T�CAR� KRED�LER

1. Tan�mlar
   • Kredi: S�zl�k anlam� itibariyle "sayg�nl�k ve g�ven" anlam�nda kullan�lmakta olup, genel anlamda herhangi bir kimseye �d�n� para vermek veya nakit olarak al�nacak bir mal veya verilecek bir hizmetin yerine getirilmesine kefalet etmek, garanti vermek, bedelini daha sonra almak kayd�yla bir mal ve/veya hizmet vermek olarak tan�mlanmaktad�r. Bankalar Kanunu a��s�ndan ise kredi, bankalar�n, �zvarl�klar�n�n yan� s�ra, toplad�klar� vadeli ve vadesiz T�rk Liras� yada d�viz mevduat ile banka d���nda temin ettikleri fonlar�, yasal s�n�rlar i�inde ve banka i�i mevzuat� da g�z�n�nde tutmak suretiyle, ihtiya� sahiplerine belirli bir s�re sonra geri al�nmas� kayd�yla bor� olarak vermesi ya da bor� anlam�nda olmamakla birlikte, birbirleriyle taraflardan birinin taahh�d�n�n ve/veya bu taahh�tten do�acak bor�lar�n�n garanti edilmesi i�lemidir.
   • Plasman: Bankalar�n sermaye, mevduat durumu ile reeskont imkanlar�n� g�z�n�nde tutarak kredi i�lemlerine plase ettikleri miktard�r.
   • Bor�lu Cari Hesap:Tespit edilen bir limit �er�evesinde, m��teriye diledi�i zaman para �ekme ve yat�rma olana�� sa�layan (faiz oranlar� piyasa ko�ullar�ndaki de�i�imlere ba�l� olarak, gerekti�inde de�i�tirilebilen) teminatl� veya teminats�z kredilerdir.
   • Spot Kredi : Kredi kulland�r�m a�amas�nda tesbit olunan faiz oran�n�n vade sonuna kadar de�i�tirilmedi�i, faiz ile vergi ve sair kesintilerin, �zerinde mutab�k kal�nan d�nemlerde, anaparan�n ise kredi vadesi sonunda bir kerede �dendi�i kredi t�r�d�r. S�zkonusu kredi uygulamas�nda anaparan�n erken �denmesi, ancak bankan�n muvafakat�yla ve belirleyece�i esaslar �er�evesinde m�mk�nd�r.
   • Val�r: Faiz hesaplamas�na ba�lang�� olu�turan tarihtir. Kredi hesaplar�na alacak ge�en hareketler i�in val�r i�lemin yap�ld��� g�n� takip eden ilk i� g�n�d�r. Bor� ge�en i�lemler i�in val�r, i�lemin yap�ld��� g�nd�r.
   • Vade: Bir kredinin ne zaman geri �denece�inin veya ne kadar s�re ile kullan�laca��na ili�kin olarak, kredi kulland�r�lmadan �nce tespit edilen tarihtir. Kredilerin kulland�r�ld�ktan belli bir s�re sonra (vadesinde) geri �denmesi gerekir.
   • Limit: S�n�r demektir. Banka genel m�d�rl��� veya yetkili di�er birimlerince Bankalar Kanunu'ndaki s�n�rlamalar dahilinde, bir ger�ek veya t�zel ki�iye kulland�r�lmak �zere tahsis edilen kredinin azami tutar�d�r.
   • Depasman : Firmaya a��lan kredi limitlerinin �zerinde kredi kulland�r�lmas�d�r. Limit �zerinde kulland�r�m/kullan�m s�z konusu olmamal�d�r.
   • Marj : Kredi kulland�r�rken al�nan g�vence ile kar��l���nda �denecek kredi aras�ndaki farkt�r. Uygulanan marj oran�, bankan�n kredi alaca��n� tahsil edememesi halinde, anapara, faiz ve di�er masraflar� kar��layacak d�zeyde olacak �ekilde tespit edilir

2. Faiz oranlar� ve di�er masraflar

   Bankalar, emekli �eklerinin iskontosu ve reeskont ve T�rk Eximbank kaynakl� krediler d���ndaki, kendi kaynaklar�ndan kulland�racaklar� kredilere uygulayacaklar� faiz oranlar�n� vade ve t�rlerine g�re serbest�e tespit ederler.

   Kredi faiz oranlar�, a��lm�� ve a��lacak kredi hesaplar�na ilan tarihinden itibaren uygulan�r.

   Kredi i�lemlerinde faiz d���nda temin edilecek di�er menfaatlerin ve tahsil olunacak masraflar�n nitelik ve azami s�n�rlar� da bankalarca serbest�e belirlenir.

3. Faiz tutar�n�n hesaplanmas� ve tahsili

   Kredi i�lemlerinde faizler , m��teri ile aksine bir anla�ma bulunmamas� halinde 31 Mart, 30 Haziran, 30 Eyl�l ve 31 Aral�k olmak �zere ��er ayl�k devrelerde, kredinin bu tarihler d���nda kapat�lmas� durumunda ise kapaman�n yap�ld��� g�n itibariyle anapara ile birlikte tahsil edilir.

   Faiz tutar�n�n hesaplanmas�nda;

   �eklinde form�l kullan�l�r.

   Form�l a�a��daki �ekilde de uygulanabilir.

   Form�l�n birinci k�sm�nda bor� para tutar�n�n g�nle �arp�l�p y�ze b�l�nmesi ile ula��lacak rakama "adat", form�l�n ikinci k�sm�nda ise faiz oran�n�n 360'a b�l�nmesi ile ula��lacak rakama "sabit say�" denir.

4. "T�rkiye'de Yerle�ik Ki�i" ve "D��ar�da Yerle�ik Ki�i"lere Kredi

   • T�rkiye'de yerle�ik ki�iler : Yurtd���nda i��i, serbest meslek ve m�stakil i� sahipleri dahil, T�rkiye'de ikametgah sahibi ger�ek ve t�zel ki�iler ile yerle�mek niyetiyle bir takvim y�l� i�inde T�rkiye'de devaml� olarak 6 aydan fazla oturanlar, T�rkiye'de yerle�ik ki�i say�l�rlar. D��ar�da yerle�ik ki�ilerden, TC Kanunlar�na g�re sermaye tahsisi suretiyle T�rkiye'de �ube a�m�� veya bir �irkete kat�lm�� veya �irket kurmu� ger�ek ve t�zel ki�iler, yaln�zca bu faaliyetleri dolay�s�yla da T�rkiye'de yerle�ik ki�i olarak nitelendirilirler.

     T�rkiye'de yerle�ik ki�ilere, mevzuatta �ng�r�len her t�rl� T�rk liras� nakdi ve gayri nakdi kredi a��lmas� m�mk�nd�r.

   • D��ar�da Yerle�ik Ki�iler: T�rkiye'de yerle�ik say�lmayan ger�ek ve t�zel ki�iler d��ar�da yerle�ik ki�ilerdir.

   Bankalarca;

   • sa�lad�klar� d�viz kredileri ile d�viz tevdiat hesaplar� tutar�n� ge�memek �zere yurtd���na nakdi d�viz kredisi verilmesi,
   • bankac�l�k team�lleri �er�evesinde yurtd���na T�rk liras� kredi a��lmas�,
   • d��ar�da yerle�ik ki�iler lehine;
   • d��ar�da yerle�ik ki�ilere muhatap, d�viz ve T�rk liras� �zerinden,
   • T�rkiye'de yerle�ik ki�ilere muhatap, d�viz �zerinden, teminat mektubu d�zenlenmesi, garanti ve kefalet verilmesi serbesttir.

5. Kredilendirme ilkeleri

   Bankalar kredi kulland�r�rken, banka politika ve stratejilerine uygunlu�un yan�s�ra, kanunlara, kararnamelere, y�netmeliklere ve t�z�klere uygun davranmak zorundad�r. Kredilerin kulland�r�lmas�, teminatlar�n sa�lanmas� ve geri �demesinin mevzuata uygun yap�lmas� temel kredi ilkesidir. Bununla beraber kredilendirme s�recinde, kredinin geri �denme g�c�n�n y�ksek olmas� (sa�laml�k), riskin y�kselip d��mesi (seyyaliyet, i�leklik), ve getirinin y�ksek olmas�na (verimlilik) dikkat edilir.

6. Kredilerin s�n�fland�r�lmas�

   Krediler esas olarak, kullan�� �ekli ve i�eri�i bak�m�ndan nakdi ve gayri nakdi krediler olarak iki gruba ayr�lmaktad�r. Bunun d���nda kredileri vadeleri, tahsis makam�, konular�, teminatlar� ve kaynaklar� bak�m�ndan da s�n�fland�rmak m�mk�nd�r.

   • Nakdi Krediler

     Faiz veya faiz ve komisyon kar��l���nda belli bir vadeye ba�l� olarak �d�n� para verilmesi �eklinde nakit olarak kulland�r�lan kredilerdir. M��terinin herhangi bir nedenle olu�an nakit para gereksinimi bu t�r kredilerle belli bir zaman i�in ve firman�n kredi de�erlili�ine paralel olarak ve tespit edilen teminatlar�n al�nmas� suretiyle kar��lanm�� olur.

     Nakdi krediler m��teriye bor�lu cari hesap, spot kredi veya iskonto-i�tira �eklinde kulland�r�labilir.

   • Gayrinakdi krediler

     Bir i�in yap�lmas�n�, bir mal�n teslimini veya bir borcun �denmesini taahh�t eden kimselerin bu taahh�tlerini kararla�t�r�lan ko�ullara uygun olarak yerine getireceklerini veya bor�land�klar� paralar� vadelerinde �deyeceklerini temin etmek �zere, bankaca kar�� tarafa hitaben taahh�tte bulunulmas�, garanti verilmesi tarz�nda kulland�r�lan krediler gayrinakdi kredi olarak tan�mlanmaktad�r. Bu t�r kredilerde �d�n� para verilmesi, yani bankadan nakit ��k��� s�z konusu olmay�p, bir garanti verilmesi (borcun �denmemesi halinde �deme taahh�d�) durumu vard�r. Gayrinakdi kredilere faiz y�r�t�lemez, bankalarca sadece komisyon al�n�r. Gayrinakdi kredilerin tazmin olmas� (nakde d�n��mesi) halinde firmalardan, �deninceye kadar temerr�t faizi al�n�r.

     Gayrinakdi krediler; teminat mektubu kredisi, harici garanti kredisi, ithalat akreditif kredisi ve kabul kredisi olarak s�n�fland�r�labilir.

     • Teminat Mektubu Kredisi

       Teminat mektubu; bor�lunun alacakl�ya kar�� �stlendi�i y�k�ml�l���n yerine getirilmesini garanti etmek �zere banka taraf�ndan alacakl�ya verilen mektuptur. Bu mektupla banka, bor�lunun �zerine ald��� y�k�ml�l��� alacakl� ile aralar�ndaki s�zle�me ko�ullar�na uygun olarak yerine getirmemesi halinde alacakl�n�n talebi ile hi�bir itiraza gerek kalmadan teminat mektubunda yaz�l� olan tutar� alacakl�ya �demeyi taahh�t etmektedir. Teminat mektuplar� �ekil, s�re, limit ve teminatlar�na g�re s�n�fland�r�l�r (ge�ici-avans-kesin, s�reli-s�resiz, limit i�i-d���, serbest konulu vb.)

       Bankalar d�zenledikleri teminat mektubu kar��l���nda, m��teriden (lehdar) komisyon al�rlar. Komisyon nisbetleri bankalarca serbest�e belirlenir. Bankalar, ald�klar� teminat mektubu komisyonu �zerinden, Bakanlar Kurulu'nca belirlenen nispi oranda Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi �derler.

       Teminat mektuplar� kural olarak Damga Vergisi Kanunu �er�evesinde nispi oranda damga vergisine tabidir. M��terilerce bankaya verilen teminat mektubu talep mektubu ve di�er talimatlar da maktu damga vergisine tabidir. Bankalarca, m��teriden tahsil edilen damga vergisi kar��l��� da Banka ve Sigorta Muameleleri vergisine tabi olup, bu tutar da damga vergisi kar��l��� ile birlikte m��teriden tahsil edilir.

     • Harici garanti kredisi

       Harici garanti kredisi de bir t�r teminat mektubu kredisidir. Harici garantide ortada yabanc� para cinsinden d�zenlenmi� bir teminat mektubu vard�r. Ancak, bu teminat mektubunun muhatab� yurtd���nda yerle�ik bir ki�idir. Teminat mektubu yabanc� bir dilde yaz�larak muhataba iletilir.

     • �thalat akreditifi kredisi

       Akreditifli ithalat i�lemlerinde; ithalatla ilgili �artlar� (y�kleme vadesi, �deme �ekli, mal�n cinsi ve tutar� vb.) i�eren akreditif mektubunun (k��at) bankaca yurtd���ndaki ihracat��n�n bankas�na g�nderilmesi sonucunda, Banka, ithalat�� m��terisinin mal bedelini �dememesi durumunda, bu bedeli mal�n T�rkiye'ye g�nderilmesinin ard�ndan ihracat��ya �deme taahh�d� alt�na girmektedir. Dolay�s� ile banka ithalat�� m��terisi lehine bir gayri nakdi kredi a�m�� olmaktad�r. Buna ithalat akreditif kredisi denilir. Mal bedeli belli bir vade sonunda �denecek ise, kredinin ismi "Vadeli Akreditif Kredisi" olmaktad�r.

     • Kabul ve aval kredisi

       Kabul kredisi de esas itibariyle bir ithalat kredisi niteli�i ta��makta, ancak bu t�r i�lemlerde ayr�ca ihracat�� taraf�ndan ithalat�� �zerine �ekilen bir poli�e s�z konusu olmaktad�r. �hracat�� ve ithalat��n�n anla�mas�na g�re mal bedeli, y�klemeden sonra 3 ay, 6 ay, 9 ay vb. s�relerden sonra �denebilir. Bu durumda ihracat��, kararla�t�r�lan vadede mal bedelinin �denece�ini belirten bir poli�e d�zenleyerek kabul etmesi i�in ithalat��ya g�nderir. Sat�c�, �o�u durumda mal bedelinin �denmesini garanti alt�na almak i�in ithalat��n�n bankas�n�n poli�eyi kabul etmesini ister. Poli�enin bankaca kabul edilmesi halinde, banka poli�e tutar�n� poli�e vadesinde ihracat��n�n bankas�na �demeyi taahh�t etmektedir. Poli�enin ithalat�� taraf�ndan kabul edilerek aval verilmesi de m�mk�nd�r. Bankaca poli�e kabul edilerek veya aval verilerek poli�e �zerine imza at�ld��� an ithalat�� lehine bir gayri nakdi kredi a��lm�� olur.

7. Kredi a��lmas�, kulland�r�lmas� ve tasfiyesi
   • Kredinin a��lmas� (onaylanmas�)

     Bankalar m��terinin ba�vurusu ile ya da pazarlama yetkililerinin teklifleri ile m��terilerine kredi a�arlar. Kredi a��lmadan �nce m��teri istihbarat� yap�l�r ve daha sonra firman�n mali analizini yapmak ve kredibilitesini �l�mek �zere, firmadan mali tablolar� ile kurulu� belgeleri istenir. Firmalarca "Hesap Vaziyeti"nin Bankaya verilmesi "Bankalar Kanunu" gere�idir. Yap�lan incelemeden sonra talep edilen kredinin kulland�r�m�n�n onay makam�nca uygun g�r�lmesi halinde belirlenen teminatlar�n tesis edilmesiyle birlikte kredi a��l�r.

   • Kredinin kulland�r�lmas�

     �ube yetkisinde kulland�r�lan kredilerde �ube ��i Kredi komitesi, B�lge yetkisinde kulland�r�lan kredilerde B�lge M�d�rl���, otorize kredilerde ise Genel M�d�rl�k taraf�ndan kredi onay�nda �ng�r�len �artlar�n yerine getirilmesinden sonra, kredilendirilen firma ile s�zle�me veya taahh�tname d�zenlenerek i�lem ba�lat�l�r.

     Nakdi kredilerde kredinin kulland�r�lmas�, kredi hesab�ndan firmaya nakit �demenin yap�lmas� ile olur. Bu �deme �ekli firman�n banka nezdindeki ticari mevduat hesab�na yap�labilece�i gibi, kasadan da yap�labilir. Gayrinakdi kredilerde ise bir teminat mektubunun d�zenlenmesi, bir akreditifin a��lmas�, bir poli�eyi kabul veya bir poli�eye aval, vb. verilmesi ile olur.

   • Bankalarda bor�lu cari hesap �eklinde kulland�r�lan t�m nakit kredilerde faiz tahakkuk d�nemleri, Mart, Haziran, Eyl�l ve Aral�k aylar�n�n sonlar� olarak belirlenmi�tir. Bankalar faiz tahakkuk d�nemlerini takip eden 15 g�n i�inde m��terilerine noter arac�l��� ile "Hesap �zeti" g�nderirler. S�resi i�inde g�nderilen hesap �zetinin i�eri�ine, al�nd��� tarihten itibaren bir ay i�inde itiraz etmeyen m��teri, hesap �zetinin ger�e�e ayk�r�l���n� ancak borcunu �dedikten sonra dava edebilir.

   • Genel Kredi S�zle�mesi veya Taahh�tnamesi

     Lehine kredi tespit edilen b�t�n ger�ek ve t�zel ki�ilerden kredinin kulland�r�m�ndan �nce ve t�m kredilerini kapsayacak �ekilde al�nan imzal� belgelere "Genel Kredi S�zle�mesi veya Taahh�tnamesi" denir. "Genel Kredi S�zle�mesi veya Taahh�tnamesi" a�a��daki hususlar� i�erir.

     • Kredinin toplam limiti,
     • bankan�n krediye uygulayaca�� faiz tahakkuk d�nemi,
     • krediye tahakkuk ettirilecek faiz, komisyon, gider vergisi ve temerr�t faizi,
     • banka a��k�a fesih ihbar�nda bulunmad��� s�rece hesap veya hesaplar�n kesilmesi halinde dahi, s�zle�menin y�r�rl�kte kalaca��,
     • banka alaca��n� kefalet veya maddi teminat ile sa�lamla�t�rma gere�ini duydu�u takdirde bu iste�in derhal yerine getirilece�i, bu durumda yap�lacak masraf, sigorta ve muhafaza �cretlerinin m��teri taraf�ndan �denece�i,
     • hesab� kullanmaya yetkili firma temsilcilerinin isim ve imzalar�,
     • kredi bor�lusunun ve kefillerinin kanuni ikametgahlar�,
     • anla�mazl�k halinde yetkili olan mahkemeler,
     • krediye teminat olarak kefalet al�nmas� halinde kefil veya kefillerin s�zle�medeki �zel madde �zerine "m��terek bor�lu ve m�teselsil kefil" s�fat�yla imzalar� .

8. Kredinin Tasfiyesi

   Kulland�r�lan krediye ili�kin anapara, faiz, komisyon, vergi ve fon pay� �eklindeki kesintilerin tamam�n�n tahsil edilmesi ile o kredinin riski s�f�rlanm�� olur. Kredi ili�kisinin tasfiyesi ise riski s�f�rlanm�� olan kredi hesab�na ili�kin limitin tekrar kullan�lmamak �zere iptal edilmesi ile olur. Kredi ili�kisi,

   • haciz, iflas, konkordato, �demeyi tatil, hacir alt�na al�nma, devaml� protesto, ticari terk, �l�m, mahkumiyet, �irketlerde infisah ve tasfiye, a��r� bor�lanma vb. nedenlerle ger�ek ve t�zel ki�ilerin durumlar�nda meydana gelen olumsuz de�i�iklikler,
   • kredinin i�leyi� bi�imi a��s�ndan banka kredi politikalar�na uymamas�,
   • banka likiditesindeki olumsuz geli�meler

   gibi nedenlerle imzalanan s�zle�me veya taahh�tname h�k�mleri do�rultusunda banka taraf�ndan tasfiye edilebilir.

   Kanuni takibe ge�ilebilmesi kredinin, m��teriden geri talep edilebilir hale gelebilmesi i�in �ncelikle kredinin kat edilerek, kat ihtarnamesi ile bor�ludan istenmesi, bir ba�ka anlat�mla m��terinin temerr�de d���r�lmesi gerekir. Borcun geri �denmesini talep eden ihtarnameler genellikle noter arac�l��� ile g�nderilir.

9. Krediler ile ilgili yasal d�zenlemeler

   Bankalar�n, m��terilerine kredi vermelerine dair yasal �er�eve 4491 say�l� kanunla de�i�ik 4389 say�l� Bankalar Kanunu ile �izilmi�tir. Kredilerle ilgili uyulmas� gereken h�k�mler imzalanan s�zle�me veya taahh�tnamelerde yer alm��t�r. Bu h�k�mler T�rk Ticaret Kanunu, �cra ve �flas Kanunu, Bor�lar Kanunu ve Medeni Kanunun emredici h�k�mlerine ayk�r�l�k olu�turamaz.

10. Kredilerde teminat

    Kredi kulland�r�m�nda, kredi bor�lusunun �ahsi taahh�tlerinin yan� s�ra kredinin geri d�n���n� sa�lamak amac�yla kredinin t�r�ne g�re ek teminatlar al�n�r. Al�nan bu teminatlar, kredibilitesi y�ksek g�r�len ger�ek ve/veya t�zel ki�ilerin kefaletleri olabilece�i gibi, bunun yan�nda ger�ek ticari ili�kilerden kaynaklanan senet, �ek, uygun g�r�lecek emtia, hisse senedi, mevduat rehni, ekspertiz de�eri yeterli olmak kayd�yla menkul rehni, ticari i�letme rehni, gayrimenkul ipote�i vb. gibi maddi teminat talep edilebilir.