αυτές
προσπαθήσουν
να ενεργοποιηθούν
στις εξαγωγές.
Αυτά όμως
είναι στοιχεία
που πρέπει να
συμπεριλαμβάνει
ένα, στην
προκειμένη
περίπτωση, συλλογικό
πρόγραμμα
μάρκετινγκ.
Κανάλια
διανομής
Η
«δυτικοποίηση»
του συστήματος
διανομής έχει
προχωρήσει και
στην Τσεχία,
όπως σε όλες
τις πρώην σοσιαλιστικές
χώρες, σε
αρκετά μεγάλη
έκταση. Η εποχή
των αμέτρητων
μικροκαταστημάτων,
μια κατάσταση
που παρατηρήθηκε
μετά τις
αλλαγές, πριν
από μια
δεκαετία
περίπου, έχει
παρέλθει,
μολονότι η
διαδικασία αναδιάρθρωσης
της αγοράς
συνεχίζεται
και πολλά από
τα
μικροκαταστήματα
αυτά
συνεχίζουν να
υπάρχουν.
Οι
μεγάλες αλυσσίδες
λιανικής και
χονδρικής
διανομής, οι οποίες
λειτουργούν
στο μεταξύ
στην Τσεχία,
είναι κυρίως
δυτικοευρωπαικής
προέλευσης.
Ονόματα, όπως TESCO, IKEA, OBI, BAUMAX, GLOBUS, CARREFOUR, DM CROSSMANN, BATA κ.ά, είναι
συνήθη πλέον
στις μεγάλες
Τσεχικές πόλεις
και στα
περίχωρά τους.
Πολλές
από τις
παραπάνω
αλυσσίδες
τροφοδοτούνται
με εμπορεύματα
από τις
μητρικές τους
επιχειρήσεις -
π.χ. πολλά
Ελληνικά
τρόφιμα και
ποτά φθάνουν στην
Τσεχική αγορά
μέσω Γερμανίας
ή Μ. Βρεττανίας
ή άλλων χωρών -
ενώ πραγματοποιούν
και απ’ ευθείας
εισαγωγές ή
αγοράζουν από
κάποιο
επιτόπιο
εισαγωγέα.
Εξυπακούεται
ότι κυρίως από
εισαγωγείς
προμηθεύονται
εμπόρευμα
σχεδόν στο
σύνολό τους
και οι
μικροεπιχειρήσεις.
Η
εξασφάλιση
συνεπώς ενός
αποτελεσματικού
εισαγωγικού
οίκου, με καλά οργανωμένο
σύστημα
πωλήσεων,
είναι βασική
προυπόθεση για
την επιτυχή
διείσδυση
Ελληνικών
προϊόντων και
μάλιστα τόσο
καταναλωτικών,
όσο και βιομηχανικών,
στην αγορά της
Τσεχίας.
Εν
τούτοις, η
έλλειψη ακόμη
αρκετής
εμπειρίας, αλλά
και κυρίως της
απαραίτητης
κεφαλαιουχικής
και
οργανωτικής
υποδομής της
Τσεχίας,
καθιστούν την
ίδρυση
θυγατρικής
εταιρείας
εισαγωγής,
όπως και την
δημιουργία
ίδιου μηχανισμού
υποστήριξης
πωλήσεων, σε
πολλές δε
περιπτώσεις
και ίδιου
δικτύου
πωλήσεων,
κίνηση
απαραίτητη για
την επιτυχία.
Διερεύνηση
αγοράς –
Δημιουργία
επαφών
Η
διερεύνηση των
δυνατοτήτων
μιας Ελληνικής
επιχείρησης
στην αγορά της
Τσεχίας, όπως
φυσικά και σε
οποιαδήποτε
άλλη ξένη
αγορά, είναι εκ των ών
ούκ άνευ για
την επιτυχία. Η
διευρεύνηση
μπορει να
επεκταθεί από
ένα τηλεφώνημα
στο Γραφείο
μας μέχρι την
πρόσληψη μιας
εξειδικευμένης
εταιρείας
έρευνας
αγοράς. Τέλος, ο
ενδιαφερόμενος
θα βρεί τώρα
πια και στο διαδίκτυο
πληθώρα
χρήσιμων
πληροφοριών.
Προκειμένου
για την
απόκτηση
επαφών,
προτείνονται,
μεταξύ άλλων,
οι γνωστοί
τρόποι, δηλαδή:
·
Επαφή
με το Γραφείο
μας,
·
Επαφή
με το Τσεχικό
Οικονομικό
Επιμελητήριο,
·
Αναζήτηση
εμπορικών
επαφών στο
διαδίκτυο,
·
Συμμετοχή
σε
εμπορικές
αποστολές,
·
Συμμετοχή
σε κλαδικές
εκθέσεις στην
Τσεχία, ενδεχόμενα
με κρατική
(περιφερειακή)
συμπαράσταση,
σε συλλογικό ή
και ατομικό
περίπτερο,
·
Επίσκεψη
κλαδικών
εκθέσεων στην
Τσεχία,
·
Καταχώρηση
σε
εξειδικευόμενες
εκδόσεις,
έντυπες και
ηλεκτρονικές,
παροχής
πληροφοριών
για εμπορικές
επαφές κ.ο.κ.
Σε
πολλές
περιπτώσεις
είναι
απαραίτητος ο
έλεγχος της
οικονομικής
επιφάνειας του
Τσέχου
εισαγωγέα. Στην
περίπτωση αυτή
η καλύτερη
λύση είναι η
επαφή με
κάποια
εξειδικευόμενη
εταιρεία, όπως
π.χ. την DUN & BRADSTREET,
η οποία έναντι
ενός σχετικά
μικρού
αντιτίμου, παρέχει
τις
επιθυμούμενες
πληροφορίες.
Τα στοιχεία
διεύθυνσης της
εταιρείας
αυτής είναι: DUN
& BRADSTREET, τηλ.: 00420 2 7103 1500, φαξ.: 00420 2 7103 1510, www.dbis.cz.
Επενδύσεις
Τα
πλεονεκτήματα
για τους
ξένους
επενδυτές που
αναφέρθηκαν
προηγούμενα,
στο κεφάλαιο
περί
επενδύσεων
στην Τσεχία,
ισχύουν φυσικά
και για τις
ενδιαφερόμενες
Ελληνικές
επιχειρήσεις.
Οπως
προαναφέρθηκε
(κεφάλαιο περί
Ελληνικών επενδύσεων),
η Ελληνική
επενδυτική
δραστηριότητα
στην Τσεχία
είναι μέχρι
τώρα
περιορισμένη
και σε καμμιά
περίπτωση
μπορεί να
συγκριθεί με
την αντίστοιχη
σε άλλες χώρες,
π.χ. στα
Βαλκάνια ή και
Ουγγαρία ή
ακόμα και
Πολωνία, η
οποία
βρίσκεται και
μακρύτερα από πλευράς
απόστασης.
Πιστεύουμε
ότι υπάρχει
περιθώριο για
παραπέρα δραστηριοποίηση
των Ελληνικών
επιχειρήσεων
από
επενδυτικής
πλευράς στην
Τσεχία, αφού τα πλεονεκτήματα
για επένδυση
στην χώρα αυτή
είναι σημαντικά.
Ιδιαίτερα
Ελληνικές
εταιρείες που
θεωρούν ότι
χρειάζονται
τεχνολογική,
κατασκευαστική
κλπ.
τεχνογνωσία,
θεωρούμε ότι
μπορούν να την αποκτήσουν
σχετικά φθηνά
μέσω εξαγοράς
κάποιας
αντίστοιχης
Τσεχικής
εταιρείας.
Η ίδρυση
εταιρείας ή
υποκαταστήματος
στην Τσεχία
είναι
ελεύθερη, με
μόνη
προυπόθεση ότι
ο διευθυντής ή
ένας εκ των
διευθυντών θε
πρέπει να
μιλάει την
Τσεχική
γλώσσα. Ολες οι
γνωστές στην
Ευρώπη
εταιρικές
μορφές είναι
διαθέσιμες
στον ξένο επιχειρηματία
και στην
Τσεχία.
Λεπτομερέστερη
πληροφόρηση γiα
επενδύσεις
στην Τσεχία θα
βρεί ο
ενδιαφερόμενος
στην
ιστοσελίδα του
οργανισμού Czechinvest, www.czechinvest.org. Ο
οργανισμός
αυτός μπορεί
να φανεί γενικά
πολύ χρήσιμος
στον Ελληνα
ενδιαφερόμενο
για επένδυση
στην Τσεχία. Η πλήρης διεύθυνσή του είναι: Czechinvest (Czech
Agency for Foreign Investment), Mr. Martin Jahn, Chief Executive
Officer, Stepanska 15, 120 00 Prague, Czech Republic, Tηλ.: 00 420 2
9634 2500, Φαξ: 00 420 2 9634 2502, e-mail: [email protected].
Επίσης, η
ιστοσελίδα του
Γραφείου μας www.geocities.com/greek_trade
περιέχει
αρκετά
πληροφοριακά
στοιχεία για
επενδύσεις
στην Τσεχία.
ΧΡΗΣΙΜΕΣ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Ιστοσελίδες
Μια
σειρά από
Ελληνικές και
Τσεχικές
ιστοσελίδες
προσφέρουν
πολύτιμη
πληροφόρηση στην αγγλική
για διάφορα
θέματα σχετικά
με την
οικονομία και
την αγορά της
Τσεχίας.
Γενικές
πληροφορίες
ΥΠΕΘΟ,
Γεν.
Γραμματεία
Διεθνών
Σχέσεων: www.dos.gr
Γραφείο
Οικ. & Εμπ.
Υποθέσεων
Πράγα
www.geocities.com/greek_trade
Μακροοικονομικά
μεγέθη και
στατιστικά
στοιχεία
Υπουργείο
Οικονομικών
Τσεχίας: www.mfcr.cz
Εθνική
(Κεντρική)
Τράπεζα
Τσεχίας: www.cnb.cz
Στατιστική
Υπηρεσία
Τσεχίας: www.czso.cz
Αλλα
υπουργεία και
οργανισμοί
στην Τσεχία
Κυβέρνηση: www.vlada.cz
Κατάλογος
ιστοσελίδων
κυβερνητικών
υπηρεσιών: www.vladnilisty.cz
Υπ.
Βιομηχανίας
και Εμπορίου: www.mpo.cz
Υπουργείο
Περιφ.
Ανάπτυξης: www.mmr.cz
Υπ.
Γεωργίας: www.mze.cz
Υπ.
Περιβάλλοντος: www.env.cz
Υπ.
Μεταφορών και
Επικοινωνιών: www.mdcr.cz
Οργανισμός
Προώθησης www.czechtrade.cz &
Τσεχικού
Εξωτ. Εμπορίου: www.businesslinks.cz
Οργανισμός
προώθησης
Επενδύσεων,
Czechinvest www.czechinvest.cz
Μητρώο
Τσεχικών
Επιχειρήσεων: www.justice.cz
Επιχειρηματικές
Επαφές –
Εμπορικές
Εκθέσεις
Σύνδεσμος
Τσεχικών
Βιομηχανιών: www.spcr.cz
Κατάλογος
Τσεχικών
Επιχ/σεων www.hoppbonn.cz/project &
Hoppenstedt Bonnier: www.hbi.cz
Κατάλογος
Τσεχικών
επιχ/σεων
Inform Net Partners: www.inform.cz
Οργανισμός
Προώθησης www.czechtrade.cz &
Τσεχικού
Εξωτ. Εμπορίου: www.businesslinks.cz
Περιοδικό Doing Business
in the Czech Republic: www.doingbusiness.cz
Κατάλογος
εκθέσεων στην
Τσεχία: www.expo.cz
Εκθεσιακό
Κέντρο Μπρνό: www.bvv.cz
Σύνδεσμος
Τσεχικών
Επιχ/σεων
Διαφήμισης
και
επικοινωνίας: secretariat@holly.cz
Οικονομικό
Επιμελητήριο
Τσεχίας: www.komora.cz
Το
Οικονομικό
Επιμελητήριο
της Τσεχίας,
εκτός άλλων
υπηρεσιών που
παρέχει, σε
πολλές
περιπτώσεις έναντι
κάποιου
αντιτίμου,
δημοσιεύει,
αδάπανα, ηλεκτρονικά
και έντυπα,
ζητήσεις
επιχειρήσεων
από όλο τον
κόσμο. Οι
ενδιαφερόμενοι
καλούνται να
συμπληρώσουν
ένα έντυπο, το
οποίο μπορούν
να εκτυπώσουν
από την
ιστοσελίδα του
Επιμελητηρίου
ή να ζητήσουν
να τους
αποσταλεί με φαξ
ή με κανονικό
ταχυδρομείο. Η
ταχυδρομική
δ/νση του Επιμελητηρίου
είναι:
Economic Chamber of Commerce of
the Czech Republic
Seifertova 22
130 00 Praha 3, Czech Republic
Τηλ.: 00 420 2 2409 6111
Φαξ: 00 420 2 2409 6257
Συντάκτης
Γιάννης
Παπαδημητρίου
Σύμβουλος
ΟΕΥ
Αύγουστος
2002