HAVALE

Havale, bir ger�ek veya t�zel ki�inin (amir), di�er bir ger�ek veya t�zel ki�iye (lehdar) bir miktar para, k�ymetli evrak ya da misli �eyler vermeye ���nc� bir ki�iyi yetkili k�lmas�d�r. Amir ba�ka bir banka veya ayn� bankan�n ba�ka �ubelerindeki kendi hesaplar�na da para g�nderebilir. Havale talebe ba�l� olarak nakit teslimat veya hesaptan, bilgisayar, telefon, teleks veya elektronik fon transferi (EFT) yoluyla yap�l�r. Elektronik fon transferi (EFT) sistemi, T�rkiye'deki bankalar aras�nda T.C. Merkez Bankas� arac�l��� ile T�rk liras� fon transferinin ve bu transferler ile ilgili bankalararas� mutabakat i�lemlerinin bilgisayar ortam�nda yap�lmas�n� sa�lamak �zere kurulmu� sistem olup, yurt i�i fon ak�m�n�n g�venilir, h�zl� ve ekonomik bir �ekilde ger�ekle�tirilmesini sa�lar. Elektronik fon transferi, bir bankan�n kendi �ubesinden, ba�ka bir banka �ubesine para g�ndermeyi m�mk�n hale getirmi�tir.

Havalede taraflar

Banka arac�l��� ile havale i�leminde �� taraf bulunmaktad�r.

• Amir : Havale emrini veren (yollay�c�),
• Lehdar : lehine havale verilen (al�c�),
• Banka : havaleyi �demekle g�revlendirilen, yollay�c� ile arac� aras�ndaki para g�nderme i�lemine arac�l�k eden taraf (�deyici).

Havale kabul� ve al�nacak masraflar

M��terilerin nakden veya hesaplar�ndan ���nc� bir ger�ek veya t�zel ki�iye para g�nderilmesini sa�lamak �zere m�racaat edilen banka �ubesince yap�lan i�lemlere, havale al�nmas� veya kabul� denir. S�zl� talimatla hesaben herhangi bir havale talebi bankalarca kabul edilmez. Havale i�lemlerinde bankalarca tahsil olunacak �cret, komisyon ve masraflar, verilen hizmetlerin bedelleri oldu�undan, piyasa mekanizmas� sonucu olu�an serbest rekabet ortam� ve farkl� maliyetler nedeniyle bankadan bankaya farkl�l�klar g�sterebilir. Ayr�ca, havale i�lemleri ile ilgili olarak havale g�nderen taraf�ndan imzalanacak havale emirleri, her y�l Maliye Bakanl���'nca belirlenen tutarlarda damga vergisine tabidir.

Gelen havalenin lehdara bildirilmesi veya ihbar�

Havale g�nderenin (amirin) verdi�i talimat do�rultusunda, havale bedelini �deyecek �ube, havale al�c�s�na (lehdara) bilgi verir. Verilen bilgiye ra�men havale al�c�s� taraf�ndan belli bir s�re sonunda al�nmayan havaleler, havale g�ndericisine teslim edilmek �zere �ubeye iade edilir.

Havaleden cayma

Banka �ubelerine gelen ve nakden �denecek olan havaleler, lehtara bu konuda bir ihbarname tebli�inden (g�nderilmesinden) �nce, lehdar�n hesab�na alacak yaz�lmak suretiyle mahsuben �denecek havaleler ise hesaba alacak yaz�lmadan �nce, havaleyi g�nderen �ube arac�l��� ile amir taraf�ndan iptal edilebilir. Havalenin hesaba alacak kayd�ndan veya ihbarname tebli�inden sonra havale iptal edilemez. Banka havaleyi lehdara �demekle y�k�ml�d�r. Herhangi bir �ekilde lehtara bildirilen ya da hesaba alacak kaydedilen havalelere ili�kin iptal istemleri, ancak havale lehtar�n�n yaz�l� muvafakat� ile ger�ekle�tirilir. Havale, lehtar�n bir alaca��n�n �denmesi amac�yla g�nderilmi� ise, havaleden d�n�lemez.

Lehdar�n vefat�

Lehtar, havalenin bankaca ihbar�ndan �nce vefat etmi� bulunuyorsa, adresine ihbarname g�nderilmez ve durum, amire hemen bilgi verilmesi i�in havale emrini veren banka �ubesine bildirilir ve amirin talimat�na g�re hareket edilir. Havale, lehdar�n vefat�ndan �nce kendisine ihbar edilmi� bulunuyorsa lehtar�n varislerine ait olur ve havale miktar�, veraset ilam� h�k�mlerine g�re varislere �denir.

Havalede kimlik tespiti

Havalenin �denmesi s�ras�nda yap�lmas� gereken h�viyet tespiti, amirin g�nderdi�i havalenin �denmesini istedi�i ki�i ile bankaya s�z konusu havaleyi almak i�in ba�vuran ki�inin ayn� ki�iler olup olmad���n�n ara�t�r�lmas�n� ama�lar. Ger�ek ki�inin kimlik tespiti foto�rafl�, so�uk damgal�, m�hr� okunakl�, tahrifats�z, ge�erli ve kabul edilen belgeler �zerinden yap�l�r. Bu belgeler; n�fus h�viyet c�zdan�, pasaport ve s�r�c� belgesidir. Yabanc� uyruklu ki�iler i�in kendi �lke pasaportu veya yabanc�lar i�in d�zenlenen ikametgah tezkeresi aran�r.

Havale tutar�n�n, kimlik tespitine ili�kin mevzuatta belirlenen limitleri a�mas� halinde havale amirinin de kimlik tespitinin yap�lmas� zorunludur.

Yurtd��� Havale

Yurtd���nda yerle�ik ger�ek ve t�zel ki�iler ile yurtd���nda �al��an vatanda�lar�m�z, T�rkiye'deki bankalar�n yurtd���ndaki muhabirleri ya da temsilcilikleri arac�l���yla yurdumuza d�vizli veya TL havale g�nderebilirler.

Yurtd���ndan gelen d�vizli havaleler lehdarlar�nca;

• a) a��lm�� veya a��lacak bir d�viz tevdiat hesab�na al�nabilir.
• b) TL's�na d�n��t�r�lmek suretiyle kullan�labilir.

D�viz tevdiat hesaplar�na ge�irilen d�vizli havalelerin hesap sahibince ayn� cinsten veya ba�ka cinsten bir d�vizle efektif olarak al�nabilmesi m�mk�nd�r. Yurtd���ndan d�viz olarak g�nderilen havaleler, bankalar�n muhabirleri nezdindeki hesaplar�n�n alacakland�r�ld��� tarih esas al�narak �denir.

Yurtd���ndan herhangi bir bankaya gelen d�vizli havale "telegrafik transfer" denilen bir y�ntemle ya da d�vizli �ek d�zenlemek suretiyle yurti�indeki ba�ka bir bankaya devredilebilir.