Lo PARTIT OCCITAN pren acta de la signatura pel Govèrnament francés de la Carta adoptada en 1992 pel Conselh de l'Euròpa en favor de las lengas regionalas. Aprèp mantunas dilacions de la part dels govèrnaments successius, fin finala aquesta signatura es l'abotiment de la pression exercida per totes los qu'en França òbran per la reconeissença justa e compresa de las divèrsas lengas territorialas parladas al dìntre de la Republica.. Demest aquestas se compta, plan solide, I'occitan.

Mas la signatura de la Carta non pot èsser qu'una estapa sul camin de la democracia lingüistica: sens sa ratificaclon pel Parlament, la Carta, quitament s'es signada, a pas cap de valor juridica.

Ara-ben, la ratificacion que lo Govèrnament s'engatgèt de demandar al Parlament tre l'an 2000, risca plan de se trucar a l'obstacle de la Constitucion. Aquò se poriá a malgrat una signatura apausada al nivèl d'engatjament lo pus bas de la part de l'Estat francés. Ademai, lo President de la Republica ven tot bèl just de sasir lo Conselh constitucional per verificacion de compatibilitat entre Carta e Constitucion.. Res indica pas clarament, ara per ara, quina sera la posicion del Conselh constitucional. Del seu costat lo Conselh d Estat, dins un avís rendut en 1996 a la demanda d'Alain Juppé, aviá conclús, el, a l'incompatibilitat alara que dins son raport remés a Lionèl Jospin en setembre de 1998, lo professor Guy Carcassonne se prononcèt dins lo sens de la compatibilitat. Se per cas lo Conselh constitucional declarava anticonstitucionala la Carta del Conselh de l'Euròpa, l'urgéncia impausariá la sola solucion politica preconisada desempuèi bèl briu pel PARTIT OCCITAN: la revision de l'article dos de la Constitucion. Alara que la Constitucion francesa es de longa en revision, maitas dilacions subre aqueste sicut serián lo signe evident d'una atituda politica de marrida fe.

Malurosament, lo contèxte dins loqual es intervenguda la signatura de la Carta pel Govèrnament es de natura a portar pensaments sus la volontat vertadièra del poder politique de donar a las lengas regionalas de França un estatut que se tengue. Lo Govèrnament anoncièt que la tièra de las lengas visadas seriá arrestada aprèp avís d'un grope de trabalh interministerial que son president designat ne rendèt un rapòrt indentificant pas mens de 75 lengas parladas pels ressortissents franceses sul territòri de la Republica. Piège! se poriá que la tièra fosguèssa encara pus longa! Òm voldriá "negar lo peis" de la lengas regionalas qu'òm s'i prendriá pas autrament...

Mas lo piège ven encara renfortir lo piège: demest las lengas parladas sul territòri metropolitan, de cotria l'aleman, lo breton, lo basque, lo catalan, lo còrse, lo neèrlandés, son estat mencionats lo provençal e l'occitan. Tala manòbra de division intèrna de la lenga occitana que se seriá poguda esperar definitivament abandonada a l'enseguida del rapòrt Poignant, relèva d'una bassesa que ne canta mai que de prima subre la volontat politica dels signataris de la Carta.

Lo PARTIT OCCITAN apèla totes los aparaires de la lenga nòstra, totes los elegits locals e regionals estacats a la reconeissença de l'occitan a se mobilisar. Per capitar aqueste combat sus un sicut que traspassa totes los clivatges politicians, lo PARTIT OCCITAN crida a la mobilisacion generala. Ne va de l'avenidor de nòstra lenga dins lo respecte de sa divèrsitat.

Lo periòde electoral que se dobrís explica provablament, en partida, la signatura de la Carta. Aquela temporada privilegiada deu èsser l'escasença d'interpelar los actors politiques de la manièra la mai fèrme que se pòsque en denonciant tota presa de posicion en mièja tinta de lor part e en la sanccionant electoralament.

Manifèstament, la Republica francesa es pas encara prèsta a recolorar son imatge al nivèl internacional subre son terren emblematique qu'es lo dels "dreches de l'uman". Manifèstament, i a pausa del dire al far per çò qu'es de l'avenidor de las lengas regionalas.

PARTIT OCCITAN, lo 10 de mai de 1999.