KRED� KARTLARI

Genel olarak

Kredi kart�, kart sahibine harcamalar�nda nakit para �demeksizin mal veya hizmet sat�n almalar�n� veya nakit para �ekebilmelerini sa�layan bir �deme arac�d�r. Uluslararas� alanda alt� tane temel �deme sistemi bulunmaktad�r:

• Visa-Mastercard (banka kredi kart� sistemi),
• Eurocheque-Postcheck (uluslararas� garantili �ek sistemi),
• American Express-Diners Club (e�lence kart� sistemi).

T�rkiye'de Eurocard/Mastercard, Visa, American Express ve Diners dola��mdad�r. Kredi kart� piyasas�nda baz� b�y�k ma�azalar da indirim kartlar�n�n yan�s�ra bankalar, m��terilerine hitap eden kredi kart� uygulamas�n� ba�latm��lard�r (Advantage Card, �ar�� Kart, Kip Kart, Atalar Alt�n Kart vb.).

Kredi kart�n�n kart sahibine (hamiline) sa�lad��� yararlar ve riskler

• Kredi kart�, kart hamili a��s�ndan k�sa vadeli bir kredi kayna��d�r.
• Kart hamiline kredi kart� borcunu, b�t�esine ve kendi plan�na g�re taksitler halinde �deme olana�� sa�lamaktad�r.
• �nde gelen kredi kartlar�n�n bir�ok �lkede ge�erli olmas�, i� ve turistik seyahatlerde b�y�k kolayl�klar sa�lamaktad�r.
• Kredi kart� hamili, kart kullan�m� nedeniyle yan�nda bulundurmas� gereken nakit paras�n� banka hesab�nda tutarak ek faiz geliri elde edebilmektedir.
• Kredi kart� ��karan banka ve kurulu�lar�n kart talep eden ki�ilerde arad�klar� bir tak�m nitelikler bulunmaktad�r. Bu durum kart hamiline �evresinde ve ili�kilerinde olumlu bir imaj yaratacak prestij sa�lamaktad�r.
• Kart hamili, kart� ��karan kurulu�un sundu�u baz� �zel nitelikteki hizmetlerden yararlanabilmektedir.

Kredi kartlar�n�n sa�lad��� �st�nl�klerin yan�nda kartlar�n kaybolmas� ve �al�nmas� gibi riskleri de vard�r. Bu gibi durumlarda bankan�n haberdar edilmesi halinde, kart�n ba�kalar� taraf�ndan kullan�lmas�n�n kart hamiline getirece�i zarar b�y�k �l��de �nlenebilir.

Kredi kartlar�ndan yararlanabilecek ki�iler

D�zenli bir geliri olan, 18 ya��ndan b�y�k herkes kendi ad�na as�l, dilerse ailesinin di�er fertleri ad�na da ek kart talebinde bulunabilir. �irket y�neticilerine, �irket b�nyesinden kar��lanmas� gereken masraflarda kullan�lmak �zere �irket kart� verilebilir. �irket kartlar�nda hesapla�malar �irket hesab� �zerinden yap�l�r.

Kredi kart� sisteminin taraflar�

Bir kredi kart� sisteminde, kredi kart�n� ��karan kurum, �ye i�yeri ve kart hamili olmak �zere �� taraf ve bunlar aras�nda de�i�ik s�zle�me ili�kileri vard�r. Ancak �� tarafl� sistem pratikte yerini di�er taraflar�n da sisteme kat�ld��� geni�letilmi� be� tarafl� sisteme b�rakm��t�r. Bu sistemin taraflar� ise;

• Lisans veren kredi kart� kurulu�u (Visa, MasterCard gibi),
• Lisans alan ve kart pazarlamas�n� yapan banka,
• ��yeri ile �ye i�yeri s�zle�mesi imzalam�� bulunan banka (bu yukar�daki banka veya ba�ka bir banka olabilir),
• Yetkili bir bankadan kredi kart�n� alan kart hamili,
• �ye i�yeri s�zle�mesini bir banka ile imzalayan ve kart hamilinin kart�n� kendi i�yerinde kabul eden �ye i�yeri.

Kredi kart�n� ��karan kurum ile kart hamili aras�ndaki ili�ki

�mzalanan taahh�tname veya s�zle�melerde yer almakla birlikte kar��l�kl� hak ve y�k�ml�l�kler a�a��daki ba�l�klar alt�nda grupland�r�labilir.

Kredi kart� kurumunun y�k�ml�l�kleri

-S�zle�meye konu olan kredi kart�n� hamile (veya ek kartlar� as�l kart sahibine) teslim etmek,

-Uluslararas� kart kurulu�lar� ile yap�lan anla�mada belirtildi�i takdirde, kart hamiline pe�in para kullanmaks�z�n mal ve hizmet sat�n alabilece�i �ye i�yerlerini sa�lamak ve bunun i�in elveri�li bir ortam yaratmak,

-Talep halinde hesap ekstrelerini g�ndermek,

-Hamilin talebi �zerine sak�ncal�, kay�p ya da �al�nt� kartlar listesine kart� dahil etmek ve bunu t�m �ye i�yerlerine s�zle�meye uygun bir �ekil ve zamanda g�ndermek.

-�ye i�yerine harcama belgesi tutarlar�n� �demek.

Kredi kart� kurumunun haklar�

-Hamilden ilk giri�te kart �creti ve giri� �dentisi daha sonra da yenileme �creti talep etmek,

-Gerekli g�rd���nde kart�n kullan�m�n� durdurarak, kart� hamilinden geri istemek,

-Kredi kart� borcunun taksitlendirilmesi veya kartla nakit avans �ekilmesi ile gecikme veya limit a��m� durumlar�nda kart hamiline faiz/komisyon tahakkuk ettirmek.

Kart hamilinin y�k�ml�l�kleri

-Hesap �zeti (kredi kart� ekstresi) tutar�n�, nakit avans, faiz, komisyon ve �cretleri s�zle�meye uygun olarak �demek,

-s�zle�me veya taahh�tnamelerde yer alan adres de�i�ikli�i, meslekten ayr�lma gibi de�i�ikliklerin bildirim y�k�ml�l�klerini yerine getirmek,

-kart�n kayboldu�unu ve/veya �al�nd���n� zaman�nda bildirmek.

Kart hamilinin haklar�

-Nakit para kullanmadan tespit edilmi� kredi limitine kadar mal ve hizmet sat�n alma veya nakit kullanmak,

-Hesap ekstrelerinin g�nderilmesini talep etmek.

Kredi kart�n�n kaybedilmesi ve �al�nmas�

Hamil kart�n� �zenle saklamak ve bunu kaybetti�i ya da �ald�rd��� takdirde kredi kart�n� ��karan kurumu derhal haberdar etmekle y�k�ml�d�r. Kart�n kaybedilmesi veya �al�nmas� durumunda, kart� veren kurulu�un sorumlulu�u m��terinin bildiriminden itibaren s�z konusu olabilir. Kredi kart�n�n kaybedilmesi halinde ortaya ��kacak zararlardan do�an sorumluluklar imzalanan taahh�tname veya s�zle�melerde yer almaktad�r.

Kredi kart�n�n bankalardan temini

Kredi kart� almak i�in banka �ubelerine ba�vuran ki�ilerin, �ncelikle kredi kart� ba�vuru formunu doldurmas� ve imzalamas� gerekir. Kredi kart� taleplerinde garant�r (m��terek bor�lu ve m�teselsil kefil) de talep edilebilir.

Kredi kart� ili�kisine ge�ilen her m��teri ile kredi kart� �yelik s�zle�mesi d�zenlenir. Kredi kart� hamili ger�ek ki�i ise; �ye/�ye �irket b�l�m�ne kredi kart� hamilinin, m��terek bor�lu m�teselsil kefil b�l�m�ne m��terek bor�lu m�teselsil kefil imzas� al�n�r.

M��teri limiti

Kart limiti, kredi kart� ile yap�labilecek azami harcama tutar�n� belirleyen s�rekli (rotatif) bir limittir. Nakit �ekme de m��terinin limiti i�inde olup, limiti m��terinin kredi de�erlili�ine g�re belirlenir. Bir hesap kesim d�nemi i�inde al�� veri� ve nakit �ekme tutarlar� toplam�n�n (yurtd��� dahil) kart limitini a�mamas� gerekir. Ekstrede g�sterilen bor� �dendik�e risk azal�r ve bo�alan limit tekrar kullan�l�r. Bankalarca kredi de�erlili�i bulunan t�m m��terilere kart limiti tahsis edilebilir.

�deme esaslar�

Kart hamilleri pe�in �deme veya kart� veren kurulu�un imkan sa�lamas� halinde ekstre borcunun taksitlendirilmesi gibi iki �deme se�ene�inden birini se�me hakk�na sahiptir. Son �deme tarihi bankadan bankaya de�i�mektedir. Kart sahipleri harcamalar�n� bankalarca g�nderilen ayl�k hesap �zetleri (ekstreler), otomatik para �ekme makinalar� ve di�er hizmet kanallar�ndan (telefon, internet bankac�l��� vb.) takip edebilir. Yurti�i haracamalara ait �demeler genellikle T�rk liras� olarak yap�lmakta ise de, yurtd��� harcamalar�n T�rk liras� veya Amerika Birle�ik Devletleri dolar� olarak yap�lmas� bankadan bankaya de�i�ebilmekte olup, bu husus da imzalanan s�zle�me veya taahh�tnamede yer almaktad�r.

Kredi kart� harcamalar�n�n kredilendirilmesi (taksitlendirme) veya ge� �deme durumunda, faizin ba�lat�laca�� tarih ve faiz hesaplamas�na esas al�nacak tutar

M��terinin talebi ve bankan�n uygun g�rmesi halinde kredi kart� harcamalar� kredilendirilebilir.

M��terilere g�nderilen ekstrede yer alan harcama tutar�n�n (al��veri�ten olu�an bor�) tamam�n�n, ekstre son �deme tarihine kadar �denmesi halinde herhangi bir faiz tahakkuku yap�lmaz.

Kart harcamalar�n�n belirli bir y�zdesini (hesap �zetlerinde �denmesi gereken en az tutar) �deyerek kalan�n� kredilendiren kart sahiplerinden takip eden hesap d�neminde kredi faizi talep edilir. Hesap �zetinde belirtilen �denmesi gerekli tutar�n son �deme tarihinden sonraki bir tarihte �denmesi halinde gecikme faizi, m��terilerin kendilerine tahsis edilen kredi kart� limitleri �zerinde harcama yapmalar� halinde a�an k�sma limit a��m �creti uygulan�r.

• Kredilendirilen harcamalar i�in uygulanacak kredi faizi oran�,
• son �deme tarihine kadar �denmeyen tutarlar i�in talep edilecek gecikme �creti,
• kredi kart� limitleri �zerinde yap�lan harcamalar i�in tahsil edilecek limit a��m �creti,
• kart�n ilk verili�inde y�ll�k, yenilenmesinde ve nakit �ekili�lerde talep edilecek komisyon ve �cretler

imzalanan taahh�tname veya s�zle�mede yer al�r ve bankadan bankaya de�i�ir.

Kredilendirilmeyen Kredi Kartlar� (Charge Cardlar)

Charge card'lar�n da bankalardan temin edilme prosed�r� di�er kredi kartlar� gibidir.

Kredi kartlar�na benzer. Ancak en �nemli fark�, devre i�inde (�rne�in 1 ay) yap�lan al��veri�lerin veya nakit �ekili�lerin ekstrede g�z�ken toplam tutar�n yeniden kredilendirme �zelli�inin olmay��� ve tamam�n�n ilgili bankaya �ng�r�len g�n i�inde �denmesidir.