Geri    Ana Sayfa
TURKISH
BANKERS
GROUP

T�RK L�RASI MEVDUAT ve D�V�Z TEVD�AT HESAPLARI

Tan�m

Mevduat,bir ger�ek veya t�zel ki�inin sahip oldu�u haz�r bir sat�n alma g�c�n�n kullan�lmayarak vadeli veya vadesiz olarak bankaya b�rak�lmas�d�r. T�rkiye'de sadece ticaret bankalar� mevduat toplamaya yetkilidir. Bankalar Kanunu'na g�re, yaz�l� ya da s�zl� olarak veya bir ivaz kar��l���nda istenildi�inde ya da belirli bir vadede iade edilmek �zere para kabul� mevduat say�l�r. Kar��l���nda mevduat c�zdan� yerine kat�lma belgesi, makbuz, senet ve benzeri belgelerin verilmesi al�nan paralar�n mevduat say�lmas�na engel de�ildir.

T�rleri

Mevduat t�rleri,
  1. Tasarruf mevduat� (Ger�ek ki�iler taraf�ndan bu nam alt�nda a��lan ve ticari i�lemlere konu olmayan mevduatt�r. Ancak, vadesiz tasarruf mevduat� hesaplar� �zerine m�nhas�ran �ek ke�ide edilmesi ticari i�lem say�lmaz),
  2. Resmi kurulu�lar mevduat�,
  3. Ticari kurulu�lar mevduat�,
  4. Bankalararas� mevduat,
  5. Di�er kurulu�lar mevduat�
olmak �zere be� grup alt�nda toplan�r.

Mevduat Hesaplar�n�n A��lmas�

Mevduat hesab� a��l���nda hesaba yat�r�lacak tutar� s�n�rlayan bir d�zenleme bulunmamaktad�r. Bankalar maliyetleri ile ilgili olarak belirleyecekleri bir tutardan d���k ortalamas� bulunan vadesiz hesaplardan masraf talep edebilir, tespit edecekleri bakiyenin alt�nda bulunan vadesiz mevduat hesaplar�na faiz tahakkuk ettirmeyebilir, vadeli mevduat hesab� a��labilmesi i�in bir alt s�n�r getirebilir.

Yurti�inde ve yurtd���nda yerle�ik ger�ek ve t�zel ki�iler ad�na hi�bir k�s�tlamaya tabi olmaks�z�n bankalarda vadeli veya vadesiz TL veya d�viz tevdiat hesab� a��labilir. D�viz tevdiat hesaplar�, T.C.Merkez Bankas�'nca al�m sat�m konusu yap�lan konvertibl d�vizlerden m�racaat edilen bankaca kabul edilenlerle a��l�r.

Bankalar mevduat hesab� a��l��lar�nda ve hesap kullan�larak yap�lacak di�er bankac�l�k i�lemlerinde, vergi kimlik numaras�, T�rk uyruklu ger�ek ki�iler i�in n�fus h�viyet c�zdan�, s�r�c� belgesi veya pasaport, yabanc� uyruklu ki�iler i�in kendi �lke pasaportu veya ikamet tezkeresi, ticaret siciline kay�tl� t�zel ki�iler i�in tescile dair belgelerinin bir �rne�i ile t�zel ki�i ad�na hareket eden ki�inin temsile yetkili oldu�una dair belge ve imza sirk�leri fotokopisini talep ederler. Mevduat hesab� a��l���nda damga vergisine tabi s�zle�me/taahh�tname imzalanmas�, banka taraf�ndan verilen hesap c�zdanlar�nda ise banka �ube ismi ve genelde iki yetkili imzas�n�n bulunmas� gereklidir. �mzalanan s�zle�me veya taah�tname ile banka hesap c�zdanlar�nda bulunan a��klamalardan bilgi edinilmesi yararl� olacakt�r.

M��terek Hesaplar

�ki veya daha fazla ger�ek veya t�zel ki�inin ortak kullanmas� amac�yla bankalarda a�t�rd�klar� hesaplara "m��terek hesap"ad� verilir. M��terek hesaplar vadeli veya vadesiz olabilir ve verilecek yaz�l� talimata g�re m��terek imza ile veya m�nferiden kullan�labilir.

Mevduat Hesaplar�nda Tasarruf Yetkisi

Bankalarda i�lem yapacak ger�ek ki�ilerin tasarruf ehliyetine sahip olmas� (Re�it olmas�, m�meyyiz olmas�, mahcur olmamas�) ile m�mk�nd�r. Re�it veya m�meyyiz olmayan ya da mahcur olan bir ger�ek ki�i ile yap�lacak her t�rl� i�lem kanuni temsilcisinin icazeti olmad�k�a hukuki de�ildir. Bu kimseler, ancak kanuni temsilcileri olan veli, vasi veya kayyum arac�l��� ile tasarrufta bulunabilirler. Bankalarda t�zel ki�iler ad�na yap�lacak i�lemler ise t�zel ki�iler ad�na hareket edebilecek iradi temsilci (vekil, ticari m�messil, ticari vekil) ger�ek ki�ilerce yap�l�r.

Vade

Vadesiz Mevduat:
�stenildi�i anda geri �ekebilmek amac� ile a��lm�� hesaplard�r.
Vadeli Mevduat:
Belirli bir s�re sonunda geri �ekilmek �art�yla a��lm��, bir g�nden daha uzun vadeli mevduat hesaplar�d�r. Vadeli mevduat s�releri TC Merkez Bankas�'nca belirlenmektedir. Bankalarca 1 aya kadar (1 ay dahil), 3 aya kadar (3 ay dahil), 6 aya kadar (6 ay dahil) ve 1 y�la kadar vadeli ve 1 y�l ve daha uzun vadeli (1 ay, 3 ay, 6 ay ve y�ll�k faiz �demeli) mevduat hesab� a��labilir.
�hbarl� Mevduat:
�ekilece�i tarihten 7 g�n �nce yaz�l� bir ihbar ile bankadan geri al�nabilecek mevduatt�r.
Birikimli Mevduat:
Asgari 5 y�l vade ile a��lan, s�zle�me ile belirlenen ayl�k veya �� ayl�k s�relerde hesaba para yat�rma imkan� veren mevduatt�r.

Vade Bitiminde Yenileme

Vadeli hesaplar�n vadesi sonunda yenilenmesi (temdit edilmesi) m��terinin talimat� veya hesap c�zdan� ile m�racat edilmesi halinde yap�l�r. Hesab�n ayn� veya farkl� bir vade ile yeniden a��lmas� anlam�ndaki yenilemede, yenileme tarihinde banka taraf�ndan uygulanan faiz oran� ge�erli olacakt�r. M��teri talimat veya talebinin bulunmamas� halinde vadeli mevduat hesaplar�n�n faizli bakiyelerine vade sonundan itibaren vadesiz mevduat faizi uygulanabilir.

Faiz

Resmi Mevduat hari�, mevduata uygulanacak faiz oranlar� banka ile m��teri aras�nda serbest�e belirlenir. Ancak, bankalar m��terilerine verebilecekleri azami faiz oranlar�n� ilan tarihinden �nce TC Merkez Bankas�'na bildirmek ve uygulayacaklar� azami mevduat faiz oranlar�n� t�m �ubelerde m��terilerinin g�rebilece�i �ekilde ilan etmek zorundad�rlar.

Faiz Tutar�n�n Hesaplanmas�

Mevduat faizi hesaplamas�nda,

Val�r:
Faiz hesab�na esas te�kil eden tarihe val�r tarihi denir. Paran�n bankaya yat�r�ld��� g�n� takip eden ilk i�g�n�d�r. Vadeli hesaplar, vadelerinde �ekilmeden yenilendikleri takdirde �nceki hesab�n vade sonu tarihi yeni hesab�n val�r tarihi olmaktad�r. D�viz tevdiat hesaplar�nda efektif teslimat� ile hesap a��l�rsa paran�n bankaya yat�r�ld��� g�n� takip eden ilk i�g�n� val�r olarak verilmekte, travellers, eurocheque ve banka �ekleri ile a��lacak hesaplarda ise val�r tarihleri 7-15 g�n aras�nda de�i�ebilmektedir. Muhabirlerden al�nan �deme emirleri ve yurtd��� temsilcilikler vas�tas�yla gelen havalelerde val�r tarihleri bankadan bankaya de�i�iklik g�stermektedir.
Vade:
Hesap a��l���nda, val�r tarihi ile hesab�n kapat�lmas� i�in tespit edilen tarih aras�ndaki s�redir.Vade sonu hesab�n kapat�ld��� (paran�n �ekilece�i) tarihtir. Vadenin ay veya y�l olarak belirlenmesi halinde vade sonu, vadenin son buldu�u ayda val�r tarihine kar��l�k gelen g�nd�r. O ayda val�r tarihine kar��l�k gelen g�n yoksa, ay�n son g�n� vade sonudur.
G�n say�s�:
Faiz g�n esas�na g�re hesaplan�r. Faiz hesab�na esas g�n say�s�na val�r tarihi dahil edilirken vadenin son g�n� dahil edilmez.
Mevduat Faiz Formul�
Miktar x G�n Say�s� x Faiz Oran�
Faiz Tutar� =
100 x Bir Y�lda Bulunan G�n Say�s�

Bankac�l�k uygulamas�nda "(Miktar x G�n)/100" adat olarak, "Y�zde olarak faiz oran�/Bir y�l i�indeki g�n say�s�" ise sabit �arpan olarak adland�r�lmaktad�r.

Faiz Tutar�ndan Yap�lan Yasal Kesintiler

Bankalar�n m��terilerine �deyecekleri mevduat faizleri �zerinden Bakanlar Kurulu'nca tespit edilecek oranlar �zerinden Gelir Vergisi ve Fon kesintisi (stopaj) yap�l�r. Bu oranlar �ube yetkililerinden ��renilebilir.

Hesaptan Para �ekilmesi

Medeni Kanunun rehinlere ve Bor�lar Kanunu'nun alaca��n devir ve temlikine ili�kin h�k�mleri ile di�er kanunlar�n verdi�i yetkiler ve koydu�u y�k�ml�l�kler sakl� kalmak �art�yla, mevduat sahiplerinin mevduatlar�n� geri alma haklar� hi�bir surette s�n�rland�r�lamaz. Mevduat sahibi ile banka aras�nda vade ve ihbar s�resi hakk�nda kararla�t�r�lan �artlar sakl�d�r.

D�viz tevdiat hesaplar�ndan T�rk Liras� veya D�viz (efektif dahil) olmak �zere iki �ekilde para �ekilebilir. Banka taraf�ndan d�viz olarak yap�lan �demelerde hesap sahibi efektif, havale, seyahat �eki, banka �eki vb. ile kendisine veya yaz�l� talimat�nda belirtmi� oldu�u ���nc� bir ki�iye hesab�ndan d�viz �denmesi talebinde bulunabilir. Hesap sahibi ilgili �ubeden provizyon al�nmak kayd�yla, hesab�n�n bulundu�u bankaya ait farkl� bir �ubeden de para �ekebilir.

Hesaptan Mudiin Vekiline �demede Bulunulmas�

Vekiller, usul�ne g�re d�zenlenmi� vekaletnamelerle belirtilen yetkiye dayanarak m�vekkilleri (vekalet veren kimse) ad�na mevduat hesab� a�t�rabilir ve a��lan hesab� kullanabilir.

Hukuk Usul� Muhakemeleri Kanunu'nun 63. maddesi h�km�nce a��k�a ahzu kabz (almak, kendine mal etmek) yetkisi verilmedik�e vekil dava sonunda h�kmolunan �eyi ahz veya kabz edemeyecektir.

Di�er yandan sadece dava a��lmas� amac�yla verilmi� olan umumi vekaletnamelerdeki "ahzu-kabz" yetkisi dava sonunda h�kmolunan �eyin vekil taraf�ndan ahzu-kabz edilebilece�i anlam�na gelmekte olup, mudiin dava konusu olmayan hesaplar�ndan para �ekme yetkisini kapsamamaktad�r. Bu bak�mdan, bu t�r vekaletnamelerde "bankadan para �ekme hususu" a��k�a belirtilmemi�se mudiin hesaplar�ndan �demede bulunulmamaktad�r.

Zamana��m�

En son talep, i�lem veya hesap sahibinin herhangi bir �ekilde yaz�l� talimat� tarihinden ba�layarak 10 y�l i�inde aranmayan mevduat hesaplar� zamana��m�na tabidir. Zamana��m�na u�rayan mevduat Tasarruf Mevduat� Sigorta Fonu'na gelir kaydedilir. Bununla ilgili esas ve usuller Bankac�l�k D�zenleme ve Denetleme Kurulu'nca belirlenir.

�len Ki�ilere Ait Mevduat

Medeni Kanun'un 584/a, 629 ve 630. maddelerine g�re, miras b�rakan�n �l�m� ile miras miras��lara ge�mekte, miras �zerinde de i�tirak halinde m�lkiyet cereyan etmeye ba�lamaktad�r. Bu nedenle, t�m miras��lar�n ortak hareket etmedi�i, miras �irketine temsilci tayin ettirilmedi�i ya da i�tirak halindeki m�lkiyetin, m��terek m�lkiyete �evrilmedi�i hallerde, baz� miras��lar�n veraset ilam�na dayanarak, mevduat hesab�ndan miras��l�k pay� elde edebilmeleri m�mk�n de�ildir.

Mevduat Sigortas�

T�rkiye'de faaliyet g�steren ve mevduat kabul�ne yetkili bulunan bankalar�n yurti�i �ubelerinde ger�ek ki�iler taraf�ndan a��lm�� olan T�rk Liras� cinsinden tasarruf mevduat� ile tasarruf mevduat� niteli�ini haiz alt�n depo ve d�viz tevdiat hesaplar�ndan

  • 01.06.2000 tarihinden �nce a��lan veya yenilenenlerin vadesi ne olursa olsun vadeleri sonuna kadar tamam�,

  • 01.06.2000-31.12.2000 tarihleri aras�nda a��lan veya yenilenenlerin vadesi ne olursa olsun vadeleri sonuna kadar TL 100 milyarl�k tutar�,

  • 01.01.2001 tarihinden sonra a��lan veya yenilenenlerin ise TL 50 milyarl�k tutar�
sigorta kapsam�ndad�r.

Sigorta limitlerinin belirlenmesinde, bir ger�ek ki�inin T�rkiye'de faaliyet g�steren ve mevduat kabul�ne yetkili bulunan bir bankan�n yurti�i �ubelerindeki T�rkliras� cinsinden tasarruf mevduat� ile tasarruf mevduat� niteli�ini haiz alt�n depo ve d�viz devdiat hesaplar�n�n toplam� esas al�nmaktad�r.

Buna g�re;

  1. M��terek hesap sahibi ger�ek ki�ilerin sigorta limiti dahilindeki paylar� (m��terek hesap sahibi ger�ek ki�ilerin, ayn� bankada ba�ka hesaplar� da bulunmakta ise, bu hesaplar ile m��terek hesap veya hesaplardaki paylar�n�n toplam�),
  2. Bir ger�ek ki�inin birden fazla bankada hesab� bulunsa bile, her bir bankadakihesap veya hesaplar�n�n,yukar�da belirtilen limitekadar olan k�s�mlar�,
  3. Bir ger�ek ki�inin, velisi bulundu�u ki�ilerin (bu ki�iler, velisinden ayr� olarak sigorta limitinden yararlanmaktad�r) hesaplar� hari�, bir bankadaki hesap veya hesaplar� toplam�n�n yukar�da belirtilen limitekadar olan k�sm�
Sigorta kapsam�nda bulunmaktad�r.

Bir bankan�n bankac�l�k i�lemleri yapma ve mevduat kabulizninin 4389say�l� Bankalar Kanunu �er�evesinde kald�r�lmas� halinde, yukar�daki esaslara g�re mudilerine Fon'dan �deme yap�lacak bankan�n izninin kald�r�ld��� tarih itibariyle mevduat hesaplar�na tahakkuk ettirdi�i faizlerin, herhal�karda;

  • Bankaca kamuya ilan edilen ve Merkez Bankas�'na bildirilen azami faiz oranlar� �zerinden hesaplanacak tutar� a�an k�sm� ile

  • Mevduat toplamlar� en y�ksek be� bankava uygulanan faizoranlar�n�n ortalamas�n� a�an k�sm�

Sigorta limiti i�erisinde kalsa dahi sigorta kapsam�nda de�ildir.

Sigorta kapsam�na T�rk liras� olarak yap�lacak �demelerde, bankan�n bankac�l�k i�lemleri yapma ve mevduat kabulizninin kald�r�ld��� tarihteki Merkez Bankas� d�viz al�� kurlar� esas al�n�r. Alt�n depo hesaplar�n�n T�rk liras� kar��l�klar� ise, bankan�n bankac�l�k i�lemleri yapma ve mevduat kabul izninin kald�r�ld��� tarihteki �stanbul Alt�n Borsas� seans kapan�� fiyat�na g�re belirlenir.

T�rkiye'de m�nhas�ran k�y� bankac�l��� faaliyeti g�stermek �zere kurulan bankalarda bulunan mevduat hesaplar� mevduat sigortas�na tabi de�ildir. T�rkiye'de kurulu bankalar�n yurtd��� �ubelerinde (Off-shore �ubeler dahil) ve yurtd���nda kurduklar� veya i�tirak ettikleri bankalarda (Off-shore bankalar dahil) a��lan tasarruf mevduat� hesaplar� mevduat sigortas� durumu a�a��da izah edilmi�tir.

1. T�rkiye'de kurulu bankalar�n yurtd��� �ubelerinde (off-shore �ubeler dahil) a��lan tasarruf mevduat� hesaplar� a��s�ndan;
a) T�rkiye'de kurulu bankalar�n yurtd���ndaki �ubelerinde a��lan tasarruf mevduat� hesaplar�, Tasarruf Mevduat� Sigorta Fonu garantisi d���ndad�r.
b) Buna kar��l�k T�rkiye'de kurulu bankalar�n -Tasarruf Mevduat� Sigorta Fonu'na y�netim ve denetimi devredilmi� bankalar dahil- faaliyetleri s�resince T�rkiye'deki herhangi bir �ubesinden farks�z olarak yurtd���ndaki �ubeleri ile ilgili t�m y�k�ml�l�kleri aynen devam etmekte, bu bankalar yurtd��� �ubelerindeki tasarruf mevduatlar�n� �deme y�k�ml�l��� alt�nda bulunmaktad�rlar.
2. T�rkiye'de kurulu bankalar�n yurtd���nda kurduklar� veya i�tirak ettikleri bankalarda (off-shore bankalar dahil) a��lan tasarruf mevduat� hesaplar� a��s�ndan;
a) T�rkiye'de kurulu bankalar�n yurtd���nda kurduklar� veya i�tirak ettikleri bankalarda -T�rkiye'de kurulu banka arac�l��� ile g�nderilen paralar dahil- a��lan tasarruf mevduat� hesaplar�, Tasarruf Mevduat� Sigorta Fonu garantisi d���ndad�r.
b) T�rkiye'de kurulu bankalar�n yurtd���nda kurduklar� veya i�tirak ettikleri bankalara kar�� y�k�ml�l�kleri bu bankalara tahsis ettikleri sermayeleri ile s�n�rl�d�r. Bankalar bu sermaye taahh�tlerini yerine getirdiklerinde, herhangi bir y�k�ml�l�kleri kalmamakta, bu bankalarda a��lan -T�rkiye'de kurulu banka arac�l��� ile g�nderilen paralar dahil- tasarruf mevduat� sahiplerinin sadece yurtd���ndaki bankalara ba�vuru hakk� bulunmaktad�r.

Tasarruf Mevduat� Sigorta Fonu kapsam�nda bulunacak mevduat, Bankac�l�k D�zenleme ve Denetleme Kurulu'nca haz�rlanacak Y�netmelik ile de�i�tirilebilir.

Mevduat�n Gizlili�i

4389 say�l� Bankalar Kanunu'nun 22'ncimaddesinin (8) numaral� f�kras�, s�fat ve g�revleri dolay�s�yla ��rendikleri bankalara veya m��terilerine ait s�rlar� bu konuda kanunen a��k�a yetkili k�l�nan mercilerden ba�kas�na a��klayan banka mensuplar�, di�er g�revliler ve ���nc� ki�iler hakk�nda ceza uygulanaca��n� �ng�rmektedir.



Hosted by www.Geocities.ws

1