| 294 | ธรรมคุณ ๖ | Dhammaguna | คุณของพระธรรม | virtues or attributes of the Dhamma |
| 1 | สฺวากขาโต ภควตา ธมฺโม | Svakkhato | พระธรรมอันพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสดีแล้ว คือ ตรัสไว้เป็นความจริงแท้ อีกทั้งงามในเบื้องต้น งามในท่ามกลาง งามในที่สุด พร้อมทั้งอรรถพร้อมทั้งพยัญชนะ ประกาศหลักการครองชีวิต อันประเสริฐ บริสุทธิ์ บริบูรณ์สิ้นเชิง | well proclaimed is the Dhamma by the Blessed one |
| 2. | สนฺทิฏฺฐิโก | Sanditthiko | อันผู้ปฏิบัติจะพึงเห็นชัดด้วยตนเอง คือ ผู้ใดปฏิบัติ ผู้ใดบรรลุ ผู้นั้นย่อมเห็นประจักษ์ด้วยตนเองไม่ต้องเชื่อตามคำของผู้อื่น ผู้ใดไม่ปฏิบัติ ไม่บรรลุ ผู้อื่นจะบอกก็เห็นไม่ได้ | to be seen for one self |
| 3. | อกาลิโก | Akaliko | ไม่ประกอบด้วยกาล คือ ไม่ขึ้นกับกาลเวลา พร้อมเมื่อใด บรรลุได้ทันที อีกอย่างว่า ก็เป็นอย่างนั้นไม่จำกัดด้วยกาล | not delayed ; timeless |
| 4. | เอหิปสฺสิโก | Ehipassiko | ควรเรียกให้มาดู คือ เชิญชวนให้มาชม และพิสูจน์หรือท้าทายต่อการตรวขสอบ เพราะเป็นของจริงและดีจริง | inviting to come and see ; inviting inspection |
| 5. | โอปนยิโก | Opanayiko | ควรน้อมเข้ามา คือ ควรน้อมเข้ามาไว้ในใจ หรือน้อมใจเข้าไปให้ถึง ด้วยการปฏิบัติให้เกิดขึ้นมีในใจรือให้ใจบรรลุถึงอย่างนั้น หมายความว่า เชิญชวนให้ทดลองปฏิบัติดู อีกอย่างหนึ่งว่า เป็นสิ่งที่นำผู้ปฏิบัติให้เข้าไปถึงที่หมายคือนิพพาน | worthy of inducing in and by one's own mind ; rorthy of realizing ; to be tried by practice ; leading onward |
| 6. | ปจฺจตฺตํ เวทิตพฺโพ วิญฺญูหิ | Paccatam veditabbo vinnuhi | อันวิญญูชนพึงรู้ได้ เป็นของจำเพาะตน ต้องทำจึงเสวยได้เฉพาะตัว ทำให้กันไม่ได้ เอาจากกันไม่ได้ และรู้ได้ประจักษ์ที่ในใจของตนนี่เอง | directly experienceable by the wise |
| คุณข้อที่ 1 มีความหมายกว้างรวมทั้งปริยัติธรรม คือ คำสั่งสอนด้วย ส่วนข้อที่ 2 ถึงข้อที่ 6 มุ่งให้เป็นคุณของโลกุตรธรรม จะเห็นได้ในที่อื่น ๆ ว่า ข้อที่ 2 ถึง ข้อที่ 6 ท่านแสดงไว้เป็น คุณบทของนิพพาน ก็มี |
|
M.I.37
; A.III.285
|
ม.มู.12/95
/67 ; องฺฉกฺก.22/281318
|
|
จากหนังสือ
พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม = Dictionary of BUDDHISM
|
|
โดย
พระราชวรมุนี (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)
|
